İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Ceza Hukuku ve Ceza Yargılaması

Yurt Dışındayken Türkiye’deki Ceza Dosyamı ve Yakalama Kararını Nasıl Öğrenirim?

Havalimanı bekleme salonunda ceviz masanın üzerinde duran bordo deri çanta ve üstünde boş fildişi bir dosya; arkada gün doğumunda pist ve kalkan bir uçak.
Yazar: Yayın tarihi: Yaklaşık 7 dakika okuma

Özet

Yurt dışında yaşarken e-Devlet’te Türkiye’deki bir ceza davasını görebilir, bir savcılık soruşturmasını ifade çağrısıyla öğrenebilir veya konsoloslukta Türkiye’de arandığınız bilgisini alabilirsiniz. Her durumda ilk soru aynıdır. Hangi makam, hangi dosyada, sizden ne istiyor? Dosya numaranızı bilmeseniz de Türkiye’ye gelmeden büromuza vekalet verebilirsiniz. Erişebildiğimiz belgelerden isnadı, varsa yakalama emrinin amacını ve yokluğunuzda yapılan işlemleri araştırır, açık olan başvuru yollarını size bildiririz.

Türkiye’deki ceza dosyasını ilk öğrendiğinizde

UYAP’tan bir bildirim aldım veya konsoloslukta Türkiye’de arandığım söylendi. Hakkımda dava mı açıldı?

Bildirimin kaynağını ve hangi dosyaya ait olduğunu öğrenin. Savcılık soruşturma numarası veya ifade çağrısı soruşturma aşamasını gösterir. Ceza davası mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle açılır. UYAP’ta ceza mahkemesinin esas dosyasını görüyorsanız taraf sıfatınıza da bakın. Bir yakalama kaydı ise soruşturma, dava veya kesinleşmiş cezanın infazıyla ilgili olabilir. Vekaletinizle dayanak kararı ilgili makamdan araştırabiliriz. [1, 9]

Pasaport veya vekaletname işlemim yapılmadı. Konsolosluktan tam olarak ne isteyebilirim?

Yapılamayan işlemin adını ve gerekçesini, paylaşılabiliyorsa bildirimi gönderen makamı, tarih ve dosya numarasını yazılı olarak isteyebilirsiniz. Elinizde bir belge yoksa da büromuzla görüşebilirsiniz. İşlemin yeri, tarihi ve size söylenenler araştırmaya nereden başlayacağımızı belirlememize yardımcı olur. Bir konsolosluk işleminin yapılamaması tek başına Türkiye’den çıkış yasağı konduğunu göstermez.

“Arama kararı”, “yakalama emri” ve “tutuklama kararı” aynı anlama mı geliyor?

Günlük dilde “aranıyorum” sözü bu üç işlemi birbirine karıştırabilir. Ceza muhakemesinde arama, kanundaki koşullarla kişi, eşya veya belirli bir yerde delil ya da kişiyi bulmak için yapılan işlemdir. Yakalama emri, kişinin yakalanıp belirtilen mercie götürülmesine dayanak olabilir. Tutuklama ise hâkim veya mahkemenin ayrıca değerlendirip karara bağladığı bir tedbirdir. Belgede kullanılan ifadeyi, düzenleyen makamı ve emrin amacını birlikte okuyun. [1]

Türkiye’deki yakalama emri yaşadığım ülkede de dava açıldığı veya INTERPOL bülteni bulunduğu anlamına gelir mi?

Türkiye’deki ceza dosyası, bulunduğunuz ülkede açılmış olabilecek bir dava ve uluslararası aranma farklı dayanaklara sahip olabilir. Türkiye’deki ulusal yakalama emri tek başına kırmızı bülten yayımlandığını veya iade talep edildiğini göstermez. Yaşadığınız ülkenin makamından da bir çağrı aldıysanız belgeyi ayrıca değerlendirmek gerekir. INTERPOL kırmızı bülteni, uluslararası bir tutuklama kararı değildir. [10]

INTERPOL kaydı konusunda hakkınızda INTERPOL kaydı veya kırmızı bülten olup olmadığını öğrenme ve kırmızı bültenin yakalama emri sayılıp sayılmadığı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yurt dışından vekalet verme ve dosyanın araştırılması

e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portalı’nda Türkiye’deki ceza dosyamı nasıl öğrenirim?

e-Devlet’te Adalet Bakanlığının Dava Dosyası Sorgulama hizmetini veya UYAP Vatandaş Portalı’nı açın. Tarafı olduğunuz ve erişiminize açık dosyada mahkemeyi, esas numarasını, sıfatınızı ve varsa duruşma gününü kontrol edin. Bir soruşturmayı savcılığın çağrısından veya yargı birimince gönderilen UYAP bilgilendirmesinden de öğrenebilirsiniz. Dava listesinde kayıt bulunmaması soruşturma veya yakalama emri olmadığını kanıtlamaz. Adli sicil kaydı esas olarak kesinleşmiş mahkûmiyetlere ilişkindir. [7, 8, 4]

Dosya numaramı bilmeden büroyla görüşebilir miyim? Vekalet verdiğimde neleri araştırırsınız?

Evet. İlk görüşmede sizden ulaşan bilgilerle ilgili adliyeyi ve birimi belirlemeye çalışırız. Vekaletinizle savcılık, mahkeme veya infaz birimi nezdinde dosyanızı araştırırız. Şikâyetin konusunu, isnat edilen fiili ve yakalama emrinin amacını belirler, size gönderilen tebligatları, yokluğunuzda görülen duruşmaları ve verilen kararları inceleriz. Bulgularımızı, varsa işleyen süreyi ve üstlenebileceğimiz başvuruyu size iletiriz. [1]

Yurt dışından nasıl vekalet veririm? Konsoloslukta düzenletemezsem yerel noterden aldığım vekaletname geçerli olur mu?

Türk konsolosluğunun noterlik biriminde büromuz avukatları adına vekaletname düzenletebilirsiniz. Konsolosluğun doğrudan düzenlediği belge için ayrıca apostil gerekmez. Yerel noter yolunu kullanacaksanız, imzadan önce avukat bilgilerini ve işe uygun yetki metnini sizinle paylaşırız. Sözleşme o ülke ile Türkiye arasında geçerliyse ve muafiyet yoksa yerel noter belgesine yetkili makamdan apostil alınır. Apostilin kapsamı imza, sıfat ve mühürle ilgilidir. Belgenin içeriği ve gerekli Türkçe tercümenin onayı ayrıca değerlendirilir. Sözleşme uygulanmıyorsa anlaşma muafiyetini veya gerekli tasdik zincirini kontrol ederiz. [11]

Dosyamda kısıtlama kararı varsa avukatım hangi belgeleri görebilir?

CMK m. 153 müdafie dosyayı inceleme ve örnek alma yetkisi verir. Soruşturmanın amacının tehlikeye düşebileceği kanunda sayılan hallerde, savcının istemi ve hâkim kararıyla bazı belgelere erişim kısıtlanabilir. Şüphelinin kendi ifade tutanağı, bilirkişi raporları ve hazır bulunmaya yetkili olduğu işlemlerin tutanakları bu kısıtlamanın dışındadır. İddianamenin kabul edilip edilmediği de dosyaya erişimin kapsamını değiştirir. [1]

Yıllar önceki çağrıyla bugünkü yakalama emri aynı dosyaya mı ait? Hangi kararları karşılaştırmalıyım?

Çağrının tarihini ve makamını, soruşturma veya esas numarasını, varsa iddianamenin kabul kararını ve dosyadaki en son kararı karşılaştırın. Çağrı eski adrese gitmişse tebligat evrakı ayrıca incelenir. Yakalama emrinde size yüklenen suç, hangi mercie götürüleceğiniz ve emrin dayandığı karar önemlidir. Bir dosyada işlemin tamamlanması, başka bir dosyadaki emrin de sona erdiği anlamına gelmez. [1]

Ayrıntılar için soruşturmada dosyaya erişim ve kısıtlama ile vekaletname ve apostil rehberimiz yazılarına bakabilirsiniz.

Türkiye’ye gelmeden ifade veya sorgu

Yurt dışında yaşıyorum. Türkiye’ye gelmeden savcılık ifadem alınabilir mi?

Bulunduğunuz ülkeyi, güncel adresinizi ve Türkiye’ye gelmenizi güçleştiren nedenleri dosyaya bildirerek savcılıktan yurt dışında dinlenmenizi isteyebiliriz. Savcılık uygun görürse yetkili yabancı makama adli yardım talebi iletilir. Hangi yöntemin kullanılabileceği, dosyanın niteliğine, uygulanabilir anlaşmalara ve ilgili devletin hukukuna göre değişir. [5, 6]

Hakkımda dava açılmışsa sorgum yurt dışında yapılabilir mi?

İfade, şüphelinin kolluk veya savcılıkça dinlenmesidir. Sorgu ise şüpheli veya sanığın hâkim ya da mahkemece dinlenmesidir. CMK m. 196/6, yurt dışında bulunan sanığın belirlenen günde duruşmaya gelmesi güçse daha önce duruşma açılmasına veya istinabe yoluyla sorgusunun yapılmasına imkân tanır. Mahkeme, dosya ve suçlama bakımından bu yolun uygulanıp uygulanamayacağını ve sonraki duruşmalarda hazır bulunmanız gerekip gerekmediğini ayrıca değerlendirir. [1]

Konsoloslukta anlattıklarım, yazılı savunmam veya evden görüntülü görüşmem ifade yerine geçer mi?

Avukatla yaptığınız görüşme, konsolosluk görevlisine durumu anlatmanız veya e-postayla dilekçe göndermeniz, istenen ifade ya da sorguyu kendiliğinden tamamlamaz. Yetkili makamın usulüne uygun düzenlediği bir işlem gerekir. Görüntülü ve sesli bağlantı, 6706 sayılı Kanun kapsamında istenebilen resmi adli yardımlaşma yollarındandır. Nerede, hangi makamın katılımıyla ve hangi kimlik doğrulamasıyla dinleneceğiniz kabul edilen talepte belirlenir. [5]

Vekalet verdiğimde avukatım hangi işlemleri benim adıma yapabilir? Bizzat ifade vermem gerekir mi?

Müdafi olarak belgeleri inceleyebilir, delillerin toplanmasını isteyebilir, dilekçe verebilir ve kanunun öngördüğü başvuru yollarını kullanabiliriz. Sizin kişisel ifadenizi veya sorgunuzu ise avukatın beyanı karşılamaz. Yetkili makam şahsen dinlenmenizi istiyorsa bunun yurt dışında adli yardımlaşmayla mümkün olup olmadığını araştırır, verilen kararı ve hazır bulunmanız gereken tarihi size bildiririz. [1]

İfade vermeye hazırım. Türkiye’ye gitmeden yakalama emrinin geri alınmasını isteyebilir miyim?

Avukatınız dosyaya yurt dışı adresinizi, size ulaşılabilecek bilgileri ve çağrıya nasıl uyabileceğinizi bildirerek emrin yeniden değerlendirilmesini isteyebilir. Tek başına bu talep mevcut emri durdurmaz. Emir yalnızca ifade veya sorgu içinse ve o işlem usulüne uygun yerine getirilerek amaç ortadan kalkmışsa CMK m. 90/6 gereğince yetkili makam emrin derhal iadesini ister. Yurt dışında alınan tutanağın Türkiye’deki dosyaya ulaştığını ve emir hakkında hangi işlemin yapıldığını ayrıca kontrol etmek gerekir. [1]

İfade sırasındaki haklar için ceza soruşturmasında ifade ve sorgu yazımıza bakabilirsiniz.

Türkiye’ye giriş ve yeniden yurt dışına çıkış

Hakkımda aktif yakalama emri varsa Türkiye’ye girişte ne olur?

Sınır kontrolünde geçerli bir emir görülürse bu emre dayanılarak yakalanabilir, emrin gerektirdiği işlem için yetkili mercie götürülebilirsiniz. İfade veya sorgu amacıyla aranmak ile kesinleşmiş hapis cezasının infazı için aranmak farklı süreçlerdir. İnfaz söz konusuysa kesinleşen hüküm, infaz dosyası ve savcılığın emri incelenir. Girişteki işlemi değerlendirebilmek için yalnızca eski bir belgeye değil, dosyadaki son karara ihtiyaç vardır. [1, 3]

Yakalama yalnızca ifadem içinse işlemden sonra genellikle adli kontrol mü verilir?

İfade için yakalanma, tek başına adli kontrol veya tutuklama sebebi değildir. İstenen işlem tamamlandığında başka bir tutma sebebi yoksa serbest bırakılmanız mümkündür. Savcılık tedbir talep ederse hâkim, kanuni koşulları ve ölçülülüğü dosyadaki somut olgular üzerinden değerlendirir. Bu nedenle yalnızca “ifade için aranıyor” bilgisinden adli kontrol çıkacağı, tutuklama uygulanacağı veya kişinin mutlaka aynı gün ayrılacağı sonucu çıkarılamaz. [1]

Serbest bırakıldıktan sonra yaşadığım ülkeye dönebilir miyim? İmza yükümlülüğü çıkış yasağı sayılır mı?

Kararın yükümlülükler bölümünü okuyun. Belirli aralıklarla imza vermek ile yurt dışına çıkamamak CMK m. 109’da ayrı ayrı düzenlenir. Serbest bırakma kararında ayrıca yurt dışına çıkış yasağı bulunabilir. Yalnızca imza yükümlülüğü varsa yurt dışında kalmanın imza tarihlerine etkisi yine değerlendirilmelidir. Ayrı bir dosyada karara bağlanmış ve devam eden bir yasak da seyahati etkileyebilir. [1]

Çıkış yasağı varsa yurt dışındaki işime veya ailemin yanına dönebilmek için ne isteyebilirim?

Yasağa itiraz edebilir, kaldırılmasını, başka bir yükümlülükle değiştirilmesini veya belirli tarihler için geçici muafiyet isteyebilirsiniz. İkamet belgesi, işveren yazısı, bakım yükümlülüğü veya tedavi randevusu gibi belgeleri istenen tarihlerle ilişkilendirin. Talep hakkında hâkim veya mahkeme karar verir. Dilekçenin sunulmuş olması seyahat izni değildir. Kararın kapsamı ve hangi tarihler için uygulanacağı öğrenilmelidir. [1, 2]

Konunun devamı için tutuklamaya itiraz ve tahliye talebi, yurt dışına çıkış yasağının kaldırılması ve hapis cezası kesinleşince çağrı kâğıdı ve yakalama yazılarımıza bakabilirsiniz.

Türkiye’deki ceza dosyanız için büromuzla görüşün

İlk görüşme için bulunduğunuz ülkeyi, Türkiye’deki dosyayı ne zaman ve nasıl öğrendiğinizi ve varsa yaklaşan seyahat tarihinizi paylaşmanız yeterlidir. Dosya numaranız henüz bilinmiyorsa elimizdeki bilgilerden başlayabiliriz. Vekalet vermek isterseniz metni ve izlenecek noterlik yolunu sizinle netleştirir, üstlendiğimiz işlemlerin sonucunu size bildiririz. Görüşme talebinizi görüşme talep formundan iletebilirsiniz.

Kaynakça

  1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.2, 90/6, 94, 98, 100–101, 109–111, 116, 149, 153, 157, 175 ve 196/6.
  2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m.23 (yerleşme ve seyahat hürriyeti).
  3. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m.19.
  4. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m.4.
  5. 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu, m.8–9.
  6. Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, ceza istinabe rehberi.
  7. e-Devlet, Adalet Bakanlığı Dava Dosyası Sorgulama hizmeti.
  8. UYAP Vatandaş Portalı.
  9. UYAP dosya ve bildirim bilgileri.
  10. INTERPOL, kırmızı bülten (Red Notices) açıklaması.
  11. Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Zorunluluğunun Kaldırılması Sözleşmesi (Lahey Apostil Sözleşmesi), HCCH metni.

YAZAR

Av. Umut Güneş

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Görüş veya düzeltme bildirin

Kaynak, tarih, içerik veya bağlantılarla ilgili görüş ve düzeltme önerilerinizi iletebilirsiniz.

Makalenin başlığını ve ilgili bölümü belirtmeniz yeterlidir. Kişisel dosya bilgisi veya belge göndermeyiniz.

İlgili hizmet alanları