INTERPOL Kırmızı Bülten Nedir? Uluslararası Yakalama Emri Sayılır mı?

INTERPOL Kırmızı Bülteninin resmî tanımı nedir?

INTERPOL Veri İşleme Kuralları’nın (Rules on the Processing of Data - RPD) 82. maddesine göre Kırmızı Bülten; bir Ulusal Merkez Bürosunun (National Central Bureau - NCB) veya ceza soruşturması ve kovuşturması yapma yetkisine sahip uluslararası kuruluşun talebi üzerine, aranan kişinin yerini belirlemek ve iade, teslim veya benzeri hukuka uygun işlem amacıyla kişinin tutulmasını, yakalanmasını ya da hareketlerinin sınırlandırılmasını istemek için yayımlanır.

Bu tanım dört temel unsur içerir:

• Kişi INTERPOL tarafından değil, kaynak ülke veya yetkili uluslararası ceza yargı mercii tarafından aranır.
• Kırmızı Bültenin arkasında geçerli bir ulusal yakalama emri, mahkeme kararı veya eşdeğer adlî karar bulunmalıdır.
• Amaç kişinin yerinin tespiti ile iade, teslim veya benzeri hukukî işlem için geçici yakalamadır.
• Yakalama ve sonraki adli/idari işlemler INTERPOL tarafından değil, kişinin bulunduğu devletin yetkili adlî ve idarî makamları tarafından yürütülür.

INTERPOL bildirimleri, CCF denetimi ve iade sürecinin genel çerçevesi için İnterpol ve Kırmızı Bülten Nedir? rehberimize bakılabilir.

Kırmızı Bülten neden uluslararası yakalama emri değildir?

Bir yakalama emri, yetkili adlî makamın belirli bir hukuk düzenine dayanarak kişinin özgürlüğünün kısıtlanmasına karar verdiği bağlayıcı yargısal işlemdir. Kırmızı Bülten ise INTERPOL kanallarında dolaşıma sokulan bir uluslararası polis iş birliği talebidir.

Kırmızı Bültenin doğrudan yakalama emri sayılmamasının sebepleri şunlardır:

• INTERPOL’ün yargı yetkisi ve kolluk gücü yoktur.
• INTERPOL ulusal mahkeme kararının maddi ve hukukî yerine geçmez.
• Bülten, üye ülkelerde doğrudan ve yeknesak yakalama yetkisi yaratmaz.
• Her ülke Kırmızı Bültene bağlayacağı sonucu kendi hukuku uyarınca belirler.
• Kişinin yakalanması, tutulması veya serbest bırakılması ulusal makamların kararına bağlıdır.
• İade için ayrıca resmî iade talebi, gerekli adli belgeler ve ulusal iade yargılaması gerekir.

Kırmızı Bülten, ulusal yakalama emri, iade talebi ve iade kararı arasındaki fark nedir?

Kırmızı Bülten ile Wanted Person Diffusion arasındaki fark nedir?

Wanted Person Diffusion (Aranan Kişi Diffüzyonu), kaynak NCB’nin seçtiği bir veya birkaç ülkeye doğrudan gönderdiği, kişinin yerinin tespiti ve geçici yakalanmasını istediği uluslararası polis iş birliği aracıdır.

Kırmızı Bülten yayımlanması için hangi şartlar gerekir?

INTERPOL Veri İşleme Kuralları m.83 uyarınca asgari şartlar birlikte değerlendirilir:

• Ciddi bir adi suç bulunmalıdır: Siyasî, askerî, dinî veya ırksal nitelikte olmayan adi suçlar (cinayet, ağır dolandırıcılık, örgütlü suçlar vb.) esas alınır.
• Ceza eşiği sağlanmalıdır: Soruşturma veya kovuşturma safhasında fiilin üst sınırı en az 2 yıl hapis cezası; kesinleşmiş cezalarda ise en az 6 ay hapis cezası infazı kalmış olmalıdır.
• Yeterli adlî veri ve karar: Geçerli bir ulusal yakalama emri, suçlama özeti, zamanı, yeri ve kanun maddeleri bulunmalıdır.
• Yeterli kimlik bilgisi: Yanlış eşleşmeyi önleyecek düzeyde ad, soyad, doğum tarihi, fotoğraf ve biyometrik veri (parmak izi/DNA) yer almalıdır.

INTERPOL siyasî nitelikli dosyalarda Kırmızı Bülten yayımlayabilir mi?

INTERPOL Anayasası m.3, örgütün siyasî, askerî, dinî veya ırksal nitelikte müdahale ve faaliyetlerde bulunmasını kesin olarak yasaklar. İsnatta siyasî unsurlar varsa Ağırlık Testi (Predominance Test) uygulanır:

• İsnadın temelini oluşturan fiilin adi suç mu yoksa siyasî eylem mi olduğu,
• İlgili kişinin siyasî, kamusal veya muhalif statüsü,
• Suçlamanın yapıldığı dönemdeki siyasî konjonktür ve iktidar çatışması,
• Başka ülkelerin veya uluslararası organların sağladığı mülteci/koruma statüsü

birlikte incelenir. Adi suç unsuru siyasî motivasyonun gerisinde kalıyorsa bülten yayımlanmaz veya yayımlanmışsa CCF tarafından silinir.

Türkiye’de Kırmızı Bülten nedeniyle süreç nasıl işler?

Türkiye bakımından süreç 6706 sayılı Kanun, Anayasa, SİDAS (Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi) ve ikili adli iş birliği andlaşmaları çerçevesinde yürütülür.

[INTERPOL Kırmızı Bülten / Diffüzyon]
                │
                ▼
  [İçişleri Bakanlığı / EGM] ──► [Adalet Bakanlığı DİABGM İncelemesi]
                                                │
                                                ▼
                                [Emniyet / Kolluk Yakalaması]
                                                │
                                                ▼
                               [24 Saat İçinde Sulh Ceza Hâkimliği]
                                 (Geçici Tutuklama veya Adlî Kontrol)
                                                │
                                                ▼
                                [Ağır Ceza Mahkemesi İade Yargılaması]

1. Yakalama ve Savcılığa Sevk

Kişi havalimanında, sınır kapısında veya ülke içinde tespit edildiğinde gözaltına alınır ve Cumhuriyet başsavcılığına sevk edilir.

2. Yirmi Dört Saat İçinde Hâkim Önüne Çıkarılma

6706 sayılı Kanun m.14/3 uyarınca yakalanan kişi, geçici tutuklama hakkında karar verilmek üzere en geç 24 saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır. Hâkim, kişiye rızaya dayalı iade usulünü ve haklarını hatırlatır.

3. Geçici Tutuklama veya Adlî Kontrol

Sulh ceza hâkimi;

• Geçici tutuklama,
• CMK m.109 uyarınca adlî kontrol (yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, ev hapsi vb.) veya
• Serbest bırakma

kararı verebilir. Kırmızı Bülten bulunması tutuklamayı zorunlu kılmaz.

4. Geçici Tutuklama Süreleri

• SİDAS Çerçevesinde: SİDAS m.16 uyarınca geçici tutuklama süresi iade evrakının ulaşması için kural olarak en az 18, en fazla 40 gündür.
• Mütekabiliyet Esasında: 6706 sayılı Kanun uyarınca geçici tutuklama süresi en fazla 40 gün sürebilir.

5. Ağır Ceza Mahkemesi İade Yargılaması

İade talepnamesi geldiğinde yetkili Ağır Ceza Mahkemesi duruşmalı yargılama açarak iadenin kabul edilebilir olup olmadığını inceler.

Kırmızı Bültenin İdari Yargı Boyutu: Tahdit Kodları (G-87, Ç-114) ve GGM Süreçleri

Bir yabancı hakkında Kırmızı Bülten veya Diffüzyon kaydı bulunduğunda, Emniyet ve Göç İdaresi Başkanlığı tarafından veri tabanına idari sınır dışı ve giriş yasağı kodları işlenmektedir:

• G-87 Kodu: Genel Güvenlik Aleyhine Faaliyet Gösterenler.
• Ç-114 Kodu: Hakkında Adli İşlem Yapılan Yabancılar.

İdari Gözetim ve İptal Davası Usulü

Kişi ceza mahkemesi tarafından serbest bırakılsa veya adlî kontrol altına alınsa dahi, Göç İdaresi tarafından 6458 sayılı Kanun m.57 uyarınca Geri Gönderme Merkezine (GGM) sevk edilerek İdari Gözetim Kararı alınabilir.

• İdari Gözetime İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır.
• Tahdit Kodunun İptali: İdare Mahkemesinde 60 gün içinde açılacak iptal davası ile takip edilir.

Önemli İdari Yargı Prensibi: Danıştay 10. Dairesinin yerleşik kararlarına göre, sadece yabancı bir ülkenin Kırmızı Bülten kaydı idari işlem tesisine tek başına gerekçe olamaz; idare, kişinin Türkiye içinde kamu düzenini nasıl ihlal ettiğine dair somut bilgi ve belge sunmak zorundadır.

Türk vatandaşları Kırmızı Bülten nedeniyle iade edilir mi?

Anayasa m.38/10 uyarınca: "Vatandaş, Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler dışında, suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez."

Bu düzenleme doğrultusunda:

• Türk vatandaşlarının yabancı devletlere iadesi kural olarak mümkündür değildir.
• Yabancı devletin iade talebi reddedilir; ancak talep eden devlet dosyayı Türkiye'ye devredebilir (TCK m.11/12 uyarınca Türkiye'de yargılama yapılabilir).
• Türk vatandaşlığı bulunması, Kırmızı Bülteni INTERPOL sisteminden kendiliğinden silmez. Kişi Türkiye dışına çıktığında üçüncü ülkelerde yakalanabilir.

Yargı kararları ve emsal içtihatlar

1. Anayasa Mahkemesi (AYM) Bireysel Başvuru Kararları

• AYM, Hamza Yanık Başvurusu, B. No: 2016/1310, T. 24/5/2018:
  Konu: Kırmızı Bültene dayalı geçici tutuklamada kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı (Anayasa m.19).
  Esas: AYM, Kırmızı Bültene dayanılarak yapılan geçici tutuklamaların kanuni bir dayanağı (6706 s.K. m.14) bulunmakla birlikte, sulh ceza hâkimliklerinin somut olaydaki kaçma şüphesini ve adlî kontrolün yetersiz kalacağını açıkça gerekçelendirmesi gerektiğini; otomatiğe bağlanmış tutuklama kararlarının hak ihlali oluşturacağını belirtmiştir.

• AYM, Y.T. Başvurusu, B. No: 2016/22418, T. 30/5/2019:
  Konu: İade ve Sınır Dışı İşlemlerinde İşkence ve Kötü Muamele Yasağı (Anayasa m.17).
  Esas: Kırmızı Bültenle aranan kişinin iade edileceği ülkede Anayasa m.17 ve AİHS m.3 anlamında kötü muamele göreceğine dair gerçek bir risk (real risk) bulunması halinde, iade kararı verilemez ve sınır dışı işlemi tesis edilemez.

2. Danıştay Kararı (İdari Yargı)

• Danıştay 10. Daire, E. 2021/4512, K. 2022/1150:
  Konu: Kırmızı Bültene dayalı G-87 tahdit kodunun iptali.
  Esas: Danıştay, davacı hakkında uluslararası seviyede Kırmızı Bülten bulunmasının tek başına Türkiye'de kamu güvenliği tehdidi sayılması için yeterli olmadığını, Emniyet ve Göç İdaresinin somut fiil ve belgelerle kamu düzeninin bozulduğunu ispatlaması gerektiğine hükmederek tahdit kodunu iptal etmiştir.

3. Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararı

• Yargıtay CGK, E. 2019/9-412, K. 2021/285:
  Konu: Kırmızı Bülten ve Geçici Tutuklamanın Hukuki Niteliği.
  Esas: Yargıtay CGK, Kırmızı Bültene dayalı geçici tutuklamanın bir mahkûmiyet infazı veya kesin hüküm olmadığını; adli iş birliği çerçevesinde iade evrakı gelene kadar uygulanan geçici koruma tedbiri olduğunu vurgulamıştır.

4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Kararları

• AİHM, M.C. v. Türkiye, B. No. 31592/18, 04.06.2024:
  Konu: Kırmızı Bültene dayalı geçici tutma ve özgürlük hakkı (AİHS m.5).
  Esas: AİHM, Kırmızı Bültene dayanılarak yapılan özgürlük kısıtlamalarının ulusal hukukta açık, öngörülebilir ve etkili yargısal denetime tabi olması gerektiğini saptamıştır.

• AİHM, Liu v. Poland, B. No. 37610/18, 06.10.2022:
  Konu: Kırmızı Bülten sonrası Çin'e iade riski (AİHS m.3).
  Esas: AİHM, Kırmızı Bülten çıkaran ülkenin insan hakları karnesini ve kişiye yönelik spesifik riskleri değerlendirmeden verilen iade kararlarının AİHS m.3 ihlali oluşturacağını kararlaştırmıştır.

5. Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) Kararı

• ABAD Büyük Daire, WS v. Bundesrepublik Deutschland, C-505/19, 12.05.2021:
  Konu: Schengen alanı, Kırmızı Bülten ve Ne Bis in Idem (Mükerrer Yargılama Yasağı).
  Esas: ABAD, hakkında daha önce bir Schengen ülkesinde kesinleşmiş beraat veya mahkûmiyet kararı verilen kişi için çıkarılan Kırmızı Bültenin diğer üye ülkelerde tutuklamaya gerekçe yapılamayacağını hükme bağlamıştır.

Kırmızı Bültene karşı Hukuk Yolları ve CCF Silme Başvurusu

Kırmızı Bültene karşı savunma üç kulvarda yürütülür:

1. INTERPOL ve CCF (Commission for the Control of INTERPOL’s Files) Nezdinde

26 Mart 2026 itibarıyla CCF başvuruları güvenli e-Portal üzerinden yapılmaktadır.

• Erişim Talebi: Hakkındaki kayıtların içeriğini öğrenme.
• Silme / Düzeltme Talebi: RPD m.81-83, Anayasa m.2 (İnsan Hakları) ve m.3 (Siyasi Suç Yasağı) ihlalleri nedeniyle kaydın silinmesi.
• Geçici Tedbir (Interim Measures): Yakalama riski acil olan hallerde kaydın inceleme süresince askıya alınması talebi (CCF Statüsü m.37).

2. Kaynak Ülkede (Bülteni Çıkartan Devlet)

• Ulusal yakalama emrinin kaldırılması,
• Takipsizlik, beraat veya zamanaşımı kararı alınması,
• NCB'nin Kırmızı Bülteni geri çekmesinin sağlanması.

3. Yakalama Ülkesinde (Türkiye)

• Sulh Ceza Hâkimliğinde geçici tutuklamaya itiraz ve adlî kontrol talebi,
• Ağır Ceza Mahkemesinde iadenin kabul edilemezliği savunması,
• İdare Mahkemesinde Tahdit Kodlarının (G-87 vb.) iptali davası.

Kritik Uyarı: CCF’ye yapılan silme başvurusu, Türkiye’deki adli ve idari tutuklama sürelerini kendiliğinden DURDURMAZ. Ulusal ve uluslararası hukuki yollar eş zamanlı yürütülmelidir.

Kırmızı Bülten Silindikten Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Kırmızı Bültenin CCF tarafından silinmesi süreçlerin otomatik sona erdiği anlamına gelmez:

Sık Sorulan Sorular

Kırmızı Bülten uluslararası tutuklama emri midir?

Hayır. Yer tespiti ve iade amacıyla geçici yakalama isteyen uluslararası polis iş birliği talebidir.

Kamu listesinde adım yoksa Kırmızı Bülten yok mudur?

Hayır. Kırmızı Bültenlerin büyük çoğunluğu yalnızca kolluk birimlerinin erişimine açıktır. Kamuya açık sitede görünmemesi kayıt bulunmadığı anlamına gelmez.

Türkiye'de Türk vatandaşı Kırmızı Bültenle iade edilir mi?

Anayasa m.38 uyarınca Türk vatandaşları (Uluslararası Ceza Divanı yükümlülükleri hariç) yabancı devlete iade edilemez.

CCF başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

CCF erişim taleplerine kural olarak birkaç ay içinde; silme taleplerine ise 9-12 ay içerisinde nihai karar vermektedir.

Transit uçuşta Kırmızı Bültenle yakalanma riski var mıdır?

Evet. Transit alanda kalmak hukuki koruma sağlamaz. Transit ülkenin kolluk makamları pasaport kontrolü veya güvenlik taramasında yakalama işlemi yapabilir.

Sonuç

INTERPOL Kırmızı Bülteni, hakkında geçerli ulusal yakalama kararı bulunan kişinin yerinin belirlenmesi ve iade amacıyla geçici yakalanmasının istenmesi için kullanılan uluslararası polis iş birliği aracıdır.

Kırmızı Bülten tek başına bir tutuklama kararı veya mahkûmiyet hükmü değildir. Türkiye'de yakalanan kişiler bakımından 6706 sayılı Kanun, Anayasa, AİHM ve AYM emsal içtihatları çerçevesinde adli ve idari denetim yapılması, adlî kontrol imkânlarının ve idari gözetim süreçlerinin bütüncül bir hukuki strateji ile takip edilmesi gerekir.