Terör suçlarıyla diğer örgütlü suçların infazı aynı kurallara tabi değildir. Genel olarak 5275 sayılı Kanun m.107/4 kapsamındaki süreli örgütlü suç cezalarında üçte iki, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki süreli hapis cezalarında dörtte üç oranı gündeme gelir. Ancak suçun özel rejimi, tekerrür, suç tarihi, çocukluk ve koşullu salıverilme engelleri sonucu değiştirebilir. Açık kuruma ve denetimli serbestliğe ayrılma için oran hesabının yanında ayrı hukuki koşullar aranır.
Hükmün hukuki niteliği neden ilk inceleme konusudur?
Her örgüt suçu terör suçu değildir
TCK m.220 kapsamındaki suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme veya üyelik ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar birbirine eşitlenemez. TMK m.3 ve 4, terör suçu ve terör amacıyla işlenen suçları kendi koşullarıyla düzenler. Örgüt bağlantısına ilişkin bir ifade görülmesi, bütün ilamın otomatik olarak TMK m.17’ye tabi tutulması için yeterli değildir. Uygulanan suç maddesi, nitelikli hâl ve infaz hükümleri gerekçeli karardan belirlenmelidir. K1, K2
Birden fazla mahkûmiyette örgüt üyeliği cezası ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen asıl suçun cezası ayrı ayrı incelenir. Başka suçun gerektirdiği daha ağır infaz oranı veya koşullu salıverilme engeli mevcut olabilir. İnfaz makamı, mahkûmiyet hükmünde bulunmayan yeni bir suç vasfını infaz aşamasında kuramaz. Hükmün açıklığa kavuşturulması ve hesap denetimi için kanunun gösterdiği yargısal yollar kullanılmalıdır.
Üyelik, propaganda ve örgüt adına hareket etme aynı olgu değildir
Açık kuruma ayrılmada örgütten ayrılma değerlendirmesinin hukuki temeli, kişinin hangi suçtan mahkûm olduğuna bağlıdır. Sırf farklı örgüt bağlantılı suçların aynı üst başlık altında toplanması, her hükümlünün örgüt üyesi kabul edilmesini haklı kılmaz. İlamdaki kabul, kurumun değerlendirme gerekçesi ve uygulanması istenen yönetmelik hükmü birlikte okunmalıdır. Bu ayrım, soyut olarak “örgüt dosyası” denilerek yapılan otomatik değerlendirmeleri önler. K2, K3
Koşullu salıverilme oranı nasıl belirlenir?
5275 m.107/4: örgütlü suçlar için genel çerçeve
Suç işlemek için örgüt kurma veya yönetme, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ve madde kapsamındaki mahkûmiyetler bakımından süreli hapis cezasının üçte ikisinin iyi hâlli infazı aranır. Bununla birlikte koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar için kendi oranları uygulanır. Ağırlaştırılmış müebbet için otuz altı, müebbet için otuz yıl düzenlenmiştir; birden fazla cezada aynı fıkradaki üst sınırlar ve özel kurallar ayrıca incelenir. Bu fıkra çocuklar hakkında uygulanmaz. K1
TMK m.17: süreli terör cezalarında dörtte üç
TMK kapsamındaki mahkûmiyetlerde m.17, 5275 m.107/4 ve m.108’in uygulanacağını düzenler; süreli hapislerde oranı dörtte üç olarak belirler. Genel örgütlü suç oranının üçte ikiye inmesi, bu özel hükmü kendiliğinden ortadan kaldırmamıştır. Bu nedenle yalnız 107. maddenin bir cümlesi alınarak terör mahkûmiyetinin üçte iki üzerinden hesaplanması doğru değildir. K1, K2
| Dosyanın özelliği | Başlangıçta incelenecek kural | Ayrı kontrol gerektiren husus |
|---|---|---|
| Genel örgütlü suç, süreli hapis | 5275 m.107/4: üçte iki | Suçun daha ağır oranı, tekerrür ve tarih |
| TMK kapsamındaki süreli hapis | TMK m.17: dörtte üç | Koşullu salıverilme yasağı ve çocukluk |
| İkinci defa tekerrür | Güncel m.108/3 | 2025 değişikliği, mahkûmiyet ve suç tarihleri |
| Çocuk tarafından işlenen suç | Çocuğa özgü m.107 ve geçici hükümler | Yetişkinlere ait oranların otomatik uygulanmaması |
| Ağırlaştırılmış müebbet | İlgili suç ve m.107/16 ile TMK m.17 | Bazı mahkûmiyetlerde koşullu salıverilmenin hiç uygulanmaması |
Tablo bir tahliye hesaplayıcısı değildir. Aynı dosyada birden çok satır önem taşıyabilir; hangi kuralın hangi cezaya uygulanacağı belirlenmelidir.
Tekerrür ve çocukluk sonucu nasıl etkiler?
7550 sayılı Kanun sonrası ikinci defa tekerrürde süreli hapis için dörtte üç oranı üzerinden koşullu salıverilme imkânı düzenlenmiştir. Bu nedenle bütün ikinci mükerrirler hakkında “koşullu salıverilme hiçbir zaman uygulanamaz” şeklindeki eski açıklamalar güncel metinle bağdaşmaz. Bununla birlikte somut suçtan kaynaklanan bağımsız yasaklar ve zaman bakımından uygulama incelenmeye devam edilir. Ayrıntı için tekerrür ve mükerrirlere özgü infaz rejimi yazısına bakılabilir. K1 Yakın bir konu olarak birden fazla cezanın infazı ve içtima yazısı da değerlendirilebilir.
Çocuklar bakımından m.107/4’ün uygulanmaması, bütün suçlarda otomatik yarı oranı anlamına gelmez. M.107/2’nin çocuklara ilişkin hükümleri, suçun türü ve özel kanun bağlantısı birlikte değerlendirilir. Ayrıca 7593 sayılı Kanun’la m.107/5’te yapılan değişiklik ve eski suçlara ilişkin geçici 6/4 farklı hesap kuralları içerir. Çocuklukla ilgili sonuçlar yalnız bugünkü yaşa göre belirlenemez. K1, K8
Hangi hâllerde koşullu salıverilme uygulanmayabilir?
TMK m.17, kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlar için firar veya ayaklanma suçundan mahkûmiyet ve maddede belirtilen üç hücre cezası gibi hâllerde özel engeller düzenler. Hücre cezaları kaldırılmış olsa da hükmün özel sonucu ayrıca değerlendirilir. TMK kapsamındaki mahkûmiyetin kesinleşmesinden sonra yeniden bu Kanun kapsamındaki bir suçun işlenmesine ilişkin hüküm de bulunmaktadır. Her olayda disiplin kararının türü, sayısı, kesinleşmesi ve kanuni koşullar belgelendirilmelidir. K2
TMK m.17’nin ağırlaştırılmış müebbete ilişkin yasağı ile 5275 m.107/16’daki devletin güvenliği, anayasal düzen ve millî savunmaya ilişkin belirli örgütlü suçlarda ağırlaştırılmış müebbet yasağı ayrı dayanaklardır. Bütün müebbet cezalar için aynı sonuç çıkarılamaz. Buna karşılık kanunen koşullu salıverilmenin kapalı olduğu bir durumda yalnız oran hesabı üzerinden denetimli serbestlik tarihi üretilemez. K1, K2
Açık cezaevine geçiş hangi koşullara bağlıdır?
Doğrudan açık kuruma alınma ile sonradan ayrılma farklıdır
Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.5, terör ve belirtilen örgüt suçlarını doğrudan açık kuruma alınmaya ilişkin genel imkânın dışında bırakır. Bu, her hükümlünün bütün infaz süresince mutlaka kapalı kurumda kalacağı anlamına gelmez. Kapalıdan açık kuruma ayrılmada m.6 ve engeller yönünden m.8 ayrıca incelenir. K3
Yönetmelik m.6/1, ceza miktarı ve kurum niteliğine göre genel süre koşulları içerir. Özellikle yüksek güvenlikli kurumda infaz, ayrı koşullar doğurabilir. Örgütlü suçlara ilişkin ek koşulun bulunması, bu genel sürelerin hiçbir şekilde incelenmeyeceği anlamına gelmez.
Etkin pişmanlıktan yararlanma ve örgütten ayrılma yolları
M.6/2-c’de, belirtilen topluma kazandırma veya etkin pişmanlık hükümlerinden yararlananlar için koşullu salıverilme tarihine iki yıldan az süre kalması aranır. M.6/2-ç’de ise terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup mensup olduğu örgütten ayrıldığı idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenler için bir yıldan az süre koşulu düzenlenir. Bu iki yolun şartları birbirine karıştırılamaz. K3 Konunun ayrıntıları için infaz düzenlemelerinden yararlanma, suç tarihi ve geçiş hükümleri yazısına bakılabilir.
“Bir yıldan az” ifadesi ile 105/A’daki “bir yıl veya daha az” ifadesi aynı değildir. Açık kuruma ayrılma hakkı ve denetimli serbestlik talebi birlikte incelense bile her düzenlemenin kendi eşik sözcükleri korunmalıdır. İyi hâl, örgütten ayrılma tespiti ve açık kuruma ayrılma kararı birbirinin yerine geçen belgeler değildir.
Kurul gerekçesi ve infaz hâkimi onayı
Terör ve belirtilen örgüt suçlarından mahkûm kişilerin açık kuruma ayrılmalarına ilişkin idare ve gözlem kurulu kararları, 5275 m.14/5 uyarınca infaz hâkimi onayından sonra uygulanır. Kurulun ret kararı ise yargısal denetime açıktır. Gerekçenin, hükümlünün güncel durumu ve dosyadaki raporlarla ilişkisi gösterilmelidir. Yalnız suçun adının tekrarlanması, ayrı değerlendirme yükümlülüğünü tek başına yerine getirmez. K1, K3, K7
Denetimli serbestlik ve geçici düzenlemeler nasıl ayrılır?
105/A’nın genel koşulları
Genel rejimde açık kurumda bulunma veya kanunun kabul ettiği açık kuruma ayrılma durumları, iyi hâl, talep, koşullu salıverilmeye kalan süre ve infaz hâkimi kararı incelenir. Bir yıldan az süre kalmış olması tek başına yeterli değildir. 2025’te getirilen en az onda bir ve en az beş gün kurumda kalma koşulu ile geçici 11’deki önceki suç istisnası da dosyanın tarihine göre değerlendirilmelidir. K1
Geçici 6 ile geçici 10 aynı istisna listesini içermez
Geçici 6/1, 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlar bakımından bazı istisnalar dışında üç yıllık denetimli serbestlik düzenler. TMK kapsamındaki suçlar dışarıdadır. Buna karşılık genel örgütlü suçların tümü, yalnız örgüt bağlantısı nedeniyle otomatik olarak bu fıkranın dışında kabul edilemez; asıl suçun diğer istisnalardan birine girip girmediği incelenir. Geçici 6/3, iyi hâlli kapalı kurum hükümlülerini de ayrıca düzenler. K1
Geçici 10/6’da ise 31 Temmuz 2023 ve öncesindeki suçlar için getirilen erken ayrılma imkânında hem TMK kapsamındaki suçlar hem örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar açıkça kapsam dışında tutulmuştur. Bir geçici hükümdeki yararlanma ihtimali diğerinin istisnasını kaldırmaz. Hesap, maddelerden seçilmiş avantajların bir araya getirilmesiyle yapılamaz. Denetimli serbestliğin genel süreci ilgili başvuru rehberinde açıklanmaktadır. K1
Gerçek kararlar ışığında gerekçe ve başvuru stratejisi
Emre Kendir: üçte iki talebi neden kabul edilmedi?
AYM, Emre Kendir, B. No: 2022/17941, 18 Aralık 2024 kararında, terör mahkûmiyetinde 7242 sayılı Kanun sonrası üçte iki oranı uygulanması talebini incelemiştir. Mahkeme, ilgili değişikliklerle TMK m.17’de dörtte üç oranının korunduğunu değerlendirmiş; kanunilik ve bağlantılı eşitlik iddialarını açıkça dayanaktan yoksun bulmuştur. Kararın pratik sonucu, genel hükümdeki değişikliğin özel hükümden koparılamamasıdır. K5
S.C.: örgütten ayrılmaya ilişkin her ret kararı ihlal değildir
AYM, S.C., B. No: 2022/27707, 19 Kasım 2025 kararında örgütten ayrılmaya dair samimiyetin tasdik edilmemesini ifade özgürlüğü yönünden incelemiş ve somut olayda ihlal bulmamıştır. Mahkeme, kurulun keyfîlikten uzak, somut olguya dayanan ilgili ve yeterli gerekçe sunması gerektiğini vurgulamış; başvurucunun beyanlarıyla raporlar arasındaki bağlantıyı değerlendirmiştir. Kişi özgürlüğü şikâyetini ise konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. K6
Karar, bütün soruların veya bütün ret gerekçelerinin peşinen hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. İtirazda hangi sorunun suç ve rehabilitasyonla ilgisiz olduğu, hangi olumlu raporun değerlendirilmediği veya hangi somut olgunun yanlış aktarıldığı gösterilmelidir. Başvurucunun kimliği resmî kararda gizlendiğinden burada da yalnız baş harfler kullanılmıştır. Bu konuyla bağlantılı olarak açık cezaevine ayrılma şartları yazısı da okunabilir.
Yargıtay 2026: gerekçesiz ret kaldırılabilir, fakat tahliye koşulları ayrıca araştırılır
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 10 Nisan 2026 tarihli E.2025/39, K.2026/2774 sayılı kararı iki yönlü bir ayrım yapar. Olumlu değerlendirme ve pişmanlık raporlarının ardından soyut varsayımlarla iyi hâlin reddedilmesini yeterli görmez. Ancak ret kararının gerekçesiz bulunması, açık kuruma ayrılma ve örgütten ayrılma koşulları araştırılmadan doğrudan denetimli serbestliğe hak kazanıldığı sonucunu da doğurmaz. Bu diğer koşullar incelenmediği için itiraz merciinin kararı bozulmuştur. K7
Bu nedenle dilekçede yalnız olumsuz kararı kaldırma talebiyle yetinilmemesi; yeniden değerlendirmede incelenecek kayıtların ve varsa tamamlanmış diğer koşulların da gösterilmesi yararlıdır. Kararı sadece “Yargıtay tahliye kararı verdi” biçiminde aktarmak, hükmün gerçek sonucunu değiştirir. Ayrıntılı bilgi için koşullu salıverilme şartları başlıklı yazıya başvurulabilir.
Akademik değerlendirme: puan, gerekçenin yerine geçmez
Hüseyin Şık’ın 2026 tarihli iyi hâl ve puanlama incelemesi, sistemin değerlendirme ölçütleri ile uygulama deneyimini ele alır. Bu çalışma, dosyada yalnız toplam puana değil puanın hangi kayıt ve gözlemlere dayandığına bakılması gerektiğine ilişkin tartışmayı derinleştirir. Akademik değerlendirme bağlayıcı yargı kararı değildir; güncel kanun ve somut kararın yerine kullanılmaz. K9
Başvuruda hangi belgeler ve süreler önemlidir?
Başvuru dosyasında ilam ve kesinleşme şerhi, müddetname, mahsup ve tekerrür kararları, kurulun tüm ilgili değerlendirmeleri, psikososyal servis raporları, eğitim ve çalışma kayıtları, disiplin kararları ile bunların kaldırılma bilgileri bulunmalıdır. Örgütten ayrılma hakkında verilmiş karar ile yalnız iyi hâle ilişkin karar açıkça ayrılmalıdır. Ardışık raporlar çelişiyorsa tarihleri ve somut değişiklik bulunup bulunmadığı karşılaştırılmalıdır.
Kurum işlemlerine şikâyette 4675 m.5 uyarınca öğrenmeden itibaren on beş gün ve her durumda işlemden itibaren otuz günlük süre gözetilir. İnfaz hâkimi kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Yeni değerlendirme tarihini beklemek, önceki karara karşı sürenin korunacağı anlamına gelmez. Durdurma kendiliğinden gerçekleşmez; kanundaki koşullar ayrıca gösterilir. K4 Ayrıntılı açıklama için infaz hâkimliğine başvuru ve itiraz yazısına bakılması yararlı olur.
Olağan başvuru yollarından sonra anayasal şikâyet düşünülüyorsa ihlal edildiği ileri sürülen hak, müdahale, gerekçe eksikliği ve başvuru yollarının tüketilmesi bağlantılı açıklanmalıdır. AYM, her infaz hesabını yeniden yapan genel temyiz mercii değildir. Ceza davasında AYM’ye bireysel başvuru yazısı hak ve kabul edilebilirlik çerçevesini tamamlar. Konuya ilişkin ayrı bir değerlendirme için ceza zamanaşımı ve infazın sona ermesi yazısına göz atılabilir.
Sonuç
Terör ve örgütlü suçlarda infaz, yalnız üçte iki veya dörtte üç oranı seçmekten ibaret değildir. Suçun hukuki niteliği, özel yasaklar, zaman bakımından uygulama, açık kuruma ayrılma ve kurulun bireyselleştirilmiş gerekçesi birlikte incelenmelidir. Etkili başvuru, ret kararının hangi somut eksikliğe dayandığını ve istenen sonucun diğer hukuki koşullarının nasıl oluştuğunu ayrı ayrı ortaya koyar. Bu başlıkla ilgili ayrıca konutta, hafta sonu ve gece infaz yazısı incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bütün örgütlü suçlarda dörtte üç oranı mı uygulanır?
Hayır. Genel örgütlü suç rejimi ile TMK rejimi farklıdır. Asıl suçun daha ağır oranı, tekerrür ve çocuklara ilişkin hükümler ayrıca dikkate alınır.
Terör suçunda açık cezaevine geçiş tamamen yasak mıdır?
Doğrudan açık kuruma alınma ile kapalıdan açığa ayrılma farklıdır. Yönetmelikteki özel koşullar ve açık kuruma ayrılamayacaklara ilişkin hükümler incelenmelidir.
İyi hâl kararı örgütten ayrılma tespiti yerine geçer mi?
Tek başına geçmez. Hangi kararın hangi koşulu değerlendirdiği belirlenmeli; açık kuruma ayrılma ve denetimli serbestlik şartları birlikte araştırılmalıdır.
30 Mart 2020 düzenlemesi ile 31 Temmuz 2023 düzenlemesi aynı mıdır?
Hayır. Suç istisnaları ve kurumda bulunma koşulları farklıdır. Birindeki koşul veya dışlama diğerine otomatik aktarılamaz.
Kurul kararının gerekçesiz bulunması doğrudan tahliye sağlar mı?
Her zaman değil. İşlemin iptali veya yeniden değerlendirme gerekebilir. İstenen infaz usulünün diğer koşulları da oluşmalıdır.
Olumsuz kurul kararına karşı bir sonraki değerlendirme beklenmeli mi?
Mevcut karara karşı başvuru süreleri ayrı işler. Sonraki değerlendirmeyi beklemek, önceki karara ilişkin şikâyet süresini korumaz.
Kaynakça
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m.14, 89, 98, 105/A, 107, 108 ve geçici m.6, 10, 11.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, m.3, 4, 17.
- Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği, m.5, 6, 8, 10; güncel konsolide metin.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu, m.4–6.
- AYM, Emre Kendir, B. No: 2022/17941, 18/12/2024, §§14–24.
- AYM, S.C., B. No: 2022/27707, 19/11/2025, özellikle §§45–57 ve hüküm.
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2025/39, K.2026/2774, 10/4/2026, gerekçe 3–5 ve hüküm.
- 7593 sayılı Kanun, Resmî Gazete, 18/8/2026, sayı 33344, m.7 ve 16.
- Hüseyin Şık, “Hükümlülere İlişkin İyi Hâl Değerlendirmesi ve Yeni Bir Yöntem Olarak ‘Puanlama’: Türkiye’nin 5 Yıllık Uygulama Deneyimi”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c.9, sy.1, 2026; DOI: 10.51120/NEUHFD.2026.201. İlgili iyi hâl ve açık kuruma ayrılma bölümleri.