HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Ürünün görünümünü koruyan hak doğru belirlenmelidir

Tasarım hukuku; ürünün tamamının, bir parçasının veya süslemesinin görünümüne ilişkin hakları ele alır. Mobilya, tekstil deseni, ambalaj, takı, aydınlatma ürünü ve benzeri tasarımlarda tescil, ilk sunum, hak sahipliği ve ihlal koşulları birlikte değerlendirilir. Gündelik dilde kullanılan tasarım patenti ifadesi, tasarım tescili ile teknik buluşu koruyan patenti birbirine karıştırmamalıdır.

Ürününüzün kopyalandığını düşünüyorsanız önce hangi tasarımın, kime ait hangi hakla ve hangi tarihten itibaren korunduğu belirlenir. İhlal iddiasıyla karşılaşıyorsanız mevcut tescil, önceki tasarımlar ve kendi geliştirme kayıtlarınız incelenir. İlk görüşme için tasarım görselleri, varsa tescil numarası, ilk satış veya tanıtım tarihi ve karşı ürünün bilgileri hazırlanabilir.

HİZMET KAPSAMI

Tasarım Haklarının Korunması ve Uyuşmazlıklar

İhtiyacınıza uygun başlığı inceleyin. Üstlenilecek işlemler, belgeler ve dosyanın koşulları değerlendirilerek belirlenir.

Koruma ve hak sahipliği incelemesi

Tescilli veya tescilsiz korumanın dayanağı, tasarımcı ile hak sahibi arasındaki ilişki ve önceki kamuya sunumlar değerlendirilir. Hak ileri sürülebilecek kapsam açıklığa kavuşturulur.

Tescil ve ilk sunum kayıtları
Ürün, tasarım ve görsel anlatımın eşleştirilmesi

Başvuru ve itiraz koordinasyonu

Başvurunun hukukî hazırlığı, sahiplik belgeleri ve tescile itiraz sebepleri incelenir. Kurum işlemleri, gereken hâllerde sicile kayıtlı marka veya patent vekiliyle koordine edilir.

Görsel anlatım ve başvuru kapsamı
Kurum kararlarına karşı uygun başvuru yolu

Taklit ürün ve ihlal davaları

Karşı ürünün görünümü ve ticari kullanımı, tasarım hakkının kapsamıyla karşılaştırılır. İhlalin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve koşulları bulunan tazminat talepleri hazırlanır.

Üretim, satış ve ithalat fiilleri
Tescilli ve tescilsiz hakka uygun ispat

Tasarımın hükümsüzlüğü

Yenilik, ayırt edici nitelik, önceki haklar ve koruma dışında kalan özellikler değerlendirilir. Hükümsüzlük davası veya mevcut tescilin savunulması için karşılaştırma belgeleri düzenlenir.

Önceki katalog ve tasarım kayıtları
Bilirkişi incelemesi ve gerekçeli itirazlar

İhlal iddiasına karşı savunma

İhtar, platform bildirimi veya dava karşısında tescilin geçerliliği ve ürününüzün görünümü incelenir. Bağımsız geliştirme, önceki kullanım ve uygun diğer savunmalar belirlenir.

Menfi tespit yolunun değerlendirilmesi
Tedbir kararına ve iddialara cevap

Tasarımın gaspı ve aidiyet

Tasarımın başka kişi adına başvurulması veya tescil edilmesi hâlinde gerçek hak sahipliği araştırılır. Tasarımın oluşumu, paylaşılması ve devrine ilişkin belgeler birlikte incelenir.

Tasarımcı, çalışan ve işveren ilişkileri
Hak sahipliğinin tanınması talepleri

Tasarımcı ve üretici sözleşmeleri

Sipariş tasarım, ajans çalışması ve fason üretimde teslim kapsamı, kullanım yetkisi, kalıp ve çizimlere erişim düzenlenir. Fazla üretim ve üçüncü kişilere satış koşulları açıklığa kavuşturulur.

Tasarım dosyaları ve değişiklik yetkisi
Gizlilik, numune ve kalıp teslimi

Lisans ve tasarım devri

Ülke, ürün grubu, süre, kullanım sınırı, bedel ve alt lisans düzenlemeleri hazırlanır. Devrin geçerlilik şekli ve sicil işlemleri, ticari anlaşmayla birlikte kontrol edilir.

Münhasırlık ve ihlale müdahale yetkisi
Sözleşme sonrasında stok ve kullanım

İnternet satışları ve deliller

Pazaryeri ilanları, satıcı bilgileri, ürün görselleri ve satış kayıtları incelenir. Platform başvurusunun dayanakları ile delil tespiti ve geçici koruma ihtiyacı ayrı değerlendirilir.

Tarih ve adres içeren ilan kayıtları
Ürün örneği ve satın alma belgeleri

Yurt dışı bağlantılı tasarımlar

Türkiye’deki koruma ile üretim ve satış yapılan ülkelerdeki haklar ayrıştırılır. Uluslararası tasarım başvurusu ve yabancı uyuşmazlıklar yetkili vekil veya yerel hukukçuyla koordine edilir.

İlk sunumun yeri ve hedef pazarlar
Yabancı tescil ve yetkilendirme belgeleri

KARAR VERMEDEN ÖNCE

Tasarım hakkının kapsamını belirleyen ayrımlar

Tescil belgesi, ilk tanıtım tarihi ve karşılaştırılan görünüm birlikte incelenmelidir. Tasarım korumasında aşağıdaki farklar dava ve başvuru yolunu doğrudan etkiler.

Tescilli ve tescilsiz tasarımın koruması farklıdır

Tescilli tasarım başvuru tarihinden itibaren beş yıl korunur; beşer yıllık yenilemelerle toplam 25 yıla ulaşabilir. Tescilsiz koruma, kanunî koşulları taşıyan tasarımın ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmasına bağlıdır ve ilk sunumdan itibaren üç yıldır. Tescilsiz hakta aynı veya genel izlenim bakımından ayırt edilemeyecek kadar benzer görünümün kopyalanması önem taşır; bağımsız geliştirme savunması ayrıca değerlendirilir.

Benzerlik için sabit bir yüzde yoktur

Yenilik ve ayırt edici nitelik farklı ölçütlerdir. Küçük ayrıntı farklılıkları yeniliği her zaman sağlamaz. Genel izlenim, ürünü tanıyan bilgilenmiş kullanıcı bakımından ve tasarımcının seçenek özgürlüğü dikkate alınarak incelenir. Renk, logo veya birkaç çizginin değiştirilmesi, ürünün otomatik olarak koruma kapsamı dışında kaldığı anlamına gelmez.

Tanıtım tarihi, tescil imkânını etkileyebilir

Satış, fuar, katalog veya internet yayını kamuya sunum oluşturabilir. Gizlilik şartıyla açıklama ise kanunda farklı değerlendirilir. SMK m.57/2, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden önceki 12 ay içindeki belirli açıklamaların yenilik ve ayırt edici niteliği etkilememesini düzenler. Açıklamanın kim tarafından, hangi ilişki içinde ve ne zaman yapıldığı belirlenmelidir; bu istisna yurt dışı koruma için genel güvence sayılmaz.

Teknik işlev ile görünüm ayrılmalıdır

Tasarım, ürünün görünümünü korur. Yalnız teknik fonksiyonun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri koruma dışında kalabilir. Birleşik ürün parçalarında normal kullanımda görünürlük ve özel istisnalar ayrıca önemlidir. Aynı ürünün teknik çözümü patent veya faydalı modelle, görünümü tasarımla ve koşulları varsa özgün eser niteliği telif hükümleriyle farklı açılardan değerlendirilebilir.

Bedeli ödemek sahipliği tek başına açıklamaz

Çalışan tasarımları ile bağımsız tasarımcıya verilen sipariş aynı rejime tabi değildir. İş ilişkisi, sözleşme, görevin niteliği ve işletmenin katkısı incelenir. Hizmet ilişkisi dışındaki iş görme sözleşmelerinde hak sahipliği sözleşme hükümleri çerçevesinde belirlenir. Numune veya çizim teslimi, ücret ödemesi ve tasarım hakkının devri birbirinden ayrılmalıdır.

Tescil geçerlilik incelemesini ortadan kaldırmaz

Tescil edilmiş bir tasarımın yenilik, ayırt edicilik veya diğer kanunî koşulları taşımadığı ileri sürülebilir. Hükümsüzlük ile ihlal incelemesi ayrı olmakla birlikte aynı uyuşmazlıkta birlikte etkili olabilir. Türkiye’deki tescilin ülke sınırları dışındaki etkisi de ayrıca değerlendirilir; yabancı koruma için ilgili ülke veya uluslararası başvuru kapsamı incelenmelidir.

ÇALIŞMA YAKLAŞIMIMIZ

Tasarım dosyalarında çalışma yaklaşımımız

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu olarak tasarımın oluşumundan piyasaya sunulmasına kadar geçen süreci belgeler üzerinden değerlendiririz. Tescil görselleriyle gerçek ürün arasındaki ilişkiyi, tasarımcı ve işletmenin haklarını, önceki örnekleri ve ileri sürülen ihlali birlikte inceleriz. Yalnız yan yana konulmuş iki fotoğrafla sonuç çıkarmak yerine karşılaştırmanın hangi korunan özellikler üzerinden yapılacağını belirleriz.

Dosyada delil değeri taşıyan katalog, ilan, sözleşme ve satış kayıtlarını tarihleriyle ilişkilendirir; bilirkişi değerlendirmesinin incelenebilir olmasını gözetiriz. İhtar, platform başvurusu, tedbir veya dava yolunu seçerken talebin dayanaklarını ve karşı tarafın olası hükümsüzlük veya bağımsız geliştirme savunmasını birlikte ele alırız. Üretim ve satışın gereksiz biçimde aksamasına yol açabilecek geniş veya belirsiz taahhütler ayrıca değerlendirilir.

Görünüm ve tarihler
Hangi ürün ve tasarım için destek istendiği belirlenir. İlk oluşturma, kamuya sunum, başvuru ve öğrenme tarihleri mevcut kayıtlarla eşleştirilir.
Hak ve karşılaştırma
Sicil, tescil görselleri, önceki tasarımlar ve sözleşmeler incelenir. İhlal iddiasında karşı ürünün farklı açılardan görünümü ve satış biçimi değerlendirilir.
Delillerin korunması
İlanlar, kataloglar, ürün örnekleri ve tasarım dosyaları düzenlenir. Hukuka uygun delil tespiti, teknik inceleme ve gecikmeden değerlendirilmesi gereken tedbir ihtiyacı belirlenir.
İşlem ve temsil
Müzakere, platform başvurusu, Kurum işlemi veya dava yolu seçilir. Görev, yetki ve talebe özgü ön başvuru koşulları incelenerek iş kabulü ve yetkilendirme tamamlanır.
Uygulama ve bilgilendirme
Üstlenilen kapsamda dilekçeler, teknik değerlendirmeler ve başvurular yürütülür. Karar, kanun yolu, uygulama ve sonraki sözleşme veya sicil işlemleri hakkında bilgi verilir.

İLK GÖRÜŞMEYE HAZIRLIK

Tasarım Hukuku İçin Görüşmeye Hazırlık

İlk başvuruda kısa bir olay özeti yeterlidir. Ayrıntılı belgeler, incelemenin kapsamı belirlendikten sonra güvenli kanalla istenir.

Başlangıçta hazırlayabilecekleriniz

Varsa tasarım başvuru veya tescil numarası ve sicil kaydı
Tescildeki görseller ile ürünün farklı açılardan güncel fotoğrafları
İlk kamuya sunumun tarihi, yeri ve kapsamını gösteren kayıtlar
Karşı ürünün ilan adresleri, satıcı bilgileri ve mevcut görselleri

Dosyaya göre istenebilecekler

Özgün çizimler, sürüm kayıtları, tasarım dosyaları ve numuneler
Tasarımcı, işveren, ajans veya üreticiyle yapılan sözleşmeler
Katalog, fuar belgesi, tarihli satış faturası ve sipariş kayıtları
İhtar, platform bildirimi, Kurum kararı, dava ve tebliğ belgeleri

Bilgilerinizin gizliliği

Paylaştığınız bilgi ve belgeler, avukatlık meslek sırrı ve kişisel verilerin korunması ilkeleri çerçevesinde, yalnızca hukukî değerlendirme ve üstlenilen işin yürütülmesi amacıyla kullanılır. Şifre, erişim kodu ve gereksiz kimlik bilgisi göndermeyiniz. Hassas belgeler için büromuzun bildireceği güvenli paylaşım yöntemini kullanınız.

Gizlilik ve bilgi güvenliği açıklaması

Hazırlık listesini indirinPDF · 1 sayfa

TEMSİL VE İLETİŞİM

Antalya Merkezli ve Türkiye Genelinde Tasarım Hukuku Hizmeti

18 Mart 1999’da Kemer’de kurulan ve 2007’den bu yana Antalya merkezli olan Güneş & Güneş Hukuk Bürosu, Türkiye genelindeki tasarımcı, üretici ve hak sahiplerinin ürün görünümüyle ilgili hukukî taleplerini değerlendirir. Tasarımın ilk açıklanması, piyasaya sunumu, hak sahipliği ve karşılaştırılacak ürünlerin özellikleri dosyanın başlangıcında incelenir.

Yurt dışında üretim, fuar, dağıtım ve çevrim içi satış bulunan dosyalarda ülkesel koruma ile sınır ötesi işlem ihtiyacı birlikte planlanır. Yabancı ülkede temsil gerektiğinde o ülkede yetkili avukat ve ilgili uzmanlarla koordinasyon sağlanır. Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim kurulabilir.

Temsil ve teknik katkı

Avukatlık hizmeti ile TÜRKPATENT nezdinde sicile kayıtlı marka veya patent vekilinin yürüteceği işlemler ayrıştırılır. Gereken tasarım uzmanı incelemesi, ürün karşılaştırması ve koordinasyon kapsamı dosyaya göre belirlenir.

Ücret ve ayrı giderler

Danışmanlık, sözleşme, Kurum kararına karşı dava ve ihlal uyuşmazlığı aynı iş kapsamı değildir. Avukatlık ücreti ile Kurum, vekil, uzman, noter, tercüme ve yargılama giderleri ayrı açıklanır; ek işler için kapsam netleştirilir.

Görsellerin ve Tarihlerin Korunması

İnceleme için tasarımın ilk açıklanma, fuar ve satış tarihlerini; mevcut tescil görsellerini ve karşılaştırılacak ürüne ilişkin kayıtları hazırlayabilirsiniz. Yayımlanmamış ürün görsellerinin aktarım kapsamı önceden belirlenir.

SIK SORULAN SORULAR

Tasarım Hukuku Hakkında Sorular

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Talebinize uygulanacak yol ve şartlar, somut bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirilir.

Tescilim yoksa doğrudan dava imkânım bulunmadığı mı kabul edilir?

Hayır. Tescilsiz tasarımın koşulları, ilk sunum ve süre değerlendirilir. Ayrıca telif veya haksız rekabet hükümlerinin uygulanması kendi şartlarına bağlı olarak incelenebilir. Tescilsizlik, her olayda korumasızlık veya her kopyanın dava konusu yapılabileceği anlamına gelmez.

Tasarımımın tescilli olması her benzer ürünü durdurmaya yeter mi?

İleri sürülen hakkın geçerliliği ve karşı ürünün koruma kapsamında olup olmadığı incelenmelidir. Hak sahibinin talebi kendiliğinden satış yasağı oluşturmaz. Mahkeme tedbiri veya platformun kendi kurallarına göre verdiği karar için uygun başvuru ve dayanak gerekir.

Sosyal medya paylaşımını silmek önceki tanıtımı ortadan kaldırır mı?

Silme işlemi önceki kamuya sunum olgusunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Paylaşım tarihi, erişilebilirliği ve içeriği incelenir. Mevcut kayıtları korumak, hangi açıklamanın tescil bakımından etkili olduğunu değerlendirebilmek için önemlidir.

Ürüne kendi logomu koyarsam tasarım ihlali riski biter mi?

Logo değişikliği tek başına yeterli değildir. Ürünün genel görünümü ve korunan özellikleri değerlendirilir. Başkasının markasının kullanılmaması, tasarım veya diğer fikrî haklar bakımından ayrıca inceleme yapılmasını gereksiz kılmaz.

İnternette yalnız ürün fotoğrafım kullanılmışsa hangi hizmet gerekir?

Ürün görünümünün taklit edilmesi ile fotoğrafın izinsiz kullanılması farklı olaylardır. Fotoğrafın eser niteliği, kullanım hakkı ve yayın biçimi ayrıca incelenir. Aynı ilan hem tasarım hem telif veya marka bakımından sorun doğurabilir.

Tasarımcıya ödeme yaptım; üretim dosyalarını ve kalıbı da isteyebilir miyim?

Çizim, kaynak dosya, kalıp, numune ve tasarım hakkı farklı teslim veya hak konularıdır. Sözleşmenin kapsamı, yazışmalar ve işin niteliği birlikte değerlendirilir. Tasarımın kullanım izni, her teknik dosyanın teslimini kendiliğinden açıklamaz.

Yurt dışından satın aldığım ürünü Türkiye’de satabilir miyim?

Yabancı tedarikçinin faturası Türkiye’de üçüncü kişilerin tasarım haklarına karşı genel bir izin vermez. Türkiye’deki haklar, ürünün piyasaya sunuluş biçimi, gerekli izinler ve hakkın tükenmesi koşulları incelenmelidir. Tedarikçi garantileri sözleşmede ayrıca düzenlenebilir.

Rakibin ürününden bir örnek almam gerekli mi?

Ürünün kendisi bazı uyuşmazlıklarda ayrıntılı karşılaştırmayı kolaylaştırabilir. Önce dosyanın ihtiyacı belirlenir; satın alma belgesi, tarih, ürün kimliği ve mevcut ambalaj korunur. Tek bir örnek, satışın kapsamını veya bütün ihlal iddialarını tek başına ispatlamayabilir.

İhtar aldığımda ürün sayfamı hemen silmeli miyim?

İhtarın kapsamı, dayanak tescil ve varsa mahkeme kararı değerlendirilmelidir. Öncelikle mevcut ilan ve ticari kayıtları korumak gerekir. Yayına devam etme veya kaldırma kararı, ihlal riskleri ve bağlayıcı kararlar incelendikten sonra belirlenmelidir.

Tasarım davası hangi mahkemede görülür?

SMK kapsamındaki hukuk davalarında fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemeleri; bunların bulunmadığı yerlerde bu işle görevlendirilmiş asliye hukuk mahkemeleri görev yapar. Kurum kararlarına karşı davalar ile kişiler arasındaki uyuşmazlıkların yetki kuralları aynı değildir.

Başvurudan sonra tasarımın görünümünü değiştirebilir miyim?

Ürünü ticari olarak geliştirmeniz ile mevcut başvurunun kapsamının değiştirilmesi farklıdır. Yeni görünümün mevcut görsel anlatım kapsamında kalıp kalmadığı incelenir. Yeni sürüm için ayrı başvuru gerekip gerekmediği, tanıtımdan önce değerlendirilmelidir.

İLGİLİ HİZMETLER VE DAYANAKLAR

Konunuzla Bağlantılı Bilgilere Ulaşın

Teknoloji, Veri, Fikrî Mülkiyet ve Medya Hukuku

Resmî hukukî kaynaklar

Bu metnin hazırlanmasında kullanılan kaynaklar 4 Ekim 2026 tarihinde incelenmiştir. Kaynak incelemesi, kişiye özel hukukî görüş yerine geçmez.

SONRAKİ ADIM

Konunuzu Birlikte Değerlendirelim

Talebinizi, olayın kısa özetini ve varsa yaklaşan işlem tarihini paylaşınız. İlk görüşmede hangi belgelerin inceleneceği ve hangi hukukî yolların değerlendirileceği netleştirilir.

Başvuru konusu: Tasarım Hukuku ve Tasarım Davaları

Tasarımınız İçin Görüşme Talebi Randevu Talebi

İlk geri dönüş: en geç 48 saat. Bu süre, hukukî incelemenin tamamlanma veya işin sonuçlanma süresi değildir.

Başvuru göndermek, avukatlık ilişkisinin kurulduğu veya dosyanın ve sürelerinin takibinin üstlenildiği anlamına gelmez. Görüşme ücreti önceden bildirilir.

Bu Konuda Bilgi Alın

İletişim bilgilerinizi bırakın, ekibimiz sizi arasın.

Konu: Tasarım Hukuku ve Tasarım Davaları

Tasarım Hukuku ve Tasarım Davaları