HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Buluşun korunması, doğru hakkın ve kapsamın belirlenmesiyle başlar

Patent ve faydalı model hukuku; teknik bir buluşun kime ait olduğunu, hangi kapsamda korunabileceğini, başkalarınca kullanımının ne zaman ihlal oluşturduğunu ve hakkın sözleşmelerle nasıl değerlendirilebileceğini inceler. Buluş sahipleri, üreticiler, teknoloji girişimleri, Ar-Ge şirketleri ve çalışanlar; başvuru öncesinde, ticarileştirme sırasında veya bir uyuşmazlık ortaya çıktığında hukukî desteğe ihtiyaç duyabilir.

İlk değerlendirmede buluşun konusu, hak sahipliği, varsa başvuru ve rüçhan bilgileri, kamuya açıklama tarihleri ve hedef ülkeler birlikte ele alınır. Patentlenebilirlik araştırması ile ürünün başkalarının haklarını ihlal etmeden piyasaya sunulabilmesi ayrı sorulardır. Görüşmeye hazırlanırken mevcut başvuru dosyanızı ve tarihleri paylaşmanız; henüz açıklanmamış teknik ayrıntılar için güvenli belge aktarımının belirlenmesi yeterlidir.

HİZMET KAPSAMI

Patent ve Faydalı Model Alanında Hukukî Hizmetler

İhtiyacınıza uygun başlığı inceleyin. Üstlenilecek işlemler, belgeler ve dosyanın koşulları değerlendirilerek belirlenir.

Koruma türünün belirlenmesi

Buluşun teknik konusu, geliştirme aşaması ve kullanım planı incelenerek patent, faydalı model ve sözleşmesel gizlilik seçeneklerinin hukukî çerçevesi oluşturulur.

Kamuya açıklama ve önceki başvuru tarihleri
Hak sahipliği ve hedef ülke değerlendirmesi

Başvurunun hukukî koordinasyonu

Başvuru sahibi, buluşçu, devir ve ortaklık ilişkileri netleştirilir. Tarifname, istem ve teknik araştırma gerektiren çalışmaların yetkili patent vekiliyle yürütülmesi koordine edilir.

Başvuru belgelerinin hukukî tutarlılığı
Kurum bildirimleri ve sorumluluk paylaşımı

Patent ihlali ve dava takibi

İddia edilen üretim, kullanım, satış veya ithalat; korunan istemler ve teknik veriler üzerinden değerlendirilir. İhlalin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve uygun tazminat talepleri hazırlanır.

Ürün veya usul ile istemlerin karşılaştırılması
İhlal iddiasına karşı savunma

Hükümsüzlük uyuşmazlıkları

Önceki teknik açıklamalar, patentlenebilirlik şartları, açıklamanın yeterliliği ve başvurunun kapsamı incelenir. Belgenin geçerliliğine yönelik dava veya savunma teknik incelemeyle birlikte yapılandırılır.

Önceki patent, yayın ve kullanım kayıtları
Patent ve faydalı modele özgü itiraz sebepleri

İhtar ve ihlal bulunmadığının tespiti

Rakipten gelen ihtar, satışın durdurulması talebi veya dağıtıcılara yapılan bildirimler incelenir. Ticari faaliyet ile ileri sürülen hak karşılaştırılarak cevap ve uygun dava yolu belirlenir.

Menfi tespit koşullarının değerlendirilmesi
Mevcut dava ve tedbirlerle usul ilişkisi

Çalışan buluşları ve bedel

İş ilişkisi içinde geliştirilen buluşlarda bildirim, işverenin hak talebi ve çalışanın bedel hakkı değerlendirilir. Ar-Ge sözleşmeleri, görev tanımları ve katkı kayıtları birlikte incelenir.

Hizmet buluşu ve serbest buluş ayrımı
Hak talebi, teşvik ve bedel düzenlemeleri

Lisans ve devir sözleşmeleri

Buluşun kullanım alanı, ülke, süre, bedel, alt lisans, geliştirmeler ve ihlale müdahale yetkisi düzenlenir. Devir şekli ve sicile kayıt gereklilikleri ayrıca kontrol edilir.

Münhasır veya münhasır olmayan lisans
Sözleşmenin sona ermesi ve devam eden kullanım

Ar-Ge ve ortak geliştirme

İş birliğine getirilen mevcut haklarla proje sırasında oluşan buluşlar ayrıştırılır. Proje ortaklarının başvuru, paylaşım, kullanım ve gizlilik sorumlulukları sözleşmeye bağlanır.

Üniversite ve kamu destekli proje koşulları
Buluş bildirimi ve yayın öncesi onay düzeni

Delil tespiti ve geçici koruma

Ürün örnekleri, üretim kayıtları ve satış belgelerinin korunması planlanır. Gecikmenin etkisi, ihlal iddiasının dayanakları ve teminat ihtiyacı incelenerek tedbir talebi değerlendirilir.

Hukuka uygun delil edinimi
Bilirkişi incelemesi ve rapora itiraz

Yabancı başvuru ve haklar

Türkiye’ye yönelik koruma, yabancı patent portföyü ve lisans ilişkileri birlikte ele alınır. Yurt dışı işlemler, ilgili ülkede yetkili vekil veya hukukçuyla koordinasyon gerektirir.

PCT ve Avrupa patenti süreçlerinin hukukî takibi
Ülke kapsamı, tercüme ve yetkilendirme kontrolü

KARAR VERMEDEN ÖNCE

Patent ve faydalı modelde kararı etkileyen hukukî ayrımlar

Belgenin adı kadar, hangi buluşu hangi sınırlar içinde koruduğu önemlidir. Aşağıdaki ayrımlar başvuru, sözleşme ve dava stratejisinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Patent ve faydalı model aynı şartlara bağlı değildir

Patentte yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik aranır. Faydalı modelde buluş basamağı aranmaz; yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik gereklidir. Usuller ve bunların sonucu elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar; kimyasal, biyolojik, eczacılıkla ilgili ve biyoteknolojik konulardaki kanunî istisnalar faydalı model bakımından ayrıca incelenir. Başvuru tarihinden başlayan koruma patentte 20, faydalı modelde 10 yıldır; süre uzatılamaz ve yıllık ücret yükümlülükleri ayrıca izlenir.

Başvuru öncesi tanıtımın etkisi araştırılmalıdır

Fuar, katalog, satış, sunum veya internet paylaşımı yenilik değerlendirmesini etkileyebilir. SMK m.84, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden önceki 12 ay içindeki belirli açıklamalar için istisna öngörür; açıklayan kişi, bilginin kaynağı ve ispat koşulları önemlidir. Bu düzenleme, her açıklamanın zararsız olduğu veya aynı imkânın her ülkede bulunduğu anlamına gelmez. Açıklama yapılmışsa tarih ve kapsamın belgelenmesi gerekir.

Koruma, ürün adına göre belirlenmez

Patentin kapsamı, teknik koruma sınırlarını tanımlayan istemler üzerinden; tarifname, resimler ve kanundaki yorum ilkeleriyle belirlenir. Yalnızca ürünlerin görünüşte benzemesi patent ihlalini göstermez. İstemlerdeki unsurların ve gerektiğinde eşdeğer unsurların incelenmesi gerekir. Buluşun patentlenebilir olması da üçüncü kişilerin önceki haklarından bağımsız bir üretim izni vermez.

Buluşçu ile hak sahibi farklı olabilir

Çalışan buluşlarında işin niteliği, usulüne uygun bildirim ve işverenin hak talebi belirleyicidir. İşverenin tam veya kısmi hak talebini bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren dört ay içinde yazılı bildirmesi gerekir. Tam hak talebiyle hakların geçişi ve çalışanın makul bedel hakkı birlikte değerlendirilir. Üniversite ve kamu destekli proje buluşlarının özel hükümleri vardır; genel bir iş sözleşmesi maddesi bütün meseleleri tek başına çözmez.

Tescil, her ülkede koruma sağlamaz

Türkiye’deki patent hakkı ülkeseldir. PCT başvurusu tek başına dünya çapında verilmiş bir patent değildir. Avrupa patentinin Türkiye’de etkili olması da uygulanabilir ulusal işlemlerin yerine getirilmesine bağlıdır. İhracat, üretim ve lisans hedefleri ülke bazında planlanmalı; yabancı dosyalardaki işlem süreleri Türkiye’deki dava takibiyle karıştırılmamalıdır.

ÇALIŞMA YAKLAŞIMIMIZ

Patent uyuşmazlıklarında çalışma yaklaşımımız

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu olarak dosyayı yalnız tescil belgesinden hareketle değerlendirmeyiz. Hakkın geçerliliğini, istemlerin kapsamını, iddia edilen fiili ve taraflar arasındaki sözleşmeleri birlikte inceleriz. Teknik rapor gerektiğinde hukukî soruyu açık biçimde belirler; raporun kullanılan veriler, karşılaştırma yöntemi ve sonucu arasındaki ilişkisinin denetlenebilir olmasını gözetiriz.

Başvuru öncesinde buluşun açıklanma ve sahiplik risklerine; uyuşmazlıkta ise delillerin korunmasına, savunma seçeneklerine ve talep edilecek korumanın kapsamına odaklanırız. İhtar, tedbir veya dava seçimi ticari faaliyetin özellikleriyle birlikte yapılır. Karşı tarafın geçerlilik itirazları ve alternatif teknik açıklamaları da hazırlığın parçasıdır.

Buluş ve uyuşmazlığın belirlenmesi
Başvuru numarası, taraflar, ürün veya usul ve beklenen hukukî destek açıklığa kavuşturulur. Yaklaşan bildirim, yayın veya fuar tarihi varsa öncelikle değerlendirilir.
Hak ve teknik kapsamın incelenmesi
Sicil, istemler, önceki açıklamalar ve sözleşmeler bir arada değerlendirilir. Teknik uzman veya patent vekili incelemesinin gerekip gerekmediği belirlenir.
Yolun ve iş kapsamının seçilmesi
Müzakere, sözleşme, Kurum işlemi, dava veya savunma seçenekleri; maliyet, delil ve süre bakımından karşılaştırılır. Görev ve yetki ile varsa ön başvuru koşulları kontrol edilir.
Başvuru, müzakere veya dava
İş kabulü ve gerekli yetkilendirme sonrasında üstlenilen işlemler yürütülür. Teknik görüşler, dilekçeler ve talepler aynı somut uyuşmazlığa göre hazırlanır.
Karar ve uygulamanın takibi
Gelişmeler ve gereken kararlar müvekkile bildirilir. Kanun yolu, kararın uygulanması ve sonraki sicil veya sözleşme işlemleri üstlenilen kapsam içinde değerlendirilir.

İLK GÖRÜŞMEYE HAZIRLIK

Patent ve Faydalı Model İçin Görüşmeye Hazırlık

İlk başvuruda kısa bir olay özeti yeterlidir. Ayrıntılı belgeler, incelemenin kapsamı belirlendikten sonra güvenli kanalla istenir.

Başlangıçta hazırlayabilecekleriniz

Varsa başvuru veya belge numarası, sicil kaydı ve Kurum bildirimleri
Tarifname, istemler, resimler ve mevcut araştırma/inceleme raporları
Buluşun geliştirilme ve açıklanma tarihlerini gösteren kısa kronoloji
Uyuşmazlık varsa ihtar, dilekçe, karar ve tebliğ belgeleri

Dosyaya göre istenebilecekler

İş sözleşmesi, buluş bildirimi ve işverenin hak talebi
Lisans, devir, Ar-Ge, ortak geliştirme ve gizlilik sözleşmeleri
Ürün örneği, teknik çizim, test kaydı, katalog ve satış belgeleri
Yabancı başvuru, rüçhan, çeviri ve yetkilendirme belgeleri

Bilgilerinizin gizliliği

Paylaştığınız bilgi ve belgeler, avukatlık meslek sırrı ve kişisel verilerin korunması ilkeleri çerçevesinde, yalnızca hukukî değerlendirme ve üstlenilen işin yürütülmesi amacıyla kullanılır. Şifre, erişim kodu ve gereksiz kimlik bilgisi göndermeyiniz. Hassas belgeler için büromuzun bildireceği güvenli paylaşım yöntemini kullanınız.

Gizlilik ve bilgi güvenliği açıklaması

Hazırlık listesini indirinPDF · 1 sayfa

TEMSİL VE İLETİŞİM

Antalya Merkezli ve Türkiye Genelinde Patent ve Faydalı Model Hizmeti

18 Mart 1999’da Kemer’de kurulan ve 2007’den bu yana Antalya merkezli olan büromuz; Türkiye genelinde buluş sahipleri, çalışanlar, işverenler ve teknoloji işletmeleri için hak sahipliği, sözleşme ve sınai mülkiyet uyuşmazlıklarını ele alır. Teknik tarifname, istem ve araştırma çalışmaları gerektiğinde sicile kayıtlı patent vekilleri ve teknik uzmanlarla koordine edilir.

Yabancı başvuru ve lisans ilişkilerinde korumanın talep edildiği ülkeler, öncelik tarihleri ve tarafların hakları ayrı incelenir. Yabancı ülkede gereken temsil yerel yetkili uzman ve hukukçular tarafından yürütülür. Büromuzla Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim kurulabilir.

Avukatlık ve patent vekilliği

Hukukî danışmanlık ve mahkemede temsil ile TÜRKPATENT nezdindeki teknik başvuru ve patent vekilliği işlemleri ayrıdır. Gereken teknik çalışmalar, sicile kayıtlı patent vekiliyle koordinasyon ve her aşamada işlemi üstlenecek kişinin sorumluluğu işin başında belirlenir.

Ücret ve giderlerin kapsamı

Avukatlık hizmetinin kapsamı ve ücreti ayrıca kararlaştırılır. Kurum ücretleri, patent vekili ve teknik uzman hizmetleri, tercüme, noter ve yargılama giderleri aynı ücret kalemi olarak değerlendirilmez. Ek işlerin kapsamı önceden açıklığa kavuşturulur.

Gizli Teknik Belgelerin Aktarımı

Henüz açıklanmamış buluşlara ait tarifname, çizim ve test sonuçları için paylaşım kapsamı önceden belirlenir. Teknik belge aktarımı, olası açıklama ve başvuru tarihleri dikkate alınarak büromuzun bildireceği güvenli yöntemle yapılır.

SIK SORULAN SORULAR

Patent ve Faydalı Model Hakkında Sorular

Yanıtlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Talebinize uygulanacak yol ve şartlar, somut bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirilir.

Yalnızca bir iş fikri için patent alınabilir mi?

Salt iş fikri veya ticari yöntem patent verilmesi için yeterli değildir. Korunabilir teknik bir buluşun bulunması ve kanunî şartların sağlanması gerekir. Henüz geliştirme aşamasındaki fikirlerde gizlilik ve sözleşme düzeni ayrıca incelenebilir.

Markamın tescili buluşumu da korur mu?

Hayır. Marka, mal veya hizmetin ayırt edilmesine yarayan işarete ilişkindir. Teknik çözümün patent veya faydalı modelle, görünümün tasarım yoluyla korunması ayrı değerlendirilir. Aynı ürün üzerinde farklı haklar birlikte bulunabilir.

Yazılım içeren bir ürün patent konusu olabilir mi?

Bilgisayar programının kendisi buluş sayılmaz. Bununla birlikte teknik bir problemi çözen bilgisayar bağlantılı buluş bakımından patentlenebilirlik incelemesi yapılabilir. Kaynak kodu üzerindeki haklar ve yazılım sözleşmeleri ayrıca ele alınır.

Başvuru henüz sonuçlanmadan ihlale karşı işlem yapılabilir mi?

Başvurunun yayımı, karşı tarafın başvuru ve kapsamından haberdar edilmesi ve kanundaki diğer koşullar önemlidir. Başvuru aşamasındaki dava imkânı ile mahkemenin esas hakkında karar verebileceği aşama aynı değildir; somut dosya üzerinden değerlendirilir.

Rakibimden patent ihlali ihtarı aldım; ilk olarak ne hazırlamalıyım?

İhtarın tamamını, tebliğ bilgisini, belirtilen patent numarasını ve ürününüzün teknik belgelerini koruyun. Üretim ve ilk kullanım tarihleri de önemlidir. İhlali kabul eden veya geniş kapsamlı taahhüt içeren cevap vermeden önce belgenin geçerliliği ve kapsamı incelenmelidir.

Patent başvurusundan önce ürünü kullanan kişi korunabilir mi?

Kanunda iyiniyetli önceki kullanım bakımından özel düzenleme vardır. Türkiye’deki kullanım veya ciddi ve gerçek hazırlıklar, ilgili tarihler ve kullanımın sınırları incelenir. Yalnızca daha önce düşünmüş olmak bu imkânı kendiliğinden doğurmaz.

Lisans alan şirket ihlale karşı kendisi dava açabilir mi?

Lisansın türü, sözleşmedeki hükümler ve kanundaki bildirim koşulları belirleyicidir. Münhasır ve münhasır olmayan lisans aynı sonuçları doğurmaz. Dava veya acil tedbir hazırlığında hak sahibiyle ilişkiler ve yetkilendirme birlikte kontrol edilir.

Patent devrini e-posta yazışmasıyla tamamlayabilir miyiz?

Devir sözleşmesinin geçerliliği noter onaylı şekle bağlıdır. Sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik ayrıca değerlendirilir. Ön mutabakat, bedel ödemesi veya dosya teslimi tek başına bütün devir koşullarının yerine geçtiği anlamına gelmez.

Patent davasında yalnız fotoğraf yeterli olur mu?

Teknik koruma kapsamı çoğu zaman fotoğraftan anlaşılamaz. Ürün örneği, çalışma biçimi, çizim, usul bilgisi ve uygun teknik inceleme gerekebilir. Gerekli deliller hukuka uygun elde edilmelidir; ticari sır içeren bilgilere yetkisiz erişim bir yöntem değildir.

Bir başvuru veya dava için kesin tamamlanma süresi verilebilir mi?

Süre; teknik inceleme, itiraz, bilirkişi raporu, karşı taraf işlemleri ve kanun yollarına göre değişir. İlk görüşmede öngörülebilen aşamalar ve takip edilmesi gereken süreler açıklanabilir; belge verilmesi veya davanın sonuçlanması için kesin tarih vaat edilmez.

İLGİLİ HİZMETLER VE DAYANAKLAR

Konunuzla Bağlantılı Bilgilere Ulaşın

Teknoloji, Veri, Fikrî Mülkiyet ve Medya Hukuku

Resmî hukukî kaynaklar

Bu metnin hazırlanmasında kullanılan kaynaklar 4 Ekim 2026 tarihinde incelenmiştir. Kaynak incelemesi, kişiye özel hukukî görüş yerine geçmez.

SONRAKİ ADIM

Konunuzu Birlikte Değerlendirelim

Talebinizi, olayın kısa özetini ve varsa yaklaşan işlem tarihini paylaşınız. İlk görüşmede hangi belgelerin inceleneceği ve hangi hukukî yolların değerlendirileceği netleştirilir.

Başvuru konusu: Patent ve Faydalı Model Hukuku

Buluşunuz İçin Görüşme Talebi Randevu Talebi

İlk geri dönüş: en geç 48 saat. Bu süre, hukukî incelemenin tamamlanma veya işin sonuçlanma süresi değildir.

Başvuru göndermek, avukatlık ilişkisinin kurulduğu veya dosyanın ve sürelerinin takibinin üstlenildiği anlamına gelmez. Görüşme ücreti önceden bildirilir.

Bu Konuda Bilgi Alın

İletişim bilgilerinizi bırakın, ekibimiz sizi arasın.

Konu: Patent ve Faydalı Model Hukuku

Patent ve Faydalı Model Hukuku