Marka Hukuku: Tescil, İtiraz ve Marka Davaları

Marka Tescili Öncesi Araştırma ve Koruma Stratejisi

Marka başvurusu yapılmadan önce gerçekleştirilen araştırma, yalnız birebir aynı kelimelerin aranması şeklinde yürütülmemelidir. Benzer telaffuz, yazım, görsel düzen, ortak baskın unsur, yabancı dildeki anlam, kavramsal yakınlık ve hedeflenen mal veya hizmetlerin ilişkisi de değerlendirilmelidir.

Başvuru öncesi hukukî inceleme kapsamında:

• Markanın ayırt edici nitelikte olup olmadığı
• Tanımlayıcı, yanıltıcı veya herkesin kullanımına açık ibare içerip içermediği
• Kamu düzeni, resmî işaret, coğrafi işaret veya korunan başka değerlerle çatışıp çatışmadığı
• Önceki marka ve başvurularla görsel, işitsel veya kavramsal benzerlik
• Mal ve hizmet sınıflarının aynı, benzer veya bağlantılı olup olmadığı
• Önceki ticaret unvanı, işletme adı, alan adı, tasarım, telif veya kişilik hakkı
• Yurt içindeki önceki gerçek kullanım ve kazanılmış hak iddiası
• Kötü niyetli başvuru ve marka gaspı riski
• İhracat, lisans, franchise ve hedef ülke planları
• Kelime markası ile logo başvurusunun ayrı yapılmasının gerekip gerekmediği
• Markanın farklı yazım ve dil sürümlerinin korunması
• Gelecekteki ürün ve hizmet genişlemesi

birlikte incelenir.

Araştırma sonucunda başvurunun aynen yapılması, markanın değiştirilmesi, kapsamın daraltılması, kelime ve logo için ayrı başvuru yapılması, önceki hak sahibiyle müzakere edilmesi veya farklı bir marka tercih edilmesi seçenekleri somut risklere göre değerlendirilir.

Kelime, logo, şekil, renk, ses, hareket, üç boyutlu ve diğer işaretler; markanın ayırt edici olması ve sicilde koruma konusunun açık ve kesin gösterilebilmesi koşullarıyla değerlendirilir. Her işaret türü için aynı sunum ve araştırma yöntemi kullanılmaz.

Dayanak: 1

Türkiye’de Marka Başvurusu ve Tescil Süreci

Türkiye’de marka tescil başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yürütülür. Başvurunun şeklen eksiksiz yapılması, işaretin ve başvuru sahibinin doğru gösterilmesi, mal ve hizmet listesinin faaliyetle uyumlu kurulması ve işlemlerin kanuni sürelerinde takip edilmesi gerekir. TÜRKPATENT nezdindeki işlemler, başvurunun niteliğine göre yetkili marka vekili koordinasyonuyla yürütülür.

Başvuru süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:

• Marka ve başvuru sahibi bilgilerinin doğrulanması
• Benzerlik ve tescil edilebilirlik araştırması
• Mal ve hizmet listesinin Nice sınıflandırmasına göre hazırlanması
• Başvurunun elektronik sistem üzerinden yapılması
• Şekli inceleme ve mutlak ret nedenleri yönünden Kurum incelemesi
• Varsa eksiklik, kısmi ret veya ret kararına karşı görüş ve itiraz
• Başvurunun Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanması
• Üçüncü kişi itirazlarının ve kullanımın ispatı taleplerinin yönetimi
• Tescil ücretinin süresinde ödenmesi ve belgenin alınması
• Yenileme, sicil değişikliği ve kullanım delili takibi

Mal ve hizmet listesinin gereğinden geniş tutulması maliyet ve kullanılmama riski; gereğinden dar tutulması ise fiilî faaliyetlerin koruma dışında kalması sonucunu doğurabilir. Başvuru metni, yalnız bugünkü faaliyeti değil gerçekçi büyüme ve lisans planlarını da dikkate almalı; kullanılmayacak alanlar sırf geniş koruma izlenimi yaratmak amacıyla eklenmemelidir.

Tescil, başvurunun temel aşamasıdır; markanın kullanılmasının, izlenmesinin, yenilenmesinin ve ihlallere karşı korunmasının yerine geçmez.

Mal ve hizmet listesi, 26 Şubat 2026 tarihinde yayımlanan güncel sınıflandırma tebliğiyle karşılaştırılır. 35. sınıftaki malların bir araya getirilmesi hizmetlerinde hangi malların kapsama alındığı açıkça belirtilmelidir. Ürünün kendisine ilişkin mal sınıfı ile satış hizmeti aynı korumayı sağlamaz.

Dayanak: 1, 3

Marka Yayımına İtiraz ve İtiraza Karşı Görüş

TÜRKPATENT tarafından yayımlanan bir marka başvurusu, önceki marka veya diğer haklarla çatışıyorsa kanuni süre içinde yayıma itiraz edilebilir. İtirazın yalnız marka numaralarının sıralanmasına değil, işaretlerin benzerliği, mal ve hizmet ilişkisi, karıştırılma ihtimali, tanınmışlık, önceki hak, kötü niyet ve somut pazar koşullarına dayalı olarak gerekçelendirilmesi gerekir.

Yayıma itirazda incelenebilecek başlıca nedenler:

• Önceki tescilli marka veya başvuruyla karıştırılma ihtimali
• Tanınmış marka koruması
• Yetkisiz temsilci veya ticari vekil başvurusu
• Önceki gerçek hak sahipliği ve markasal kullanım
• Ticaret unvanı veya işletme adı üzerindeki önceki hak
• Telif, tasarım, kişilik hakkı veya başka bir sınai mülkiyet hakkı
• Kötü niyetli başvuru
• Başvurunun başkasının ticari emeğinden yararlanma amacı taşıması

Başvuru sahibi adına itiraza karşı görüş hazırlanırken, benzerlik ve mal-hizmet yakınlığının bulunmadığı, önceki markanın ayırt edici gücünün kapsamı, piyasadaki birlikte kullanım, kazanılmış hak, muvafakat, kullanımın ispatı ve itiraz sahibinin dayanabileceği gerçek koruma kapsamı değerlendirilir.

Önceki markanın tescil süresine bağlı olarak kullanımın ispatı talep edilebilecek durumlarda, bu talep süresinde ve usulüne uygun ileri sürülmelidir. Kullanım ispatı, itirazın kapsamını ve sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Yayıma itiraz, başvurunun Resmî Marka Bülteni’nde yayımından itibaren iki ay içinde gerekçesi ve usulüne uygun ücret işlemleriyle yapılır. Üçüncü kişi görüşü ile taraf sıfatı sağlayan yayıma itiraz birbirinden farklıdır. Yayıma itiraza karşı görüş için Kurum bir aylık süre verir. Kullanım ispatı talebi de karşı görüş süresi içinde açık ve yazılı olarak yapılmalıdır; başvurunun koşulları ve bildirim kayıtları ayrıca kontrol edilir.

Markanın Kullanımının İspatı

Tescilli marka hakkının sürdürülebilir biçimde korunması, belirli hâllerde markanın Türkiye’de ciddi ve markasal biçimde kullanıldığının gösterilmesini gerektirir. Sembolik, yalnız hakkı korumaya yönelik veya tescil kapsamıyla bağlantısı kurulamayan kullanım yeterli olmayabilir.

Kullanım incelemesinde:

• Kullanımın Türkiye’de gerçekleşip gerçekleşmediği
• Markanın hangi mal veya hizmetler üzerinde kullanıldığı
• Kullanımın süresi, sıklığı, kapsamı ve ticari hacmi
• Markanın tescilli biçiminden farklı kullanımının ayırt edici karakteri değiştirip değiştirmediği
• Kullanımın marka sahibi, lisans alan veya izin verilen kişi tarafından yapılıp yapılmadığı
• İhracat, çevrim içi satış ve dijital hizmet kullanımının Türkiye ile bağlantısı
• Kullanmamanın haklı nedene dayanıp dayanmadığı

değerlendirilir.

Fatura tek başına her zaman yeterli olmadığı gibi, reklama ilişkin tekil ekran görüntüsü de fiilî satış veya hizmet sunumunu göstermeyebilir. Fatura, sözleşme, katalog, ambalaj, etiket, ürün fotoğrafı, teslim kaydı, reklam harcaması, internet arşivi, pazar yeri kaydı, bayi belgesi, gümrük evrakı ve mali kayıtlar tarih ve ürün bağlantısıyla birlikte dosyalanmalıdır.

Kullanım delillerinin uyuşmazlık çıktıktan sonra oluşturulması yerine, tescil tarihinden itibaren düzenli bir marka kullanım arşivi tutulması önerilir.

Yayıma itirazda kullanım ispatı, Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 6/1 ve 19/2. maddelerindeki koşullara bağlıdır. İtiraz gerekçesi markanın, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması gerekir. Kullanım ispatı talebi bütün ret nedenlerine kendiliğinden uygulanmaz.

Dayanak: 1, 2

TÜRKPATENT Kararlarına İtiraz, YİDK ve Karar İptali Davaları

TÜRKPATENT’in marka başvurusu, yayıma itiraz veya ilgili işlem hakkında verdiği kararlara karşı, kararın niteliğine göre Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde itiraz gündeme gelebilir. YİDK incelemesi, Kurum içindeki nihai idari aşamadır; ilk itirazda sunulmayan veya yeterince açıklanmayan hususların sonraki yargılamada telafisi her zaman mümkün olmayabilir.

YİDK başvurusunda:

• İlk kararın hukukî ve maddi dayanakları
• Başvuru ve itiraz dosyasının tamamı
• Benzerlik ve karıştırılma ihtimali
• Mal ve hizmetlerin kapsamı
• Kullanımın ispatı ve delillerin ilgili dönemle bağlantısı
• Tanınmışlık ve kötü niyet delilleri
• Muvafakat, kazanılmış hak ve önceki kararlar
• Kısmi ret veya kısmi kabul olasılığı

ayrı ayrı değerlendirilir.

Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun nihai kararına karşı, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde kararın iptali davası açılabilir. Uyuşmazlığın niteliğine göre marka başvuru veya tescil sahibine yöneltilecek hükümsüzlük talebiyle Kurum kararının iptali talebinin birlikte ya da bağlantılı yürütülmesi gerekebilir.

Kurum kararına itiraz süresi kararın bildiriminden itibaren iki aydır. İtiraz gerekçeleri ve ücret işlemleri bu süre içinde tamamlanır; süreden sonra yeni itiraz gerekçesi eklenemez. Kurul kararına karşı dava süresi ise nihai kararın bildiriminden ayrı olarak başlar.

Dayanak: 1, 4

Marka Hükümsüzlüğü Davaları

Markanın hükümsüzlüğü, tescilin baştan itibaren mevcut olan mutlak veya nispi ret nedenleri nedeniyle mahkeme kararıyla sicilden kaldırılmasına ilişkindir. Hükümsüzlük ile markanın sonradan ortaya çıkan nedenlerle iptali aynı hukukî kurum değildir.

Hükümsüzlük talebine konu olabilecek başlıca durumlar:

• Markanın ayırt edici olmaması veya tanımlayıcı nitelik taşıması
• Herkes tarafından kullanılan veya ticari alanda yerleşmiş işaret olması
• Yanıltıcı, kamu düzenine aykırı veya kanunen korunamayacak işaret içermesi
• Önceki marka ile karıştırılma ihtimali
• Tanınmış marka hakkının ihlali
• Yetkisiz temsilci veya ticari vekil başvurusu
• Önceki gerçek hak sahipliği
• Ticaret unvanı, telif, tasarım, kişilik veya başka önceki hak
• Kötü niyetli marka başvurusu

Davada markanın tamamı veya yalnız belirli mal ve hizmetleri yönünden hükümsüzlük talep edilebilir. Dava hakkı, sessiz kalma, kötü niyet, kullanımın ispatı, tarafların önceki ilişkisi ve sicildeki hak sahibi değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Hükümsüzlük davası sicildeki marka sahibine veya hukukî halefine yöneltilir; yalnız marka hükümsüzlüğü talebinde TÜRKPATENT davalı gösterilmez. Başvuru tarihinden itibaren etki, kullanım sonucu ayırt edicilik ve kanundaki istisnalar incelenir. Sonraki markanın kullanımına beş yıl sessiz kalmanın sonuçları, özellikle kötü niyet istisnasıyla birlikte değerlendirilir.

Tanınmış Marka, Seri Marka ve Kötü Niyetli Başvurular

Bir markanın tanınmışlığı sabit ve süresiz bir statü gibi değerlendirilemez. Tanınmışlık iddiası; markanın ilgili çevrede bilinirliği, kullanım süresi ve coğrafi alanı, satış ve pazar payı, reklam yatırımları, medya görünürlüğü, lisanslar, koruma kapsamı, kararlar ve ihlale karşı yürütülen işlemler gibi güncel delillerle gösterilmelidir.

Tanınmışlık koruması bakımından:

• İlgili tüketici çevresi ve markanın bilinirliği
• Markanın ayırt edici gücü ve itibarı
• Farklı mal ve hizmetlerde bağlantı kurulma ihtimali
• Haksız yarar sağlama, itibara zarar veya ayırt edici karakterin zedelenmesi
• Seri marka ailesinin ortak unsuru
• Tanınmışlığın başvuru veya itiraz tarihindeki güncelliği

incelenir.

Kötü niyetli başvuru iddiasında tarafların önceki ticari ilişkisi, distribütörlük veya temsilcilik, marka hakkında bilgi sahibi olma, başvuru portföyü, kullanım amacı, sistematik engelleme veya bedel talep etme davranışı ve başvurunun ticari gerekçesi delillendirilmelidir.

Dayanak: 1

Markanın TÜRKPATENT Tarafından İdarî İptali

Marka iptali; tescil anındaki hukuka aykırılıktan değil, tescilden sonra ortaya çıkan veya devam eden belirli sebeplerden kaynaklanır. 10 Ocak 2024 tarihinden itibaren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 26. maddesindeki iptal talepleri hakkında karar verme yetkisi TÜRKPATENT’e aittir. İdari iptal sürecinin uygulama ayrıntıları 15 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle düzenlenmiştir.

İptal talebine konu olabilecek başlıca hâller:

• Markanın tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından haklı neden olmadan ciddi biçimde kullanılmaması
• Kullanıma kesintisiz biçimde ara verilmesi
• Markanın, sahibinin davranışları veya gerekli önlemleri almaması sonucunda yaygın ad hâline gelmesi
• Markanın kullanım sonucunda mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltıcı hâle gelmesi
• Garanti veya ortak markanın teknik şartnamesine aykırı kullanılması

İdari iptal dosyasında iptalin hangi mal ve hizmetler bakımından istendiği, iptal koşullarının hangi tarihte doğduğu, kullanım ispatı, haklı neden, kullanımın marka sahibine atfedilebilirliği ve kararın etkili olacağı tarih ayrı ayrı ele alınmalıdır. Her marka için ayrı iptal talebi yapılması gerekir.

İptal talebi üzerine verilen karara karşı Kurum içi itiraz ve ardından nihai Kurul kararının yargısal denetimi ayrı aşamalardır. Kurulun nihai kararına karşı bildirimden itibaren iki ay içinde Ankara Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir. Geçiş dönemindeki ön başvurular ve devam eden eski yargılamalar kendi kurallarıyla incelenir.

İptal talebi marka sahibine bildirildiğinde cevap ve deliller için bir aylık süre bulunur; bu süre içinde istenirse Kurum bir aya kadar ek süre verir. Süresinde sunulmayan cevap ve deliller dikkate alınmaz. Kullanmama nedeniyle iptalde beş yıllık tescil koşulu, ciddi kullanım ve haklı nedenler araştırılır; beş yılın dolması markayı kendiliğinden sicilden silmez.

İptal ücreti, Kurum ücreti ile emanet hesabında tutulan bedeli içerir. İadenin veya karşı tarafa ödemenin koşulları; talebin tamamen kabulü, tamamen reddi, kısmen kabulü ya da geri çekilmesine göre değişir. Güncel tarife ve geçiş hükümleri işlem tarihinde kontrol edilir.

Dayanak: 1, 2, 4

Marka Hakkına Tecavüz ve Haksız Rekabet Davaları

Tescilli markanın aynısının veya karıştırılma ihtimali yaratacak derecede benzerinin izinsiz kullanılması marka hakkına tecavüz oluşturabilir. Bununla birlikte her benzer kullanım otomatik olarak ihlal sayılmaz. Kullanımın markasal niteliği, mal veya hizmet bağlantısı, hedef kitle, ticari izlenim, kullanım bağlamı, hakkın tükenmesi, dürüst kullanım ve önceki haklar birlikte incelenmelidir.

Marka ihlali iddiaları şu kullanımlardan doğabilir:

• Ürün, ambalaj, etiket veya hizmet sunumunda işaret kullanılması
• Taklit markalı ürünün üretilmesi, satışa sunulması veya stoklanması
• İthalat, ihracat veya ticari dolaşıma sokma
• İş evrakı, katalog, tabela ve reklamlarda kullanım
• İnternet sitesi, alan adı veya sosyal medya hesabında kullanım
• E-ticaret ilanı ve çevrim içi pazar yeri satışı
• Arama motoru reklamı, anahtar kelime veya yönlendirme kullanımı
• Marka ile ticaret unvanı veya işletme adı arasında iltibas
• Orijinal olmayan üründe marka, logo veya ambalaj taklidi
• Lisans veya distribütörlük sona erdikten sonra kullanımın sürdürülmesi

Marka tescili bulunmayan veya tescilin kapsamı dışında kalan bazı kullanımlar, somut koşullara göre haksız rekabet, ticaret unvanı, eser, tasarım veya kişilik hakkı hükümleri kapsamında korunabilir. Marka davası ile haksız rekabet davasının hukukî sebepleri ve talepleri birbirine karıştırılmadan kurulmalıdır.

Marka Tecavüzünde İleri Sürülebilecek Hukukî Talepler

Marka hakkı ihlalinde ileri sürülebilecek talepler, tescilin kapsamına, fiilin türüne, tarafların ticari ilişkisine ve zarara göre belirlenir. Aynı dosyada bütün taleplerin koşulsuz biçimde ileri sürülmesi yerine, her talebin hukukî ve delil dayanağı ayrı kurulmalıdır.

Somut olaya göre değerlendirilebilecek talepler:

• Tecavüzün tespiti
• Muhtemel tecavüzün önlenmesi
• Devam eden tecavüz fiillerinin durdurulması
• Tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması
• Taklit ürün, ambalaj, etiket ve üretim araçları hakkında karar verilmesi
• Maddi zarar ve yoksun kalınan kazanç
• Manevi tazminat
• Markanın itibarına verilen zararın giderilmesi
• Lisans bedeli veya diğer hesap yöntemlerine dayalı tazminat
• Kararın ilanı
• Alan adı, ticaret unvanı veya çevrim içi hesabın kullanımına ilişkin talepler
• Yargılama gideri ve vekâlet ücreti

Tazminat hesabı için davalının satışları, kârı, marka sahibinin muhtemel kazancı, lisans uygulamaları ve pazar verileri incelenebilir. Marka değerlemesi ile ihlalden doğan zarar hesabı aynı şey değildir; gerektiğinde mali, sektörel ve marka değerleme uzmanlarıyla çalışılır.

Marka Hakkına Tecavüz İddiasına Karşı Savunma

Marka uyuşmazlıkları yalnız hak sahibi adına talep ileri sürülmesinden ibaret değildir. Hakkında ihtar, platform bildirimi, gümrük durdurması, tedbir, dava veya ceza şikâyeti bulunan üretici, satıcı, ithalatçı, distribütör ve hizmet sağlayıcıların savunmaları da tescil ve fiilî kullanım birlikte incelenerek hazırlanır.

Savunmada değerlendirilebilecek başlıca konular:

• İşaretlerin veya mal ve hizmetlerin benzer olmaması
• Kullanımın markasal nitelik taşımaması
• Dürüst ve açıklayıcı kullanım
• Önceki hak veya önceki gerçek kullanım
• Muvafakat, lisans, sözleşme veya zımni izin iddiasının kapsamı
• Hakkın tükenmesi ve orijinal ürün savunması
• Marka tescilinin hükümsüzlüğü veya iptali
• Davacı markasının kullanılmaması ve kullanımın ispatı
• Tescilin mal ve hizmet kapsamının aşılması
• Sessiz kalma yoluyla hak kaybı iddiası
• İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat ve ölçülülük
• Zarar, kusur ve nedensellik itirazları
• Ceza sorumluluğunda kast, fiil ve kişisel sorumluluk

Hukuk, ceza, gümrük ve platform süreçlerinde verilen beyanların birbiriyle çelişmemesi için savunma tek dosya stratejisiyle koordine edilmelidir.

Sonraki tarihli marka tescili tek başına önceki hakka karşı savunma sağlamaz. İhlal bulunmadığının tespiti davası, henüz kendisine karşı tecavüz davası açılmamış kişinin koşullarına göre incelenir. Karşı talepler ile hükümsüzlük veya iptal yolunun devam eden davaya etkisi ayrıca değerlendirilir. Haksız rekabet veya marka taleplerinden doğan tazminatta dava şartı arabuluculuk ayrıca kontrol edilir.

Kesinleşen veya uygulanabilir kararın yerine getirilmesi ve alacağın tahsili, icra ve iflas hukuku yönünden ayrıca planlanır.

Dayanak: 1, 5

Marka İhlalinde İhtiyati Tedbir ve Delillerin Korunması

Marka ihlalinin devam etmesi, taklit ürünlerin dağıtılması, dijital kayıtların silinmesi veya malların el değiştirmesi hâlinde nihai kararın beklenmesi hakkın korunmasını güçleştirebilir. Bu nedenle delil tespiti ve ihtiyati tedbir gereği dosyanın başlangıcında değerlendirilmelidir.

Başvurulabilecek geçici korumalar somut olaya göre şunları içerebilir:

• İhlal oluşturan kullanımın geçici olarak durdurulması
• Taklit ürünlere, ambalajlara ve üretim araçlarına el konulması
• Ürünlerin satış, ithalat veya ihracatının önlenmesi
• E-ticaret ilanı veya çevrim içi içeriğe ilişkin geçici önlem
• İşyerinde, depoda veya dijital ortamda delil tespiti
• Ticari defter, fatura, stok ve satış kayıtlarının korunması
• Gümrük işlemlerinin durdurulmasına yönelik başvuru
• Teminat ve karşı teminatın değerlendirilmesi

Ekran görüntüsü, noter tespiti, kaynak kodu, URL, tarih-saat verisi, platform yazışması, test satın alımı, fatura ve ürün örneğinin elde ediliş biçimi açıkça gösterilmelidir. Hukuka aykırı biçimde elde edilen dijital kayıtların kullanılması ayrıca uyuşmazlık doğurabileceğinden delil toplama yöntemi baştan planlanmalıdır.

Dava veya platform başvurusu yapılması kendiliğinden satışları durdurmaz. İhtiyati tedbirde hakkın ve tehlikenin gösterilmesi, ölçülülük, teminat, uygulama ve tamamlayıcı dava süreleri ayrıca değerlendirilir. Karar alınması ile kararın uygulanması farklı aşamalardır.

Ticaret Unvanı, İşletme Adı, Alan Adı ve Sosyal Medya Hesapları

Şirketin ticaret siciline tescil edilmesi veya bir alan adının alınması, aynı ibarenin marka olarak kullanılmasının hukuken güvenli olduğu anlamına gelmez. Ticaret unvanı, işletme adı, marka, alan adı ve sosyal medya kullanıcı adı farklı sicil ve koruma sistemlerine tabidir; ancak uygulamada birbirleriyle çatışabilir.

Bu uyuşmazlıklarda:

• Hakkın türü ve kazanılma tarihi
• İşaretin hangi ticari işlevle kullanıldığı
• Tarafların faaliyet alanları ve müşteri çevresi
• İnternet sitesinin hedeflediği ülke ve kullanıcılar
• Alan adının park, yönlendirme veya satış amacıyla tutulması
• Sosyal medya hesabının gerçek kullanımı
• Kötü niyetli alan adı kaydı ve siber işgal iddiası
• TRABİS, alan adı uyuşmazlık çözüm sistemi veya uluslararası alan adı usulleri
• Ticaret unvanının terkini veya kullanımının sınırlandırılması
• Marka, haksız rekabet ve kişilik hakkı taleplerinin ilişkisi

değerlendirilir.

Platforma yapılan kaldırma başvurusu, mahkeme veya alternatif uyuşmazlık çözüm yolunun yerine geçmeyebilir. İçeriğin kaldırılması ile hesabın, alan adının veya ticari kullanımın kalıcı hukukî durumu ayrı konulardır.

E-Ticaret, Çevrim İçi Pazar Yerleri ve Dijital Reklamlarda Marka Koruması

Marka ihlalleri artık yalnız fiziksel ürün ve mağazada gerçekleşmemektedir. E-ticaret ilanları, sosyal medya satışları, sponsorlu reklamlar, arama motoru anahtar kelimeleri, uygulama mağazaları ve taklit internet siteleri ihlalin kısa sürede geniş kitlelere ulaşmasına neden olabilir.

Dijital marka korumasında:

• İhlal oluşturan URL, hesap, mağaza ve satıcı bilgilerinin tespiti
• İçeriğin tarih ve kaynak bilgileriyle korunması
• Test satın alımı ve ürünün tedarik sürecinin belgelenmesi
• Platform fikri mülkiyet bildirimleri
• Satıcı ve hizmet sağlayıcı bilgilerinin talep edilmesi
• Alan adı kayıt ve barındırma bilgilerinin incelenmesi
• Reklam metni, anahtar kelime ve yönlendirme davranışı
• İhtiyati tedbir ve delil tespiti
• Sahte site, kimlik avı ve dolandırıcılık bağlantısı
• Birden fazla ülkedeki platform ve satıcılarla koordinasyon

birlikte ele alınır.

Otomatik marka izleme veya platform bildirimi hukukî nitelendirme yapmaz. Benzer görünen her kullanım ihlal olmadığı gibi, içerik kaldırma kararının reddedilmesi de kullanımın hukuka uygun olduğunu kesin olarak göstermez.

Dayanak: 1, 5, 6

Taklit Ürün, Gümrük ve Ceza Süreçleri

Taklit markalı ürünlerin üretimi, ithalatı, ihracatı, depolanması ve ticari dolaşıma sunulması hukuk, gümrük ve ceza süreçlerini aynı anda gündeme getirebilir. Bu yolların amaçları, ispat kuralları ve süreleri farklıdır.

Çalışma kapsamımız:

• Gümrüklerde fikri ve sınai mülkiyet hakkının korunması başvurusu
• Şüpheli eşyanın durdurulması hâlinde ürün ve belge incelemesi
• Hak sahipliği, yetki ve orijinallik belgelerinin sunulması
• Numune, fotoğraf ve teknik ürün karşılaştırması
• Geçici durdurma sonrasında gerekli hukuk veya ceza başvuruları
• Üretim, depo, dağıtım ve satış kanallarının araştırılması
• Arama, el koyma ve bilirkişi incelemesi süreçleri
• Marka hakkına tecavüz suçuna ilişkin şikâyet ve savunma
• Taklit ürünlerin akıbeti ve imhasına ilişkin talepler
• İthalatçı, ihracatçı, taşıyıcı, depocu ve satıcının sorumluluğu
• Birden fazla ülkeyi ilgilendiren sahte ürün operasyonlarının koordinasyonu

Ceza sorumluluğu kişi ve fiil bazında değerlendirilir. Şirket kaydı, işyeri sahipliği veya ürünün bir yerde bulunması tek başına her kişi yönünden kast ve kişisel sorumluluğun ispatı anlamına gelmez. Hak sahibi yönünden de tescil, şikâyet hakkı, ürünün taklit niteliği ve usulüne uygun delil önem taşır.

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 30. maddesindeki suçlar şikâyete bağlıdır; cezaya hükmedilebilmesi için markanın Türkiye’de tescilli olması şarttır. Hukukî tecavüz değerlendirmesi ceza sorumluluğunu kendiliğinden doğurmaz. Gümrük bildirimi geldiyse bildirim saati, eşya bilgileri ve gerekli adli başvurular gecikmeden incelenir.

Bağlantılı çalışmalar için gümrük ve uluslararası ticaret ile ceza hukuku hizmetleri incelenebilir.

Paralel İthalat, Hakkın Tükenmesi ve Orijinal Ürün Kullanımı

Orijinal ürünün yeniden satışı ile taklit ürün satışı aynı hukukî durumda değildir. Marka sahibinin kendisi veya izniyle piyasaya sunulan ürünler bakımından hakkın tükenmesi gündeme gelebilir; ancak ürünün değiştirilmesi, bozulması, yeniden paketlenmesi, garanti ve satış sonrası hizmet konusunda yanıltıcı izlenim oluşturulması veya somut kullanımın başka bir ihlal oluşturması hâlinde uyuşmazlık devam edebilir. Hakkın tükenmesi, bütün yeniden satış veya reklam biçimlerine koşulsuz izin vermez.

Bu alanda:

• Ürünün orijinal olup olmadığı
• İlk piyasaya sunmanın kim tarafından ve nerede yapıldığı
• Marka sahibinin izni
• Ürün, ambalaj veya seri numarasındaki değişiklik
• Yeniden paketleme ve etiketleme
• Yetkili satıcı izlenimi oluşturulup oluşturulmadığı
• Garanti, servis ve tüketici bilgilendirmesi
• Gümrük, distribütörlük ve rekabet hukuku bağlantısı

incelenir.

Dayanak: 1, 7

Marka Lisansı, Devri, Rehni ve Ticari Sözleşmeler

Marka bir şirket varlığı olarak devredilebilir, lisanslanabilir, teminat konusu yapılabilir, haczedilebilir ve miras yoluyla geçebilir. İşlemin yalnız sicilde gösterilmesi değil, ticari kapsamının açık biçimde sözleşmeye bağlanması gerekir.

Marka sözleşmelerinde özellikle:

• Devredilen veya lisanslanan marka ve ülkeler
• Mal ve hizmet kapsamı
• İnhisari veya inhisari olmayan lisans
• Süre, bölge ve satış kanalları
• Alt lisans ve devir yasağı
• Kalite kontrolü ve marka kullanım standartları
• Lisans bedeli, ciro bildirimi ve denetim hakkı
• Dijital kullanım, alan adı ve sosyal medya hesapları
• Tescil, yenileme ve ihlale karşı işlem yükümlülüğü
• Kullanım delillerinin marka sahibine aktarılması
• Sözleşmenin sona ermesinden sonra stokların durumu
• Gizlilik, rekabet etmeme ve uyuşmazlık çözümü
• Sicile kayıt ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik

düzenlenmelidir.

Franchise, distribütörlük ve bayilik sözleşmelerinde marka kullanımı ana ticari ilişkinin parçasıdır. Sözleşme sona erdiğinde tabela, alan adı, hesap, reklam, stok ve müşteri iletişimindeki marka kullanımının nasıl sonlandırılacağı açıkça belirlenmelidir.

Marka hakkına ilişkin hukukî işlemler yazılı şekle tabidir; devir sözleşmesinin geçerliliği noter onaylı yapılmasına bağlıdır. Sicile kayıt ve iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik ayrıca değerlendirilir. Garanti ve ortak markalarda özel geçerlilik hükümleri bulunur. Lisans alanın dava açma yetkisi lisans türü, sözleşme ve bildirim koşullarıyla birlikte incelenir.

Marka işleminin vergi boyutu ayrı çalışma gerektirebilir; vergi hukuku kapsamı işleme göre belirlenir.

Dayanak: 1

Marka Portföyü, Yenileme ve Hukukî Denetim

Birden çok markaya sahip şirketlerde yalnız yenileme tarihini takip etmek yeterli değildir. Portföy; kullanılan markalar, tescil sahipliği, şirket unvan değişiklikleri, lisanslar, sınıflar, hedef ülkeler ve ekonomik önem bakımından düzenli olarak denetlenmelidir.

Marka portföyü çalışmaları:

• Marka, başvuru ve sahiplik envanteri
• Yenileme ve eksik sicil kayıtlarının tespiti
• Kullanılan markayla tescilli biçimin karşılaştırılması
• Kullanılmayan sınıf ve markaların iptal riski
• Kullanım delili arşivinin oluşturulması
• Lisans ve franchise sözleşmelerinin tescillerle uyumu
• Yeni ürün, hizmet ve ülke ihtiyaçları
• Marka izleme ve itiraz sistemi
• Alan adı ve sosyal medya hesaplarının sahipliği
• Şirket birleşmesi, bölünmesi veya devrinde hakların aktarılması
• Rehin, haciz, miras ve diğer sınırlamalar
• İşlevini kaybeden veya risk oluşturan tesciller

üzerinden yürütülür.

Şirket birleşmesi, yatırım veya marka satın alımında sicil kaydı tek başına yeterli değildir. Markanın geçerliliği, kullanım durumu, devam eden itiraz ve davalar, lisanslar, ihlal iddiaları, yenileme tarihleri ve gelir yaratma kapasitesi hukukî incelemeye dâhil edilmelidir.

Tescilli markanın koruma süresi, tescil belgesinin verildiği tarihten değil başvuru tarihinden itibaren on yıldır; onar yıllık dönemlerle yenilenebilir. Olağan yenileme, bitişten önceki altı ay içinde; ek ücretli yenileme bitişten sonraki altı ay içinde yapılabilir. Kullanım, izleme ve yenileme birbirinin yerine geçmez.

Şirket birleşmesi, devri ve ortaklık işlemleri, şirketler hukuku hizmetleri ile birlikte ele alınabilir.

Dayanak: 1

Uluslararası Marka Tescili ve Madrid Sistemi

Marka koruması ülkeseldir. Türkiye’deki tescil, markayı kendiliğinden bütün ülkelerde korumaz. İhracat, e-ticaret, üretim, lisans, franchise veya yatırım planlanan ülkeler için koruma stratejisi ayrı kurulmalıdır.

Madrid Sistemi, gerekli bağlantı ve temel başvuru veya tescil koşullarının bulunması hâlinde tek bir uluslararası başvuru üzerinden seçilen üye ülkelerde koruma talep edilmesine imkân verir. Ancak her ülkenin marka ofisi, başvuruyu kendi hukukuna göre inceler ve geçici ret kararı verebilir.

Uluslararası marka çalışmalarımız:

• Hedef ülke ve pazar önceliklerinin belirlenmesi
• Doğrudan ulusal başvuru ile Madrid Sistemi seçeneğinin karşılaştırılması
• Temel başvuru veya tescilin kapsamının değerlendirilmesi
• Mal ve hizmet listesinin çok ülkeli stratejiye göre hazırlanması
• WIPO işlemleri ve ülke bildirimlerinin takibi
• Geçici ret kararlarına karşı yerel vekillerle koordinasyon
• Sonraki ülke belirlemeleri, yenileme ve sicil değişiklikleri
• Kullanım yükümlülüklerinin ülke bazında takibi
• Uluslararası lisans, devir ve teminat işlemleri
• Yurt dışındaki ihlal, gümrük ve dava süreçlerinin koordinasyonu

Madrid kaydı tek ve bölünmez bir dünya markası yaratmaz; seçilen her ülkedeki koruma, o ülkenin mevzuatı ve verilen karar kapsamında doğar.

Uluslararası tescilin ilk beş yıl temel başvuru veya tescile bağımlılığı da stratejiye dâhil edilir. Temel hakkın sona ermesi seçilen ülkelerdeki korumayı etkileyebilir; yerel retler, dönüşüm imkânları ve süreler kendi koşullarıyla incelenir.

Yabancı Marka Sahiplerinin Türkiye’de Korunması

Yabancı gerçek kişiler ve şirketlerin Türkiye’deki marka süreçlerinde uluslararası tescil, Türkiye’ye yapılan ülke belirlemesi, ulusal başvuru, yerel kullanım, distribütör veya temsilci ilişkisi ve gümrük koruması birlikte incelenmelidir.

Bu kapsamda:

• Türkiye’de önceki başvuru ve tescil araştırması
• Yabancı markanın Türkiye’de başvurusu veya ülke belirlemesi
• Geçici ret, yayıma itiraz ve karşı görüş
• Distribütör, acente veya ticari vekilin yetkisiz başvurusu
• Kötü niyetli tescil ve marka gaspı
• Kullanımın ispatı için Türkiye’ye ilişkin deliller
• Lisans, distribütörlük ve franchise sözleşmeleri
• Taklit ürün, gümrük ve çevrim içi ihlal
• Yabancı belge, tercüme, vekâletname ve tebligat
• Çok ülkeli uyuşmazlık ve yerel hukuk danışmanlarıyla koordinasyon

ele alınır.

Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânı; yabancı marka sahipleri, şirket yöneticileri ve farklı ülkelerdeki marka vekilleriyle yürütülen süreçlerin anlaşılır ve eşgüdümlü ilerlemesine katkı sağlar.

Yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişilerin Kurum nezdindeki temsili, kanundaki marka vekili zorunluluğuna göre kurulur. Yabancı ülkede işlem yapma yetkisi ile Türkiye’de avukatlık hizmeti birbirinden ayrıdır; dış ülkedeki resmî işlem ve dava yetkili yerel hukukçu tarafından yürütülür.

Dayanak: 1, 8, 9