Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSuç dizinine dönAçıklamalı rehber
Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar
Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesi Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi
Türk Ceza Kanunu m.88
Bir bakışta
Yaralanmayı önleme yükümlülüğü bulunan kişinin bilerek hareketsiz kalması; garantörlük, kast, ceza indirimi, şikâyet, uzlaştırma ve infazın birlikte açıklandığı rehber.
- Ceza
- Yaralama tabanı; en çok 2/3 indirim mümkün
- Kast
- Bilerek ihmal gerekir
- Özel şart
- Neticeyi önleme yükümlülüğü
- Şikâyet
- Yaralama tabanına bağlı
- Uzlaştırma
- Temel m. 88 listede; birleşik isnat ayrı
- Mahkeme
- Tabana ve vasfa bağlı
İlgili bilgiyi öne çıkarın
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Suçun kimliği ve kapsamı
Türk Ceza Kanunu m. 88, kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesinde verilecek cezanın üçte ikisine kadar indirilebilmesini düzenler. Müstakil tek ceza aralığı vermek yerine m. 86–87’deki yaralama ve m. 83’teki eşdeğer ihmal koşullarıyla birlikte çalışır.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Bu suç hangi davranışları kapsar?
Yaralanmayı önlemek için belirli bir davranışta bulunmakla yükümlü kişinin, yapabileceği bu davranışı kastla yerine getirmemesi ve bunun yaralama sonucuna neden olmasıdır. Her ilgisizlik veya yardım etmeme m. 88 değildir.
- Örneğin üstlenilmiş bakımın bilerek yapılmaması ile bakımda dikkat/özen eksikliği farklıdır. İlki kast ve garantörlük koşullarıyla m. 88; ikincisi kusur bulunursa m. 89 kapsamında tartışılır.
- Sırf olayın yakınında bulunan ancak özel önleme yükümlülüğü olmayan kişi için m. 98 yardım/bildirim yükümlülüğü gündeme gelebilir. Bu kişiye otomatik m. 88 cezası verilemez.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Korunan hukuki değer
Kişinin beden ve sağlık bütünlüğü korunur. İhmali davranışa ceza verilmesinin nedeni herkesin her zararı önleme yükümlülüğü bulunması değil, somut failin neticeyi önleme konusunda özel hukuki yükümlülüğünün ve kastının olmasıdır.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Fail, mağdur ve suçtan zarar gören
Fail, kanundan, sözleşmeden veya önceden yarattığı tehlikeden doğan özel önleme yükümlülüğüne sahip kişi olmalıdır. Mağdur bu yükümlülüğün koruduğu kişidir.
- Bir kurumda yönetici veya işveren olmak tek başına her olayın failini belirlemez; görev, yetki, fiili olanak ve kusur kişiselleştirilir.
- Çocuk veya bakıma muhtaç mağdurun savunmasızlığı m. 86/3-b bağlantısı doğurabilir; bu nitelik garantörlük ispatının yerine geçmez.
| Yükümlülük kaynağı | Aranan bağlantı |
|---|---|
| Kanuni düzenleme | Somut bakım/koruma ödevinin kişiye yüklenmiş olması; yalnız akrabalık kelimesiyle sınırın belirlenmemesi. |
| Sözleşme | Üstlenilen bakım, gözetim veya tedavi görevinin kapsamı ve süresi; somut müdahaleyi yapabilme imkânı. |
| Önceki tehlikeli davranış | Kişinin önceki davranışıyla yarattığı tehlikeyi önleme yükümlülüğü; bu tehlikenin yaralama sonucuna dönüşmesi. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Suçun maddi unsurları
Somut önleme yükümlülüğü, beklenen icrai davranış, davranışı yapabilme olanağı, hareketsizlik ve yaralanma sonucu arasındaki bağ birlikte ortaya konur. İhmal, TCK 83’teki şartlarla icrai davranışa eşdeğer olmalıdır.
| Soru | Delil / anlamı |
|---|---|
| Kimin ne yapma yükümlülüğü vardı? | Kanuni görev, bakım sözleşmesi, görev dağılımı veya önceki tehlikeli davranış. |
| Olay anında bu davranış mümkün müydü? | Yetki, erişim, araç, zaman, fiziksel imkân ve yardıma ulaşabilme. |
| Hangi davranış yapılmadı? | Soyut “ihmal etti” yerine besleme, ilaç verme, yardım çağırma veya gözetim gibi somut yükümlülük. |
| Gereken davranış neticeyi önleyebilir miydi? | Tıbbi/teknik kayıtlar ve uzman incelemesi; yalnız sonuca bakarak kusur varsayılmaz. |
| Yaralama hangi düzeyde? | m. 86/1–2 veya m. 87 sonuçları; uygun kesin rapor. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Kast ve taksir değerlendirmesi
m. 88 kastla işlenir. Fail yükümlülüğünü ve yaralama sonucunu önleme imkânını bilerek gerekli davranışı yerine getirmez; olası kast iddiasında sonucu kabullenme tartışılır.
- Unutma, dikkatsizlik, bilgi/iletişim kusuru veya yanlış değerlendirme otomatik kasıt değildir; koşulları varsa taksirle yaralama m. 89’a götürür.
- Öngörülen yaralanmanın gerçekleşmeyeceğine güvenme ile sonucunu kabullenme ayrılır. Yazışma, uyarı, önceki müdahale ve olay sırası bu ayrımda önemlidir.
- Ölümün istenmesi veya kabullenilmesi iddiasında m. 83; ölüm yalnız daha ağır neticeyse m. 87/4 ve m. 23; taksirli ölümde m. 85 bağlantısı ayrı kurulur.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Hukuka uygunluk ve kusurluluk
Fiilen veya hukuken imkânsız bir davranışın yapılmaması tek başına kasten yaralama sorumluluğu doğurmaz. Beklenen müdahalenin sınırı, meşru savunma/zorunluluk, kusur ve hata somut olaya göre belirlenir.
- Garantörlüğün kaynağına veya neticeyi önleyebilme olanağına ilişkin hata, TCK 30 hükümleriyle tartışılır; salt görev unvanından bilerek ihmal sonucu çıkarılmaz.
- Yaş ve akıl hastalığına ilişkin genel koşullar devam eder. Suç vasfı m. 87/2 veya 4 ile birleşiyorsa çocuklara ilişkin yeni TCK 31/4’ün kapsamı da ayrıca değerlendirilir.
- m. 88’deki üçte ikisine kadar indirim, kusur yokluğu veya beraat değildir; suç sabit görülse bile indirim yapılıp yapılmayacağı ve oranı gerekçelendirilir.
Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Teşebbüs, iştirak ve içtima
İhmali fiilde teşebbüs ve iştirak, önleme yükümlülüğü ve suçun tamamlanma anı dikkate alınarak değerlendirilir. Kendi garantörlük yükümlülüğü bulunmayan herkes aynı sıfatla fail sayılmaz.
- Birden fazla yükümlü kişinin somut görevi ve kastı ayrı belirlenir; ortak kurumda çalışma otomatik müşterek faillik değildir.
- Kasten yaralama niteliği nedeniyle TCK 43 zincirleme suç hükümleri uygulanmaz. Aynı yükümlülüğün süregelen ihlali ile yeni ve ayrı saldırılar ayrıca ayrılır.
- m. 98 yardım/bildirim, m. 97 terk veya m. 233 aile yükümlülüğünün ihlali ile m. 88’in koşulları farklıdır. Yaralama neticesi oluşmayan her yükümlülük ihlaline m. 88 uygulanamaz.
- Tamamlanmış ağır netice bulunmuyorsa m. 87 cezası gerçekleşmiş gibi alınmaz; gerçekleşen suç ve kast edilen sonuç açıkça gösterilir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Temel ve nitelikli hâller
İhmalin kaynağı ve sonuçtaki yaralanma ayrı seçim boyutlarıdır. Aşağıdaki örnekler yalnız garantörlük ile kastın ispatlandığı hâlleri anlatır; sıradan taksir örneği değildir.
| Hâl | Ayırt edici unsurlar | Süreç sonucu |
|---|---|---|
| Kanuni bakım/koruma yükümlülüğü | Kanunun belirli kişiye yüklediği koruma ödevi; somut müdahale olanağı ve bilinçli yerine getirmeme | m. 86/1–2 veya 87 tabanı belirlenir; yalnız yakınlık yeterli değildir. |
| Sözleşmeyle üstlenilmiş bakım/gözetim | Sözleşmenin somut kapsamı ve görevin fiilen üstlenilmesi; olay anındaki yetki ve olanak | Kast ispatlanmazsa m. 89 ve diğer sorumluluk türleri ayrılır. |
| Önceki tehlikeli davranış | Tehlikeyi yaratma ve gidermeme arasındaki ilişki; neticeyi önleme olanağı | İcrai davranışla birlikte değerlendirme ve doğru içtima gerekir. |
| Hafif yaralama sonucu | m. 86/2 ağırlığı; m. 86/3/özel takip kuralı yok | Şikâyet koşulu ve uzlaştırma önem kazanır. |
| Nitelikli veya ağır neticeli sonuç | m. 86/3 ve/veya 87 şartlarının ayrıca ispatı | Şikâyet, usul, katalog, mahkeme ve infaz yalnız “88” etiketinden çıkarılamaz. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Cezası ne kadar?
m. 88 indirimi zorunlu ve sabit 2/3 değildir: hiç indirim yapılmayabilir veya en çok 2/3 indirilebilir. Önce uygulanacak yaralama cezası belirlenir, ardından bu takdir gerekçelendirilir.
- Sağ sütun varsayımsal üst indirim örneğidir; mahkemenin o oranı uygulayacağı öngörüsü değildir. Kadına özgü alt sınır, m. 86/3 ve özel kanunlar mevcutsa başlangıç tabanı buna göre kurulur.
- Hapis veya adlî para seçenekli hafif hâlde m. 88 yeni bağımsız para cezası yaratmaz; temel hükmün ceza türü korunarak kanuni indirim yapılır.
| Varsayılan taban | m. 88 indirimi yapılmazsa | Örnek: tam 2/3 indirim yapılırsa |
|---|---|---|
| m. 86/1; başka nitelik yok | 1 yıl 6 ay–3 yıl hapis | 6 ay–1 yıl hapis |
| m. 86/2; başka nitelik yok | 6 ay–1 yıl 6 ay veya adlî para | 2–6 ay karşılığı hapis / gün cezası da indirilir |
| m. 86/2; kadın mağdur, başka nitelik yok | 9 ay–1 yıl 6 ay veya adlî para | 3–6 ay karşılığı hapis / gün cezası da indirilir |
| m. 86/1 + m. 86/3-a–e | 2 yıl 3 ay–4 yıl 6 ay | 9 ay–1 yıl 6 ay |
| m. 86/1 + m. 86/3-f | 3–6 yıl | 1–2 yıl |
| m. 87/1 + m. 86/1 tabanı | 4–6 yıl | 1 yıl 4 ay–2 yıl |
| m. 87/2 + m. 86/1 tabanı | 6–9 yıl | 2–3 yıl |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 7550 sayılı Kanun — TBMM kabul metni · m. 9–10, 13–14, 17, 21
Şikâyet ve başvuru şartları
m. 88, bütün yaralamaları aynı şikâyet rejimine sokan bir hüküm değildir. Temelde yalnız m. 86/2 hafif yaralama bulunuyorsa şikâyet; m. 86/1, m. 86/3 veya m. 87 bulunduğunda resen takip ayrımı korunur.
- Şikâyete bağlı örnekte fiil ve failin öğrenilmesinden 6 ay ve dava zamanaşımı sınırı vardır.
- Resen takip edilen nitelikli veya ağır sonuçta vazgeçme tek başına davayı düşürmez. Garantörlüğün sözleşmeye dayanması suçu taraflar arasındaki özel alacak davasına dönüştürmez.
- Tıbbi müdahale ve kamu görevi bağlantısında kanuni izin usulleri ayrı incelenir; suçun kasten işlendiği iddiası ile mesleki taksir iddiası aynı usule körlemesine bağlanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Uzlaştırma ve diğer özel usuller
CMK 253/1-b-1, m. 88’i uzlaştırma listesinde açıkça sayar. Temel ihmali yaralamada bu imkân vardır; isnat m. 86/3 veya m. 87 ile birlikte kurulmuşsa kapsam, maddelerin birleşimi ve doğru suç vasfıyla gerekçelendirilmelidir.
| Usul / örnek | Açıklama |
|---|---|
| Temel ihmali yaralama m. 88 | CMK 253’te açıkça sayılan uzlaştırma hâlidir; aynı mağdura birlikte işlenen kapsam dışı suç kuralı ve önödeme istisnası saklıdır. |
| m. 86/3 veya 87 ile birleşmiş isnat | CMK 253’ün m. 86/3’ü dışlayan metni ve m. 87’nin listede bulunmaması ayrıca önem taşır. Sırf 88 indirimi bulunmasıyla ağır netice/nitelikli hâl yok sayılamaz; kesin kapsam sonucu savcılık/mahkemece hukuki nitelendirmeyle belirlenir. |
| Seri muhakeme | m. 88 CMK 250 listesinde değildir. |
| Önödeme | m. 88 indiriminin muhtemel olarak cezayı 6 ayın altına indirmesi, kanuni üst sınırı otomatik değiştirip TCK 75 kapsamı yaratmaz. |
| Basit yargılama | Kanuni ceza üst sınırı 2 yıl veya altındaki uygun tabanda mümkün olabilir; ihtiyarî m. 88 indirimi üst sınırı baştan zorunlu düşürmez. Çocukluk/izin/birlikte suç istisnaları devam eder. |
m. 86/3 veya 87 ile birlikte m. 88 uygulanmasına ilişkin birleşik uzlaştırma kapsamı bu sürümde otomatik evet/hayır kararı olarak kodlanmamıştır. Temel hâl ile birleşik nitelikli isnat ayrı tutulmuştur.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; Adalet Bakanlığı — Uzlaştırma Kapsamına Giren Suç Listesi · 10.02.2026 tarihli liste; m. 86, 88, 89 satırları
Tutuklama ve koruma tedbirleri
m. 88 adı tek başına CMK 100/3’te ayrı bir katalog satırı değildir. Uygulanan m. 86/3-b, e, f, kadın/sağlık/eğitim mağduru veya m. 87 bağlantısı varsa o katalog hükmü ayrıca değerlendirilir.
- Kasten vücut dokunulmazlığına karşı suç istisnası nedeniyle yalnız az ceza ihtimalinden tutuklamanın mutlak yasak olduğu sonucu çıkarılmaz.
- Somut delil, tutuklama nedeni ve ölçülülük her hâlde aranır. Bir yükümlülük ihlalinin ciddi iddia edilmesi tek başına kasta veya katalog koşuluna delil değildir.
- Çocuğun veya bakıma muhtaç mağdurun güvenliği için ceza muhakemesinden ayrı bakım ve koruma tedbirleri gündeme gelebilir; bu tedbirler failin suçluluğunun kesinleşmesi anlamına gelmez.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Görevli mahkeme ve yargılama süreci
m. 86 tabanlı ihmali yaralamada genel görev Asliye Ceza Mahkemesindedir. Ağır netice, ölüm, öldürme kastı veya çocuk fail bulunduğunda ilgili özel görev kuralları uygulanır.
- Soruşturmada önce garantörlüğün dayanağı ile görev sınırları toplanır; daha sonra yaralanmanın önlenebilirliği ve kast/taksir ayrımı açıklanır.
- Rapor yalnız “ihmal var” demekle yetinmemeli; hangi davranışın kim tarafından ve hangi koşullarda yapılabileceğini belirtmelidir. Hukuki kusur ve kastın takdiri mahkemeye aittir.
- m. 88 indirimi görevli mahkemeyi sırf olası sonuç cezasıyla değiştiren otomatik bir araç değildir. m. 87/4 veya 83 vasfı Ağır Ceza görevini gündeme getirir.
Süreler ve zamanaşımı
Süre hesabı sadece m. 88 numarasına göre yapılamaz; altında kalan yaralama tabanı ve kanuni üst sınır esas alınır. İhtiyarî indirim otomatik kısa zamanaşımı üretmez.
- Dava zamanaşımı, kesinleşmiş cezanın infaz zamanaşımından farklıdır. TCK 67’deki durma ve kesilme sebepleri takvim sonucunu değiştirir; 8 veya 15 yıl ifadesi her dosyada tek başına son günü vermez.
- TCK 66/2 uyarınca suç tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan süre yarıya, 15–18 yaş grubunda üçte ikiye iner. TCK 66/6 kapsamındaki çocuk mağdur bakımından özel başlangıç kuralı ayrıca uygulanır.
- Takipsizlik itirazı, tedbire itiraz, basit yargılama itirazı, istinaf ve temyiz farklı kararları hedefler. Aşağıdaki ortak kanun yolu tablosunda karar türü, süre ve başlangıç ayrı gösterilir.
| Süre / durum | Uygulama |
|---|---|
| m. 86/1–2 tabanı ve m. 86/3-a–e örnekleri | Yetişkin olağan dava zamanaşımı 8 yıl; ağırlaştıran başka hüküm yok varsayımı. |
| m. 86/1 +3-f veya ağır m. 87 neticesi | Gösterilen 5 yılı aşan tabanlarda 15 yıllık kategori; m. 87/3 için taban ayrımı korunur. |
| Şikâyete bağlı hafif taban | Fiil ve failin öğrenilmesinden 6 ay; nihai rapor beklenirken süre kendiliğinden durmaz. |
| İhmalin ve neticenin zamanı | Tek davranış, devam eden yükümlülük ve yaralama sonucunun zamanı belirlenmeden başlangıç günü varsayılmaz. |
Karar türüne göre başvuru süresi
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
- CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
- Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
- Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
- Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Sonuç ceza, HAGB ve erteleme
m. 88 indirimi sonucu ceza, HAGB/erteleme/seçenek yaptırım eşiklerine inebilir. İndirimin olası olması bu kurumların koşullarının gerçekleştiği anlamına gelmez.
- m. 86/1 tabanında tam 2/3 indirim örneği 6 ay–1 yıl aralığı verir; bu durumda kısa süreli hapis seçenekleri ile HAGB/ertelemenin diğer koşulları somutlaşır.
- m. 86/2’de seçimlik hapis tercih edildiyse TCK 50/2’nin sonradan para cezasına çevirme yasağı korunur. m. 88 indirimi bu yasağı kaldırmaz.
- m. 87/2 tabanında m. 88 indirimi ve çocuk koşulları gibi birden fazla hükmün sırası ayrı gerekçelendirilmelidir. Kamu görevlisinin kötü muamelesi veya özel sağlık/eğitim yasağı varsa sonuç ceza eşiği tek başına yeterli değildir.
- İhmali davranışın bilerek yapılmadığı ispatlanırsa mesele sadece indirim oranı değildir; kast yokluğu ve doğru suç vasfı incelenmelidir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hapis cezasının ertelenmesi
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Hukuki dayanaklar · 8 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Cezanın infazı
İhmali yaralamada m. 88 indirimi mahkemenin kurduğu cezanın belirlenmesine ilişkindir; infazda aynı ceza bir kez daha 2/3 indirilmez. Kesinleşmiş sonuç ceza, ilgili suçun infaz rejimine göre uygulanır.
- Örnek: m. 88 uygulandıktan sonra 12 ay kesin hapis varsa, olağan 1/2 rejimde ilk oransal basamak 6 aydır. Sonuç ceza tekrar m. 88 oranıyla azaltılmaz; denetimli serbestlik ve mahsup ayrı aşamalardır.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| m. 86 tabanlı; özel rejim yok | Kesinleşmiş süreli hapiste genel 1/2 oran. |
| m. 87/2-d yüzün sürekli değişikliği bağlantısı | Suç vasfı bu bentteyse 5275 m 107/2-b özel 2/3 oranı; m. 88 indirimi ceza hesabında daha önce uygulanmış olur. |
| Tekerrür | Hükümdeki TCK 58 ve infaz 108 kararı, geçmiş mahkûmiyet ve tarihlerle kontrol edilir. |
| Çocuk | Ceza indirimi, çocuk kurumuna ayrılma ve 15 yaş altı kurum gününün hesabı ayrı kurallardır. |
| Birden çok ilam / mahsup | Yalnız toplam cezayı bölmek yerine her ilamın vasfı ve tutukluluk tarih aralıkları korunur. |
Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 8 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 15, 89, 99–101, 105/A–108; geçici m. 6, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — TBMM kabul metni · m. 2, 4, 6–7 ve yürürlük hükmü; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Süreçteki haklarınız
İhmali yaralama dosyasında haklar kişinin sıfatı ve aşamaya göre değişir. Müdafi veya vekil yardımı, rapora karşı açıklama, delil talebi ve kanun yolu birbirini tamamlar.
| Aşama | Şüpheli / sanık | Mağdur / suçtan zarar gören |
|---|---|---|
| Soruşturma | İsnadı öğrenme, susma, müdafi, lehe delil talebi; yakalama ve tedbire başvuru | Şikâyet gerekiyorsa süresinde başvuru; delil ve rapor talebi; koruma ihtiyacını bildirme |
| Kovuşturma | Rapora itiraz, tanık sorgusu, ek savunma, son söz | Katılma, tanık ve belge sunma; zararın ve özel koruma ihtiyacının açıklanması |
| Karar sonrası | Gerekçeli karara uygun itiraz/istinaf/temyiz; kesinleşme ve infaz hesabının kontrolü | Katılma veya suçtan zarar görme sıfatına göre kanun yolu; tazminat ve uzlaşma sonuçlarının takibi |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Aşamaya ve sıfata göre haklar
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hazırlık ve sonraki adım
Bu dosyada yalnız yaralanma fotoğrafı yeterli hazırlık değildir. Önleme yükümlülüğünü kimin üstlendiği, neyi yapabilecek durumda olduğu ve neden yapmadığı somutlaştırılmalıdır.
- Fail ve kurumun her görevlisi için yükümlülük ayrı yazılır. “Herkes sorumludur” biçiminde belirsiz isnat yerine kişisel katkı belirlenir.
- Mağdurun devam eden bakım/koruma ihtiyacı varsa delil çalışmasının yanında hukuka uygun koruma ve sağlık hizmetine erişim işlemleri yürütülür.
| Hazırlanacak kayıt | Amaç |
|---|---|
| Sözleşme, görev tanımı, nöbet/mesai, teslim tutanağı | Garantörlük ve yükümlülük sınırı. |
| Uyarılar, çağrılar, mesajlar, arıza veya acil durum bildirimleri | Bilme, kast/taksir ve müdahale fırsatı. |
| Tedavi/bakım ve müdahale zaman çizelgesi | Önlenebilirlik ve nedensellik. |
| İlk ve kesin raporlar | Yaralanma tabanı ve ağır netice. |
| Yetki, personel, erişim ve ekipman kayıtları | Beklenen davranışın fiilen yapılabilirliği. |
Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
- m. 88’in indirim hükmü, m. 83’ün garantörlük koşulları ve m. 86–87 tabanları birlikte okunmuştur. Temel uzlaştırma kapsamı resmî CMK ve 10.02.2026 Adalet Bakanlığı tablosuyla karşılaştırılmış; birleşik ağır/nitelikli isnat için otomatik kapsam kararı verilmemiştir.
- Ceza tabloları yetişkin fail, tamamlanmış fiil ve ayrıca belirtilmeyen başka artırım/indirim bulunmaması varsayımıyla okunur. Kişinin cezası, tutuklanması veya tahliye tarihi hakkında otomatik karar oluşturmaz.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunum. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunum. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 15, 89, 99–101, 105/A–108; geçici m. 6, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunm. 11–14Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7550 sayılı Kanun — TBMM kabul metnim. 9–10, 13–14, 17, 21Kaynağa erişim: 4 Kasım 202686–87. maddelerdeki ceza değişiklikleri; Resmî Gazete 04.06.2025, 32920 mükerrer. İlgili ceza hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- 7550 sayılı Kanun — TBMM kanun bilgileriResmî Gazete tarihi ve sayısıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7593 sayılı Kanun — TBMM kabul metnim. 2, 4, 6–7 ve yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Çocukların ceza sorumluluğu, sosyal inceleme, çocuk eğitimevi ve infazda yaş hesabı. TCK 31/4 ile 5275 m. 107/5 farklı kapsamlara sahiptir.
- 7593 sayılı Kanun — TBMM kanun bilgileriResmî Gazete 18.08.2026, 33344Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- Adalet Bakanlığı — Uzlaştırma Kapsamına Giren Suç Listesi10.02.2026 tarihli liste; m. 86, 88, 89 satırlarıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Yardımcı kapsam kontrolü; güncel CMK 253 ve olayın hukuki vasfı önceliklidir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
- 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
- 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 15, 89, 99–101, 105/A–108; geçici m. 6, 10, 11; 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun · m. 11–14
Kanun metnini inceleyin
Madde 88-(1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin
Şüpheli ve sanık
İfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKarar ve infaz
Kesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin