Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSuç dizinine dönAçıklamalı rehber
Hayata Karşı Suçlar
İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi
Türk Ceza Kanunu m.83
Bir bakışta
Yaşamı koruma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde garantörlük, kast, nedensellik, ceza ve yargılama sürecini birlikte inceleyin.
- Ceza
- Hâle göre değişir
- Şikâyet
- Aranmaz
- Uzlaştırma
- Kapsam dışı
- Görevli mahkeme
- Ağır ceza
- Tutuklama kataloğu
- Katalogda
- Önemli unsur
- Yaşamı koruma yükümlülüğü
m. 83/3 indirimli aralıklar veya indirim yapılmaması
Garantörlük ve kast ayrı incelenir
İlgili bilgiyi öne çıkarın
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Suçun kimliği ve kapsamı
Türk Ceza Kanunu m. 83, belirli bir kişiyi yaşamsal tehlikeden korumakla hukuken yükümlü kişinin, ölüm neticesini önleyen davranışı kasten yapmamasını düzenler. Sıradan dikkatsizlik veya her yardım etmeme olayı bu suç değildir.
Bu sayfada “garantör”, hayatı korumaya yönelik özel hukuki yükümlülüğü bulunan kişiyi ifade eder. Yükümlülüğün kaynağı, fiilen müdahale edebilme ve kast gösterilmeden yalnız meslek/akrabalık unvanından sorumluluk kurulamaz.
Bu suç hangi davranışları kapsar?
İhmali davranışın icrai öldürmeye eşdeğer olması gerekir: Kişi belirli bir kurtarıcı davranışı yapmakla yükümlü ve bunu yapabilecek durumda olmasına rağmen kasten yapmaz; ölüm bu ihmal nedeniyle meydana gelir.
| Birlikte aranan koşul | Açıklama |
|---|---|
| Özel yükümlülük | Kanun, sözleşme veya önceden oluşturulan yaşamsal tehlikeden doğmalıdır. |
| Somut müdahale imkânı | Yapılması gereken davranış fiilen mümkün olmalı; soyut “bir şey yapabilirdi” yeterli değildir. |
| İcrai fiile eşdeğer ihmal | İhlalin ağırlığı ve yaşamı koruma görevi, ölümün faile yüklenmesini haklı kılmalıdır. |
| Ölüm ve nedensellik | Yükümlü davranışın yapılmaması ile ölüm arasında hukuki bağ kurulmalıdır. |
| Kast | Ölümün bilerek istenmesi veya öngörülüp kabullenilmesi; yalnız özen eksikliği m. 85 yönünden değerlendirilir. |
Korunan hukuki değer
Korunan değer insan yaşamıdır. İhmali sorumluluğun sınırı, genel ahlaki yardım beklentisi ile özel hukuki koruma yükümlülüğünü ayırarak çizilir.
Herkesin her tehlikeden aynı ölçüde sorumlu tutulması mümkün değildir. Özel garantörlük yoksa yardım/bildirim yükümlülüğünün ihlali m. 98 gibi başka bir hüküm yönünden değerlendirilebilir; bunun koşulları da ayrıca bulunmalıdır.
Fail, mağdur ve suçtan zarar gören
Failin yaşamı koruma yükümlülüğü somut bir kaynağa bağlanır. Yükümlülük birden fazla kişide bulunabilir; her kişinin görevi, imkânı ve kastı farklı olabilir.
| Kaynak / örnek ilişki | Sorumluluk için gereken ek belirleme |
|---|---|
| Kanuni bakım veya gözetim | Çocuğa, bakıma muhtaç kişiye veya belirli görev alanına ilişkin yükümlülüğün ilgili kanun ve olayda kapsamı. |
| Sözleşmeyle üstlenilmiş bakım | Bakımın gerçekten üstlenilmesi, hangi saat/işlem/kişiye ilişkin olduğu ve müdahale imkânı. |
| Önceden tehlike yaratma | Failin önceki davranışının başkasının hayatını tehlikeye sokması ve bu tehlikeyi giderme imkânı. |
| Kurum içindeki birden çok görevli | Sorumluluk dağılımı, nöbet/devir kayıtları, bilgiye erişim ve kişinin fiilen yapabileceği işlem. |
| Tesadüfen olay yerindeki kişi | Özel garantörlük kendiliğinden doğmaz; genel yardım veya bildirim yükümlülüğü ayrı incelenir. |
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31
Suçun maddi unsurları
Bu suçta en kritik ispat, hangi davranışın ne zaman yapılması gerektiği ve yapılsaydı ölümün önlenip önlenemeyeceğidir.
Tıbbi dosyalarda kötü sonuç, tek başına ihmal veya kast değildir. Tedavinin tıbbi standardı, hekimin görev alanı, hastanın durumu ve başka etkenler birlikte değerlendirilir. Uzman bilirkişi tıbbi konuyu açıklar; kast ve suç vasfına ilişkin hukuki kararı mahkeme verir.
| İspat konusu | Somut araştırma |
|---|---|
| Yükümlülük | Kanuni düzenleme, görev talimatı, bakım sözleşmesi, nöbet/devralma ve yetki kayıtları. |
| Tehlikeden haberdar olma | Uyarılar, çağrı kayıtları, gözlem ve iletişim; failin olayı ne zaman öğrendiği. |
| Yapılabilir davranış | Mevcut süre, araç, personel, bilgi ve fiziki olanak; talep edilen müdahalenin fiilen mümkün olup olmadığı. |
| Ölümün önlenebilirliği | Uzman raporu ile uygulanacak davranışın sonucu engelleme etkisi; alternatif ölüm nedenleri ve gecikme süresi. |
| İcrai davranışa eşdeğerlik | İhmalin neden sırf yardım etmeme veya taksirli hata değil, kasten öldürme sorumluluğu doğurduğu. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; Yargıtay: garantörlük ve ihmali öldürme ayrımı · Türk Ceza Kanunu m. 83 yönünden yaşamı koruma yükümlülüğü ve icrai davranışa eşdeğer ihmal değerlendirmesi
Kast ve taksir değerlendirmesi
Fail, koruması gereken kişinin ölüm tehlikesini ve yapabileceği davranışı bilerek ölümü ister ya da kabullenir. Tehlikeyi fark etmemek veya kurtulacağına güvenmek farklı değerlendirme doğurabilir.
| Zihinsel tutum | Olası hukuki yön |
|---|---|
| Ölümü sağlamak için yükümlü davranışı yapmama | Doğrudan kastla m. 83. |
| Ölüm ihtimalini öngörüp kabullenerek müdahale etmeme | Koşulları varsa olası kastla m. 83; indirimin diğer hükümlerle ilişkisi açıklanır. |
| Ölümü öngörüp gerçekleşmeyeceğine güvenme | Bilinçli taksir ve m. 85 yönü. |
| Dikkat/özen eksikliğiyle tehlikeyi fark etmeme | Öngörülebilirlik ve nedensellik varsa basit taksirle m. 85 yönü. |
| Özel yükümlülük bulunmaması | m. 83 için garantörlük eksik; şartları varsa m. 98 gibi ayrı suç. |
Hukuka uygunluk ve kusurluluk
Müdahalenin fiilen imkânsız olması, kastın veya yükümlülüğün bulunmaması ve hukuka uygunluk/kusurluluk nedenleri ayrı değerlendirilir.
- Gerekli davranışın yapılamaması ile yapılmak istenmemesi aynı değildir. Araç yokluğu veya süre yetersizliği somut kayıtlarla değerlendirilir.
- Kişinin birbiriyle çatışan yükümlülükleri, ağır ve muhakkak tehlike veya kaçınılmaz hata iddiası kanuni koşullarıyla ele alınır.
- Suç tarihindeki yaş ve ruhsal durum m. 31–32 kapsamında değerlendirilir. Güncel m. 31/4 açıkça m. 81–82’yi saydığından, m. 83’e kıyas yoluyla yaş indirimi istisnası kurulamaz.
- Yaşamı sonlandırma yönündeki rıza, hukuki koruma yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz; geçerli tıbbi karar ve tedavinin sınırları başka bir hukuki inceleme gerektirir.
Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hukuki dayanaklar · 6 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Teşebbüs, iştirak ve içtima
İhmali öldürmede teşebbüs ve iştirak, yükümlülüğün başlama anı, müdahale penceresi ve kişilerin kastıyla birlikte değerlendirilir.
- Ölüm dış müdahaleyle engellendiğinde, sadece sonucun gerçekleşmemiş olmasıyla beraat veya teşebbüs sonucu verilmez; doğrudan icranın ihmalde hangi anda başladığı belirlenir.
- Birden fazla garantörün bulunması, herkesin ortak kastla aynı suçu işlediğini göstermez. Her kişinin bilgisi ve önleme olanağı ayrı araştırılır.
- Özel yükümlülüğü bulunmayan kişinin suça katkısı, m. 40/2’deki özgü suç ve iştirak kuralları çerçevesinde ele alınır; sırf görev unvanı olmayanı otomatik müşterek fail saymak doğru değildir.
- Kasten öldürmenin bu biçiminde de birden çok mağdur bakımından zincirleme suç hükümleri uygulanmaz; neticeler ve katkılar kişiselleştirilir.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83
Temel ve nitelikli hâller
Yükümlülüğün kaynağı ile m. 83/3’teki ceza indirimi ayrı sorulardır. Kanundan doğan görev bulunması mutlaka indirim uygulanacağı anlamına gelmez.
| Hâl | Ayırıcı açıklama |
|---|---|
| Kanuni yükümlülük | İlgili kanun, koruma görevi ve görevin olay anındaki kapsamı gösterilir. |
| Sözleşmeden doğan yükümlülük | Üstlenilen bakımın gerçek kapsamı ve yerine getirme imkânı belirlenir. |
| Önceki tehlikeli davranış | Yaşamı tehlikeye sokan önceki fiil ile sonradan tehlikeyi giderme yükümlülüğü bağlanır. |
| Temel öldürmeye eşdeğer ihmal | m. 81 ile bağlantı; m. 83/3 indirimi uygulanırsa 15–20 yıl temel ceza. |
| Nitelikli öldürmeye eşdeğer ihmal | m. 82’deki niteliğin ayrıca bulunması; indirim uygulanırsa 20–25 yıl temel ceza. |
| İndirim yapılmaması | m. 83/3, indirim uygulanmamasına da izin verir; kanuni öldürme cezası esas alınabilir. |
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31
Cezası ne kadar?
Kanun, m. 83/3’te indirimli ceza aralıkları öngörür; mahkeme indirim yapmayabilir.
Bu aralıklar diğer tüm genel hükümlerin uygulanmasından sonra oluşan nihai cezayı göstermez. “İhmali öldürmenin cezası her durumda 15–20 yıldır” açıklaması eksiktir.
| Esas alınan ceza | m. 83/3 ile belirlenebilecek temel ceza | Koşul |
|---|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet | 20–25 yıl hapis | İhmal nedeniyle indirim uygulanırsa |
| Müebbet | 15–20 yıl hapis | İhmal nedeniyle indirim uygulanırsa |
| Diğer hâller | 10–15 yıl hapis | İlgili hukuki hâle göre |
| İndirim yapılmaması | İlgili öldürme hükmündeki ceza | m. 83/3 buna da izin verir |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Şikâyet ve başvuru şartları
Bu suç şikâyete bağlı değildir. Yakınların şikâyetten vazgeçmesi veya bir ödeme anlaşması soruşturmayı ve kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.
Tıbbi işlem ve uygulama iddiasında 3359 sayılı Kanun ek m. 18’in kişi ve işlem kapsamı, 2547 sayılı Kanun m. 53 istisnası ve soruşturma izni usulü ayrı kontrol edilir. “Şikâyet şartı yok” demek, özel soruşturma usulü hiçbir durumda yok demek değildir.
Olayla ilgisi bulunan herkes ihbar verebilir; davaya katılma ve kanun yoluna başvurma ise kişinin suçtan zarar görme ve usul sıfatı koşullarına bağlıdır.
Uzlaştırma ve diğer özel usuller
Bu suç için uzlaştırma, önödeme ve seri muhakeme yolu öngörülmemiştir.
Basit yargılama bakımından kanuni cezanın üst sınırı esas alınır; mahkemenin sonunda indirimlerle daha düşük ceza belirlemesi, bu usulü kendiliğinden uygulanabilir hâle getirmez.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması farklı kurumlardır. Sonuç cezaya bağlı olabilecek seçenekler aşağıdaki bireyselleştirme bölümünde ayrıca açıklanmıştır.
- Uzlaştırma: Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253 kapsamına girmez.
- Önödeme: Türk Ceza Kanunu m. 75 kapsamına girmez.
- Seri muhakeme: Ceza Muhakemesi Kanunu m. 250 listesindeki suçlardan değildir.
- Basit yargılama: Kanuni ceza sınırı nedeniyle uygulanmaz.
Tutuklama ve koruma tedbirleri
Türk Ceza Kanunu m. 81, 82 ve 83, tutuklama nedeninin varsayılabildiği katalog suçlar arasındadır.
Katalogda bulunmak otomatik tutuklama kararı anlamına gelmez. Somut delillere dayanan kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yeterliliği dosyaya göre değerlendirilir.
Yakalama ve gözaltı, tutuklama ve adli kontrol farklı tedbirlerdir. Arama, elkoyma ve dijital inceleme için de kendi kanuni koşulları ve denetim yolları bulunur.
- Tutuklamaya itiraz ve tahliye talebi ayrı başvuru yollarıdır; gerekçeli karar ve bildirim tarihi korunmalıdır.
- Tanık veya mağdur üzerinde baskı, delil karartma ve kaçma tehlikesi değerlendirmesi somut olgulara dayanmalıdır.
- Bu rehber, kişiye özgü tutuklanma yüzdesi veya tutukluluk süresi tahmini üretmez.
Görevli mahkeme ve yargılama süreci
Yetişkinler bakımından genel görev ağır ceza mahkemesindedir.
Çocuklara özgü görev ve varsa özel soruşturma izinleri ayrıca değerlendirilir. Özellikle mesleki faaliyet iddialarında görev, yetki ve izin konusu başlangıçta belirlenmelidir.
- Soruşturma: Ölüm nedeni ile görev/yükümlülük ilişkisi ve müdahale imkânı araştırılır.
- Uzman incelemesi: Tıbbi, teknik veya mesleki raporlar somut sorular üzerinden alınır.
- Duruşma: Bilirkişi görüşüyle birlikte kast, nedensellik ve hukuki yükümlülük mahkemece tartışılır.
- Hüküm: m. 83’ün unsurları ve indirim yapılıp yapılmamasının nedenleri gerekçelendirilir.
- Kanun yolu ve infaz: Hükmün niteliği ve sonuç ceza üzerinden ayrı denetim yapılır.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: Ceza mahkemelerinin görevine ilişkin kanun · 5235 sayılı Kanun m. 11–14; çocuklara özgü görev hükümleri saklıdır; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · 5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümler
Süreler ve zamanaşımı
Yorum farklılığı bulunan konu. Aşağıdaki açıklamadaki ayrım somut dosya ve ilgili içtihatla birlikte değerlendirilmelidir.
Şikâyet için altı aylık bir takip şartı yoktur. Dava zamanaşımında m. 83’ün m. 81 veya m. 82 ile bağlantısı ve indirimsiz ceza ihtimali açıklanmalıdır; yalnız örnek sonuç cezaya bakarak süre seçilmez.
Suç tarihi, çocukluk, durma ve kesilme sebepleri süreyi ayrıca etkiler. Kesilmede genel üst sınır olağan sürenin yarı oranında uzamasıdır; durma süreleri ve özel hükümler ayrıca tutulur.
- Bu alt başlıkta hukuki görüş gerektiren m. 83/3–m. 66 ilişkisi açıkça gösterilmiştir; kesin zamanaşımı sonucu uydurulmamıştır.
| Süre konusu | Bu suç için değerlendirme |
|---|---|
| Müebbet ceza esas alınan nitelendirme | m. 66/1-b, genel olarak 25 yıllık dava zamanaşımı kategorisini düzenler. |
| Ağırlaştırılmış müebbet esas alınan nitelendirme | m. 66/1-a, 30 yıllık dava zamanaşımı kategorisini düzenler. |
| m. 83/3 ile süreli temel ceza değerlendirmesi | 15–20, 20–25 veya 10–15 yıllık seçeneklerden hangisinin kanuni üst sınır olarak esas alınacağı ve indirim yapılmama imkânının etkisi gerekçelendirilmelidir. Bu rehber tartışmalı alt sorun için tek tarih hesaplamaz. |
| Kesinleşmiş cezanın zamanaşımı | Dava zamanaşımından ayrıdır; m. 68’deki sonuç ceza türü/miktarı ve kesilme hükümleri esas alınır. |
| Kanun yolu ve izin kararları | Ceza muhakemesindeki karara bağlı süreler ile varsa özel soruşturma iznine başvuru süresi farklı başlangıçlara bağlıdır. |
Karar türüne göre başvuru süresi
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
- CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
- Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
- Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
- Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 6 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: süreler ve takip şartları · m. 66–73 ve 75; Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Sonuç ceza, HAGB ve erteleme
m. 83/3 indirimi otomatik değildir. İndirim uygulanırsa belirlenen temel ceza üzerine teşebbüs, iştirak, yaş ve diğer genel hükümler kanuni sırayla uygulanır.
m. 83/3’ün “diğer hâller” ibaresi, bir kullanıcının seçimine göre her dosyada 10–15 yıl ceza verilebileceği anlamına gelmez. Esas alınan öldürme hâli ve uygulanacak hükümlerin ilişkisi gösterilmelidir.
| Soru | Suça özgü yanıt |
|---|---|
| İhmal her zaman daha az ceza mı doğurur? | Hayır. Mahkeme m. 83/3 indirimi yapmayabilir; yükümlülüğün niteliği ve ihmalin ağırlığı gerekçelendirilir. |
| HAGB veya erteleme olağan sonuç mu? | Hayır. m. 83/3’teki temel aralıklar iki yıllık eşiklerin çok üzerindedir. Başka hükümlerle sonuç ceza eşiğe inse dahi ortak kişisel koşullar ve özel yasaklar aranır. |
| Taksire özgü uzun hapsi paraya çevirme uygulanır mı? | Hayır. m. 83 kasten işlenen suçtur; m. 50/4’ün basit taksire özgü uzun süreli hapis imkânı kullanılamaz. |
| Görevli tarafından kötü muamele niteliği | CMK 231/14’teki yasak, görevi sebebiyle Anayasa 17 kapsamında kötü muamele sayılan kamu görevlisi fiilinde göz önünde tutulur. |
| Çocuk fail | m. 31’in genel yaş hükümleri uygulanır; m. 31/4’te m. 83 sayılmadığından o özel istisna kıyasla genişletilmez. |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hapis cezasının ertelenmesi
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Hukuki dayanaklar · 11 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; Türk Ceza Kanunu: cezanın belirlenmesi ve diğer sonuçlar · m. 46–55, 58, 61–63; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; 7589 sayılı Kanun: HAGB ve yürürlük · m. 15 ve 26; 31 Temmuz 2026 tarihli yayıma bağlı hükümler; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Cezanın infazı
İhmali kasten öldürmeden verilen süreli hapis cezaları m. 107/2’deki özel 2/3 oranına tabidir. İhmal biçimi, cezayı genel 1/2 rejimine kendiliğinden taşımaz.
Örnek yalnız oranı açıklar: 15 yıl süreli hapis ve 2/3 rejimi 10 yıllık koşullu salıverilme süresine karşılık gelir. Bu sayı, mahsup ve denetimli serbestlik işlenmeden kesin cezaevinde kalış süresi değildir.
| Kesinleşen ceza / özellik | İnfaza etkisi |
|---|---|
| m. 83 nedeniyle süreli hapis | Genel özel oran 2/3; ikinci defa tekerrürde süreli ceza 3/4. |
| İndirim yapılmayıp müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde sırasıyla 24 / 30 yıl; tekerrür ve çocuk mağdur gibi özel hükümler saklıdır. |
| Çocuğa karşı suçtan müebbet türü ceza | m. 108/8, müebbette 33; ağırlaştırılmış müebbette 39 yıllık eşiklere atıf yapar. |
| Çocuk failin kurumda geçen günleri | Güncel m. 107/5, m. 83’ü bir günün iki gün sayılması kuralı dışında bırakır. |
| Geçici m. 6 | m. 81–83, 30 Mart 2020 ve öncesi suçlara ilişkin üç yıllık genel genişleme dışında tutulur. |
| Geçici m. 10/6 | Suçun nitelendirmesi, ilgili istisnalar, 31 Temmuz 2023 ve öncesi tarih ve açık/kapalı kurum koşulları birlikte değerlendirilir. |
Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 10 kaynak
Dayanak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · 5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümler; 5275 sayılı Kanun: özel ve geçici infaz hükümleri · m. 89, 99, 105/A, 107–110; geçici m. 6, 10 ve 11; Türk Ceza Kanunu: cezanın belirlenmesi ve diğer sonuçlar · m. 46–55, 58, 61–63; 7550 sayılı değişiklik kanunu · m. 8: teşebbüs cezaları; m. 13–14: denetimli serbestlik ve tekerrür; 7593 sayılı değişiklik kanunu · m. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabı; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Süreçteki haklarınız
Savunma, mağduriyet ve tanıklık ayrı konumlardır; dosyaya erişim, delil talebi ve başvuru hakları bu konuma göre kullanılır.
Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren isnatta müdafii bulunmayan şüpheli/sanık için zorunlu müdafilik uygulanır. Çocukluk veya kendini savunamama gibi nedenler, ceza sınırından bağımsız zorunlu müdafilik doğurabilir. Mağdurun istem üzerine avukat görevlendirilmesi koşulları ile şüphelinin zorunlu müdafiliği aynı kural değildir.
| Konum / aşama | Bu dosyada kullanılabilecek temel hak |
|---|---|
| Şüpheli – ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, müdafiyle görüşme, susma, lehe delillerin toplanmasını isteme, tercüman ve usule uygun tutanak güvenceleri. |
| Sanık – kovuşturma | İddianame ve delilleri tartışma, tanığa veya bilirkişiye soru yöneltilmesini isteme, savunma için süre ve hukuka aykırı delile itiraz. |
| Mağdur veya suçtan zarar gören | Soruşturmada delil toplanmasını ve belge örneği isteme; kovuşturmada kanuni koşullarla davaya katılma; ilgili kararlara başvurma. |
| Ölenin yakını | Suçtan doğrudan zarar görme ve katılma ehliyeti somut yakınlık ve menfaatle belirlenir; mirasçılık belgesi tek başına bütün ceza muhakemesi haklarının ölçüsü değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü yanında kanuni çekinme ve kendisini/yakınını suçlamama güvenceleri; tehdit durumunda koruma istemi. |
Aşamaya ve sıfata göre haklar
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hazırlık ve sonraki adım
İhmali öldürme dosyasında savunma veya mağdur başvurusu, “ne yapılmadı?” sorusunu “kim, hangi hukuki görevle, hangi zaman aralığında ne yapabilirdi?” biçiminde somutlaştırmalıdır.
- Görev, nöbet, teslim/devir, sözleşme ve bakım kayıtlarını tarih sırasına koyun.
- Alarm, çağrı, uyarı ve haber verme kayıtlarının aslını koruyun; kişinin bilgiye hangi anda eriştiğini belirleyin.
- Uzman incelemesinde yapılması gereken davranışı, bunun mümkün olup olmadığını ve ölümün önlenme ihtimalini ayrı sorular hâlinde sorun.
- Kast iddiasıyla özen ihlali iddiasını ayırın; tıbbi/teknik bir hata için doğrudan öldürme kastı varsaymayın.
- Birden çok görevli için ayrı sorumluluk çizelgesi hazırlayın; yetki ve imkânı bulunmayan kişiye yalnız unvan üzerinden sonuç yüklemeyin.
Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, olayın hukuki değerlendirilmesini kolaylaştırmak içindir. Delil yeterliliği veya kişiye özgü sonuç ceza, yalnız seçilen bir suç adından çıkarılamaz.
İçtihatlardan yalnız erişilebilen gerekçeler için yararlanılmıştır. Görülmeyen daire, esas veya karar numarası üretilmemiştir. Ortak süre, bireyselleştirme ve infaz açıklamaları ile bu sayfanın özel hükümleri birlikte okunmalıdır.
- Türk Ceza Kanunu: 83. madde5237 sayılı Kanun m. 83Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşlerim. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Türk Ceza Kanunu: cezanın belirlenmesi ve diğer sonuçlarm. 46–55, 58, 61–63Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Türk Ceza Kanunu: süreler ve takip şartlarım. 66–73 ve 75Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: koruma tedbirlerim. 90–91, 100–101, 104, 108–109, 116–134Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usullerm. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yollarım. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza mahkemelerinin görevine ilişkin kanun5235 sayılı Kanun m. 11–14; çocuklara özgü görev hükümleri saklıdırKaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümlerKaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 7550 sayılı değişiklik kanunum. 8: teşebbüs cezaları; m. 13–14: denetimli serbestlik ve tekerrürKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7593 sayılı değişiklik kanunum. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- Yargıtay: garantörlük ve ihmali öldürme ayrımıTürk Ceza Kanunu m. 83 yönünden yaşamı koruma yükümlülüğü ve icrai davranışa eşdeğer ihmal değerlendirmesiKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- Türk Ceza Kanunu: hayata karşı suçlar ve bağlantılı hükümlerm. 81–85, 87/4 ve 98Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 7589 sayılı Kanun: HAGB ve yürürlükm. 15 ve 26; 31 Temmuz 2026 tarihli yayıma bağlı hükümlerKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete7589 sayılı Kanun, Sayı 33326Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5275 sayılı Kanun: özel ve geçici infaz hükümlerim. 89, 99, 105/A, 107–110; geçici m. 6, 10 ve 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel KanunuEk m. 18: tıbbi işlem ve uygulamalar yönünden soruşturma izni; 2547 m. 53 istisnasıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
- 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
- 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 7 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 83. madde · 5237 sayılı Kanun m. 83; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · 5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümler; 7550 sayılı değişiklik kanunu · m. 8: teşebbüs cezaları; m. 13–14: denetimli serbestlik ve tekerrür; 7589 sayılı Kanun: HAGB ve yürürlük · m. 15 ve 26; 31 Temmuz 2026 tarihli yayıma bağlı hükümler; 7593 sayılı değişiklik kanunu · m. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabı
Kanun metnini inceleyin
Madde 83- (1) Kişinin yükümlü olduğu belli bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi dolayısıyla meydana gelen ölüm neticesinden sorumlu tutulabilmesi için, bu neticenin oluşumuna sebebiyet veren yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir.
(2) İhmali ve icrai davranışın eşdeğer kabul edilebilmesi için, kişinin;
a) Belli bir icrai davranışta bulunmak hususunda kanuni düzenlemelerden veya sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunması,
b) Önceden gerçekleştirdiği davranışın başkalarının hayatı ile ilgili olarak tehlikeli bir durum oluşturması,
gerekir.
(3) Belli bir yükümlülüğün ihmali ile ölüme neden olan kişi hakkında, temel ceza olarak, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar, diğer hallerde ise on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunabileceği gibi, cezada indirim de yapılmayabilir.
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin
Şüpheli ve sanık
İfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKarar ve infaz
Kesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin