Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSuç dizinine dönAçıklamalı rehber
Hayata Karşı Suçlar
Nitelikli Kasten Öldürme Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi
Türk Ceza Kanunu m.82
Bir bakışta
Tasarlama, kadına karşı işlenme ve kanunda sayılan diğer nitelikli hâllerde ceza, delil, tutuklama, yargılama ve infazın nasıl değerlendirildiğini inceleyin.
- Kanuni ceza
- Ağırlaştırılmış müebbet
- Şikâyet
- Aranmaz
- Uzlaştırma
- Kapsam dışı
- Görevli mahkeme
- Ağır ceza
- Tutuklama kataloğu
- Katalogda
- Dava zamanaşımı
- 30 yıl
Otomatik tutuklama değildir
Yetişkin, tamamlanmış nitelikli hâl; durma/kesilme hariç
İlgili bilgiyi öne çıkarın
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Suçun kimliği ve kapsamı
Nitelikli kasten öldürme, Türk Ceza Kanunu m. 82’de a–k bentleriyle düzenlenmiştir. Her bent farklı bir olgu, yöntem, kişi niteliği veya saik arar; tamamlanmış doğrudan kast hâlinin yaptırımı ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Aynı öldürmede birden fazla bent oluşabilir. Bu durum tek mağdura ilişkin öldürmeyi her bent için ayrı suç veya birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hâline otomatik dönüştürmez. Her bendin unsuru ve delili ayrı gösterilir.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31
Bu suç hangi davranışları kapsar?
Önce kasten öldürmenin maddi ve manevi unsurları belirlenir; ardından m. 82’deki niteliklerden en az birinin gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılır.
- Sırf ağır bir sonuç, basında kullanılan “vahşet” veya “namus cinayeti” ifadesi hukuki bent yerine geçmez.
- Bentte amaç veya saik aranıyorsa, yalnız objektif olay yeterli değildir; failin o amaç/saikle hareket ettiği gösterilmelidir.
- Nitelikli hâl kanıtlanamaması, kasten öldürmenin temel hâli veya başka bir suçun koşullarının da bulunmadığı anlamına gelmez.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31
Korunan hukuki değer
İnsan yaşamı korunur; nitelikli hâller ayrıca mağdurun kırılganlığı, yakınlık ilişkisi, kamusal görev, yöntem veya özel saik nedeniyle ağırlaştırılmış koruma sağlar.
Korumanın gerekçesi, ispat yükünü tersine çevirmez. Savunma, nitelikli hâlin delillerini tartışabilir; mahkeme her koşulu gerekçesinde göstermelidir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82
Fail, mağdur ve suçtan zarar gören
Mağdurun çocuk, kadın, savunmasız kişi veya kanunda sayılan yakın olması ile failin çocuk olması birbirinden ayrılır.
| Nitelik | Belirleyici kontrol |
|---|---|
| Yakınlık veya evlilik | Suç anındaki hukuki ilişki ve m. 82/1-d’nin sınırlı kişi grubu. |
| Çocuk mağdur | Fiilin işlendiği tarihteki yaş; m. 6 ve m. 82/1-e. |
| Savunmasız mağdur | Olay anındaki savunma imkânı; sadece teşhis veya yaş etiketi yeterli değildir. |
| Kadın mağdur | Güncel f bendi ve 27 Mayıs 2022 değişikliğinin zaman bakımından uygulanması. |
| Çocuk fail | m. 31/2–4, algılama/yönlendirme yeteneği ve sosyal inceleme; mağdurun niteliğinden ayrı. |
| İştirak eden | Nitelikli hâle ilişkin bilgisi, özel saik gerekiyorsa bu saikle ilişkisi ve katkısı kişiselleştirilir. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; 7593 sayılı değişiklik kanunu · m. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabı
Suçun maddi unsurları
Ölüm sonucu ve fiil arasındaki bağın yanında, her nitelikli hâlin kendine özgü olgusu kanıtlanmalıdır.
Hukuka aykırı elde edilmiş delil, mahkûmiyet için kullanılabilir delille aynı değildir. Dijital kayıtların bütünlüğü ve aidiyeti, diğer bulgularla birlikte denetlenir.
| Delil alanı | Hangi ayrımı çözer? |
|---|---|
| Olay öncesi plan ve zaman çizelgesi | Tasarlama, özel amaç ve saik; karar ile eylem arasındaki sebat. |
| Otopsi ve yara zamanlaması | Ölüm nedeni; eziyetin ölümden önce bulunup bulunmadığı; canavarca his çıkarımının tıbbi zemini. |
| Nüfus, görev ve sağlık kayıtları | d, e, f, g bentlerindeki kişi niteliği ve görev bağlantısı. |
| İletişim ve başka suç dosyası | h, i, j, k bentlerindeki amaç/saik bağlantısı ve her failin bilgisi. |
| Araç ve olay yeri incelemesi | c bendindeki sayılan yöntem, ölümle bağlantı ve diğer suçlar. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; Yargıtay: tasarlama şartları ve ispat · Önceden alınan karar, arada geçen süre ve kararda sebat; kuşkunun sanık aleyhine yorumlanmaması; Yargıtay: canavarca his ve eziyet ayrımı · Öldürme yöntemi ile özel his/amaç ayrımı; canavarca his veya eziyet kastının ispatı
Kast ve taksir değerlendirmesi
Öldürme kastı yanında, ilgili bentte açıkça aranan tasarlama, amaç veya saik de kanıtlanır. Bütün bentler tek bir “nitelikli kast” etiketiyle açıklanamaz.
Kişi niteliğine ilişkin yanılma, m. 30/2 kapsamında değerlendirilir. Failin bilmediği bir nitelikli hâl otomatik olarak sorumluluğunu ağırlaştıran bir varsayım hâline getirilemez.
Olası kast uygulaması bazı objektif niteliklerle birlikte tartışılabilse de, özel amaç veya saik gerektiren bentlerin tamamına mekanik olarak taşınamaz. Uygulanabildiği durumda m. 21/2, ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet öngörür.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31
Hukuka uygunluk ve kusurluluk
Nitelikli hâlin bulunması, meşru savunma veya kusur yeteneği incelemesini gereksiz kılmaz. Buna karşılık özel amaç/saik ile ileri sürülen tahrik nedeni birbiriyle tutarlı olmalıdır.
- Meşru savunmada haksız saldırı, zorunluluk ve orantı somut olay üzerinden incelenir. Suç sonrası cezalandırma veya intikam bu kurum değildir.
- Haksız tahrik için mağdurdan kaynaklanan haksız fiil ve bunun doğurduğu hiddet/şiddetli elem bağı gösterilir; mağdurun yaşam tercihlerine ilişkin varsayım yeterli değildir.
- Kan gütme, töre veya canavarca his iddiası ile tahrik savunması birlikte ileri sürüldüğünde her birinin gerçek olgusal dayanağı ayrı değerlendirilir.
- Güncel m. 31/4 çocukların yaş indirimi konusunda özel seçenek içerir; otomatik kaldırma uygulanamaz. m. 32 akıl hastalığı ve m. 30 hata koşulları da ayrı karara bağlanır.
Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hukuki dayanaklar · 6 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Teşebbüs, iştirak ve içtima
Nitelikli öldürmeye teşebbüsün güncel kanuni aralığı 14–21 yıldır. Bu ceza, nitelikli hâlin de kanıtlanmış olduğu varsayımına dayanır.
| Durum | Sonuç / sınır |
|---|---|
| Teşebbüs | Öldürme kastı, doğrudan icra, elverişlilik ve dış nedenle tamamlanamama ile ilgili bendin koşulları birlikte gerekir. |
| Gönüllü vazgeçme | m. 36’nın koşulları varsa teşebbüsten ceza verilmez; tamamlanan ayrı suçun cezası saklıdır. |
| Azmettirme ve müşterek faillik | Her kişinin planı, bilgisi, özel niteliğe/saike katılımı ve fiil üzerindeki rolü belirlenir. |
| Yardım etme | Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren tamamlanmış suça yardımda m. 39/1, diğer indirimlerden önce 15–20 yıl öngörür. |
| Birden çok bent | Tek mağdur/fiil için her bent ayrı bir öldürme suçu oluşturmaz; hepsi hükmün nitelendirmesinde değerlendirilir. |
| Birden çok mağdur | Kasten öldürmede zincirleme suç uygulanmaz; her mağdur bakımından tamamlanma, teşebbüs ve nitelik ayrı ele alınır. |
Temel ve nitelikli hâller
Aşağıdaki açıklamalar m. 82’nin bütün bentlerini ayrı ayrı ele alır. Seçim menüsü aynı bilgiyi ilgili hâle göre öne çıkarır; birlikte bulunan bentleri otomatik ceza hesabına dönüştürmez.
| Bent / hâl | Ayırt edici koşul | İspat ve sınır |
|---|---|---|
| m. 82/1-a · Tasarlayarak öldürme | Öldürme kararının önceden alınması, karar ile icra arasında değerlendirmeye elverişli süre geçmesi ve karardan dönülmeden eylemin gerçekleştirilmesi. | Kararın ne zaman oluştuğu; takip, hazırlık, iletişim ve bekleme kayıtları birlikte incelenir. Kanunda sabit bir saat/gün sınırı yoktur. Bir araç temin etmek, önceden husumet veya olaydan bir süre önce tehdit tek başına tasarlamayı kanıtlamaz. Karar anı ve sebat ortaya konulmalıdır. |
| m. 82/1-b · Canavarca hisle öldürme | Öldürmenin kendisinden veya mağdurun acısından haz alma gibi canavarca his, öldürme kastından ayrı olarak ortaya konulmalıdır. | Fiilin sebebi, olay öncesi/sonrası davranış ve adli bulgular; yöntemin vahameti ile içsel saik arasında bağ kurulmalıdır. Çok sayıda yara veya toplumda infial uyandıran sonuç, tek başına canavarca hissin ispatı değildir. |
| m. 82/1-b · Eziyet çektirerek öldürme | Ölümden önce, öldürme için gerekenin ötesinde acı çektirmeye yönelen davranışlar ve bu yöndeki kast. | Mağdurun canlı olduğu aşama, yaralanmaların sırası ve süresi, acı çektirme davranışının ölümle ilişkisi uzman raporuyla araştırılır. Ölümden sonra cesede yapılan bir davranış bu bendi kendiliğinden oluşturmaz; diğer suçlar ve önceki fiiller ayrı değerlendirilir. |
| m. 82/1-c · Kanunda sayılan genel tehlike yöntemi | Öldürmenin yangın, su baskını, tahrip, batırma, bombalama veya sayılan nükleer/biyolojik/kimyasal silah yöntemiyle gerçekleştirilmesi. | Olay yeri, patlama/yangın raporu ve araç özellikleri; ölüm ile kanunda sayılan yöntemin nedensel bağlantısı. Her tehlikeli araç veya ateşli silah kullanımı bu bent değildir. Sayım kıyasla genişletilemez; başka suçların içtimaı ayrıca kurulur. |
| m. 82/1-d · Üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş veya kardeş | Fail ile mağdur arasında kanunda sınırlı sayılan hısımlık ya da evlilik/boşanma ilişkisinin bulunması ve failin bu nitelikten haberdar olması. | Nüfus kayıtları, soybağı ve evlilik/boşanmanın hukuki durumu; gerektiğinde nitelikli hâlde hata iddiası. Nişanlı, sevgili veya başka bir yakınlık sırf benzerlik nedeniyle bu bentte sayılamaz. Kadın mağdurda f bendi gibi diğer şartlar yine oluşabilir. |
| m. 82/1-e · Çocuğa karşı öldürme | Mağdurun suç tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış olması; çocuk niteliğine ilişkin bilgi/hata sorunu m. 30 kapsamında değerlendirilir. | Nüfus ve doğum kayıtları; gerektiğinde yaş tespiti, failin bilgisi ve olay koşulları. Çocuğun fiilen kendini savunabilmesi yaşa bağlı niteliği ortadan kaldırmaz. Çocuk mağdur ile çocuk fail farklı konulardır. Çocuk mağdura karşı müebbet türü cezaların infazında m. 108/8 özel süreleri vardır. |
| m. 82/1-e · Kendisini savunamayacak kişiye karşı öldürme | Mağdurun olay sırasında beden veya ruh durumu nedeniyle savunma imkânından yoksun bulunması ve bu durumun failin bilgisi kapsamında olması. | Sağlık kayıtları, olay anındaki bilinç/bedensel durum, tanıklar ve uzman görüşü; savunmasızlık somut olaya göre açıklanır. Hastalık, yaşlılık veya engellilik etiketi tek başına yeterli değildir; olay anında savunma yeteneğine etkisi gösterilir. Yetişkin mağdura sırf bu bent nedeniyle çocuk infaz kuralı uygulanmaz. |
| m. 82/1-f · Kadına karşı öldürme | Güncel düzenlemede mağdurun kadın olması nitelikli hâlin koşuludur; ayrıca hamilelik ya da cinsiyete dayalı özel saik metinde aranmaz. | Mağdurun niteliği, suç tarihi ve nitelikli hâlde hata hükümleri. Önceki dönem metniyle güncel metin ayrılır. 27 Mayıs 2022 öncesi fiillerde eski f bendi hamile olduğu bilinen kadına karşı işlemeyi düzenliyordu. Güncel ağırlaştırma geçmişe otomatik yürütülemez. |
| m. 82/1-g · Kamu görevi nedeniyle öldürme | Öldürme ile mağdurun yerine getirdiği kamu görevi arasında neden bağı bulunması. | Görev kayıtları, failin açıklamaları, önceki işlem veya görevle bağlantılı uyuşmazlık, hedef seçimi. Mağdurun kamu görevlisi olması veya olayın işyerinde geçmesi tek başına yeterli değildir; nedenin yerine getirilen görevle bağlantısı gerekir. |
| m. 82/1-h · Bir suçu gizlemek amacıyla | Öldürme kararının başka bir suçun ortaya çıkmasını önleme amacıyla verilmesi. | Gizlenmek istenen fiil, mağdurun bilgisi, olayların zaman sırası ve failin hedeflediği sonuç. Öldürme dışında bir suçun aynı dosyada bulunması h bendini otomatik oluşturmaz; özel amaç kanıtlanır. |
| m. 82/1-h · Başka suçun delillerini ortadan kaldırmak amacıyla | Öldürmenin başka suçun delilini ortadan kaldırma amacına hizmet etmesi. | Mağdurun tanıklığı veya bilgi kaynağı olma durumu, delile yönelik tehditler, iletişim ve hareketlerin zamanlaması. Başka suça ilişkin delilleri olaydan sonra silme davranışı ile öldürmenin başlangıçtaki özel amacı birbirine karıştırılmaz. |
| m. 82/1-h · Başka suçun işlenmesini kolaylaştırmak amacıyla | Öldürmenin, başka bir suçun icrasını kolaylaştıran amaç doğrultusunda gerçekleştirilmesi. | Plan, diğer suçun icrası ve öldürmenin bu plan içindeki işlevi; her sanığın amacı ve katkısı. Diğer suçun oluşup oluşmadığı ve içtima ayrıca karara bağlanır; sırf olay birlikteliği yeterli değildir. |
| m. 82/1-h · Yakalanmamak amacıyla öldürme | Başka suç nedeniyle yakalanmayı önleme özel amacıyla öldürme. | Yakalama/kaçış süreci, takip veya durdurma olayı, failin bilgi ve hedefi, kamera ve tanıklar. Her kaçış sırasında ölüm bu bent değildir; kaza, taksir ve öldürme kastı ayrımı da yapılır. |
| m. 82/1-i · Suçu işleyememekten duyulan infial | Failin gerçekleştirmek istediği başka suçu işleyememesi nedeniyle doğan infialin öldürme saiki olması. | Amaçlanan suç, neden gerçekleştirilemediği, aradaki zaman ve öldürme kararının bu başarısızlığa bağlanması. Genel öfke, reddedilme veya tartışma tek başına bu bent değildir; işlenemeyen bir suçla kanuni bağlantı gerekir. |
| m. 82/1-j · Kan gütme saikiyle öldürme | Önceki öldürme olayı nedeniyle öç alma/kan gütme saikiyle hedefin öldürülmesi. | Önceki olayın kayıtları, tarafların ilişkileri, hedef seçimi, intikam açıklamaları ve araya giren bağımsız nedenler. Aileler arasında husumet veya eski bir ölüm bulunması tek başına yeterli değildir; bu öldürmenin belirleyici saiki ortaya konulmalıdır. |
| m. 82/1-k · Töre saikiyle öldürme | Failin, bir toplumsal davranış kuralına aykırılığı cezalandırma anlayışıyla hareket ettiği iddiasının somut olayda kanıtlanması. | Dayatılan kural, verilen talimat veya baskı, failin amacı, aile/topluluk ilişkileri ve iletişim kayıtları birlikte incelenir. “Namus”, kıskançlık veya aile tepkisi sözcüklerinin kullanılması kendiliğinden töre saiki değildir. Saik kararda ayrı gerekçelendirilmelidir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Yargıtay: tasarlama şartları ve ispat · Önceden alınan karar, arada geçen süre ve kararda sebat; kuşkunun sanık aleyhine yorumlanmaması; Yargıtay: canavarca his ve eziyet ayrımı · Öldürme yöntemi ile özel his/amaç ayrımı; canavarca his veya eziyet kastının ispatı; Yargıtay: kan gütme saiki ve önceki olay · Önceki öldürme, hedef seçimi, plan ve saikin birlikte değerlendirilmesi; 7406 sayılı Kanun – Resmî Gazete · m. 2: m. 82/1-f kadına karşı işleme; 27 Mayıs 2022 yayımı
Cezası ne kadar?
Tamamlanmış nitelikli kasten öldürmenin cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Birden çok nitelikli hâl, indirim ve iştirak biçimi birlikte bulunduğunda sonuç ceza ayrı hesaplanır. Bu tablo tek başına dosyaya özgü hüküm veya infaz hesabı değildir.
| Hâl | Kanuni karşılık | Açıklama |
|---|---|---|
| Tamamlanmış nitelikli hâl | Ağırlaştırılmış müebbet hapis | m. 82 |
| Nitelikli öldürmeye teşebbüs | 14–21 yıl hapis | Güncel m. 35/2; olay tarihi ve diğer hükümler ayrıca |
| Olası kastın uygulanabildiği nitelikli hâl | Müebbet hapis | m. 21/2; ilgili nitelikli hâlle bağdaşma incelemesi gerekir |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Şikâyet ve başvuru şartları
Kasten öldürme şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcılığı suç şüphesini öğrendiğinde re’sen soruşturma yürütür.
Şikâyetten vazgeçilmesi veya tarafların kendi aralarında anlaşması kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez. Şikâyete bağlı suçlara özgü altı aylık süre bu suçun takip şartı değildir.
Kamu görevi veya özel bir mesleki faaliyetle bağlantılı olaylarda, varsa izin ve diğer özel soruşturma şartları ayrıca incelenir. Re’sen takip, bu istisnaların hiç bulunmadığı anlamına gelmez.
Uzlaştırma ve diğer özel usuller
Bu suç için uzlaştırma, önödeme ve seri muhakeme yolu öngörülmemiştir.
Basit yargılama bakımından kanuni cezanın üst sınırı esas alınır; mahkemenin sonunda indirimlerle daha düşük ceza belirlemesi, bu usulü kendiliğinden uygulanabilir hâle getirmez.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması farklı kurumlardır. Sonuç cezaya bağlı olabilecek seçenekler aşağıdaki bireyselleştirme bölümünde ayrıca açıklanmıştır.
- Uzlaştırma: Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253 kapsamına girmez.
- Önödeme: Türk Ceza Kanunu m. 75 kapsamına girmez.
- Seri muhakeme: Ceza Muhakemesi Kanunu m. 250 listesindeki suçlardan değildir.
- Basit yargılama: Kanuni ceza sınırı nedeniyle uygulanmaz.
Tutuklama ve koruma tedbirleri
Türk Ceza Kanunu m. 81, 82 ve 83, tutuklama nedeninin varsayılabildiği katalog suçlar arasındadır.
Katalogda bulunmak otomatik tutuklama kararı anlamına gelmez. Somut delillere dayanan kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yeterliliği dosyaya göre değerlendirilir.
Yakalama ve gözaltı, tutuklama ve adli kontrol farklı tedbirlerdir. Arama, elkoyma ve dijital inceleme için de kendi kanuni koşulları ve denetim yolları bulunur.
- Tutuklamaya itiraz ve tahliye talebi ayrı başvuru yollarıdır; gerekçeli karar ve bildirim tarihi korunmalıdır.
- Tanık veya mağdur üzerinde baskı, delil karartma ve kaçma tehlikesi değerlendirmesi somut olgulara dayanmalıdır.
- Bu rehber, kişiye özgü tutuklanma yüzdesi veya tutukluluk süresi tahmini üretmez.
Görevli mahkeme ve yargılama süreci
Yetişkinler için genel görev ağır ceza mahkemesindedir.
Çocuklara özgü yargılama ve özel görev hükümleri saklıdır. İddianamede ileri sürülen nitelikli hâl ile mahkemenin deliller sonunda kabul ettiği hukuki nitelendirme farklı olabilir.
- Soruşturma: Ölüm nedeni ve kasten öldürme delilleriyle birlikte nitelikli hâle özgü deliller toplanır.
- İddianame ve duruşma: Hangi bendin hangi olguya dayandığı tartışılır; savunma hakkına uygun usul izlenir.
- Karar: Her suç unsuru ve kabul edilen nitelikli hâl gerekçelendirilir.
- Kanun yolu ve kesinleşme: Uygun başvuru yolları kullanılır; kesinleşen ceza ayrı infaz rejimine göre yerine getirilir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: Ceza mahkemelerinin görevine ilişkin kanun · 5235 sayılı Kanun m. 11–14; çocuklara özgü görev hükümleri saklıdır; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · 5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümler
Süreler ve zamanaşımı
Yetişkin fail için tamamlanmış nitelikli öldürmede olağan dava zamanaşımı 30 yıldır.
Başlangıç, durma, kesilme, çocukluk ve somut suç hâli ayrıca incelenir. Akrabalar arasında uzlaşma veya şikâyetten vazgeçme, bu kamu davasını kendiliğinden düşürmez.
Ağırlaştırılmış müebbet cezanın infazına ilişkin genel ceza zamanaşımı 40 yıldır; bu süre dava zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır.
Güncel genel istinaf süresi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Diğer başvurular ve eski tarihli kararlar ayrıca kontrol edilir.
Karar türüne göre başvuru süresi
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
- CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
- Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
- Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
- Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: süreler ve takip şartları · m. 66–73 ve 75; Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Sonuç ceza, HAGB ve erteleme
Tamamlanmış nitelikli öldürmedeki ağırlaştırılmış müebbet, HAGB/erteleme/seçenek yaptırıma doğrudan elverişli değildir. Sonuç cezanın değişmesi ancak koşulları oluşan hükümlerin kanuni sırayla uygulanmasıyla mümkündür.
İndirimlerden yararlanmak için suçu kabul etme zorunluluğu olduğu söylenemez. Mahkeme lehe nedenleri de değerlendirmek ve kabul/ret gerekçesini göstermekle yükümlüdür. Çocuklara ilişkin 2026 ağırlaştırması eski fiillere otomatik uygulanmaz.
| Uygulama | Diğer hükümlerden önceki karşılık / koşul |
|---|---|
| Takdiri indirim | Ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet; biçimsel duruşma tutumu yeterli değildir. |
| Haksız tahrik | Koşulları varsa 18–24 yıl; özellikle özel saik bentleriyle tutarlılık ayrıca açıklanır. |
| Yardım eden | Tamamlanmış nitelikli öldürmeye yardımda 15–20 yıl; müşterek faille aynı kabul edilmez. |
| Çocuk – 12–15 yaş | Sorumluluk varsa güncel m. 31/2’de 13–18 yıl; m. 31/4 koşullarında m. 31/3’e geçilebilmesi mümkündür. |
| Çocuk – 15–18 yaş | Güncel m. 31/3’te 19–27 yıl; m. 31/4’ün gerekçeli uygulanması hâlinde yaş indirimi yapılmayabilir. |
| Sonuç ceza eşiğine bağlı kurumlar | Teşebbüs, iştirak, yaş ve diğer hükümler sonucunda oluşan ceza üzerinden ortak HAGB/erteleme/seçenek yaptırım koşulları değerlendirilir. Özel yasaklar saklıdır. |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hapis cezasının ertelenmesi
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Hukuki dayanaklar · 12 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Türk Ceza Kanunu: cezanın belirlenmesi ve diğer sonuçlar · m. 46–55, 58, 61–63; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; 7589 sayılı Kanun: HAGB ve yürürlük · m. 15 ve 26; 31 Temmuz 2026 tarihli yayıma bağlı hükümler; 7593 sayılı değişiklik kanunu · m. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabı; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Cezanın infazı
Nitelikli öldürmede genel ağırlaştırılmış müebbet eşiği 30 yıldır; çocuk mağdur veya tekerrür gibi özel durumda bu sayı değişir. Her bent için aynı “yatar” açıklaması doğru değildir.
Çocuk mağdur ile savunmasız yetişkin aynı e bendinde yer alsa da m. 108/8’in özel kuralı çocuk mağdura ilişkindir. Kadın, eş veya başka bir nitelik ile çocukluk birlikteyse çocuk mağdur kuralı gözden kaçırılmamalıdır.
Örgüt/terör bağlantısı veya birden fazla müebbet türü ceza, ayrı infaz düzeni doğurabilir. Tablodaki eşikler kesin cezaevinden çıkış tarihi değildir; mahsup, iyi hâl, açık kuruma ayrılma ve koşullu salıverilme kararı birlikte belirlenir.
| Hâl / kesinleşen ceza | Koşullu salıverilme için temel süre / oran |
|---|---|
| Yetişkin mağdur, tek ağırlaştırılmış müebbet, özel rejim yok | m. 107/2: 30 yıl; iyi hâl ve karar gerekir. |
| Çocuğa karşı suçtan ağırlaştırılmış müebbet | m. 108/8’in m. 108/1’e atfı: 39 yıl; tekerrür bulunması şart değildir. |
| Çocuğa karşı suçtan müebbet | m. 108/8 uyarınca 33 yıl; örneğin sonuç ceza müebbete dönüşmüşse. |
| Tekerrürle ağırlaştırılmış müebbet | m. 108/1: 39 yıl; birden fazla ceza ve diğer rejimler ayrıca. |
| İndirimle süreli hapse dönüşen m. 82 | m. 107/2: 2/3; ikinci defa tekerrürde süreli ceza için 3/4. |
| Çocuk fail | Güncel m. 107/5, m. 81–83’te 15 yaşına kadar bir günün iki gün sayılması kuralını dışlar. |
| Geçici m. 6 | 30 Mart 2020 ve öncesi suçlara ilişkin üç yıllık genişlemede m. 82 kapsam dışıdır. |
| Geçici m. 10/6 | 31 Temmuz 2023 ve öncesi fiiller yönünden m. 82/1-d, e, f açıkça kapsam dışıdır. Başka bentlerde bütün diğer koşullar ve eşzamanlı istisnalar incelenir. |
Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 10 kaynak
Dayanak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · 5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümler; 5275 sayılı Kanun: özel ve geçici infaz hükümleri · m. 89, 99, 105/A, 107–110; geçici m. 6, 10 ve 11; Türk Ceza Kanunu: cezanın belirlenmesi ve diğer sonuçlar · m. 46–55, 58, 61–63; 7550 sayılı değişiklik kanunu · m. 8: teşebbüs cezaları; m. 13–14: denetimli serbestlik ve tekerrür; 7593 sayılı değişiklik kanunu · m. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabı; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Süreçteki haklarınız
Savunma, mağduriyet ve tanıklık ayrı konumlardır; dosyaya erişim, delil talebi ve başvuru hakları bu konuma göre kullanılır.
Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren isnatta müdafii bulunmayan şüpheli/sanık için zorunlu müdafilik uygulanır. Çocukluk veya kendini savunamama gibi nedenler, ceza sınırından bağımsız zorunlu müdafilik doğurabilir. Mağdurun istem üzerine avukat görevlendirilmesi koşulları ile şüphelinin zorunlu müdafiliği aynı kural değildir.
| Konum / aşama | Bu dosyada kullanılabilecek temel hak |
|---|---|
| Şüpheli – ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, müdafiyle görüşme, susma, lehe delillerin toplanmasını isteme, tercüman ve usule uygun tutanak güvenceleri. |
| Sanık – kovuşturma | İddianame ve delilleri tartışma, tanığa veya bilirkişiye soru yöneltilmesini isteme, savunma için süre ve hukuka aykırı delile itiraz. |
| Mağdur veya suçtan zarar gören | Soruşturmada delil toplanmasını ve belge örneği isteme; kovuşturmada kanuni koşullarla davaya katılma; ilgili kararlara başvurma. |
| Ölenin yakını | Suçtan doğrudan zarar görme ve katılma ehliyeti somut yakınlık ve menfaatle belirlenir; mirasçılık belgesi tek başına bütün ceza muhakemesi haklarının ölçüsü değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü yanında kanuni çekinme ve kendisini/yakınını suçlamama güvenceleri; tehdit durumunda koruma istemi. |
Aşamaya ve sıfata göre haklar
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yolları · m. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hazırlık ve sonraki adım
Dosyayı tek “nitelikli öldürme” etiketiyle hazırlamak yerine, iddianamedeki her bent için unsur–delil eşleştirmesi yapılmalıdır.
- Her bendin karşısına bu niteliği destekleyen ve çürüten delilleri ayrı yazın; aynı bulgunun hangi hukuki sonucu desteklediğini belirtin.
- Tasarlama ve özel saiklerde olay öncesi dönem; eziyette tıbbi zamanlama; d/e/f/g’de kişi niteliği ve kamu görevi bağlantısı öne çıkar.
- Birden çok sanık varsa, birinin bilgisi ve saikini diğerine otomatik atfetmeyin. İddianamede kişiye atfedilen fiil ile hükümdeki gerekçe karşılaştırılmalıdır.
- Çocuk mağdur, çocuk fail ve birden fazla bent bulunması hem ceza hem infaz dosyasında ayrı işaretlenmelidir.
Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, olayın hukuki değerlendirilmesini kolaylaştırmak içindir. Delil yeterliliği veya kişiye özgü sonuç ceza, yalnız seçilen bir suç adından çıkarılamaz.
İçtihatlardan yalnız erişilebilen gerekçeler için yararlanılmıştır. Görülmeyen daire, esas veya karar numarası üretilmemiştir. Ortak süre, bireyselleştirme ve infaz açıklamaları ile bu sayfanın özel hükümleri birlikte okunmalıdır.
- Türk Ceza Kanunu: 82. madde5237 sayılı Kanun m. 82Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşlerim. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Türk Ceza Kanunu: cezanın belirlenmesi ve diğer sonuçlarm. 46–55, 58, 61–63Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Türk Ceza Kanunu: süreler ve takip şartlarım. 66–73 ve 75Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: koruma tedbirlerim. 90–91, 100–101, 104, 108–109, 116–134Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usullerm. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza Muhakemesi Kanunu: savunma, katılma ve kanun yollarım. 43–50, 63–67, 147–153, 173, 234–239, 267–268, 272–273, 286, 291 ve 294Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza mahkemelerinin görevine ilişkin kanun5235 sayılı Kanun m. 11–14; çocuklara özgü görev hükümleri saklıdırKaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümlerKaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 7550 sayılı değişiklik kanunum. 8: teşebbüs cezaları; m. 13–14: denetimli serbestlik ve tekerrürKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7593 sayılı değişiklik kanunum. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- Türk Ceza Kanunu: hayata karşı suçlar ve bağlantılı hükümlerm. 81–85, 87/4 ve 98Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 7589 sayılı Kanun: HAGB ve yürürlükm. 15 ve 26; 31 Temmuz 2026 tarihli yayıma bağlı hükümlerKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete7589 sayılı Kanun, Sayı 33326Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5275 sayılı Kanun: özel ve geçici infaz hükümlerim. 89, 99, 105/A, 107–110; geçici m. 6, 10 ve 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 20264 Kasım 2026 tarihinde erişilen resmî konsolide tam metinle karşılaştırıldı. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- Yargıtay: tasarlama şartları ve ispatÖnceden alınan karar, arada geçen süre ve kararda sebat; kuşkunun sanık aleyhine yorumlanmamasıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- Yargıtay: kan gütme saiki ve önceki olayÖnceki öldürme, hedef seçimi, plan ve saikin birlikte değerlendirilmesiKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7406 sayılı Kanun – Resmî Gazetem. 2: m. 82/1-f kadına karşı işleme; 27 Mayıs 2022 yayımıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
- 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
- 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 7 kaynak
Dayanak: Türk Ceza Kanunu: 82. madde · 5237 sayılı Kanun m. 82; Türk Ceza Kanunu: sorumluluk ve suçun özel görünüşleri · m. 6–7, 20–34, 35–44; 7593 ile değişen m. 31; Ceza Muhakemesi Kanunu: soruşturma ve özel usuller · m. 160, 170–174, 175, 223, 231, 250–253; Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · 5275 sayılı Kanun m. 4–5, 99, 105/A, 107–108; ilgili geçici hükümler; 7550 sayılı değişiklik kanunu · m. 8: teşebbüs cezaları; m. 13–14: denetimli serbestlik ve tekerrür; 7589 sayılı Kanun: HAGB ve yürürlük · m. 15 ve 26; 31 Temmuz 2026 tarihli yayıma bağlı hükümler; 7593 sayılı değişiklik kanunu · m. 2: çocukların ceza sorumluluğu; m. 4: sosyal inceleme; m. 7: çocukların infaz hesabı
Kanun metnini inceleyin
Madde 82- (1) Kasten öldürme suçunun;
a) Tasarlayarak,
b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
c) Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle,
d) Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı,
e) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
f) (Değişik:12/5/2022-7406/2 md.) Kadına karşı,
g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
h) Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla,
i) (Ek:29/6/2005 - 5377/9 md.)Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle,
j) Kan gütme saikiyle,
k) Töre saikiyle,
İşlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin
Şüpheli ve sanık
İfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKarar ve infaz
Kesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin