Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSuç dizinine dönAçıklamalı rehber
Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar
Taksirle Yaralama Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi
Türk Ceza Kanunu m.89
Bir bakışta
Trafik, iş, bakım ve diğer kazalarda taksirle yaralama: kusur, bilinçli taksir, bütün ağır sonuçlar, çoklu mağdur, şikâyet, uzlaştırma, ceza ve infaz.
- Temel ceza
- 4 ay–2 yıl veya adlî para
- Çoklu yaralı
- 9 ay–5 yıl; bilinçli taksir artırımı ayrı
- Şikâyet
- Basit taksirde; bilinçli taksirde hâle göre
- Uzlaştırma
- Kapsamda
- Katalog
- Katalogda değil
- İnfaz
- Olağan 1/2
İlgili bilgiyi öne çıkarın
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Suçun kimliği ve kapsamı
Türk Ceza Kanunu m. 89, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla başkasının yaralanmasına neden olmayı düzenler. Basit/bilinçli taksir m. 22’ye; sonuç türleri ve şikâyet rejimi m. 89’un fıkralarına göre ayrılır.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Bu suç hangi davranışları kapsar?
Failin öngörülebilir yaralama sonucunu gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek meydana getirmesidir. Yalnız kazanın veya zararın varlığı ceza sorumluluğu için yeterli değildir.
- Trafik, iş kazası, tıbbi müdahale, düşen eşya, bakım/gözetim veya başka bir faaliyet söz konusu olabilir. Her olayda somut yükümlülük, ihlal, netice ve kusur bağlantısı kurulmalıdır.
- Fail yalnız kendisini yaralamışsa “başkasını yaralama” unsuru yoktur. Bir başkasının yaralanması veya ölüm hâli suç vasfını değiştirir.
- m. 89/1 yalnız basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralanma demek değildir; m. 89/2–3’te sayılan ağır netice oluşmayan taksirli yaralamayı da kapsar.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Korunan hukuki değer
Kişinin beden bütünlüğü, sağlığı ve algılama yeteneği korunur. Kanun, her mesleki hata veya sözleşme ihlalini cezalandırmaz; davranışın öngörülebilir bedensel zarara kusurlu biçimde neden olması gerekir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Fail, mağdur ve suçtan zarar gören
Fail, olayın gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğünü taşıyan kişidir. Sürücü, çalışan, işveren, hekim veya bakım görevlisi sıfatı tek başına sorumluluk belirlemez; kişinin somut görevi, bilgisi, olanağı ve kusuru değerlendirilir.
- Birden fazla kişinin kusuru varsa TCK 22/5 uyarınca herkes kendi kusurundan sorumlu olur; başkasının kusur oranı otomatik eşit pay ceza doğurmaz.
- Mağdurun kusurlu davranışı, failin nedensel ve kusurlu katkısını her durumda ortadan kaldırmaz. Nedensellik, öngörülebilirlik ve kusur ayrı sorulardır.
- Bir olayda birden fazla mağdurun bulunması m. 89/4 açısından önemlidir. Şikâyet ve uzlaştırmada her mağdurun sıfatı ve iradesi ayrı belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Suçun maddi unsurları
Dikkat/özen yükümlülüğü, bu yükümlülüğe aykırı davranış, başkasındaki yaralanma ve neden bağı bulunmalıdır. Sonuç, fail bakımından öngörülebilir olmalı; kaçınılamaz veya kişiye yüklenemeyen sonuç için sırf zarar üzerinden ceza kurulamaz.
- Bilirkişi kusur değerlendirmesi önemli bir delildir; mahkemeyi hukuki nitelendirmede tek başına bağlamaz. Raporun kullandığı veri, yöntem ve varsayımlara karşı somut itiraz sunulabilir.
- m. 86/2’deki “basit tıbbi müdahale” ölçütünü m. 89/1’in zorunlu şartı gibi kullanmayın.
| İnceleme | Örnek deliller |
|---|---|
| Yükümlülüğün içeriği | Trafik/iş güvenliği/mesleki kurallar, talimatlar, görev ve yetki dağılımı. |
| Fiilî olay | Kamera, ölçüm, olay yeri, araç/ekipman, bakım ve iş kayıtları. |
| Yaralanma | İlk ve kesin adli rapor; m. 89/2–3 neticelerinin ayrı belirtilmesi. |
| Nedensellik | Hangi ihlalin hangi yaralanmaya katkı sağladığı; sonraki bağımsız etkenler. |
| Kişisel kusur | Öngörebilme ve önleyebilme, uyarı ve risk bilgisi; genel unvan yerine somut katkı. |
Kast ve taksir değerlendirmesi
Basit taksirde öngörülebilir sonuç öngörülmemiştir; bilinçli taksirde fail sonucu öngörmüş fakat gerçekleşmeyeceğine güvenerek istememiştir. Sonucu kabullenme varsa olası kast ve kasten yaralama/öldürme tartışılır.
- Bilinçli taksirde ceza 1/3’ten 1/2’ye kadar artırılır. Bu artırım otomatik üst orandan yapılmaz; somut kusur gerekçelendirilir.
- Alkol, hız, önceki uyarılar veya tehlikeli çalışma biçimi önemli olabilir; tek bir veri, diğer delillerden bağımsız biçimde her dosyada aynı manevi unsur sonucunu doğurmaz.
- Mağdurun kusuru failin bildiği riski yok saydırmaz. Her kişinin bilgi ve davranışı olay anına göre değerlendirilir.
Hukuka uygunluk ve kusurluluk
Taksirde önlenebilirlik, öngörülebilirlik ve kişisel kusur temel koşullardır. TCK 22/6, neticenin yalnız failin kişisel/ailevi durumu bakımından ceza verilmesini gereksiz kılacak derecede mağduriyet doğurduğu özel durum için ayrıca hüküm getirir.
- TCK 22/6’daki “münhasıran” koşulu önemlidir: yalnız yakının yaralanmış olması otomatik cezasızlık değildir. Başka mağdurların bulunması ve olayın bütün etkisi incelenir. Bilinçli taksirde cezasızlık yerine kanuni indirim gündeme gelebilir.
- Taksirli fiilde haksız tahrik indirimi, her trafik tartışmasına uygulanacak genel bir indirim değildir; kasten yaralama sonucu ölüm gibi farklı vasıflarla karıştırılmaz.
- Yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı ile mesleki bilgi/özen yükümlülüğü ayrı değerlendirilir. m. 89, TCK 31/4’te sayılan özel suçlardan değildir.
- Tıbbi rıza veya iş güvenliği formu, gereken mesleki özeni ortadan kaldırmaz; uygun risk ile özen yükümlülüğünün ihlali ayrılır.
Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Teşebbüs, iştirak ve içtima
Taksirli suçta yaralama sonucu gerçekleşmeden teşebbüs cezası verilmez. Birden fazla kişinin katkısında kastlı iştirak hükümlerini otomatik uygulamak yerine TCK 22/5 uyarınca herkesin kendi kusuru belirlenir.
- Tek fiil birden fazla kişinin yaralanmasına neden olursa m. 89/4’ün özel düzenlemesi gündeme gelir; her mağdur için m. 89/1 cezasını mekanik toplama doğru değildir.
- Tek fiille bir kişinin ölmesi ve başka kişilerin yaralanması veya birden fazla ölüm hâlinde m. 85/2 ile bağlantı incelenir; olay yalnız m. 89 olarak bırakılmaz.
- Farklı zamanlardaki bağımsız kazalar veya ayrı davranışlar tek çoklu mağdur olayı gibi birleştirilmez.
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma veya iş güvenliğiyle ilgili diğer suçlar bakımından ayrı fiil, fikri içtima ve özel hükümler değerlendirilir. Her kural ihlaline ayrı ceza otomatik eklenmez.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Temel ve nitelikli hâller
Ağır neticenin türü ile kusurun basit veya bilinçli olması ayrı boyutlardır. Birden fazla yaralının bulunduğu olaylar ayrıca m. 89/4 kapsamında değerlendirilir.
- m. 89/2–3’te birden fazla netice aynı fiille doğarsa bütün bentler ayrı ayrı ceza toplamaya dönüşmez; uygun ağır sonuç ve temel cezanın gerekçesi belirlenir.
- Bilinçli taksir m. 89/1’de şikâyet şartını kaldırmaz; m. 89/2–4 bağlamında resen takip ayrımı vardır.
| Bent / hâl | Aranan sonuç | İspat / sınır |
|---|---|---|
| m. 89/2-a · Duyu/organ işlevinde sürekli zayıflama | İşlevin kalıcı zayıflaması; tamamen yitirmeden ayrılır. | Olay öncesi işlev, kalıcılık ve yaralanma bağlantısı raporlanır. |
| m. 89/2-b · Kemik kırılması | Vücutta kemik kırığı meydana gelmesi. | Görüntüleme ve kırığın olayla ilişkisi; m. 87/3’ten farklı olarak bu fıkrada artırım sabit 1/2’dir ve çıkık sözcüğü ayrıca sayılmamıştır. |
| m. 89/2-c · Konuşmada sürekli zorluk | Konuşmanın devam etmesine rağmen sürekli güçlük. | Geçicilik, kalıcılık ve konuşma yeteneğinin kaybıyla ayrım. |
| m. 89/2-d · Yüzde sabit iz | Yüzdeki yaralanmanın sabit iz bırakması. | İyileşme sonrası iz ve olayla ilişki; sürekli yüz değişikliğinden ayrım. |
| m. 89/2-e · Yaşamı tehlikeye sokan durum | Yaralanma nedeniyle somut yaşam tehlikesi. | Olayda gerçekleşen tıbbi tehlike; yalnız aracın veya hareketin riskli olması değil. |
| m. 89/2-f · Çocuğun erken doğması | Gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğması. | Gebelik/doğum zamanı ve fiilin erken doğuma nedensel etkisi. |
| m. 89/3-a · İyileşmesi olmayan hastalık / bitkisel hayat | İyileşmesi olanağı bulunmayan hastalık veya bitkisel hayat. | Kalıcı durum, tıbbi seyir ve önceki hastalıklardan ayrım. |
| m. 89/3-b · Duyu/organ işlevinin yitirilmesi | İşlevin yitirilmesi; yalnız zayıflama değil. | Hangi işlevin ne şekilde kaybolduğu ve nedensellik. |
| m. 89/3-c · Konuşma / çocuk yapma yeteneği kaybı | Konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybolması. | Önceki yetenek, kalıcı kayıp ve olayla bağlantı. |
| m. 89/3-d · Yüzün sürekli değişikliği | Yüzün görünümünde sürekli değişiklik. | Sabit izden ayrımı ve kalıcılık. m. 87/2-d’ye özgü infaz oranı bu taksirli suça taşınmaz. |
| m. 89/3-e · Çocuğun düşmesi | Gebe kadının çocuğunun düşmesi. | Gebelik, düşük ve fiil arasındaki neden bağı; taksir ve başka olası suçlarla vasıf ayrımı. |
| m. 89/4 | Tek fiille birden fazla kişinin yaralanması | Kaç kişinin yaralandığı, her kişinin raporu, şikâyet iradesi ve failin kusurunun bağlantısı. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Cezası ne kadar?
25.12.2025’ten itibaren güncel temel ceza 4 ay–2 yıl; birden fazla yaralıda 9 ay–5 yıldır. Bilinçli taksirde 1/3–1/2 artırım ayrıca uygulanır. Aşağıdaki bilinçli taksir sütunu bu oranların alt/üst uçlarının matematiksel aralığını gösterir.
- m. 89/2’de 1/2, m. 89/3’te bir kat artırım; m. 22/3 bilinçli taksir artırımından farklıdır. m. 89/4’ün özel aralığını her mağdur için tekrar çarpmayın.
- Bilinçli taksirde doğrudan seçimlik para cezasının varlığı ile TCK 50/4’teki uzun süreli hapsi para cezasına çevirme imkânı farklıdır. “Bilinçli taksirde hiçbir şekilde para cezası olmaz” genellemesi doğru değildir.
- Ceza tarihiyle olay tarihi farklıdır; eski fiilde önceki ceza aralıklarıyla lehe kanun karşılaştırması yapılır.
| Hâl | Basit taksir | Bilinçli taksir; başka indirim yok | Ceza türü |
|---|---|---|---|
| m. 89/1 | 4 ay–2 yıl | 5 ay 10 gün–3 yıl | Hapis veya adlî para cezası |
| m. 89/2 ağır sonuç | 6 ay–3 yıl | 8 ay–4 yıl 6 ay | Hapis veya adlî para cezası |
| m. 89/3 ağır sonuç | 8 ay–4 yıl | 10 ay 20 gün–6 yıl | Hapis veya adlî para cezası |
| m. 89/4 birden fazla yaralı | 9 ay–5 yıl | 1 yıl–7 yıl 6 ay | Hapis; TCK 50 koşulları ayrıca |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Şikâyet ve başvuru şartları
Basit taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır. Bilinçli taksirde yalnız m. 89/1 kapsamındaki yaralama için şikâyet şartı sürer; m. 89/2–4 kapsamındaki resen takip ayrımı m. 89/5’ten kaynaklanır.
- Tek fiille birden fazla mağdur varsa bir kişinin şikâyet/vazgeçme iradesi diğerinin hakkı yerine geçmez. Şikâyete bağlı basit taksirde suç vasfı kalan mağdurların durumuna göre değişebilir.
- Tıbbi veya görev bağlantılı olaylarda soruşturma izni ile mağdur şikâyeti ayrı koşullardır. İzin sürecinin varlığı nedeniyle altı aylık şikâyet süresi yok sayılmaz.
- Sigorta başvurusu veya tazminat davası ceza şikâyetinin yerini kendiliğinden almaz.
| Kusur / sonuç | Şikâyet |
|---|---|
| Basit taksir; m. 89/1–4 | Şikâyete bağlı; fiil ve failin öğrenilmesinden 6 ay, dava zamanaşımı içinde. |
| Bilinçli taksir; m. 89/1 | Şikâyete bağlı olmaya devam eder. |
| Bilinçli taksir; m. 89/2 veya 3 | Şikâyet aranmaz; vazgeçme tek başına düşme sebebi değildir. |
| Bilinçli taksir; m. 89/4 çoklu mağdur | Birinci fıkra dışındaki çoklu yaralama vasfı esas alınır; her mağdurun raporu ve fiilin doğru niteliği birlikte değerlendirilir. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98
Uzlaştırma ve diğer özel usuller
m. 89, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın CMK 253 kapsamında uzlaştırma listesinde yer alır. Bilinçli taksirde resen takip edilmesi tek başına uzlaştırmayı kaldırmaz.
- Uzlaşma edimi ve tazminat etkisi özellikle bedensel zarar, kalıcı sekel ve sigorta ödemelerinde açık olmalıdır. Bilinmeyen/sonradan doğan zarar bakımından güncel CMK 253/19 istisnası ayrıca önem taşır.
- Basit yargılamada duruşmasız karar mümkündür; savunma ve belge sunma tebligatındaki süre takip edilmelidir. İtirazın sonuçları olağan istinaftan farklıdır.
| Usul | Sonuç |
|---|---|
| Uzlaştırma | m. 89/1–4 ve bilinçli taksir hâlleri; CMK 253 genel koşulları ve aynı mağdura birlikte suç istisnası saklı. |
| Birden fazla mağdur | Aynı suçtan birden fazla mağdur/zarar gören varsa CMK 253/7 çerçevesinde hepsinin kabulü gerekir; tek kişinin anlaşması bütün dosyayı kendiliğinden bitirmez. |
| Önödeme | Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda TCK 75 önödeme uygulanmaz. |
| Seri muhakeme | m. 89 CMK 250 listesinde yer almaz. |
| Basit yargılama | Tek başına basit taksirli m. 89/1, güncel 2 yıllık üst sınır bakımından uygun olabilir; ağır netice/çoklu mağdur veya 2 yılı aşan uygulanabilir artırımda aynı sonuç verilmez. CMK 251 kişi, izin ve birlikte suç istisnaları saklı. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; Adalet Bakanlığı — Uzlaştırma Kapsamına Giren Suç Listesi · 10.02.2026 tarihli liste; m. 86, 88, 89 satırları; 7571 sayılı Kanun — TBMM kabul metni · m. 17, 24, 27 ve yürürlük hükmü
Tutuklama ve koruma tedbirleri
Taksirle yaralama CMK 100/3’te kasten yaralamaya ilişkin katalog kapsamında değildir. Katalog dışı olması her hâlde tutuklamanın imkânsız olduğu anlamına gelmez; ceza üst sınırına ilişkin yasak ayrıca incelenir.
- Kazanın ağır görünmesi veya kamuoyu tepkisi tek başına tutuklama gerekçesi değildir. Kusur, nedensellik ve delillerin güvenilirliği ayrı incelenir.
- Trafik/meslek faaliyetinin geçici kısıtlanması ile mahkûmiyet sonrası TCK 53/6 meslek/ehliyet yasağı farklı işlemlerdir.
| Durum | Tedbir değerlendirmesi |
|---|---|
| Basit taksir, m. 89/1; üst sınır 2 yıl | CMK 100/4 uyarınca tutuklama yasağı gündeme gelir; kasten vücut dokunulmazlığı istisnası taksirli suç değildir. |
| Ağır netice / çoklu mağdur; üst sınır 2 yılı aşıyor | Kuvvetli şüphe, kaçma/delil karartma gibi neden ve ölçülülük varsa genel tutuklama koşulları tartışılabilir. |
| Bilinçli taksir iddiası | Uygulanabilir üst sınır ve artırımın tedbir hesabına etkisi somutlaştırılır; basit m. 89/1 tabanı esas alınarak otomatik yasak veya otomatik tutuklama sonucu kurulmaz. |
| Adli kontrol | Tutuklama yerine ve kanuni koşullarla sürücü belgesine ilişkin yükümlülükler dahil uygun tedbirler değerlendirilebilir. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Görevli mahkeme ve yargılama süreci
Taksirle yaralamada genel görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Çocuklara ilişkin özel görev, bağlantı ve olayda ölüm bulunması nedeniyle m. 85’e dönüşen vasıf ayrı değerlendirilir.
- Soruşturma: olay yeri, görüntü, kaza/iş/meslek kayıtları, kusur raporu ve yaralanma raporları; şikâyet ve varsa izin şartı.
- Yeterli şüphe varsa uygun dosya uzlaştırmaya gönderilir; sonuçsuz kalırsa iddianame ve yargılama aşaması devam eder.
- Kovuşturmada bilirkişi görüşüyle bağlı kalınmaksızın deliller tartışılır. Raporda görev ve veri eksikliği varsa somut sorularla ek inceleme istenebilir.
- Birden çok yaralının raporlarının, şikâyetlerinin ve uzlaşma iradelerinin tamamı aynı tabloda görülmelidir; tek rapor bütün mağdurlar adına hüküm kurdurmaz.
Süreler ve zamanaşımı
m. 89’da yetişkin için olağan dava zamanaşımı 8 yıldır; suçun kendi fıkralarındaki güncel üst sınırlar 5 yılı aşmaz. Bilinçli taksirdeki genel kusur artırımını suçun özel nitelikli hâliyle karıştırıp otomatik 15 yıla çıkaran bir hesap kullanılmamalıdır.
- Dava zamanaşımı, kesinleşmiş cezanın infaz zamanaşımından farklıdır. TCK 67’deki durma ve kesilme sebepleri takvim sonucunu değiştirir; 8 veya 15 yıl ifadesi her dosyada tek başına son günü vermez.
- TCK 66/2 uyarınca suç tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan süre yarıya, 15–18 yaş grubunda üçte ikiye iner. TCK 66/6 kapsamındaki çocuk mağdur bakımından özel başlangıç kuralı ayrıca uygulanır.
- Takipsizlik itirazı, tedbire itiraz, basit yargılama itirazı, istinaf ve temyiz farklı kararları hedefler. Aşağıdaki ortak kanun yolu tablosunda karar türü, süre ve başlangıç ayrı gösterilir.
| Süre / durum | Uygulama |
|---|---|
| m. 89/1–4 olağan dava zamanaşımı | 8 yıl; TCK 66/1-e,3–4. Şahsi/genel kusur hükümleri ile suça özgü ağır netice ayrılır. |
| Kesilme | TCK 67 kapsamında kesilme varsa süre yeniden işler; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. Durma süreleri ayrıca. |
| Şikâyete bağlı hâller | Fiil ve failin öğrenilmesinden 6 ay; dava zamanaşımı sınırı içinde. |
| Çocuk fail | 12–15 yaş grubunda olağan 4 yıl;15–18 yaş grubunda 5 yıl 4 ay. Ceza sorumluluğu koşulları ayrı. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşen sonuç 5 yıla kadar hapis/adlî para ise genel 10 yıl;5 yıldan fazla hapis ise 20 yıl. Bu hüküm sonuç cezaya bakar. |
Karar türüne göre başvuru süresi
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
- CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
- Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
- Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
- Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Sonuç ceza, HAGB ve erteleme
HAGB ve erteleme sonuç ceza ve kişinin koşullarına göre gündeme gelebilir. Taksirli suçlara özgü TCK 50/4 imkânı ile bilinçli taksir istisnası ve doğrudan seçimlik para cezası ayrı gösterilmelidir.
- Bilirkişinin kusur yüzdesini sonuç cezaya aynı yüzdeyle çarpmak kanuni ceza yöntemi değildir. TCK 22/4–5 ve 61’deki kişisel kusur gerekçelendirilir.
- Takdiri indirim otomatik değildir; bilinen zararın giderilmesi, HAGB/erteleme ve uzlaşmada farklı koşul ve sonuçlara sahiptir.
| Kurum / durum | Bu suç bakımından açıklama |
|---|---|
| m. 89/1–3’te doğrudan adlî para seçimi | Kanunda hapis veya adlî para seçeneklidir; bilinçli taksir artırımının varlığı bu seçimlik ceza türünü kendiliğinden silmez. |
| Hapis seçildikten sonra para cezasına çevirme | Seçimlik ceza bulunan hâllerde TCK 50/2 sınırlaması vardır; mahkemenin önce hapsi seçmesi sonradan aynı yolu açmaz. |
| Basit taksirli m. 89/4 ve uzun süreli hapis | TCK 50/4 uyarınca şartları varsa uzun süreli hapis de adlî para cezasına çevrilebilir. |
| Bilinçli taksirli m. 89/4 | TCK 50/4’ün uzun süreli hapsi para cezasına çevirme imkânı uygulanmaz. Sonuç 1 yıl veya daha az ise genel kısa süreli hapis hükümleri ve diğer koşullar ayrı. |
| HAGB | Sonuç 2 yıl veya altı hapis ya da adlî para ile CMK 231 koşulları aranır. Bilinçli taksir tek başına genel HAGB yasağı değildir. |
| Erteleme | Sonuç 2 yıl veya altı; suç tarihinde 18 yaş altı/65 yaşını bitirmiş kişilerde 3 yıl eşiği ve TCK 51’in diğer koşulları. |
| Ehliyet / meslek yasağı | TCK 53/6 kapsamında 3 ay–3 yıl arasında meslek/sanat yasağı veya sürücü belgesinin geri alınması kararı verilebilir; otomatik her taksir suçuna uygulanmaz. |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hapis cezasının ertelenmesi
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Hukuki dayanaklar · 8 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Cezanın infazı
m. 89’dan verilen süreli hapis cezasında başka özel rejim yoksa genel koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Bilinçli taksir cezanın belirlenmesinde artırım doğurur; tek başına ayrı bir 2/3 infaz oranı getirmez.
- Kısa süreli cezaya ilişkin seçenek yaptırım veya HAGB/erteleme kararı varsa önce kararın niteliği belirlenir; her mahkûmiyet aynı biçimde cezaevine girişle başlamaz.
- Güncel 105/A ve geçici hükümler, olay ve kesinleşme tarihine göre ayrı kontrol edilir. “Cezanın yarısı eksi 1 yıl” gibi tek formül kişisel tahliye tarihini güvenilir biçimde vermez.
| Durum | İnfaz sonucu |
|---|---|
| 24 ay kesinleşmiş hapis; olağan rejim | İlk oransal basamak 12 ay; mahsup, iyi hâl, denetimli serbestlik ve kurum koşulları uygulanmadan fiilî yatış günü değildir. |
| m. 89/3-d yüzün sürekli değişikliği | Kasten yaralama m. 87/2-d’ye özgü 2/3 istisnası, taksirli m. 89/3-d’ye aktarılmaz. |
| Tekerrür | Kasıtlı suç ile taksirli suç arasında TCK 58/4 uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmaz; taksirli suçların kendi aralarındaki koşullar ve hükümdeki karar ayrı kontrol edilir. |
| Adlî para cezası | Doğrudan seçilmiş veya kanunen çevrilmiş para cezasının ödeme/ödenmeme rejimi vardır; hapis oranı tutara uygulanmaz. |
| Çocuk | Güncel 5275 m 15’te taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis için doğrudan çocuk eğitimevi kuralı ve 107/5 yaş hesabı ayrı şartlarıyla uygulanır. |
| Birden fazla ilam / mahsup | Her ilamın suç ve tarih bilgisi, kesinleşme, varsa tekerrür ve özgürlük kısıtlamalarının örtüşmesi korunur. |
Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 8 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 15, 89, 99–101, 105/A–108; geçici m. 6, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — TBMM kabul metni · m. 2, 4, 6–7 ve yürürlük hükmü; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Süreçteki haklarınız
Taksirle yaralama dosyasında haklar kişinin sıfatı ve aşamaya göre değişir. Müdafi veya vekil yardımı, rapora karşı açıklama, delil talebi ve kanun yolu birbirini tamamlar.
| Aşama | Şüpheli / sanık | Mağdur / suçtan zarar gören |
|---|---|---|
| Soruşturma | İsnadı öğrenme, susma, müdafi, lehe delil talebi; yakalama ve tedbire başvuru | Şikâyet gerekiyorsa süresinde başvuru; delil ve rapor talebi; koruma ihtiyacını bildirme |
| Kovuşturma | Rapora itiraz, tanık sorgusu, ek savunma, son söz | Katılma, tanık ve belge sunma; zararın ve özel koruma ihtiyacının açıklanması |
| Karar sonrası | Gerekçeli karara uygun itiraz/istinaf/temyiz; kesinleşme ve infaz hesabının kontrolü | Katılma veya suçtan zarar görme sıfatına göre kanun yolu; tazminat ve uzlaşma sonuçlarının takibi |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Aşamaya ve sıfata göre haklar
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hazırlık ve sonraki adım
Bu dosyada asıl hazırlık; yükümlülük, ihlal, yaralanma ve her kişinin kusurunu aynı zaman çizelgesinde göstermektir. Kusur raporunu değiştirmek için hangi veri veya yöntem sorununun bulunduğu somutlaştırılmalıdır.
- İşyerinde veya araçta sonradan yapılan değişiklikleri olayın ilk hâliymiş gibi sunmayın; bakım/onarım kayıtlarını tarihleriyle koruyun.
- Kalıcı zarar henüz belirlenmediyse uzlaşma veya ibra metninin bu belirsizliğe etkisi açıklığa kavuşturulmalıdır.
| Belge / veri | Amaç |
|---|---|
| Trafik/iş/meslek olay kayıtları | Uygulanabilir özen yükümlülüğü, hız/mesafe, iş akışı, görev ve ekipman. |
| Kamera, fotoğraf, ölçüm ve tanık | Olayın oluşu; orijinal kayıt ve zaman eşleşmesi. |
| Her mağdurun raporu | m. 89/1–3 ayrımı ve çoklu mağdur kapsamı. |
| Bilirkişi raporu ve dayanakları | Kusur, neden bağı, önlenebilirlik; eksik veya çelişkili noktalar. |
| Şikâyet/uzlaşma ve sigorta belgeleri | Her mağdurun iradesi, zarar kalemleri ve anlaşmanın kapsamı. |
| Tebligat ve kararlara ait belgeler | İzin, itiraz, istinaf ve diğer işleyen süreler. |
Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
- 7571 ile 25.12.2025’te m. 89/1 ve 4’te değişen cezalar kullanılmış; şikâyet, uzlaştırma, bilinçli taksir ve para cezası ayrımları güncel resmî metinlerle karşılaştırılmıştır.
- Ceza tabloları yetişkin fail, tamamlanmış fiil ve ayrıca belirtilmeyen başka artırım/indirim bulunmaması varsayımıyla okunur. Kişinin cezası, tutuklanması veya tahliye tarihi hakkında otomatik karar oluşturmaz.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunum. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunum. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 15, 89, 99–101, 105/A–108; geçici m. 6, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunm. 11–14Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7571 sayılı Kanun — TBMM kabul metnim. 17, 24, 27 ve yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Taksirle yaralama cezaları ve uzlaştırmayla birlikte önödemelik suç işlenmesi ayrımı.
- 7571 sayılı Kanun — TBMM kanun bilgileriResmî Gazete 25.12.2025, 33118Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7593 sayılı Kanun — TBMM kabul metnim. 2, 4, 6–7 ve yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Çocukların ceza sorumluluğu, sosyal inceleme, çocuk eğitimevi ve infazda yaş hesabı. TCK 31/4 ile 5275 m. 107/5 farklı kapsamlara sahiptir.
- 7593 sayılı Kanun — TBMM kanun bilgileriResmî Gazete 18.08.2026, 33344Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- Adalet Bakanlığı — Uzlaştırma Kapsamına Giren Suç Listesi10.02.2026 tarihli liste; m. 86, 88, 89 satırlarıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Yardımcı kapsam kontrolü; güncel CMK 253 ve olayın hukuki vasfı önceliklidir.
- Yargıtay — bilinçli taksir ile olası kastın ayrılmasıÖngörme, istememe, kabullenme; kişisel kusurKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Somut olay sonucu genellenmemiş, manevi unsur ayrımı için kullanılmıştır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
- 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
- 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 6–7, 20–44, 49–63, 66–75, 83, 86–89, 94–98; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 63–67, 100–109, 147–153, 160–174, 217, 223–226, 231, 234–239, 250–255, 267–273, 286–291; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 15, 89, 99–101, 105/A–108; geçici m. 6, 10, 11; 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun · m. 11–14
Kanun metnini inceleyin
Madde 89- (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
b) Vücudunda kemik kırılmasına,
c) Konuşmasında sürekli zorluğa,
d) Yüzünde sabit ize,
e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.
(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,
Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(5) (Değişik: 6/12/2006 – 5560/5 md.) Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin
Şüpheli ve sanık
İfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKarar ve infaz
Kesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin