Enerji Hukuku

Elektrik, doğal gaz, petrol, LPG ve şarj hizmeti piyasalarında faaliyet türüne göre önlisans, lisans, sertifika, izin, bildirim ve onay yükümlülükleri farklılaşır. Başvurunun yalnızca belge temini olarak görülmemesi; ortaklık yapısı, sermaye, pay devri, kontrol değişikliği, teminat, tesis programı ve teknik yükümlülüklerle birlikte planlanması gerekir.

• Önlisans ve lisans başvuru dosyalarının hukukî açıdan hazırlanması ve incelenmesi
• Lisans tadili, süre uzatımı, sona erdirme ve iptal süreçlerinin yönetimi
• Pay devri, doğrudan veya dolaylı kontrol değişikliği ve şirket işlemlerinin düzenleyici açıdan değerlendirilmesi
• EPDK bilgi ve belge talepleri ile denetim süreçlerinin takibi
• Lisans yükümlülükleri, teminatlar ve proje ilerleme şartlarının izlenmesi
• Düzenleyici kurum kararlarına, idari yaptırımlara ve lisans işlemlerine karşı başvuru ve dava yollarının değerlendirilmesi

Enerji yatırımlarının finansmanında kredi verenlerin proje gelirlerine, varlıklara ve sözleşmelere ilişkin güvence beklentileri ile sponsorların sorumluluk sınırları dengelenmelidir.

• Kredi ve proje finansmanı sözleşmelerinin incelenmesi ve müzakeresi
• Banka açısından hukukî durum tespiti ve finanse edilebilirlik incelemesi
• Pay, hesap, alacak, ekipman ve taşınmaz teminatlarının yapılandırılması
• Doğrudan anlaşmalar ve kredi verenin müdahale hakları
• Finansman ön koşulları, izin ve sözleşme kapanış listeleri
• Yeniden finansman, borç yapılandırma ve teminat değişiklikleri
• Sürdürülebilir finansman ve yeşil finansman belgelerinin hukukî incelenmesi

Enerji projesi veya şirketi satın alınırken şirket kayıtlarının yanında lisans, arazi, bağlantı, imar, çevre, teşvik, ekipman ve ana proje sözleşmeleri de incelenmelidir.

• Alıcı veya satıcı taraf hukukî durum tespiti
• Proje haklarının, lisansların, izinlerin ve sözleşmelerin devredilebilirliği
• EPDK ve diğer kurum onayları ile pay veya kontrol değişikliği süreçleri
• Rekabet hukuku ve birleşme-devralma bildirimleri
• Hisse satışı, varlık devri, ortak yatırım ve kapanış belgeleri
• Beyan ve tekeffüller, tazmin hükümleri, fiyat uyarlaması ve kapanış sonrası yükümlülükler
• Sorunlu proje, yeniden yapılandırma ve yatırım çıkış işlemleri

Güneş, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal, biyokütle ve biyogaz projeleri; kaynak hakkı, ölçüm, bağlantı, arazi, imar, çevre, teşvik ve ekipman tedariki bakımından kendine özgü riskler taşır. Her proje, kaynağın niteliğine ve kurulu güce uygun düzenleyici çerçevede değerlendirilir.

• Güneş enerjisi santrali (GES), rüzgâr enerjisi santrali (RES), hidroelektrik santral (HES), jeotermal enerji santrali (JES), biyokütle ve biyogaz projeleri
• YEKA yarışmaları ve YEKA sözleşmelerinin hukukî incelenmesi
• YEKDEM ve yenilenebilir enerji destek mekanizmalarına ilişkin değerlendirme
• YEK-G belgesi ve yenilenebilir enerji kaynak garantisi işlemleri
• Yerli aksam, kaynak doğrulaması ve destek şartlarına ilişkin hukukî inceleme
• Proje geliştirme, ölçüm, saha kullanım ve bağlantı sözleşmeleri
• Lisanssız üretim, mahsuplaşma, tüketim tesisi eşleştirmesi ve öz tüketim modelleri
• Santral devri, proje satın alınması ve hukukî durum tespiti

Elektrik depolama üniteleri, müstakil depolama tesisleri, üretim tesisine bütünleşik depolama ve yardımcı kaynaklı üretim projeleri; lisans, bağlantı, kapasite tahsisi, ekipman, performans ve siber güvenlik boyutlarıyla ele alınır.

• Depolama yatırımlarının lisans ve proje yapısının incelenmesi
• Batarya tedariki, performans garantisi, kapasite kaybı ve garanti sözleşmeleri
• Hibrit ve yardımcı kaynaklı tesislerin düzenleyici değerlendirmesi
• Bağlantı kapasitesi, sistem kullanımı ve piyasa katılım ilişkileri
• Agregasyon, talep tarafı katılımı ve esneklik hizmetlerinin sözleşmesel yapısı
• Hidrojen, biyometan ve diğer gelişen enerji çözümlerinde mevcut mevzuatın ve izin yapısının analizi

Petrol arama ve üretim faaliyetleri ile rafinaj, iletim, depolama, dağıtım, bayilik ve LPG piyasası işlemleri farklı kanun ve kurumların görev alanına girer. Sözleşme ve lisans yapısının faaliyet zincirine uygun kurulması önem taşır.

• Petrol hakkı, arama ve üretim faaliyetlerine ilişkin hukukî inceleme
• Rafinerici, dağıtıcı, depolama, iletim, bayilik ve LPG lisans işlemleri
• Akaryakıt bayilik, intifa, kira, tedarik ve yatırım sözleşmeleri
• Ulusal marker, otomasyon, stok ve piyasa yükümlülükleri
• Fiyat, kalite, teslim, fire, stok ve ürün sorumluluğu uyuşmazlıkları
• EPDK denetimleri, lisans yaptırımları ve idari para cezaları
• Kaçakçılık iddialarının idari, ticari ve ceza hukuku yönlerinin koordineli değerlendirilmesi

Nükleer enerji yatırımları; nükleer güvenlik, radyasyondan korunma, yetkilendirme, güvence, emniyet, atık yönetimi ve üçüncü kişi sorumluluğu bakımından özel bir düzenleyici yapıya tabidir.

• Nükleer Düzenleme Kurumu nezdindeki yetkilendirme süreçlerinin hukukî incelenmesi
• Proje, EPC, tedarik, teknoloji, işletme ve bakım sözleşmelerinin değerlendirilmesi
• Nükleer sorumluluk, sigorta ve risk paylaşımı hükümleri
• Radyasyon uygulamaları, atık ve hizmet sağlayıcı sözleşmeleri
• Uluslararası sözleşmeler ile Türk mevzuatının birlikte değerlendirilmesi

Çevresel Etki Değerlendirmesi, çevre izin ve lisansları, emisyon, atık, su kullanımı, korunan alanlar ve doğal varlıklar enerji projelerinin geliştirilebilirliğini doğrudan etkiler.

Hukuk büromuz; ÇED raporu veya teknik çevre raporu hazırlayan kuruluşun yerine geçmez. Yetkili teknik danışmanlarca hazırlanan çalışmaların hukukî çerçevesini, izin sürecini, katılım ve bildirim yükümlülüklerini, idari kararları ve olası uyuşmazlıkları değerlendirir.

• ÇED sürecinin hukukî yol haritası ve kararların incelenmesi
• Çevre izin ve lisansları ile diğer sektörel izinlerin koordinasyonu
• İdari başvuru, halkın katılımı ve kurum görüşlerine ilişkin hukukî değerlendirme
• ÇED, çevre izni, koruma ve sit kararlarına karşı idari başvuru ve davalar
• Çevresel yükümlülük, kirlilik, rehabilitasyon ve kapanış sorumluluğu
• Teknik danışman, mühendis ve çevre uzmanı raporlarının sözleşmesel ve hukukî incelemesi

Enerji tesisinin ekonomik ömrünün sona ermesi, lisansın sonlandırılması veya yatırımın terk edilmesi hâlinde söküm, saha rehabilitasyonu, atık, çalışan, sözleşme ve teminat yükümlülükleri birlikte planlanır.

• Lisans ve izinlerin sona erdirilmesi
• Tesis sökümü, arazi teslimi ve rehabilitasyon yükümlülükleri
• Ekipman satışı, geri dönüşüm ve atık işlemleri
• Çalışan, tedarikçi ve finansman sözleşmelerinin kapatılması
• Teminatların çözülmesi ve kalan sorumlulukların yönetimi

Şarj ağı işletmeciliği; lisans, şarj istasyonu işletmecisiyle ilişkiler, sertifika, fiyatlandırma, uzaktan erişim, veri paylaşımı, tüketici işlemleri ve teknik standartlar bakımından özel düzenlemelere tabidir.

• Şarj ağı işletmeci lisansı başvuruları ve lisans işlemleri
• Şarj istasyonu kurulum, işletme, kullanım ve gelir paylaşımı sözleşmeleri
• Taşınmaz sahibi, site yönetimi, otopark işletmecisi ve istasyon işletmecisi ilişkileri
• Yazılım, platform, dolaşım, ödeme ve veri paylaşımı sözleşmeleri
• Tüketici işlemleri, fiyat ilanı ve hizmet koşullarının hukukî denetimi
• EPDK düzenlemeleri, şarj ağı yükümlülükleri ve denetim süreçleri

Sanayi tesisleri, ticari yapılar ve kamu projelerinde enerji verimliliği yatırımları; performans ölçümü, tasarruf garantisi, finansman ve ekipman sorumluluğunun açıkça düzenlenmesini gerektirir.

• Enerji performans sözleşmeleri ve enerji hizmet şirketi modelleri
• Verimlilik artırıcı proje ve destek koşullarının hukukî değerlendirmesi
• Ölçüm ve doğrulama, tasarruf paylaşımı ve performans garantileri
• Kojenerasyon, trijenerasyon ve tesis içi üretim modelleri
• Ekipman finansmanı, bakım ve performans uyuşmazlıkları

Enerji şirketlerinde uyum programının faaliyet alanına göre özelleştirilmesi gerekir. Lisans yükümlülükleri kadar rekabet, piyasa davranışı, kişisel veri, siber güvenlik ve şirket yönetimi kuralları da dikkate alınmalıdır.

• EPDK denetimleri ve bilgi-belge talepleri
• İdari para cezası, faaliyetin durdurulması ve lisans yaptırımları
• Piyasa bozucu davranış ve enerji piyasası bütünlüğü incelemeleri
• Rekabet hukuku, dikey anlaşmalar, münhasırlık ve hâkim durum riskleri
• İç kontrol, yetki matrisi, kayıt saklama ve ihbar mekanizmaları
• Kritik altyapı, siber güvenlik, ticari sır ve kişisel veri koruma
• Yaptırım, ihracat kontrolü ve kara para aklamanın önlenmesi kontrolleri
• Yönetim kurulu ve yöneticilerin sorumluluğuna ilişkin önleyici danışmanlık

Enerji uyuşmazlıklarında görevli yargı, uygulanacak hukuk, tahkim şartı, süreler ve geçici hukukî koruma ihtiyacı dosyanın başında belirlenmelidir. Aynı olay düzenleyici, ticari, teknik ve cezai sonuçlar doğurabilir.

• EPDK kararları, lisans işlemleri ve idari yaptırımlara karşı başvurular
• ÇED, imar, ruhsat, kamulaştırma ve diğer idari işlemlere ilişkin davalar
• Bağlantı kapasitesi, sistem kullanımı, kesinti ve kısıntı uyuşmazlıkları
• Dengeleme, uzlaştırma, teminat, faturalama ve piyasa işlemleri
• PPA, tedarik, fiyat uyarlaması, al ya da öde ve teslim uyuşmazlıkları
• EPC, ekipman, gecikme, performans testi, ayıp ve garanti uyuşmazlıkları
• Arazi, irtifak, kamulaştırma ve tesis erişimi uyuşmazlıkları
• Pay devri, yatırım, ortaklık ve proje finansmanı uyuşmazlıkları
• Sigorta, hasar, rücu ve iş durması talepleri
• Ulusal ve uluslararası tahkim, arabuluculuk ve ticari dava süreçleri
• İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti ve diğer geçici koruma talepleri
• Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi ile kararların icrası