Bankacılık ve
Finans Hukuku

Banka hesabının açılması, işletilmesi ve kapatılması sırasında müşteri tanıma işlemleri, sözleşme hükümleri, hesaba erişim, ücret, mahsup, bloke, haciz, miras, vekâlet ve işlem güvenliğiyle bağlantılı uyuşmazlıklar doğabilir. Hesap üzerindeki kısıtlamanın banka sözleşmesinden, icra veya vergi işleminden, ceza soruşturmasından, tedbir kararından ya da uyum incelemesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenmeden doğru başvuru yolu seçilemez.

Bu kapsamda sunulan hizmetler:

• Mevduat ve katılım hesabı sözleşmelerinin incelenmesi
• Hesap açılışı, kapatılması ve bankacılık hizmetine erişim uyuşmazlıkları
• Hesap bakiyesi, faiz, masraf ve mahsup işlemlerinin hukukî değerlendirilmesi
• Hesap blokesi, ödeme kısıtı ve para çekme engelinin dayanağının incelenmesi
• Haciz, ihtiyati haciz, tedbir ve kamu alacağı işlemlerinin hesap üzerindeki sonuçları
• Vekâlet, imza yetkisi, ortak hesap ve şirket hesabı işlemleri
• Ölüm sonrası banka hesabı, kasa ve mirasçı işlemleri
• Banka kasası ve saklama hizmetlerinden doğan uyuşmazlıklar
• Yanlış hesaba gönderilen para ve sebepsiz zenginleşme talepleri
• Banka içi başvuru, hakem heyeti, dava ve icra süreçleri

Hesap blokesi uyuşmazlıklarında yalnız bankaya yöneltilen talep yeterli olmayabilir. Kısıtlamanın kaynağı ve kararı veren merci tespit edilerek başvuru buna göre yapılmalıdır.

İnternet veya mobil bankacılık üzerinden yapılan yetkisiz transferler; kimlik avı, sahte çağrı merkezi, uzaktan erişim yazılımı, SIM kart işlemi, zararlı yazılım, hesap ele geçirme veya sosyal mühendislik yoluyla gerçekleşebilir. Hukukî değerlendirme, yalnız müşterinin işlemi yapıp yapmadığına değil; güçlü kimlik doğrulama, işlem izleme, güvenlik uyarıları, bankanın ve kullanıcının özen yükümlülüğü, bildirimin zamanı ve zararla olay arasındaki bağlantıya dayanır.

Bu dosyalarda:

• İşlemin bankaya gecikmeden bildirilmesi
• Hesap hareketleri, SMS, e-posta ve uygulama bildirimlerinin korunması
• Cihaz, IP, oturum, kimlik doğrulama ve işlem onay kayıtlarının talep edilmesi
• Alıcı hesaplar ve para hareketleri yönünden acil koruma seçeneklerinin değerlendirilmesi
• Banka içi itiraz ve cevap sürecinin yürütülmesi
• Ödeme hizmeti mevzuatı, sözleşme ve kusur değerlendirmesi
• Cumhuriyet başsavcılığı ve kolluk nezdindeki süreçlerin gerektiğinde eş zamanlı yürütülmesi
• Tüketici veya ticari uyuşmazlık yolunun belirlenmesi
• Tazminat, alacak, menfi tespit veya istirdat taleplerinin değerlendirilmesi

Kart şifresi, internet bankacılığı parolası, tek kullanımlık doğrulama kodu veya tam kart bilgisi iletişim formu üzerinden paylaşılmamalıdır.

Bir doğrulama kodunun kullanılmış olması, tek başına bütün sorumluluk sorunlarını çözmez. İşlemin yetkilendirilmesi, kullanıcının ve sağlayıcının yükümlülükleri, güvenlik kayıtları ve uygulanacak ispat kuralları ayrı incelenir. İşlem itirazı, ters ibraz ve ceza başvurusu aynı yol değildir; hiçbiri her olayda otomatik iade sağlamaz.

Bireysel ihtiyaç kredisi, kredi kartı, kredili mevduat hesabı ve konut finansmanı sözleşmelerinde sözleşme öncesi bilgilendirme, maliyet, faiz, ücret, sigorta, erken ödeme, temerrüt, muacceliyet ve bağlı hizmetler önem taşır. İşlemin tüketici amacıyla yapılmış olması, görevli merci ve uygulanacak koruyucu hükümler bakımından belirleyicidir.

Çalışma kapsamımız:

• Tüketici kredisi ve kredi kartı sözleşmelerinin incelenmesi
• Konut finansmanı ve ipotekli tüketici işlemleri
• Faiz, ücret, komisyon, sigorta ve hesaplama uyuşmazlıkları
• Erken ödeme, yeniden yapılandırma ve kapama işlemleri
• Gecikme, temerrüt, hesabın kat edilmesi ve ödeme planı ihtilafları
• Kredi bağlantılı sigorta ve prim iadesi uyuşmazlıkları
• Kayıp veya çalıntı kart, yetkisiz kart işlemi ve kartın haksız kullanımı
• Kartlı işlem itirazı ve uygulanabilir olduğu ölçüde ters ibraz süreçleri
• TBB Risk Merkezi raporu ve hatalı kredi veya çek kayıtlarının düzeltilmesi
• Bankaya başvuru ve koşulları varsa bireysel müşteri hakem heyeti işlemleri
• Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi süreçleri
• İcra takibi, itiraz, menfi tespit ve istirdat davaları

Cayma, erken ödeme, krediye bağlı sigorta ve muacceliyet koşulları ürün türüne göre değişir. Tüketici kredisi, konut finansmanı ve ticari kredi aynı hükümlere tabi kabul edilmez. Güncel başvuru sınırları, ücret düzenlemeleri ve işlem tarihindeki mevzuat esas alınır.

Kredi ve çek bilgileriyle ilgili bir itirazda önce kaydın türü, tarihi ve veriyi bildiren kuruluş belirlenir. Borcun ödendiğini gösteren belge, hesap kapanış kaydı ve güncel rapor birlikte incelenir.

• Yanlış tutar, mükerrer kayıt, başkasına ait borç veya güncellenmeyen ödeme bilgisinin belgelenmesi.
• Veriyi bildiren kuruluşa gerekçeli düzeltme başvurusu ve cevabın takibi.
• Kişisel veri, sözleşme ve zarar iddialarına göre uygun başvuru veya dava yolunun değerlendirilmesi.
• Borcun kapanması, geçmiş kaydın saklanması ve kredi değerlendirmesinin farklı süreçler olduğunun dikkate alınması.

Gerçeğe uygun geçmiş kayıtların her durumda silinmesi veya yeni kredi verilmesi garanti edilemez. Risk Merkezi raporu ile bankanın kendi kredi tahsis kararı aynı işlem değildir.

Ticari krediler; kredi sözleşmesinin yanında genel kredi sözleşmesi, limit, kullandırım talimatı, teminat belgeleri, hesap kat bildirimi, finansal taahhütler ve taraflar arasındaki diğer ticari sözleşmelerle birlikte değerlendirilir. Kredi borçlusunun yanı sıra kefil, garantör, rehin veren, ipotek veren veya grup şirketi de işlemden etkilenebilir.

Hukukî hizmet kapsamı:

• Genel kredi, yatırım kredisi, işletme kredisi, rotatif ve spot kredi sözleşmeleri
• Kredi koşulları, faiz, komisyon, masraf ve erken kapama hükümleri
• Kredi limiti, kullandırım koşulları ve ön şartlar
• Finansal taahhütler, bilgi verme ve temerrüt hükümleri
• Çapraz temerrüt, kontrol değişikliği ve erken muacceliyet düzenlemeleri
• Grup şirketi finansmanı, ortak borçluluk ve teminat yapıları
• Kredi sözleşmesi ve teminat paketinin birlikte müzakeresi
• Hesap kat bildirimi, borç bakiyesi ve temerrüt uyuşmazlıkları
• Ticari kredi kaynaklı alacak, menfi tespit, istirdat ve tazminat davaları
• Arabuluculuk, dava, tahkim ve icra süreçlerinin koordinasyonu

Sözleşme incelemesinde yalnız faiz oranına odaklanılmamalı; beyan ve taahhütler, temerrüt hâlleri, bilgi yükümlülükleri, finansal oranlar, teminatların çözülmesi ve uyuşmazlık çözüm maddeleri birlikte ele alınmalıdır.

Kredi borcunun yeniden yapılandırılması; vadenin uzatılması, geri ödeme planının değiştirilmesi, faiz ve komisyonların yeniden belirlenmesi, ek teminat verilmesi, mevcut teminatların değiştirilmesi veya birden fazla alacaklıyla ortak plan kurulması gibi sonuçlar doğurabilir. Yeni sözleşmenin mevcut borcu sona erdirip erdirmediği, teminatların devamı, kefillerin durumu ve feragat hükümleri ayrıca incelenmelidir.

Çalışma kapsamımız:

• Borç, nakit akışı ve teminat yapısının hukukî analizi
• Banka veya finans kuruluşlarıyla yapılandırma müzakereleri
• Vade, ödeme planı, faiz ve ek maliyet hükümlerinin incelenmesi
• Yeniden finansman ve mevcut kredilerin kapatılması
• Takiplerin belirli süre ertelenmesine ilişkin (standstill), feragat, ek süre ve temerrüt anlaşmaları
• Teminatların yenilenmesi, değiştirilmesi veya serbest bırakılması
• Birden fazla alacaklıyla koordinasyon ve alacaklılar arası sözleşmeler
• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki finansal yeniden yapılandırma imkânlarının değerlendirilmesi
• Türkiye Bankalar Birliği çerçeve anlaşmaları yönünden uygunluk incelemesi
• Yapılandırma sonrası ihlal ve takip süreçleri

Finansal yeniden yapılandırma her borçlu veya kredi için otomatik bir hak değildir. Borçlunun ve alacağın niteliği, alacaklı kuruluşların durumu, yürürlükteki çerçeve, borcun ölçeği ve geri ödeme kabiliyeti somut olarak incelenmelidir.

Yapılandırma görüşmesi, takiplerin durduğu veya alacaklının teklifinizi kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Geçici durma düzenlemesi, teminatların devamı ve verilen feragatler açıkça incelenir. Özel finansal yeniden yapılandırma rejiminin yürürlük ve çerçeve koşulları işlem tarihinde teyit edilir.

Finansman işleminde teminatın geçerli biçimde kurulması kadar hangi borcu, hangi tutara kadar ve hangi süreyle güvence altına aldığı da önemlidir. Teminatın asıl borçtan bağımsız olup olmadığı, üçüncü kişi tarafından verilip verilmediği, sıra ve derece durumu, paraya çevirme yöntemi ve serbest bırakılma koşulları başlangıçta belirlenmelidir.

Başlıca çalışma konuları:

• Taşınmaz ipoteği ve üst sınır ipoteği
• Ticari işlemlerde taşınır rehni ve sicil işlemleri
• Ticari işletme, makine, araç, stok ve alacak rehni
• Şirket payı ve banka hesabı rehni
• Alacağın teminat amacıyla devri
• Kefaletin şekli, kapsamı, eş rızası ve sona ermesi
• Garanti, borca katılma ve patronaj beyanları
• Teminatların önceliği ve alacaklılar arası ilişkiler
• Teminat değişikliği, kısmi fek ve tamamen serbest bırakma
• İpoteğin veya rehnin paraya çevrilmesi
• Teminatın geçersizliği, kapsamı ve borcun sona ermesine ilişkin davalar

Teminat paketi, kredi sözleşmesinden ayrı okunmamalıdır. Teminat verenin borçlu olmadığı hâllerde özel riskler ayrıca açıklanmalı; şirket organ kararları, temsil yetkisi ve kurumsal menfaat yönünden inceleme yapılmalıdır.

Kefalet, garanti ve borca katılma farklı sorumluluklar doğurabilir. Gerçek kişi teminatlarında şekil, eş rızası ve kanunî istisnalar; ticari teminatlarda yetki ve sicil koşulları incelenir. Belgenin başlığı, uygulanacak koruyucu hükümleri tek başına belirlemez.

Banka teminat mektupları; metnin niteliğine göre asıl sözleşmeden bağımsız bir garanti ilişkisi oluşturabilir. Ödeme talebinin mektuptaki şekil ve süre koşullarına uygunluğu, garanti tutarı, vade, muhatabın ödeme talebi, kontrgaranti ve açık kötüye kullanım iddiaları ayrı ayrı incelenmelidir.

Bu alanda:

• Geçici, kesin, avans, performans ve ödeme teminat mektupları
• İlk talepte ödeme ve şartlı garanti metinleri
• Teminat mektubu düzenlenmesi ve metin müzakeresi
• Kontrgaranti ve yurt dışı banka garantileri
• Garanti çağrısının şekil, süre ve kapsam yönünden incelenmesi
• Ödeme talebine karşı acil hukukî koruma koşulları
• Haksız nakde çevirme iddiası, iade ve tazminat talepleri
• Bankanın ödeme yükümlülüğü ve rücu ilişkileri
• Kamu ihalesi, inşaat ve uluslararası ticaret bağlantılı teminatlar
• Tahkim, dava ve yabancı kararların uygulanması

Teminat mektubunda kullanılan tek bir ifade dahi ödemenin koşullarını değiştirebilir. İnceleme, yalnız ana sözleşmeye değil garanti metninin kendisine dayanmalıdır.

Proje finansmanında geri ödeme çoğunlukla projenin gelir ve varlık yapısına dayanır. Kredi sözleşmesinin yanında proje sözleşmeleri, arsa ve ruhsat durumu, inşaat sözleşmeleri, gelir hesapları, sigortalar, pay ve hesap rehinleri, doğrudan anlaşmalar ve teknik raporlar birlikte değerlendirilir.

Çalışma kapsamımız:

• Proje finansmanı sözleşme yapısının kurulması
• Gayrimenkul geliştirme ve inşaat kredileri
• Enerji, turizm, altyapı ve tesis finansmanı
• Şirket ve pay satın alma finansmanı
• Hukukî inceleme ve finansmana elverişlilik değerlendirmesi
• Ön şartlar ve kapanış belgelerinin hazırlanması
• Pay, hesap, alacak, taşınır ve taşınmaz teminatları
• Proje hesapları ve nakit akışı düzenlemeleri
• Sponsor desteği, tamamlanma garantisi ve maliyet aşımı hükümleri
• Doğrudan anlaşmalar ve kredi verenin müdahale hakları
• Teminatların tesisi, sıralaması ve serbest bırakılması
• Yeniden yapılandırma, ihlal ve proje devri süreçleri

Teknik, mali ve hukukî inceleme birbirinin yerine geçmez. Hukukî inceleme; tapu, imar, ruhsat, sözleşme, şirket ve teminat kayıtlarını ilgili teknik ve mali çalışmalarla birlikte değerlendirir.

Sürdürülebilirlik bağlantılı finansmanda ölçülebilir hedefler, raporlama, doğrulama ve hedefin tutturulamamasının sözleşmesel sonuçları belirlenir. Hukukî uygunluk, finansman sağlanacağı veya projenin ekonomik getiri sunacağı güvencesi değildir.

Uluslararası finansman işlemlerinde kredi veren ve borçlunun bulunduğu ülkeler, uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya tahkim yeri, para birimi, vergi, döviz işlemleri, yabancı belge, temsil yetkisi ve teminatın bulunduğu ülke birlikte değerlendirilmelidir.

Çalışma kapsamımız:

• İki taraflı ve sendikasyon kredi sözleşmeleri
• Yabancı banka ve fonlardan sağlanan finansman
• Alacaklılar arası ve teminat temsilciliği sözleşmeleri
• Yabancı hukuka tabi kredi belgelerinin Türk hukuku yönünden incelenmesi
• Türk şirketlerince verilen garanti ve teminatlar
• Döviz ve kambiyo mevzuatı yönünden işlem kontrolü
• Hukukî görüş, yetki ve kurumsal onay belgeleri
• Apostil, tasdik, tercüme ve vekâlet işlemleri
• Yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tanınması, tenfizi ve icrası
• Sınır aşan yeniden yapılandırma ve çok ülkeli uyuşmazlık koordinasyonu

Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânı, yabancı taraflarla yürütülen bilgi ve belge akışını kolaylaştırabilir. Uygulanacak yabancı hukuk gerektiğinde ilgili ülkedeki bağımsız hukukçularla koordineli olarak incelenir.

Uluslararası mal ve hizmet ticaretinde ödeme ve finansman yapısı; akreditif, vesaik mukabili işlem, banka garantisi, teminat akreditifi, ihracat kredisi veya alacak finansmanı üzerine kurulabilir. Bankanın belgeler üzerinden yaptığı inceleme ile alım–satım sözleşmesindeki mal veya hizmet ilişkisi birbirinden ayrılmalıdır.

Bu kapsamda:

• Akreditif açılış talimatı ve şartlarının incelenmesi
• Teyitli veya teyitsiz akreditif işlemleri
• Teminat amaçlı (standby) akreditif ve uluslararası garanti yapıları
• Vesaik mukabili ve mal mukabili ödeme uyuşmazlıkları
• Rezerv, belge uyumsuzluğu ve ödeme reddi iddiaları
• İhracat ve ithalat finansmanı sözleşmeleri
• Banka, ihracatçı, ithalatçı ve taşıyıcı arasındaki sorumluluklar
• Milletlerarası Ticaret Odası kurallarının sözleşmeye etkisi
• Tahkim ve sınır aşan alacak süreçleri

UCP veya URDG gibi yeknesak kurallar, işlem belgelerinde dâhil edildikleri kapsamda değerlendirilir; uygulanacak emredici hukuk ve sözleşme hükümleri ayrıca incelenir.

Swap, forward, opsiyon ve diğer türev işlemler; tarafların sıfatına, işlemin amacına, çerçeve sözleşmeye, teminat ve netleştirme hükümlerine göre değerlendirilir. İşlem bankacılık ürünü, sermaye piyasası faaliyeti veya ticari riskten korunma işlemi niteliği taşıyabilir.

Bu kapsamda:

• Türev ve hazine işlemi çerçeve sözleşmeleri
• İşlem teyitleri ve ürün koşulları
• Teminat tamamlama ve değerleme uyuşmazlıkları
• Erken sona erme, temerrüt ve kapama tutarı
• Netleştirme ve teminatların mahsup edilmesi
• Döviz, faiz ve emtia riskinden korunma işlemleri
• Uygunluk, bilgilendirme ve yetki değerlendirmesi
• ISDA ve benzeri yabancı hukuka tabi sözleşmelerin Türk hukuku bağlantıları
• Dava ve tahkim süreçleri

Türev işlemlerin hukukî koşulları ile ürünün ekonomik riski farklı incelemelerdir. Yatırım hizmeti, yetki ve sermaye piyasası mevzuatı bağlantısı varsa özel hükümler ayrıca değerlendirilir.

Katılım bankacılığı; fon toplama, kullandırma ve yatırım işlemlerinin faizsiz finans ilkeleriyle ve yürürlükteki bankacılık mevzuatıyla birlikte yapılandırıldığı bir alandır. Katılma hesaplarında kâr ve zarara katılma, finansman işlemlerinde varlık veya ticari işlem bağlantısı ve standart sözleşmelerin gerçek işlemle uyumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Çalışma kapsamımız:

• Özel cari hesap ve katılma hesabı uyuşmazlıkları
• Kâr payı, zarar ve hesap tasfiyesi işlemlerinin değerlendirilmesi
• Mal veya hizmet alımına dayalı finansman sözleşmeleri
• Finansal kiralama ve varlık temelli finansman yapıları
• Ortaklığa veya projeye dayalı finansman modelleri
• Teminat, kefalet, ipotek ve rehin belgeleri
• Katılım bankası ile bireysel veya ticari müşteri uyuşmazlıkları
• Türkiye Katılım Bankaları Birliği bireysel müşteri hakem heyeti başvuruları
• Faizsiz finans standartları ve kurumsal uyum
• Uluslararası faizsiz finansman belgelerinin Türk hukuku yönünden incelenmesi

Katılma hesabındaki risk paylaşımı ile sigorta kapsamı farklı konulardır. Kira sertifikası ve diğer sermaye piyasası ürünlerinin ihraç ve yatırım hizmetlerine özgü kuralları ayrıca değerlendirilir.

Finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketleri 6361 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemeler çerçevesinde faaliyet gösterir. Her işlem türünün tarafları, sözleşme yapısı, mülkiyet veya alacak ilişkisi ve düzenleyici yükümlülükleri farklıdır.

Çalışma kapsamımız:

• Finansal kiralama sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi
• Kiralanan malın teslimi, ayıp, sigorta, hasar ve sona erme uyuşmazlıkları
• Faktoring sözleşmeleri ve alacak devri
• Faktoringe konu alacağın gerçekliği ve mükerrer devir iddiaları
• Finansman şirketi kredileri ve teminatları
• Tasarruf finansman sözleşmeleri, tahsisat ve organizasyon ücreti uyuşmazlıkları
• Sözleşmenin feshi, hesap tasfiyesi ve iade talepleri
• Şirketlerin kuruluş, faaliyet izni ve mevzuat uyumu
• BDDK denetimi, savunma ve idari yaptırım süreçleri
• Alacak, icra, tazminat ve tüketici uyuşmazlıkları

İşlemin tüketici veya ticari amaçlı olması, görevli merci ve uygulanacak hükümleri etkiler. Sözleşmenin adı tek başına hukukî niteliği belirlemez.

Tahsili gecikmiş kredi ve diğer finansal alacakların devri, yapılandırılması veya takibi; alacağın doğumu, borç bakiyesi, teminatlar, zamanaşımı, bildirim, devir ve icra kayıtları üzerinden incelenir. Varlık yönetim şirketine yapılan devir, borçlunun mevcut itirazlarını ve uyuşmazlıklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Çalışma kapsamımız:

• Kredi ve finansal alacağın hukukî incelemesi
• Alacak portföyü devri ve hukukî durum tespiti
• Alacağın devri, teminatların intikali ve bildirimler
• Borç bakiyesi, faiz, masraf ve ödeme kayıtlarının incelenmesi
• Borçlu veya alacaklı adına yapılandırma müzakereleri
• İpotek ve rehnin paraya çevrilmesi
• İcra takibi, itirazın iptali veya kaldırılması
• Menfi tespit, istirdat ve tazminat davaları
• İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir koşullarının değerlendirilmesi
• İflas, konkordato ve sıra cetveli süreçleri

Ödeme veya uzlaşma öncesinde alacaklı sıfatı, yetki, güncel borç dökümü ve hangi borcun sona ereceği kontrol edilir. Devir, borçlunun mevcut savunmalarını otomatik olarak kaldırmaz; ödeme de her kayıt ve teminatı kendiliğinden silmeyebilir.

Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları bankalardan farklı bir izin ve gözetim yapısına tabidir. Türkiye’de bu alanın düzenleme ve gözetiminde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası görev yapar. Ödeme hesabı, para transferi, dijital cüzdan, elektronik para, işyeri ödeme çözümleri ve açık bankacılık hizmetlerinde 6493 sayılı Kanun ile ikincil düzenlemeler dikkate alınır.

Hukukî hizmet kapsamı:

• Ödeme ve elektronik para iş modelinin hukukî değerlendirilmesi
• Faaliyet izni, kapsam genişletme ve bildirim süreçleri
• Ödeme hizmeti kullanıcısı, üye işyeri ve çözüm ortağı sözleşmeleri
• Elektronik para ihracı, geri ödeme ve fonların korunması
• Dijital cüzdan ve ödeme hesabı işlemleri
• Açık bankacılık ve hesap bilgisi/ödeme emri başlatma hizmetleri
• Uygulama arayüzü (API), dış hizmet, bulut ve teknoloji tedarik sözleşmeleri
• Temsilci, şube ve iş ortaklığı modelleri
• Yetkisiz işlem, işlem hatası, iade ve kullanıcı şikâyetleri
• TCMB bilgi talepleri, denetim, savunma ve idari yaptırım süreçleri
• MASAK, KVKK, siber güvenlik ve operasyonel uyum
• Birleşme, pay devri ve faaliyet sona erdirme işlemleri

Bir kuruluşun güncel faaliyet izni ve yetki kapsamı, TCMB’nin resmî listelerinden doğrulanmalıdır. Teknoloji hizmeti sunmak ile mevzuat kapsamında ödeme hizmeti yürütmek arasındaki sınır iş modeline göre ayrıca incelenir.

İlgili ayrıntılı sayfa: Fintek, Ödeme, Elektronik Para ve Kripto Varlıklar Hukuku

Bankalar ve finansal kuruluşlar; kurumsal yönetim, iç sistemler, sermaye ve risk yönetimi, müşteri işlemleri, bilgi sistemleri, dış hizmet, sır saklama, raporlama ve faaliyet izni bakımından kapsamlı düzenlemelere tabidir. Uyum çalışması yalnız metin hazırlamak değil, yükümlülüklerin kurumun iş akışına ve denetim kayıtlarına uygulanmasını gerektirir.

Bu alanda:

• Faaliyet modeli ve düzenleyici kapsam analizi
• Kuruluş, faaliyet izni, pay devri ve yönetici onayları
• BDDK ve TCMB bildirim ve izin süreçleri
• Yönetim kurulu sorumlulukları ve kurumsal yönetim belgeleri
• İç kontrol, risk yönetimi, iç denetim ve uyum yapılanması
• Bilgi sistemleri, dijital bankacılık ve dış hizmet alımı
• Müşteri sözleşmeleri, ücret ve bilgilendirme düzenlemeleri
• Banka sırrı ve müşteri sırrı paylaşım süreçleri
• Kurum bilgi talepleri ve yerinde denetim hazırlığı
• Denetim bulgularına cevap ve iyileştirme planı
• İdari para cezası, faaliyet kısıtı ve diğer yaptırımlara karşı başvuru
• Mevzuat değişikliklerinin kurum içi politika ve sözleşmelere aktarılması

BDDK’nın bankalar ve 6361 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluşlara; TCMB’nin ise ödeme ve elektronik para kuruluşlarına ilişkin görev alanları karıştırılmamalıdır. Somut işlem bakımından yetkili kurum ayrıca belirlenmelidir.

Bankalar, finansal kuruluşlar ve ödeme hizmeti sağlayıcıları; suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine ilişkin yükümlülükler kapsamında müşterinin tanınması, risk yönetimi, izleme, şüpheli işlem bildirimi, eğitim, iç denetim ve kayıt saklama süreçleri yürütür. Yükümlülüğün kapsamı kuruluşun türüne ve faaliyet modeline göre değişebilir.

Çalışma kapsamımız:

• Kuruluşun yükümlü sıfatı ve faaliyet risklerinin belirlenmesi
• Uyum programı, politika ve prosedürlerin hazırlanması
• Müşterinin tanınması ve gerçek faydalanıcı süreçleri
• Risk sınıflandırması, sürekli izleme ve güçlendirilmiş tedbirler
• Şüpheli işlem bildirim süreçleri ve kurum içi gizlilik
• Uyum görevlisi, eğitim, kontrol ve iç denetim düzeni
• Yaptırım listeleri ve riskli ülke/işlem kontrolleri
• Muhabir bankacılık ve sınır aşan ödeme riskleri
• MASAK denetimi, bilgi talebi ve idari yaptırım süreçleri
• Ceza soruşturması, malvarlığının dondurulması ve bağlantılı hukukî süreçlerin koordinasyonu

Şüpheli işlem bildirimi ve denetim belgeleri, özel gizlilik ve erişim kurallarına tabidir. Örnek olay veya müşteri bilgisi açık iletişim kanalları üzerinden paylaşılmamalıdır.

İlgili ayrıntılı sayfa: MASAK Uyum ve Finansal İncelemeler

Bankacılık faaliyetlerinde müşteri bilgileri; bankacılık mevzuatındaki sır hükümleri, kişisel verilerin korunması ve bilgi güvenliği düzenlemeleri kapsamında değerlendirilir. Bilginin grup şirketi, hizmet sağlayıcı, kamu kurumu, mahkeme, yabancı banka veya yurt dışındaki altyapı sağlayıcısıyla paylaşılması farklı hukukî dayanak ve sınırlamalara tabi olabilir.

Bu kapsamda:

• Banka sırrı ve müşteri sırrı paylaşımının hukukî analizi
• Sır paylaşım politikası ve kurum içi yetki matrisi
• KVKK aydınlatma, işleme, saklama ve imha süreçleri
• Veri sorumlusu–veri işleyen ve dış hizmet sözleşmeleri
• Grup içi ve yurt dışına veri aktarımı
• Bankacılık uygulaması, çağrı merkezi ve dijital kanal kayıtları
• Siber olay, hesap ele geçirme ve veri ihlali müdahalesi
• İlgili kişi başvuruları ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu süreçleri
• BDDK, TCMB, MASAK ve adli makam bilgi talepleri
• Sır ihlali, veri ihlali ve haksız paylaşım iddialarından doğan uyuşmazlıklar

Müşterinin rızası, her veri veya sır paylaşımı için tek ve sınırsız dayanak değildir. Amaç, ölçülülük, yetki, saklama ve güvenlik koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Bir bankanın faaliyet izninin kaldırılması, temettü dışındaki ortaklık haklarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devri veya çözümleme tedbirleri; mudiler, katılım fonu sahipleri, diğer alacaklılar, banka ortakları, yöneticiler ve sözleşme tarafları bakımından farklı hukukî sonuçlar doğurabilir. Sigorta kapsamı ve tutarı yürürlükteki düzenlemelere göre değişebildiğinden, sabit rakam yerine olay tarihindeki kurallar esas alınmalıdır.

Bu kapsamda:

• Sigortalı mevduat ve katılım fonu niteliğinin değerlendirilmesi
• Hak sahipliği, hesap türü ve ödeme uyuşmazlıkları
• TMSF bilgi, kayıt ve alacak başvuruları
• Banka alacak ve varlıklarının devriyle bağlantılı işlemler
• Banka ortakları ve yöneticilerine ilişkin idari veya yargısal süreçler
• Fon kararları ve idari işlemlere karşı başvuru yolları
• Tasfiye, sıra ve alacak kayıt işlemleri
• Yabancı mudiler ve sınır aşan hesap ilişkileri

Bu alan, olağan banka–müşteri uyuşmazlığından farklı özel düzenlemeler içerebilir. İşlemi yapan kurum, karar tarihi, hesap türü ve uygulanan çözümleme yöntemi dosya başlangıcında belirlenmelidir.

Elektronik para bakiyesi, yatırım ürünü veya tasarruf finansman ilişkisi sırf finansal işlem olduğu için banka mevduatı sigortası kapsamında kabul edilmez. Kuruluş, hesap türü, sigorta kapsamı ve istisnalar güncel TMSF düzenlemelerinden doğrulanır.

Uyuşmazlık çözüm yöntemi, tarafların ve işlemin niteliğine göre belirlenir. Bireysel müşteriler için banka içi başvuru, TBB veya TKBB bireysel müşteri hakem heyeti ile tüketici yolları gündeme gelebilir. TTK m. 5/A kapsamında konusu bir miktar para olan ticari alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava şartı arabuluculuk değerlendirilir. Tüketici mahkemesinde dava öncesi arabuluculuk kuralı ve kanunî istisnalar ayrıca kontrol edilir. Sözleşmede tahkim varsa geçerlilik ve kapsam ayrıca incelenir.

Çalışma kapsamımız:

• Banka ve finans kuruluşuna ihtar, itiraz ve başvuru
• TBB veya TKBB bireysel müşteri hakem heyeti başvuruları
• Tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi işlemleri
• Dava şartı arabuluculuğu ve ticari müzakere
• Asliye ticaret ve diğer görevli mahkemelerde davalar
• Ulusal ve uluslararası tahkim
• İhtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve delil tespiti
• İlamsız, ilamlı ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip
• Menfi tespit, istirdat, itirazın iptali ve alacak davaları
• İstinaf ve şartları varsa temyiz imkânlarının değerlendirilmesi
• Yabancı mahkeme ve hakem kararlarının Türkiye’de tanınması, tenfizi ve icrası

Başvuru yolu seçilirken yalnız hız değil; kararın bağlayıcılığı, geçici hukukî koruma ihtiyacı, gizlilik, masraf, ispat ve kararın uygulanacağı ülke birlikte değerlendirilmelidir.

Halka arz, menkul kıymet ihracı, yatırım kuruluşları, portföy yönetimi ve SPK süreçleri sermaye piyasası mevzuatına özgü koşullar taşır. Kripto varlık hizmet sağlayıcısının izin ve faaliyet rejimi, banka veya ödeme kuruluşu ile aynı değildir.

Bir ürünün dijital cüzdan, token veya yatırım ürünü olarak adlandırılması hukukî niteliği tek başına belirlemez. Fon kabulü, ödeme, saklama, işlem aracılığı ve yatırım hizmeti fonksiyonları ayrı değerlendirilir. Bankacılık bağlantısının yanında fintek ve dijital finansın özel kuralları incelenir.