01Yükümlülüklerin belirlenmesi ve kurumsal yönetişim
İşletmenin tabi olduğu zorunlu kurallar, gönüllü taahhütleri ve müşteri veya finans kuruluşuna karşı üstlendiği sözleşmesel yükümlülükler ayrıştırılır. Yönetim kurulu ve yönetici sorumlulukları, şirket içi görev dağılımı, onay mekanizmaları, politika metinleri ve kayıt düzeni incelenir. Çalışma, işletmenin faaliyetlerine özgü bir hukukî uyum planıyla somutlaştırılır.
02TSRS ve sürdürülebilirlik açıklamalarının hukukî incelemesi
Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları kapsamına girilip girilmediği, ilgili döneme ait KGK kararları ve istisnalar üzerinden değerlendirilir. Raporlarda kullanılan hukukî beyanlar, yönetişim açıklamaları, risk bildirimleri ve kamuya verilen taahhütler incelenir. Veri sahipliği, rapor onayı, sorumluluk ve güvence denetimi sözleşmelerinin hukukî çerçevesi düzenlenir.
03İklim Kanunu ve karbon piyasaları
7552 sayılı İklim Kanunu ile bağlantılı izin, bildirim, denetim ve karbon piyasası yükümlülüklerinin işletmeye uygulanabilirliği değerlendirilir. Emisyon Ticaret Sistemi bakımından yürürlük ve geçiş hükümleri esas alınır. Karbon kredisi ve benzeri işlemlerde hak sahipliği, doğrulama, kayıt, devir, mükerrer kullanım ve sözleşmesel sorumluluk konuları incelenir.
04Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve ihracat
Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının (SKDM/CBAM) Türkiye’deki üretici ve ihracatçılar üzerindeki etkileri değerlendirilir. İthalatçı ile üretici arasındaki veri paylaşımı, belge sunma, doğrulama, maliyetin paylaşılması ve tazminat hükümleri incelenir. Ürün kodu, ticaret modeli ve istisnalar somut işlem üzerinden ele alınır.
05Tedarik zinciri ve sürdürülebilirlik sözleşmeleri
Tedarikçi davranış kuralları, çevresel ve sosyal taahhütler, denetim hakkı, bilgi talebi, düzeltici faaliyet, sözleşmenin askıya alınması ve fesih hükümleri hazırlanır veya gözden geçirilir. Tedarikçinin fiilen kontrol edemediği konularda sınırsız sorumluluk üstlenmesi, belirsiz standartlara bağlanması ve ticari sırların korunmasız paylaşılması gibi riskler değerlendirilir.
06Yatırım ve şirket işlemlerinde ESG incelemesi
Şirket alımı, pay devri, birleşme ve yatırım süreçlerinde çevresel izinler, çalışan ilişkileri, önemli uyuşmazlıklar, sürdürülebilirlik taahhütleri ve finansman koşulları hukukî incelemeye alınır. Tespitler; beyan ve garantiler, kapanış koşulları, bedel düzenlemeleri ve tazmin yükümlülükleriyle ilişkilendirilir. Teknik çevre incelemesi gerektiğinde ilgili uzmanla koordinasyon kurulur.
07Çevresel beyanlar ve yeşil aklama riskleri
Ürün, ambalaj, internet sitesi ve reklamlarda kullanılan çevre dostu, karbon nötr, geri dönüştürülebilir veya sürdürülebilir gibi beyanların dayanağı ve kapsamı incelenir. Ticaret Bakanlığı düzenlemeleri çerçevesinde açıklık, doğrulanabilirlik ve tüketicinin yanıltılmaması değerlendirilir. Reklam Kurulu incelemeleri, ticari itibar ve haksız rekabet uyuşmazlıklarında hukukî destek sağlanır.
08Yeşil finansman ve sürdürülebilirlik bağlantılı işlemler
Finansman sözleşmelerindeki kullanım amacı, performans göstergeleri, raporlama, doğrulama, faiz veya maliyet değişikliği ve ihlal sonuçları incelenir. Yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası araçları ile sürdürülebilirlik bağlantılı araçların hukukî koşulları ayrıştırılır. Taksonomi uygunluğuna ilişkin açıklamalar, gerçekten uygulanabilir kurallar ve doğrulanabilir belgeler üzerinden değerlendirilir.
09Döngüsel ekonomi ve ürün sorumluluğu
Atık, ambalaj, geri kazanım, ürünün kullanım ömrü ve yeniden kullanım süreçlerinin hukukî yükümlülükleri değerlendirilir. Üretici, tedarikçi ve hizmet sağlayıcı arasındaki sorumluluk; ürün güvenliği, çevresel izinler ve tüketici hukuku ile birlikte incelenir. Teknik uygunluk ve sertifikasyon konuları, yetkili uzmanlık çalışmalarıyla ilişkilendirilir.
10Çalışan hakları ve sosyal uyum
İş sağlığı ve güvenliği, ayrımcılık yasağı, çalışma koşulları, alt işveren ilişkileri ve tedarik zincirindeki sosyal taahhütler hukukî yönden incelenir. İşletmenin politikalarının iş sözleşmeleri ve uygulamayla tutarlılığı değerlendirilir. İhbar ve şikâyet mekanizmalarında çalışan hakları, kişisel veriler ve gizlilik birlikte gözetilir.
11ESG verileri ve şirket içi incelemeler
Çalışan, tedarikçi ve müşteri verilerinin sürdürülebilirlik amacıyla toplanması, saklanması ve paylaşılması incelenir. Kişisel verilerin korunması, ticari sırlar, yurt dışına veri aktarımı ve iç incelemelerde erişim yetkileri değerlendirilir. Raporlama ihtiyacı, her verinin sınırsız toplanması veya paylaşılması için genel bir yetki olarak kabul edilmez.
12Denetim ve uyuşmazlıkların takibi
İdari denetimler, bilgi ve belge talepleri, yaptırım kararları, sözleşme ihlalleri ve tazminat talepleri incelenir. İşlemin niteliğine göre idari başvuru, dava, ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması seçenekleri değerlendirilir. Tebliğ tarihi, görevli merci ve özel başvuru süreleri dosyanın başında belirlenir.