Fikrî ve Sınai
Mülkiyet Hukuku

Marka koruması; başvuru yapılacak işaretin ve mal-hizmet listesinin belirlenmesinden tescil sonrası kullanım, izleme, yenileme ve ihlal süreçlerine kadar bir bütün olarak planlanmalıdır. Benzerlik araştırması; yalnız aynı kelimeyi değil görsel, işitsel ve kavramsal yakınlığı, mal ve hizmetlerin ilişkisini, önceki hakları ve hedef pazarı kapsamalıdır.

Marka alanındaki çalışmalarımız; TÜRKPATENT başvuruları, yayıma itiraz ve karşı görüş, kullanımın ispatı, YİDK, Kurum kararının iptali, marka hakkına tecavüz, haksız rekabet, hükümsüzlük, idari iptal, tanınmış marka, kötü niyetli başvuru, taklit ürün, dijital kullanım, lisans, devir ve uluslararası marka korumasını kapsar.

Avukatlık hizmeti ile marka vekilliği ayrı yetkilerdir. Kurum nezdinde vekille yapılacak işlemlerde sicile kayıtlı marka vekilinin yetkisi ve görevlendirmesi kontrol edilir. Hukukî inceleme, sözleşme ve dava hizmetleri bu temsil düzeniyle birlikte planlanır.

Bu alana ilişkin ayrıntılı bilgi için Marka Hukuku: Tescil, İtiraz ve Marka Davaları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Marka tescilinden sonra kullanımın ve sürenin izlenmesi koruma planının parçasıdır. Tescilden itibaren beş yıl içinde haklı sebep olmaksızın Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan veya kullanımına kesintisiz beş yıl ara verilen marka bakımından iptal gündeme gelebilir.

• Fatura, ambalaj, katalog, reklam, satış ve dağıtım kayıtlarının tarih, ülke ve mal-hizmet bağlantısıyla düzenlenmesi.
• Yayıma itiraz, hükümsüzlük veya tecavüz davasında kullanım ispatı talebi ve kullanmama savunması.
• Markanın tescilli biçimi ile fiilen kullanılan işaretin karşılaştırılması.
• Lisans alanın kullanımı, ihracata yönelik kullanım ve haklı kullanmama sebeplerinin incelenmesi.
• On yıllık koruma dönemleri, yenileme ve sicil değişikliklerinin takip edilmesi.

Sicilde yer almak veya internette tek bir görsel bulundurmak, her dosyada ciddi kullanımın yeterli ispatı sayılmaz. Deliller somut dönem ve mal-hizmet bakımından değerlendirilir.

Markanın iptali ile hükümsüzlüğü farklı sebeplere ve başvuru yollarına dayanır. Kullanmama, markanın yaygın ad hâline gelmesi veya yanıltıcı kullanım gibi SMK m.26 kapsamındaki iptal taleplerinde TÜRKPATENT yetkilidir. 10 Ocak 2024’ten itibaren uygulanan idari iptal sistemi, mahkemede görülen hükümsüzlük davasıyla karıştırılmamalıdır.

• İptal veya hükümsüzlük sebebinin ve talepte bulunma hakkının belirlenmesi.
• Talebin hangi mal ve hizmetlere yöneltileceğinin somutlaştırılması.
• Sicilde kayıtlı hak sahibi, kullanım dönemi, cevap ve delil takvimi.
• TÜRKPATENT kararlarına karşı Kurum içi itiraz ve koşulları varsa yargısal başvuru.
• Kararın etki tarihi, devam eden sözleşmeler ve bağlantılı davalar.

Önceki hak veya tescile engel bir sebep bulunmasına dayalı hükümsüzlük mahkemeden istenir. Başvuru yolu ve süresi, gerekçeli karar ve tebliğ belgesi görülerek belirlenir.

Alan adının tahsisi, şirket unvanı veya sosyal medya kullanıcı adının alınması tek başına marka tescili anlamına gelmez. Uyuşmazlıkta önceki hak, kullanılan işaret, faaliyet alanı ve kullanımın niteliği birlikte incelenir.

• .tr alan adlarında TRABİS kapsamında yetkili uyuşmazlık çözüm hizmet sağlayıcısına başvuru koşulları.
• Uygulanabildiği alan adlarında UDRP ve ilgili uluslararası uyuşmazlık çözüm kuralları.
• Taklit hesap, yanıltıcı satış sayfası, reklam anahtar kelimesi ve ürün ilanlarında hak ihlali iddiası.
• Alan adı devri veya iptali ile tazminat ve tedbir taleplerinin farklı başvuru yolları.
• Platform bildirimi, karşı bildirim ve itiraz için hak sahipliği ve kullanım delilleri.

Platformun içeriği kaldırması mahkeme kararıyla aynı etkiyi doğurmaz. Başvuru öncesinde URL, tarih, hesap ve ilan kayıtları korunur; adli başvuru ile alternatif çözüm yolunun etkileşimi değerlendirilir.

Bu alana ilişkin ayrıntılı bilgi için Alan Adı Uyuşmazlıkları ve Dijital Marka Koruması sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Patent ve faydalı model süreçlerinde teknik açıklamanın zamanlaması ve içeriği, yenilik araştırması, koruma türünün seçimi, başvuru hakkı, istemlerin kapsamı, araştırma ve inceleme raporları, üçüncü kişi görüşleri, hükümsüzlük ve ihlal riskleri birlikte değerlendirilir. Buluşun fuar, sunum, makale, satış, teklif, internet veya yatırım görüşmesi yoluyla açıklanması yenilik değerlendirmesini etkileyebileceğinden, gizlilik ve başvuru sıralaması ürünün kamuya sunulmasından önce kurulmalıdır.

Patent ve faydalı model alanındaki çalışmalarımız:

• Ön araştırma ve korunabilirlik stratejisinin hukukî değerlendirilmesi
• Buluş sahibi, başvuru sahibi ve hak zincirinin belirlenmesi
• Teknik tarifname ve istem çalışmasının patent vekili ve teknik uzmanlarla koordinasyonu
• Ulusal, Avrupa ve PCT başvuru seçeneklerinin karşılaştırılması
• TÜRKPATENT kararlarına karşı itiraz ve bağlantılı davalar
• Patent veya faydalı model hakkına tecavüz ve tecavüz bulunmadığının tespiti
• Hükümsüzlük, hak sahipliği ve gasp uyuşmazlıkları
• Lisans, devir, rehin, ortak geliştirme ve teknoloji transferi
• İhtiyati tedbir, delil tespiti, tazminat ve kararların uygulanması

TÜRKPATENT nezdindeki teknik başvuru işlemleri, dosyanın gereğine göre sicile kayıtlı patent vekilleri ve ilgili teknik uzmanlarla koordineli yürütülür.

Tescil edilebilirlik araştırması ile faaliyet serbestisi (FTO) aynı soruyu yanıtlamaz. Bir buluşa patent alınabilmesi, üretim veya satışın üçüncü kişilerin önceki haklarına tecavüz etmeyeceğini tek başına göstermez. Hedef ülkedeki geçerli istemler ve teknik ürün özellikleri ayrıca karşılaştırılır.

Bu alana ilişkin ayrıntılı bilgi için Patent ve Faydalı Model Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Bir buluşun çalışan, yönetici, danışman, akademisyen, öğrenci, alt yüklenici veya ortak proje ekibi tarafından geliştirilmesi; buluş sahipliği ile ekonomik kullanım hakkının aynı kişide bulunduğu anlamına gelmez. Bildirim yükümlülükleri, işverenin hak talebi, bedel, teşvik, proje sözleşmesi ve kamu desteği koşulları birlikte incelenmelidir.

Bu kapsamda:

• Hizmet buluşu ve serbest buluş ayrımı
• Çalışanın buluş bildirimi ve işverenin hak talebi
• Buluş bedeli ve teşvik ödülü uyuşmazlıkları
• Üniversite buluşları ve yükseköğretim kurumu hakları
• Teknopark, TÜBİTAK, kamu destekli proje ve konsorsiyum sözleşmeleri
• Ortak geliştirme, arka plan bilgisi ve proje çıktılarının mülkiyeti
• Akademik yayın ile patent başvurusu arasındaki zamanlama
• Danışman, yazılımcı ve alt yüklenici sözleşmelerindeki fikri hak hükümleri

değerlendirilir.

Tasarım korumasında ürünün görünümü, yenilik ve ayırt edici nitelik, kamuya sunum tarihi, görsel anlatım, ürün sınıfı, tasarımcı ve hak sahibi bilgileri önem taşır. Görsellerde görünmeyen veya çelişkili gösterilen özelliklerin koruma kapsamına alınması güçleşebilir. Bir tasarım aynı zamanda eser, marka veya haksız rekabet hükümleriyle korunabilecek unsurlar içerebilir; ancak her korumanın koşulları ayrı kurulmalıdır.

Tasarım alanındaki çalışmalarımız:

• Tasarım araştırması ve tescil stratejisi
• Tekli ve çoklu tasarım başvurularının koordinasyonu
• Tasarım yayımına itiraz ve TÜRKPATENT kararlarına karşı başvuru
• Tescilli ve tescilsiz tasarım hakkına tecavüz
• Tasarım hükümsüzlüğü, hak sahipliği ve gasp uyuşmazlıkları
• Moda, mobilya, ambalaj, takı, makine parçası, arayüz ve endüstriyel ürün tasarımları
• Tasarım lisansı, devri ve uluslararası Lahey Sistemi işlemleri
• Delil tespiti, ihtiyati tedbir, tazminat ve haksız rekabet talepleri

Tescilli tasarım koruması başvuru tarihinden itibaren beş yıldır; beşer yıllık yenilemelerle toplam yirmi beş yıla uzatılabilir. Tescilsiz tasarımın koruma koşulları ve kapsamı farklıdır; Türkiye’de ilk kamuya sunumdan itibaren üç yıllık süre ve kopyalama unsuru ayrıca incelenir.

Bu alana ilişkin ayrıntılı bilgi için Tasarım Hukuku ve Tasarım Davaları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Entegre devreyi oluşturan tabakaların üç boyutlu dizilimini gösteren ve kanuni şartları taşıyan özgün topoğrafyalar özel mevzuat çerçevesinde tescil ve korumaya konu olabilir.

5147 sayılı Kanun kapsamındaki koruma, yarı iletken ürünün devre elemanları ve bağlantılarının üç boyutlu düzenine ilişkindir. Topoğrafyanın özgünlüğü, hak sahibi, ilk ticari kullanım ve başvuru zamanı; ürünün teknik işlevi veya yazılım üzerindeki haklardan ayrı incelenir. Tescil, lisans, devir ve izinsiz çoğaltma iddialarında teknik uzman görüşüyle hukukî değerlendirme birlikte yürütülür.

Telif hakkı; eserin yaratılmasıyla doğan, eser sahibine manevi ve mali yetkiler tanıyan bir korumadır. Korumanın başlangıcı için kural olarak TÜRKPATENT veya başka bir kurum nezdinde hak kurucu tescil aranmaz. İsteğe bağlı kayıt-tescil ve noter işlemleri belirli durumlarda ispat kolaylığı sağlayabilir; ancak eser niteliği, eser sahipliği ve mali hak devri somut deliller ve sözleşmeler üzerinden ayrıca incelenir.

Telif hukuku alanındaki çalışmalarımız:

• Eser niteliği, eser sahipliği ve bağlantılı hakların belirlenmesi
• Mali ve manevi haklara tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması
• Çoğaltma, yayma, temsil, işleme ve umuma iletim hakları
• Yayın, yapım, lisans, senaryo, müzik, fotoğraf ve reklam sözleşmeleri
• Mimari proje ve eser uyuşmazlıkları
• Yazılım, kaynak kodu, veri tabanı, internet sitesi ve dijital içerik hakları
• Eser sahipliği, yapımcılık, icracı sanatçı ve yayıncı hakları
• İzinsiz kullanım, intihal, içerik kaldırma ve erişim süreçleri
• İhtiyati tedbir, delil tespiti, maddi ve manevi tazminat
• İsteğe bağlı veya zorunlu kayıt-tescil işlemlerinin hukukî değerlendirilmesi

Mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve devredilen veya kullanımına izin verilen hakların ayrı ayrı belirtilmesi gerekir. Henüz üretilmemiş eser için devir taahhüdü ile tamamlanmış eser üzerindeki hak devri ayrılır. Manevi haklar, mali haklar gibi topluca devredilmiş kabul edilmez.

Bu alana ilişkin ayrıntılı bilgi için Telif Hakları ve Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yazılım ve dijital ürünlerde kaynak kodunu yazan kişi, projeyi finanse eden kişi, işveren, müşteri, platform işletmecisi ve son kullanıcı farklı hak ve yükümlülüklere sahip olabilir. Bedelin ödenmiş olması, mali hakların bütün kapsamıyla kendiliğinden devredildiği anlamına gelmeyebilir. Devir ve lisans hükümleri; kullanılacak hak, süre, ülke, mecra, alt lisans, kaynak kodu erişimi, açık kaynak bileşenleri, güncelleme ve çıkış senaryolarıyla birlikte düzenlenmelidir.

Bu kapsamda:

• Yazılım geliştirme ve lisans sözleşmeleri
• Kaynak kodu, dokümantasyon ve escrow düzenlemeleri
• SaaS, bulut hizmeti, API ve son kullanıcı lisansları
• Açık kaynak lisanslarına uyum ve bileşen envanteri
• Veri tabanı, veri seti ve içerik kullanım hakları
• Oyun, mobil uygulama, internet sitesi ve kullanıcı arayüzü hakları
• Yapay zekâ modeli, eğitim verisi, çıktı ve üçüncü kişi hakları bakımından sözleşmesel riskler
• Çalışan ve bağımsız geliştiricilerden hak devri
• Dijital ürünlerde marka, tasarım, patent ve telif korumasının birlikte planlanması

incelenir. Yapay zekâ ürünlerinde eser sahipliği ve ihlal değerlendirmesi, kullanılan sistemin işleyişi, insan katkısı, veri kaynağı, sözleşme ve ilgili ülke hukukuna göre somutlaştırılır.

Coğrafi işaretler bireysel bir marka gibi tek bir işletmeye münhasır hak sağlamaz. Ürünün coğrafi bağını, üretim metodunu ve ayırt edici özelliklerini gösteren tescil belgesi ile denetim sistemi esas alınır. Başvuru sahibinin niteliği, ürün grubu, coğrafi sınır, üretim metodu, denetim mercii ve kullanım biçimi başvuru öncesinde açıkça belirlenmelidir.

Bu alandaki çalışmalarımız:

• Menşe adı, mahreç işareti ve geleneksel ürün adı ayrımı
• Başvuru dosyası, ürün şartnamesi ve denetim sisteminin hukukî incelenmesi
• TÜRKPATENT nezdindeki başvuru ve itiraz süreçleri
• Tescilli adın şartnameye aykırı veya yanıltıcı kullanımı
• Amblem ve kullanım kurallarına ilişkin uyuşmazlıklar
• Üretici grupları, odalar, belediyeler ve diğer başvuru sahipleri arasındaki hukukî ilişkiler
• Türkiye’deki adların yurt dışında ve yabancı coğrafi işaretlerin Türkiye’de korunması
• Bireysel lisans sistemleriyle karıştırılmaması gereken kolektif kullanım ve denetim konuları

Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı; bireysel sınai haklar gibi devredilemez, lisanslanamaz veya rehin konusu yapılamaz. Kullanım hakkı, tescil şartlarına uygun üretim ve denetim düzeniyle birlikte değerlendirilir.

Yeni bitki çeşitleri; diğer fikri mülkiyet haklarından farklı, özel bir mevzuat ve idari sistem içinde korunur. Başvuru hakkı, çeşidin yeniliği, farklılığı, yeknesaklığı ve durulmuşluğu, çeşit adı, teknik inceleme, tescil, yıllık ücret, lisans ve yetkisiz üretim veya çoğaltım materyali kullanımı dosyanın niteliğine göre değerlendirilir.

Bu kapsamda ıslahçı, hak sahibi, üretici, lisans alan ve tohumculuk kuruluşları arasındaki sözleşmeler; araştırma kurumu veya çalışan tarafından geliştirilen çeşitlerde hak sahipliği; korunan çeşidin üretimi, satışı, devri ve kullanımından doğan uyuşmazlıklar ilgili teknik ve idari süreçlerle birlikte ele alınır. Başvuru ve sicil işlemlerinde Tarım ve Orman Bakanlığının güncel uygulamaları esas alınır.

Fikri mülkiyet hakkının varlığı ile bu hakkın ticari olarak kullanılabilmesi farklı konulardır. Sözleşmede hakkın konusu, hak sahibi, kullanım biçimi, süre, bölge, sektör, münhasırlık, alt lisans, bedel, raporlama, denetim, geliştirmeler, ihlal hâlinde yetki ve sözleşme sonrasındaki kullanım açıkça düzenlenmelidir.

Hazırladığımız ve incelediğimiz başlıca sözleşmeler:

• Marka, patent, tasarım, yazılım ve telif lisansları
• Fikri ve sınai mülkiyet hakkı devir sözleşmeleri
• Know-how ve teknoloji transferi sözleşmeleri
• Ortak araştırma ve geliştirme sözleşmeleri
• Üniversite-sanayi iş birliği ve konsorsiyum sözleşmeleri
• Yazılım geliştirme, SaaS, bakım ve destek sözleşmeleri
• Yayın, yapım, müzik, fotoğraf, reklam ve içerik üretim sözleşmeleri
• Franchise, distribütörlük, bayilik ve üretim sözleşmelerindeki fikri hak hükümleri
• Gizlilik, veri odası, prototip ve deneme sözleşmeleri
• Birlikte var olma, muvafakat, sulh ve sınırlandırma sözleşmeleri
• Royalty, asgari bedel, ciro payı, denetim ve vergi hükümleri
• Escrow, kaynak kodu teslimi ve iş sürekliliği düzenlemeleri

Sözleşmelerde yalnız hakkın adı değil, kullanım yetkisinin somut kapsamı yazılmalı; şekil şartı, sicile kayıt, üçüncü kişilere etki, rekabet hukuku, vergi ve milletlerarası özel hukuk sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.

Ticari sır koruması, bilginin gizli ve ekonomik değer taşımasının yanında bu gizliliğin korunması için somut önlemler alınmasını gerektirir. Müşteri listeleri, fiyatlama modeli, üretim yöntemi, formül, algoritma, kaynak kodu, tedarik bilgisi, teklif verisi ve iş planı her durumda otomatik olarak ticari sır sayılmaz. Bilginin erişim biçimi, kimlerle paylaşıldığı ve gizliliğin fiilen nasıl korunduğu belirleyicidir.

Koruyucu yapı kapsamında:

• Gizli bilgilerin sınıflandırılması ve ticari sır envanteri
• Gizlilik, ifşa etmeme ve amaçla sınırlı kullanım sözleşmeleri
• Çalışan, danışman, yatırımcı, tedarikçi ve proje ortağına erişim kuralları
• Yetki matrisi, kayıt tutma ve işten ayrılma protokolleri
• Numune, prototip ve teknik doküman teslim düzeni
• Rekabet yasağı ve çalışan yükümlülüklerinin geçerlilik incelemesi
• Hukuka aykırı edinme, kopyalama, açıklama veya kullanma iddiaları
• Delil tespiti, ihtiyati tedbir, haksız rekabet ve tazminat talepleri

değerlendirilir.

Şirketlerin fikri mülkiyet değeri, sicilde görünen tescil sayısından ibaret değildir. Hakların gerçek faaliyetle uyumu, doğru şirket adına kayıtlı olup olmadığı, yenileme ve ücret durumu, kullanım delilleri, çalışan ve yüklenici sözleşmeleri, lisanslar, açık kaynak bileşenleri, ihtilaflar ve hedef pazar koruması birlikte incelenmelidir.

Portföy ve hukukî inceleme çalışmalarında:

• Marka, patent, tasarım, alan adı ve telif varlıklarının envanteri
• Hak sahipliği ve devir zincirinin doğrulanması
• Sicil kayıtları, süreler, yenilemeler ve ücretlerin kontrolü
• Lisans, rehin, haciz ve diğer sınırlamaların incelenmesi
• Çalışan, geliştirici, ajans ve danışman sözleşmelerinin denetimi
• Kullanım delili ve korunmama risklerinin belirlenmesi
• Mevcut veya muhtemel ihlal ve hükümsüzlük uyuşmazlıkları
• M&A, yatırım, finansman ve şirket yeniden yapılandırmalarında fikri haklar
• Kapanış öncesi şartlar, beyan ve tekeffüller ile tazmin hükümleri
• Devir sonrası sicil ve sözleşme kayıtlarının güncellenmesi

ele alınır. Ekonomik değerleme gerektiğinde mali müşavir, finans uzmanı, patent değerleme uzmanı ve ilgili sektör profesyonelleriyle koordinasyon sağlanır; hukukî inceleme ile ekonomik değerleme birbirinden ayrılır.

Hak sahibinin değişmesi veya hakkın teminat olarak kullanılması; sözleşme, şekil, sicil ve üçüncü kişilere etki yönlerinden birlikte ele alınır. Marka veya patentin şirket ortağı adına kayıtlı olması, hakkın şirkete ait olduğu anlamına gelmez.

• Devir ve lisans belgelerinin şekil şartları, kapsamı ve sicile kaydı.
• Miras yoluyla intikal, birden fazla hak sahipliği ve temsil düzeni.
• Rehin, teminat, haciz ve mevcut lisansların işlem üzerindeki etkisi.
• Yatırım ve şirket devrinde hak zinciri, kapanış koşulları, beyan ve sorumluluklar.
• İşlem sonrasında sicil, lisans, alan adı ve yetkili hesap kayıtlarının güncellenmesi.

Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adının özel rejimi ile telif haklarında mali ve manevi hak ayrımı saklıdır. Hukukî inceleme, bağımsız ekonomik değerleme yerine geçmez.

Bir fikri mülkiyet uyuşmazlığında ilk soru yalnız “benzerlik var mı?” değildir. Hakkın geçerliliği, koruma kapsamı, hak sahibi, fiilin niteliği, kullanımın ticari olup olmadığı, istisnalar, önceki haklar, hakkın tükenmesi, sözleşme ilişkisi, kusur, zarar ve deliller birlikte incelenir.

Somut olaya göre değerlendirilebilecek başlıca talepler:

• Hakka tecavüzün tespiti
• Muhtemel tecavüzün önlenmesi
• Devam eden tecavüzün durdurulması
• Tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılması
• Tecavüz bulunmadığının tespiti
• Hak sahipliği veya başvurunun devri
• Tescilin hükümsüzlüğü veya idari iptali
• Maddi zarar ve yoksun kalınan kazanç
• Koşulları varsa manevi tazminat ve itibar zararı
• Lisans bedeline dayalı hesaplama
• Ürün, ambalaj, etiket ve üretim araçları hakkında karar verilmesi
• Kararın ilanı
• Sözleşmeye aykırılık, cezai şart ve hesap verme talepleri
• Yargılama gideri ve vekâlet ücreti

Talepler hak türüne göre değişir. Marka, patent, tasarım, telif, ticari sır ve haksız rekabet hükümleri birbirinin yerine geçirilmeden; her talebin hukukî ve delil dayanağı ayrı kurulmalıdır.

İhlal oluşturan ürünlerin piyasaya sürülmesi, delillerin silinmesi, üretim veya satış kayıtlarının kaybolması ya da ihlalin çevrim içi ortamda hızla yayılması hâlinde nihai kararın beklenmesi hakkın korunmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle dosyanın ilk aşamasında delil tespiti ve ihtiyati tedbir ihtiyacı değerlendirilir.

Somut olaya göre:

• İhlal oluşturan fiilin geçici olarak durdurulması
• Ürün, ambalaj, etiket ve üretim araçlarına ilişkin tedbir
• Üretim, satış, ithalat veya ihracatın önlenmesi
• İşyerinde, depoda, fuarda veya dijital ortamda delil tespiti
• Ticari defter, fatura, stok ve satış kayıtlarının korunması
• E-ticaret ilanı, alan adı veya sosyal medya içeriğine ilişkin geçici önlem
• Gümrük işlemlerinin geçici durdurulması
• Teminat ve karşı teminatın değerlendirilmesi

gündeme gelebilir.

Ekran görüntüsü tek başına her zaman yeterli değildir. URL, tarih-saat, hesap bilgisi, kaynak, ürün örneği, test satın alımı, fatura, platform yazışması ve dijital kaydın elde ediliş biçimi birlikte belgelenmelidir. Delil toplama süreci kişisel veriler, haberleşmenin gizliliği ve hukuka uygun delil ilkeleri gözetilerek planlanır.

Önlem istenirken hak sahipliği, ihlal ihtimali, aciliyet, yaklaşık ispat ve teminat koşulları somutlaştırılır. Kararın uygulanması ve gerektiğinde esas davanın açılması için öngörülen süreler ayrıca takip edilir; tedbir talebi nihai sonucun garantisi değildir.

İhtarname veya dava alan kişi bakımından inceleme, karşı tarafın talebinin haklı olduğunu varsayarak başlamaz. Hakkın geçerliliği, önceki haklar, koruma sınırları, kullanım izni, istisnalar, tükenme ve talep edilen önlemin ölçülülüğü ayrı ayrı değerlendirilir.

• Marka, patent, faydalı model ve tasarıma özgü hükümsüzlük sebepleri.
• Gerçek hak sahibi, buluşçu veya tasarımcı sıfatı; gasp ve başvurunun devri talepleri.
• Teknik istem, tasarımın genel izlenimi veya işaretlerin karıştırılma ihtimali incelemesi.
• Kullanmama savunması, önceki kullanım, izin ve sözleşmesel kullanım sınırları.
• Koşulları varsa tecavüz bulunmadığının tespiti davası; mevcut tecavüz davasıyla usul ilişkisi.
• Tedbire itiraz, teminat, karşı talepler ve ticari faaliyete etkiler.

Belge ve ürün örnekleri değiştirilmeden korunur. İhtarnameye cevap verilmesi, dava veya Kurum işlemlerine ilişkin süreleri kendiliğinden durdurmaz.

Tazminat değerlendirmesinde ihlal fiili kadar zararın, illiyet bağının, ilgili sorumluluk koşullarının ve hesap yönteminin belirlenmesi gerekir. Sınai haklar, telif hakları, haksız rekabet ve sözleşmeye aykırılık aynı hesap rejimine tabi değildir.

• Fiilî zarar, yoksun kalınan kazanç ve koşulları varsa itibar veya manevi zarar.
• Hak sahibinin muhtemel geliri, ihlal edenin kazancı veya varsayımsal lisans bedeli seçeneklerinin uygulanabilirliği.
• Fatura, üretim, stok, satış, maliyet ve ticari defter kayıtları.
• Lisans oranı, pazar, dönem ve ürün bazında bilirkişi incelemesine elverişli veri.
• Telif haklarında bedel ve tazminat taleplerinin farklı şartları.
• Aynı zarar için mükerrer tahsilin önlenmesi; faiz, gider ve taleplerin kapsamı.

Her ihlal için sabit bir tazminat veya otomatik katlı ödeme sonucu yoktur. Talep türü ve miktarı deliller ile uygulanacak hüküm üzerinden oluşturulur.

Taklit veya ihlal şüphesi bulunan ürünler fiziksel mağaza, üretim yeri ve depoların yanında e-ticaret siteleri, çevrim içi pazar yerleri, sosyal medya hesapları ve sınır ötesi gönderiler üzerinden dolaşıma girebilir. Platform bildirimi, gümrük başvurusu, ihtiyati tedbir, hukuk davası ve ceza şikâyeti aynı olayda birbirini etkileyebilir.

Bu süreçlerde:

• Ürünün taklit, izinsiz üretim veya orijinal ürün olup olmadığı
• Marka, tasarım, patent, telif ve haksız rekabet dayanakları
• Hakkın tükenmesi ve paralel ithalat savunmaları
• Üretici, ithalatçı, satıcı, platform ve hizmet sağlayıcının konumu
• Gümrükte durdurma ve numune incelemesi
• Platform bildirim ve karşı bildirim süreçleri
• .tr alan adlarında TRABİS Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması ve adli başvuru seçenekleri
• Uluslararası alan adlarında ilgili alternatif uyuşmazlık çözüm kuralları
• Satış ve stok miktarının ispatı
• Hukuk ve ceza dosyalarındaki beyanların uyumu
• Ölçülülük, teminat ve ticari faaliyete etkiler

birlikte değerlendirilir.

Fikri ve sınai mülkiyet hakları kural olarak ülkeseldir. Türkiye’deki tescil veya koruma, her ülkede kendiliğinden aynı sonucu doğurmaz. İhracat, e-ticaret, üretim, lisans, yatırım ve franchise planlarında hedef ülkeler; başvuru zamanı, bütçe, pazar önceliği, üretim noktası ve uyuşmazlık riski dikkate alınarak seçilmelidir.

Uluslararası stratejide:

• Madrid Sistemi üzerinden uluslararası marka koruması
• PCT sistemi ve Avrupa patenti dâhil patent başvuru seçenekleri
• Lahey Sistemi üzerinden uluslararası tasarım koruması
• Avrupa Birliği marka ve tasarım koruması
• Telif hakkı ve bağlantılı haklara ilişkin uluslararası sözleşmeler
• Coğrafi işaret ve menşe adlarının uluslararası korunması
• Öncelik hakları, ülke seçimi ve başvuru takvimi
• Yabancı ofis kararlarına cevap ve yerel vekil koordinasyonu
• Sınır ötesi lisans, devir, vergi ve uygulanacak hukuk
• Yabancı mahkeme veya hakem kararlarının tanınması ve uygulanması

değerlendirilir. Uluslararası başvuru sistemleri tek bir “dünya tescili” oluşturmaz; belirlenen ülkelerdeki koruma, ilgili sistemin ve ülke hukukunun koşullarına göre doğar.

Taklit ürün ile hak sahibinin veya onun izniyle piyasaya sürülmüş orijinal ürün aynı şekilde değerlendirilmez. Sınai hakların tükenmesi, ilgili ürünün piyasaya sunumu ve hak sahibinin rızasıyla bağlantılıdır.

• Ürünün orijinalliği, tedarik zinciri, seri numarası ve piyasaya sunum belgeleri.
• Ürünün değiştirilmesi, bozulması, yeniden ambalajlanması veya yanıltıcı sunumu.
• Marka kullanımının gerekli tanıtım sınırı ile bağlılık izlenimi yaratması arasındaki fark.
• Paralel ithalatta sınai hak, sözleşme, rekabet, gümrük ve ürün güvenliği düzenlemelerinin ayrılması.

Bir ürünün orijinal olması bütün ithalat ve satış koşullarının sağlandığı anlamına gelmez; yetkili dağıtıcı olmamak da tek başına her satışı hak ihlaline dönüştürmez.

Uyuşmazlığın çözüm yolu; hakkın türü, talep sonucu, tarafların tasarruf yetkisi ve geçerli sözleşme hükümlerine göre seçilir. Her fikrî mülkiyet uyuşmazlığı aynı mahkemede görülmez veya tahkime elverişli değildir.

• Talebin niteliğine göre görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi.
• Ticari para taleplerinde dava şartı arabuluculuğun kapsamı; hakka ilişkin diğer taleplerle ilişki.
• Lisans bedeli, sözleşmenin ifası veya ihlal iddiasında sulh ve müzakere seçenekleri.
• Tahkim anlaşması, tahkime elverişlilik ve tescilin geçerliliği üzerindeki sınırlar.
• TÜRKPATENT ve YİDK kararlarına karşı başvuru ile mahkeme denetiminin ayrılması.
• İstinaf, koşulları varsa temyiz ve kararın icrası; yabancı kararların tanınması ve tenfizi.

İhtiyati tedbir veya delil tespiti ihtiyacı müzakere sürerken de değerlendirilebilir. Sonuç, dosyanın olaylarına, delillere ve yetkili merciin değerlendirmesine bağlıdır.