Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSilahlar ve yasak aletler
6136 sayılı Kanun · 14–15
6136 m. 14–15: yasak bıçakların imalatı ve nakli; satış, taşıma ve bulundurma; mesleki alet istisnası, saldırı amacı, seri muhakeme, önödeme ve tutuklama ayrımları.
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Bu sayfa 6136 sayılı Kanun m. 14 ve 15’teki farklı suç ve hâlleri birlikte açıklar. m. 14 ülkeye sokma, yapım ve nakil hattını; m. 15 satış, edinme, taşıma, bulundurma ve belirli aletleri sırf saldırı amacıyla taşımayı düzenler. Suçun konusu önce m. 4–5’e göre belirlenir.
m. 4’te kama, hançer, sustalı çakı, pala, kılıç, kasatura, süngü, belirli sivri/oluklu bıçaklar, muşta, boğma teli ve salt saldırı/savunma için yapılmış benzeri aletler sayılır. Yasak kapsamındaki eşyanın kanuna aykırı üretim/dolaşımı ile normal kullanım aletinin saldırı amacıyla taşınması birbirinden ayrılır.
Kamu güvenliği ve saldırıya özgü aletlerin kontrolü korunur. İlk üç fıkra bakımından bir kişinin yaralanması şart değildir. Gerçek bir mağdura karşı tehdit veya yaralama meydana gelmişse o suç ayrıca kendi unsurlarıyla incelenir.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Fail, yasak kapsamındaki aletin üretim, nakil, satış, edinme, taşıma veya bulundurma hareketini gerçekleştiren gerçek kişidir. Ortak mekân veya araçta bir alet bulunması, içerideki herkesin fail olduğu anlamına gelmez.
Önce aletin m. 4’te sayılı veya benzer özel nitelikte olup olmadığı; sonra fiilin m. 14 ya da m. 15’te hangi harekete girdiği belirlenir. Ticari ad veya bıçağın yalnız uzunluğu her olayda kesin hukuki sınıf sağlamaz.
| Konu | İspat ve değerlendirme |
|---|---|
| Teknik özellik | Açılma/kilit mekanizması, yapısal özellik, kullanım amacı ve kanuni benzerlik kriminal raporla açıklanır. Her “kelebek/çakı” ticari etiketinden otomatik sonuç çıkarılmaz. |
| Üretim ve nakil | Atölye/ithal/teslim belgeleri, eşyanın kaynağı, sevkiyat ve failin rolü; m. 14 ile m. 15 ayrımı. |
| Taşıma/bulundurma ve bilgi | Aletin bulunduğu yer, kişinin erişimi ve tasarrufu, eşyanın varlığını bilmesi; salt araç sahibi olmak yeterli değildir. |
| Mesleki/olağan kullanım | Faaliyetin niteliği, gerekli araç olup olmadığı, izin belgeleri ve taşınma koşulları. |
| Sırf saldırı amacı | m. 15/4’te olay bağlamı, açıklamalar ve eşlik eden davranış; yalnız aleti taşımak özel amaç ispatının yerine geçmez. |
| Sayı/nitelik ve vahamet | m. 14/4’te miktar; m. 15/2’de sayı veya nitelik. m. 15/3’teki ayrı kanuni anlatım korunarak gerekçe kurulmalıdır. |
| Hukuka uygun delil | Arama/elkoyma dayanağı, tutanak, eşya sayımı ve rapor eşleşmesi; hukuka aykırı delilin hükme esas alınmaması. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220
m. 14 ve 15’teki fiillerde kast aranır; eşyanın varlığını ve ilgili maddi özelliklerini bilme ile fiili isteme belirlenir. m. 15/4 ayrıca sırf saldırıda kullanma amacı arar; m. 15/1’de yasak nitelikteki alet için aynı özel amaç ayrıca şart değildir.
m. 4/2 ve m. 5’teki meslek/sanat izinleri ile m. 4/3’teki olağan ev, tababet, sanayi, tarım ve spor aletleri kapsam ayrımıdır. İzinli veya kapsam dışı eşyanın kullanma amacı dışında ya da sırf saldırı için taşınması m. 15/3–4 bakımından yeniden değerlendirilir.
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
m. 14’te ülkeye sokmaya kalkışma da açıkça yaptırıma bağlandığından yalnız giriş tamamlanmadığı gerekçesiyle ayrıca teşebbüs indirimi uygulanmaz. Diğer hareketlerde icra başlangıcı ve tamamlanma genel kurallarla ayrılır.
m. 14’ün dört fıkrası ile m. 15’in dört fıkrası aşağıdaki farklı şartları taşır. Kanunda tek ve evrensel bir bıçak sayısı/uzunluğu eşiği verilmiş gibi sunulamaz.
| Hâl | Koşul | Özel sonuç |
|---|---|---|
| m. 14/1 | Yasak aletin ithali, ithale kalkışma, yapımı veya nakil hareketleri. | Niteliği veya sayı olarak azlığı varsa ceza yarısına kadar indirilir. |
| m. 14/2 | /1 fiillerini işlemek üzere teşekkül kuran/yöneten/mensup olanların fiili. | 5–10 yıl ve özel gün cezası; örgüt olguları ayrıca saptanır. |
| m. 14/3 | Teşekkül hâli dışında en az iki kişinin ortak icrası. | /1 cezaları bir kat artırılır. |
| m. 14/4 | Aletlerin miktar bakımından vahim olması. | İlgili önceki fıkra cezasında 1/2 artırım. |
| m. 15/1 | Yasak aleti satma/aracılık, satın alma, taşıma/bulundurma. | Saldırı amacı ayrıca aranmaz; eşyanın yasak niteliği belirleyicidir. |
| m. 15/2 | Kapsamdaki aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahameti. | 1/2–bir kat artırım. |
| m. 15/3 | İzinli imal edilen aletin kullanma amacı dışında sayılan hareketlere konu olması. | /1 cezası; kanundaki vahamet koşullarında /2 cezası. |
| m. 15/4 | m. 4/3 kapsamındaki aleti sırf saldırı amacıyla taşıma. | 3 aya kadar hapis veya adli para; /1–3’ten farklı usul. |
| Ek m. 1/2 | Kanunda sayılan özel yerde kanuna aykırı taşıma/bulundurma. | İlgili cezanın iki katı; somut yer ve fiil kanıtlanmalı. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
m. 14 ve m. 15/1–3’te hapis ile adli para birlikte; m. 15/4’te ise seçimlik olarak düzenlenmiştir. Aşağıdaki temel aralıklar başka artırım veya indirim bulunmayan yetişkin içindir.
Adli para için temel gün sayısı ile günlük miktar ayrı belirlenir; güncel TCK m. 52’de günlük tutar 100–500 TL’dir. Nitelikli artırımlar ve lehe kanun karşılaştırması ayrıca yapılır.
Ek m. 5, m. 12 ve 13’teki askeri savaş silahları/mermileri içindir; bıçak dosyasına sırf “silah” sözcüğü nedeniyle uygulanmaz.
| Fıkra | Hapis | Adli para / açıklama |
|---|---|---|
| m. 14/1 | 2–5 yıl | En az 200 gün; maddede özel üst sınır bulunmadığından temel gün sınırında TCK m. 52 uygulanır. |
| m. 14/1 azlık | Ceza yarısına kadar indirilir | Eşyanın niteliği veya sayı olarak azlığı gerekçelendirilir. |
| m. 14/2 | 5–10 yıl | 1.000–10.000 gün. |
| m. 14/3 | /1 cezasının bir kat artırımı; azlık/diğer neden yoksa 4–10 yıl | İlgili gün cezası bir kat artırılır. |
| m. 14/4 | İlgili fıkrada 1/2 artırım | Gün cezası da kanuni artırıma tabidir. |
| m. 15/1 | 6 ay–1 yıl | En az 25 gün; temel üst sınır için TCK m. 52. |
| m. 15/2 | 1/2–bir kat artırım; başka neden yoksa 9 ay–2 yıl zarfı | Temel gün cezası aynı kanuni artırım oranına tabidir. |
| m. 15/3 | Koşullara göre /1 veya /2 cezası | İzinli yapım, amaç dışı fiil ve vahamet ayrı belirlenir. |
| m. 15/4 | 3 aya kadar hapis veya adli para | Hapis ve para birlikte zorunlu değildir. |
| Ek m. 1/2 | İlgili cezanın iki katı | Özel yerde kanuna aykırılık koşulları aranır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
m. 14 ve 15’teki suçlar resen soruşturulur; şikâyet ve altı aylık şikâyet süresi şartı yoktur. Bıçakla tehdit/yaralama mağdurunun vazgeçmesi, bu ayrı kamu güvenliği suçlarını kendiliğinden düşürmez.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Yetişkinde uzlaştırma yoktur. m. 15/1–3 seri muhakeme açık listesindedir; m. 14 ve m. 15/4 aynı listede değildir. m. 15/4’ün hafif yaptırımı nedeniyle önödeme ayrıca önemlidir.
Seri muhakeme, soruşturmanın sonunda yeterli şüphe ve diğer kanuni şartlarla savcılıkça teklif edilir; şüphelinin müdafii huzurunda kabulü gerekir. Temel ceza ve uygulanabilir zincirleme suç üzerinden kanuni yarı indirim yapılır; güvenlik tedbirleri ve kişiselleştirme ayrıca değerlendirilir.
Yaş küçüklüğü/akıl hastalığı, iştirak edenlerden birinin kabul etmemesi veya kapsamdaki suçun kapsam dışı başka suçla birlikte işlenmesi gibi CMK m. 250 istisnaları sonucu değiştirir. Bıçakla ayrıca tehdit/yaralama işlenmiş olayda sırf m. 15 listede diye seri usul kesin kabul edilemez.
Önödeme, uzlaştırma veya seri muhakeme indirimiyle aynı kurum değildir. Seri usul sonuçsuz kalırsa kabul beyanı sonraki genel muhakemede aleyhe delil olarak kullanılamaz.
| Hâl | Seri muhakeme | Önödeme / basit yargılama |
|---|---|---|
| m. 14/1–4 | Hayır. | Önödeme yok; kanuni üst sınırlar basit yargılama eşiğini aşar. |
| m. 15/1 | CMK m. 250/1-b kapsamında. | Genel önödeme eşiğini karşılamaz. Genel usule dönülürse kişi/olay istisnası yokken basit yargılama değerlendirilebilir. |
| m. 15/2–3 | CMK m. 250/1-b kapsamında. | Önödeme yok. Yalnız temel /2 üst sınırı 2 yıl olsa da ek artırım varsa basit yargılama üst sınırı yeniden hesaplanır. |
| m. 15/4 | Seri listesinde değil. | Temel 3 aylık üst sınır ve seçimlik para nedeniyle TCK m. 75 önödeme koşulları değerlendirilir. Sonuçsuz kalırsa şartlarıyla basit yargılama. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220
m. 14 ve 15, CMK m. 100/3’teki 6136 m. 12 katalog atfının kapsamında değildir. Katalogda olmama ile tutuklama yasağı aynı değildir: m. 14’te genel şartlarla tutuklama değerlendirilebilir; m. 15’in başka artırımı bulunmayan hâllerinde üst sınır nedeniyle yasak vardır.
Arama/elkoyma ve eşyanın teknik incelemesi kendi hukuki koşullarına tabidir. Bıçağa elkonulması tek başına mahkûmiyet, sürekli tutukluluk veya kesin müsadere anlamına gelmez.
| Hâl | Tedbir sonucu |
|---|---|
| m. 14 | Somut delile dayalı kuvvetli şüphe, tutuklama nedeni ve ölçülülük gerekir; adli kontrolün neden yetersiz olduğu açıklanır. |
| m. 15/1–3; ek artırım yok | Hapis üst sınırı en çok 2 yıl olduğundan ve suç vücut dokunulmazlığı suçu olmadığından CMK m. 100/4 tutuklama yasağı. |
| m. 15/4 temel hâl | 3 aylık üst sınır nedeniyle tutuklama yasağı. |
| Ek m. 1 ile ağırlaşan hâl | Üst sınır yeniden belirlenir. Örneğin /2’de 2 yıllık üst sınır ayrıca iki katına çıkmışsa aynı 2 yıl yasağı varsayılamaz. |
| Bağlantılı yaralama/öldürme/örgüt | O suçun katalog ve tedbir şartları ayrıca uygulanır; bıçak suçundaki yasak bütün dosyaya otomatik taşınmaz. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Yetişkin için m. 14 ve 15’in genel görevli mahkemesi Asliye Ceza Mahkemesidir. m. 14/2’nin üst sınırı 10 yıldır; tek başına 10 yıl olması Ağır Ceza görevi yaratmaz. Görev belirlenirken 5235 m. 14 gereği artırıcı/indirici nedenler ayrı tutulur; terör vasfı, çocuk veya bağlantılı ağır suç özel değerlendirme gerektirir.
| Aşama | İncelenecek husus |
|---|---|
| Soruşturma | Teknik alet niteliği, kullanım/meslek izni, taşıma amacı ve eşyanın kim tarafından bilindiği. |
| Usul seçimi | m. 14 genel usul; m. 15/1–3’te seri muhakeme şartları; /4’te önödeme. |
| İddianame / duruşma | m. 14–15 ayrımı, sayı/nitelik, ortak icra/teşekkül ve yer artırımı; savunma ve lehe belgeler. |
| Hüküm | Hapis/para, seri veya basit usulün etkisi, HAGB/erteleme/çevirmeye ayrı gerekçe ve müsadere. |
| Kanun yolu / infaz | Hükmün hangi usulle verildiğine göre itiraz/istinaf; kesinleşme sonrasında hapis ve para için ayrı infaz. |
Dayanak: 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu · m. 4/b, 5, 17
Yetişkin için ek artırımı olmayan m. 14/1 ve m. 15/1–4’te olağan dava zamanaşımı 8 yıldır. m. 14/2 ve /3’te üst sınır 10 yıl olduğundan 15 yıl; /4 veya başka ağırlaştırıcı nedenle üst sınır değiştiğinde TCK m. 66’ya göre yeniden değerlendirme gerekir. Azlık/kişisel indirim ile dava zamanaşımı hesabı aynı işlem değildir.
İki hafta 14 gün diye başlangıç gününe keyfî ekleme yapılarak hesaplanmaz; CMK m. 39 daki hafta hesabı ve son günün tatil olması kuralı uygulanır. Elektronik tebligatta kanuni tebliğ tarihi ayrıca tespit edilir. Süre kaybında kusursuzluk varsa eski hâle getirme kurumu ayrıca gündeme gelebilir.
Güncel süre tablosu 1.06.2024 öncesinde verilmiş kararların tamamına geriye doğru uygulanmaz. Karar tarihi, tebliğ belgesi ve geçiş hükmü dosyada birlikte saklanmalıdır.
| Karar / işlem | Süre ve başlangıç | Uygulama sınırı |
|---|---|---|
| Tutuklama/adli kontrol ve itiraza açık hâkim kararı | Kural olarak öğrenmeden itibaren 2 hafta; CMK m. 268. | Karara özgü özel süre varsa o uygulanır. Tahliye talebi yalnız bu itiraz süresiyle sınırlı değildir. |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Suçtan zarar görenin tebliğden itibaren 2 hafta itirazı; CMK m. 173. | Kamu güvenliğine karşı suçta her ihbarcı kendiliğinden suçtan zarar gören sıfatını kazanmaz. |
| Seri muhakeme hükmü | İtiraz; CMK m. 250/14 ve 268 uyarınca kural olarak öğrenmeden 2 hafta. | İstinaf yolu ile karıştırılmaz. |
| Basit yargılama hükmü | İtiraz; CMK m. 252 ve 268 uyarınca kural olarak öğrenmeden 2 hafta. | Sanığın itirazı üzerine genel usulde verilen hükümde basit yargılama indiriminin korunması ayrıca değerlendirilir. |
| İstinafa açık genel usul hükmü veya güncel HAGB kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 273 ve 231/12. | CMK m. 272 kesinlik istisnaları ve eski kararlar için geçiş hükümleri saklıdır. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 291. | Her istinaf kararı temyize açık değildir; CMK m. 286’da suç, ceza ve karar türü birlikte belirleyicidir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
m. 15’te kısa süreli cezalar ve seri muhakeme; m. 14’te ise nitelikli hâlin yüksek cezası önemlidir. HAGB, erteleme ve seçenek yaptırımın her biri sonuç cezaya ve farklı kişisel koşullara bağlıdır.
m. 15/1–3’te kanun baştan hapis ve para birlikte öngörür; hapsin çevrilmesi veya ertelenmesi, birlikte hükmedilmiş para cezasını kendiliğinden kaldırmaz. HAGB verilen aynı hapis ayrıca ertelenemez veya seçenek yaptırıma çevrilemez.
Takdiri indirim otomatik değildir. Aletin sırf satışta düşük fiyatlı olması, m. 14’teki nitelik/sayı azlığı veya m. 15’teki vahamet değerlendirmesini tek başına belirlemez.
| Kurum / örnek | Bu suç grubundaki sonuç |
|---|---|
| HAGB | Sonuç hapis en çok 2 yıl veya adli para; önceki kasıtlı mahkûmiyet, tekrar suç işlememe kanaati, varsa doğrudan zararın giderilmesi ve yasal istisnalar incelenir. m. 14/1’de 2 yıl temel ceza ve yalnız m. 62 ile 1 yıl 8 ay örneği eşiğe uygun olabilir. |
| Nitelikli m. 14/2 | 5 yıl temel ceza ve yalnız m. 62 ile 4 yıl 2 ay kalır; olağan HAGB/erteleme eşikleri aşılır. Azlık veya başka indirim her fıkraya otomatik taşınamaz. |
| Seri muhakemede m. 15/1 | 6 ay temel hapis için yalnız seri yarı indirimi örneğinde 3 ay sonuç hapis oluşur. Para cezası ve müsadere ayrıca; herkesin kesinlikle cezaevine girmeyeceği söylenemez. |
| Erteleme | TCK m. 51: genel 2 yıl; suç tarihinde 18 yaşından küçük/65 yaşını bitirmiş kişi için 3 yıl sonuç hapis eşiği ve sabıka/kanaat koşulları. Para cezası ertelenmez. |
| Seçenek yaptırım | Sonuç hapis kural olarak 1 yıl veya daha az ve diğer koşullar. m. 15/4’te kanun hapis veya para seçeneği tanıdığı için hapis seçilmişse bu hapis sonradan adli paraya çevrilemez; TCK m. 50/2. |
| Müsadere | TCK m. 54 çerçevesinde yasak eşya değerlendirilir. Beraat, HAGB veya önödeme her durumda bıçağın iadesi demek değildir; yasak niteliği ve üçüncü kişi hakkı ayrı incelenir. |
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Başka özel infaz rejimi bulunmayan yetişkinin süreli hapis cezasında genel koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. m. 14/2’de örgüt/teşekkül niteliği, TMK kapsamı, tekerrür veya başka ilam varsa özel hükümler ayrıca uygulanır. m. 15’in para cezası seçilen hâli için baştan hapis “yatarı” hesaplanmaz.
Suç tarihi, kesin hüküm, sabıka/tekerrür hükmü, ilamların toplanması ve güncel geçiş kuralları gerçek infaz hesabı için gereklidir. HAGB ve erteleme henüz kurumda infaz edilen sıradan hapis hükmüyle eşit tutulmaz.
| Durum | Ayrım |
|---|---|
| m. 14/1, /3 veya m. 15; özel rejim yok | Süreli hapiste genel 1/2. Ortak icra tek başına örgüt infazı doğurmaz. |
| Örgüt faaliyeti | 5275 m. 107/4 ve ilgili koşullarla 2/3; daha ağır özel rejim korunur. Teşekkül olguları hükümle ilişkilendirilir. |
| 3713 m. 4/b koşulları | Terör amacıyla kurulmuş örgüt faaliyeti içinde 6136 suçu için yetişkinde 3/4 rejimi gündeme gelebilir; her bıçak suçu terör değildir. |
| 1 yıl sonuç hapis örneği | Olağan rejimde koşullu salıverilme eşiği 6 aydır. Denetimli serbestlik, iyi hâl, asgari kurumda kalma ve mahsup uygulanmadan “yatmaz” sonucu verilmez. |
| Adli para | Ödeme ve ödenmemeye ilişkin 5275 m. 106 usulü ayrı işler; para nedeniyle çevrilen hapis normal 1/2 hesabıyla aynı değildir. |
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu · m. 4/b, 5, 17; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Şüpheli/sanık, aletin hangi teknik özellik nedeniyle yasak sayıldığını ve hangi fıkranın isnat edildiğini öğrenebilir; müdafi yardımı, susma, lehe delil ve rapora itiraz haklarını kullanabilir. Seri muhakemede müdafi huzurunda özgür iradeyle kabul gerekir.
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Aletin teknik niteliği ve olayda neden taşındığı netleşmeden “bıçak taşıma cezası” şeklinde tek sonuç kurulamaz. Önce rapor, olay yeri, failin bilgisi, meslek/izin ve isnat edilen madde birlikte değerlendirilmelidir.
| Hazırlık | Somut yararı |
|---|---|
| Kriminal rapor, eşya fotoğrafı ve sayım | m. 4 kapsamı, yasak nitelik, vahamet ve ele geçirilen eşyanın doğru eşleşmesi. |
| Meslek, faaliyet ve izin kayıtları | Olağan kullanım ile amaç dışı/sırf saldırı amacı ayrımı. |
| Arama ve elkoyma tutanakları | Delilin hukuka uygunluğu ve eşyanın kimin hâkimiyetinde olduğu. |
| Nakil/ithal/üretim ve satış belgeleri | m. 14 ile m. 15 ayrımı; kişinin fiili ve kastı. |
| Seri muhakeme/önödeme bildirimi | Kabul, ödeme süresi ve hangi usulün hangi fıkraya uygulandığı. |
| Bağlantılı tehdit/yaralama dosyası | Usul istisnası, tutuklama ve bağımsız suçların etkisi. |
| Tebligatlar ve kesinleşmiş ilamlar | Kanun yolu süreleri ve varsa infaz hesabı. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu · m. 4/b, 5, 17
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıİfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin