Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSuç dizinine dönAçıklamalı rehber
Silahlar ve yasak aletler
Ruhsatsız Silah Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi
6136 sayılı Kanun · 13
Bir bakışta
Ruhsatsız silah, mermi ve silah parçasında dört ayrı suç hâli; idari ihlal ayrımı, ceza, seri muhakeme, önödeme, tutuklama, kanun yolları ve infaz.
- Kanun
- 6136 m. 13
- Temel ceza
- 2–4 yıl hapis +100–500 gün para
- Şikâyet
- Resen
- Uzlaştırma
- Kapsamda değil
- Seri muhakeme
- Yalnız m. 13/3
- Önödeme
- Şartlarıyla m. 13/4
İlgili bilgiyi öne çıkarın
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Suçun kimliği ve kapsamı
6136 sayılı Kanun m. 13; ateşli silah, mermi ve maddede tek tek sayılan ana veya balistik önemi olan parçaları kanuna aykırı satın alma, taşıma ve bulundurmayı düzenler. Birinci–dördüncü fıkralar adli suç; beşinci–altıncı fıkralar belirli ruhsat ve nakil ihlalleri için idari yaptırımdır.
- Silah ticareti, kaçakçılığı ve dönüştürerek üretme m. 12; yasak bıçaklar m. 14–15 kapsamındadır. Bu fiiller m. 13 ile aynı suç değildir.
- Silahın çocuğun eline geçmesine özen yükümlülüğüne aykırı olarak neden olma, 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe giren m. 13/A kapsamında ayrıca düzenlenmiştir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Bu suç hangi davranışları kapsar?
Kanunun izin vermediği şekilde silahı edinmek, bir yerden başka yere taşımak veya fiilî egemenlik altında tutmak bu maddenin hareketleridir. Silahı ateşlemek, birini yaralamak ya da malik olmak suçun her hâlinde aranan şart değildir.
- Taşıma ile ev/işyerinde bulundurma farklı fıkralara bağlanabilir; bulundurma ruhsatı genel bir taşıma ruhsatı değildir.
- Mermisiz bir silah veya maddede sayılan tek bir ana parça da teknik niteliğine ve ilgili fıkranın şartlarına göre suç konusu olabilir. Her metal parça veya aksesuar bu kapsama girmez.
- Ruhsatın hiç bulunmaması ile kanunun idari yaptırıma ayırdığı yenileme, devir ve adres değişikliği ihlali birbirine eşitlenmez.
Korunan hukuki değer
Korunan değer kamu güvenliği ve ateşli silahlar üzerindeki yasal denetimdir. Suçun oluşması için belirli bir kişinin yaralanması veya maddi zararı zorunlu değildir. Bu nedenle yalnız bir kişinin şikâyetten vazgeçmesi ya da zararının ödenmesi silah dosyasını düşürmez.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Fail, mağdur ve suçtan zarar gören
Fail, yasak silahı, mermiyi veya sayılan parçayı bilerek satın alan, taşıyan ya da bulunduran gerçek kişidir. Malik, ruhsat sahibi ve fiilî kullanıcı aynı kişi olmayabilir. Bir evde veya araçta bulunmak tek başına suçun faili olmayı göstermez.
- Birlikte hâkimiyet iddiasında her kişinin eşyanın varlığını bilip bilmediği, erişimi ve tasarrufu somutlaştırılır.
- Çocuk bakımından suç tarihindeki yaş, Türk Ceza Kanunu m. 31 ve çocuklara özgü usul güvenceleri uygulanır; yetişkin ceza tablosu doğrudan çocuğa aktarılmaz.
- Ruhsatın kişiye ait olması, başka kişiye taşıma yetkisi vermez. Görev nedeniyle taşıma istisnasında kişinin sıfatı ile yer ve zaman koşulları birlikte aranır.
Suçun maddi unsurları
İlk ayrım, ele geçen eşyanın hukuken ve teknik olarak ne olduğudur. Sonra kişiyle ilişkisi, bulunduğu yer, ruhsat durumu, sayı ve nitelik değerlendirilir. Kriminal raporun kanun kapsamını açıklaması ile mahkemenin hukuki nitelendirmesi ayrı görevlerdir.
| İspatlanacak konu | Gerekli ayrım / belge |
|---|---|
| Silahın niteliği | Ateşli silah olup olmadığı; çalışabilirliği ve teknik özellikleri; m. 12/4’te sayılan nitelik; dönüştürülmüş kurusıkı olup olmadığı. |
| Mermi ve parça | Fişeklerin ve parçaların teknik niteliği, miktarı ve m. 13’te açıkça sayılan parçalardan olup olmadığı; aksesuarla ana parça ayrımı. |
| Hâkimiyet ve bilme | Ele geçirme yeri, kişinin kullanım ve erişimi, beyanlar, parmak izi/DNA gibi araştırmaların dosyadaki değeri; salt yakınlıkla sorumluluk kurulamaz. |
| Ruhsat ve nakil | Taşıma/bulundurma ruhsatının sahibi, süresi ve kapsamı; nakil belgesinin günü/güzergâhı; m. 13/5–6 daki idari istisnanın oluşup oluşmadığı. |
| Delilin hukuka uygunluğu | Arama emri/kararı, gecikmede sakınca gerekçesi, elkoyma ve hâkim onayı, tutanak ve eşyanın muhafaza zinciri. Hukuka aykırı delil hükme esas alınamaz. |
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Kast ve taksir değerlendirmesi
Maddenin ilk dört fıkrasındaki suçlarda kast gerekir: kişinin eşyanın varlığı ile suçun maddi şartlarını bilmesi ve satın alma, taşıma veya bulundurmayı istemesi aranır. Başkasının silahını habersizce taşıyan kişinin durumu, kendi silahını bilerek taşıyan kişiyle aynı değildir.
- Eşyanın varlığına veya niteliğine ilişkin esaslı hata Türk Ceza Kanunu m. 30/1 kapsamında kastı etkileyebilir.
- Fiilin haksızlık oluşturduğu konusunda kaçınılmaz hata m. 30/4 kapsamında ayrıca değerlendirilir; yalnız “kanunu bilmiyordum” demek yeterli değildir.
- Ruhsat başvurusunun yapılmış olması, ruhsat verilmiş olmasıyla eşit değildir. İdari makamın somut bildirimi ve kişinin buna güvenmesinin koşulları belgelendirilmelidir.
Hukuka uygunluk ve kusurluluk
Geçerli izin, kanuni görev yetkisi ve kanunun açık istisnaları suçun oluşup oluşmadığını etkiler. “Kendimi korumak için taşıyordum” açıklaması tek başına ruhsatsız silah taşımayı hukuka uygun hâle getirmez.
- Meşru savunma veya zorunluluk iddiasında güncel saldırı/tehlike, zorunluluk ve ölçülülük aranır. Saldırganın silahını olay sırasında etkisiz kılmak amacıyla almak ile sürekli silah taşımak aynı olgu değildir.
- Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve iradeyi etkileyen nedenler suç tarihine göre, kişiye özgü değerlendirilir; tanı veya yaş bilgisi tek başına tüm sonuçları belirlemez.
- Ek m. 1’de sayılan özel yerlere ruhsatlı silahla girme dahi ayrıca yaptırıma bağlanabilir; ruhsat yer sınırlamasını kaldırmaz.
Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hukuki dayanaklar · 6 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Teşebbüs, iştirak ve içtima
Satın alma, taşıma ve bulundurma aynı madde içindeki seçimlik hareketlerdir. Aynı silah üzerindeki kesintisiz hâkimiyet içinde birden fazla hareket bulunması her hareket için otomatik ayrı ceza verilmesi demek değildir. Ayrı zaman, hukuki kesinti, farklı eşya ve farklı amaçlar sonucu değiştirebilir.
- Bulundurma süreklilik gösterebilir; suçun sona erdiği tarih ve kanun değişikliği bu nedenle önemlidir.
- İştirak için ortak bilgi ve irade ile somut katkı gerekir. Silahın sahibini tanımak veya olay yerinde bulunmak tek başına yardım etme değildir.
- Silahın tehdide, yaralamaya veya öldürmeye konu edilmesi hâlinde hem kişi aleyhindeki suç hem silah düzenine aykırılık yönünden fiiller ve içtima kuralları değerlendirilir.
- Satmak amacıyla bulundurma, kanuna aykırı imalat veya kaçak silah ticareti saptanırsa m. 12 uygulanması gündeme gelir; ticari amaç her m. 13 olayında varsayılamaz.
- Kurusıkı silahı teknik müdahaleyle dönüştüren ile dönüştürülmüş silahı sonradan satın alan aynı hareketi işlemiş sayılmaz: ilki m. 12, ikincisi şartlarıyla m. 13 kapsamındadır.
Temel ve nitelikli hâller
Fıkra seçimi yalnız silah sayısına göre yapılmaz. Teknik nitelik, mermi/parça miktarı, yer ve ruhsat durumu birlikte belirleyicidir. Kanunda “mutat” veya “pek az” sayının her eşya için geçerli tek rakamı yazılı değildir.
| Hâl | Ayırt edici şart | Özel dikkat |
|---|---|---|
| m. 13/1 – genel hâl | Kanuna aykırı satın alma/taşıma/bulundurma; diğer özel fıkraların koşulları yok. | Dönüştürülmüş silahı satın alma ve kanunda sayılan parçalar da kapsamda. |
| m. 13/2 – vahim sayı veya nitelik | m. 12/4’te belirtilen nitelikte silah veya silah/mermi/parçaların sayı ya da nitelik bakımından vahim olması. | Kriminal tespit ile mahkemenin gerekçeli vahamet değerlendirmesi ayrılır. Her tüfek aynı hukuki rejime tabi değildir. |
| m. 13/3 – ev veya işyerinde özel hâl | m. 12/4 dışındaki bir adet ateşli silah ve mutat mermi/parçaların kanuni şartlarla ev/işyerinde bulundurulması. | Sokakta veya araçta taşıma, sırf silah bir adet diye bu fıkraya dönüşmez. |
| m. 13/4 – pek az mermi/parça | Pek az sayıda mermi veya sayılan parçanın bulundurulması/taşınması ve mahkemece vahim görülmemesi. | Bir adet ateşli silahın kendisi bu hafif hâl olarak kabul edilemez. |
| Ek m. 1 – yasak yerler | Mahkeme, infaz kurumu, eğitim kurumu ve maddede sayılan diğer yerlerde kanuna aykırı taşıma/bulundurma. | İlgili ceza iki kat olarak uygulanır. Ruhsatlı kişinin yasak yere girmesi için ek m. 1/4’te ayrı adli para cezası vardır. |
| Ek m. 5 – askeri amaçlı savaş silahları | Top, havan, roketatar, uçaksavar, tanksavar, ağır/hafif makineli tüfek ve benzeri savaş silahı veya mermisi. | m. 12 veya 13 uyarınca hükmedilecek ceza bir kat artırılır; teknik sınıflandırma şarttır. |
| m. 13/5–6 – idari ihlal | Maddede sınırlı sayılan ruhsatlandırma/yenileme yükümlülüğüne aykırılık veya adres değişikliği nedeniyle belgesiz nakil. | Her ruhsatsız taşıma bu istisnaya girmez; idari para tutarının uygulanacak yıl için yeniden değerlemesi ayrı belirlenir. |
| m. 13/A – çocuğun silahı ele geçirmesi | Özen yükümlülüğüne aykırı muhafaza sonucunda çocuğun ateşli silahı ele geçirmesi. | Ayrı suçtur; ruhsatlı silahla da oluşabilir. Daha ağır suç oluşturan fiil için tali hüküm niteliğindedir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Cezası ne kadar?
Tablo 30.11.2024 sonrasındaki güncel m. 13 suç cezalarını gösterir. Hapis ile adli para cezası birlikte öngörülmüştür; “ve” ifadesi seçimlik ceza anlamına gelmez. Artırım, indirim ve sonuç ceza sonraki aşamadır.
Adli para cezasında gün sayısı ile bir gün karşılığı tutar ayrı belirlenir. Türk Ceza Kanunu m. 52’de güncel günlük tutar 100–500 TLdir; kişinin ekonomik ve şahsi hâli dikkate alınır. Eski suç tarihleri için lehe kanun karşılaştırması yapılır.
m. 13/5–6 daki idari para cezası, adli sicile kaydedilen ceza mahkûmiyetiyle aynı değildir. İdari karar ve buna karşı başvuru yolu, kararın tebliği ve ilgili mevzuat üzerinden ayrıca yürür.
| Hâl | Hapis | Adli para |
|---|---|---|
| m. 13/1 | 2–4 yıl | 100–500 gün |
| m. 13/2 | 5–8 yıl | 500–5.000 gün |
| m. 13/3 | 1–3 yıl | 100–500 gün |
| m. 13/4 | 6 aya kadar; özel alt sınır yoksa TCK m. 49 genel alt sınırı uygulanır | 30–500 gün |
| Ek m. 1/2 uygulanırsa | İlgili cezanın iki katı | İlgili cezanın iki katı |
| Ek m. 5 uygulanırsa | İlgili ceza bir kat artırılır | İlgili ceza bir kat artırılır |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Şikâyet ve başvuru şartları
m. 13/1–4’te şikâyet şartı yoktur; soruşturma Cumhuriyet savcılığınca resen yürütülür. Altı aylık şikâyet süresi bu suçların takip şartı değildir. Şikâyetçinin vazgeçmesi, silahın teslim edilmesi veya sonradan ruhsat alınması geçmişte tamamlanmış suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- Silahın olayda kullanıldığı başka suç şikâyete bağlı olsa bile m. 13 dosyasının koşulu ayrıca belirlenir.
- Kanundaki belirli tarihli geçici teslim/af düzenlemeleri genel ve süresiz bir cezasızlık kuralı gibi uygulanamaz.
- m. 13/4 için önödeme şartları oluşursa ödeme üzerine soruşturmada kamu davası açılmaz; dava açılmışsa düşme gündeme gelir. Bu sonuç şikâyetten vazgeçme değildir.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Uzlaştırma ve diğer özel usuller
m. 13’ün bütün fıkralarına aynı usul uygulanmaz. Aşağıdaki temel karşılaştırma, ek artırımı ve kapsam dışı bağlantılı suçu bulunmayan yetişkin fail içindir.
Seri muhakeme, yeterli şüphe bulunan soruşturmanın sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmemesi hâlinde teklif edilir. Şüphelinin müdafii huzurunda kabulü gerekir; savcı temel cezayı belirleyip kanundaki yarı indirimi uygular. Güvenlik tedbirleri, HAGB, seçenek yaptırım veya erteleme ayrı koşullarıyla ele alınır.
Yaş küçüklüğü/akıl hastalığı, birlikte işlenen kapsam dışı suç, iştirak hâlinde kabul edilmemesi gibi CMK m. 250 istisnaları sonucu değiştirir. Seri muhakemenin sonuçsuz kalan kabul beyanı sonraki genel yargılamada aleyhe delil olarak kullanılamaz.
Ek m. 1 veya ek m. 5 gibi artırım varsa önödemenin üst sınır şartı yeniden ele alınır. Örneğin m. 13/4 için hapis üst sınırı 6 aydan 1 yıla çıkmışsa sırf temel fıkra 6 ay diye önödeme sonucu verilemez. Seri muhakemede ise kanuni listede hangi suç/fıkranın yer aldığı esastır.
| Hâl | Uzlaştırma | Seri muhakeme | Önödeme / basit yargılama |
|---|---|---|---|
| m. 13/1 | Hayır; şikâyete bağlı değil ve özel açık uzlaştırma hükmü yok. | Güncel CMK m. 250 listesinde yer almıyor. | Önödeme yok; üst sınır 4 yıl olduğundan basit yargılama yok. |
| m. 13/2 | Hayır. | Hayır. | Önödeme yok; üst sınır 8 yıl olduğundan basit yargılama yok. |
| m. 13/3 | Hayır. | CMK m. 250/1-bde açıkça yer alır. Müdafi huzurunda kabul ve diğer kanuni koşullar gerekir. | Önödeme yok. Genel usule dönülürse üst sınır 3 yıl olduğundan basit yargılama yok. |
| m. 13/4 | Hayır. | m. 250 listesinde yok. | Üst sınır 6 ay olduğundan TCK m. 75 koşullarıyla önödeme. Ödeme gerçekleşmezse, kişi/olay istisnası yoksa basit yargılama mümkün. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
Tutuklama ve koruma tedbirleri
6136 m. 13, Ceza Muhakemesi Kanunu m. 100/3 teki katalogda kendi başına yer almaz. Katalogda 6136 m. 12 silah kaçakçılığı bulunur. Bu ayrım, m. 13’te tutuklama kesinlikle olmaz veya m. 12’de otomatik olur anlamına gelmez.
Şüpheli yakalama ve gözaltı işlemlerine karşı CMK m. 91 kapsamında başvurabilir; tutuklama veya adli kontrole karşı itiraz edebilir ve tahliye talep edebilir. Suçun fıkrası değişirse tedbir koşulları da yeniden değerlendirilmelidir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| m. 13/1, 2, 3 | Somut delile dayanan kuvvetli şüphe, somut tutuklama nedeni ve ölçülülük varsa tutuklama değerlendirilebilir; adli kontrolün neden yetersiz kalacağı gerekçelendirilmelidir. |
| Sadece temel m. 13/4 | Hapis üst sınırı 2 yılı aşmadığından ve vücut dokunulmazlığı suçu olmadığından CMK m. 100/4 tutuklama yasağı uygulanır. |
| Bağlantılı öldürme/yaralama/kaçakçılık | O suçun katalog ve tedbir koşulları ayrıca belirlenir; silah dosyasındaki fıkra başka suçun koşulunu otomatik taşımaz. |
| Arama ve elkoyma | Arama kararı/emri ve CMK m. 116–127 şartları aranır; elkoyma suçun sabit olduğu veya eşyanın mutlaka müsadere edileceği anlamına gelmez. |
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
Görevli mahkeme ve yargılama süreci
m. 13’ün burada gösterilen fıkraları için genel görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Çocuklarda çocuk mahkemesi düzeni ve bağlantılı suçlar dikkate alınır. Mahkeme görevi belirlenirken 5235 sayılı Kanun m. 14 uyarınca artırıcı/indirici nedenler ile suçun kendi üst sınırı birbirine karıştırılmaz.
| Aşama | Dosyada yapılacak işlem |
|---|---|
| Soruşturma | Ruhsat ve nakil kaydı, kriminal inceleme, hâkimiyet ve delilin elde edilişi araştırılır; idari yaptırım istisnası ilk aşamada ayrılır. |
| Usul seçimi | m. 13/3 için seri muhakeme; m. 13/4 için önödeme; diğer hâllerde genel usul ve koşulları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi değerlendirilir. |
| İddianame ve savunma | İsnat edilen fıkra, vahamet gerekçesi, deliller ve istenen müsadere açıklanır. Suç niteliği değişirse savunma hakkı ve gerektiğinde ek savunma korunur. |
| Hüküm | Sabit olmayan fiil için beraat; şartlarıyla mahkûmiyet, düşme veya diğer CMK m. 223 kararları. Hapis, para cezası, müsadere ve ruhsata etkiler ayrı gösterilir. |
| Kanun yolu | Karar türüne göre itiraz/istinaf/temyiz; başvuru hakkı, kararın tebliği ve kesinlik sınırları kontrol edilir. |
| Kesinleşme ve infaz | Kesinleşen hüküm, mahsup, tekerrür, para cezası ve birden çok ilamla birlikte infaz savcılığı/infaz hâkimliği önünde uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
Süreler ve zamanaşımı
Yetişkin fail için, başka artırım nedeni bulunmayan m. 13/1, 3, 4’te olağan dava zamanaşımı 8 yıl; m. 13/2’de 15 yıldır. Bunlar şikâyet süresi veya cezanın infaz zamanaşımı değildir. Durma, kesilme, suçun devamı, failin yaşı ve ilgili ağırlaştırıcı hâl hesabı değiştirebilir.
İki hafta 14 gün diye başlangıç gününe keyfî ekleme yapılarak hesaplanmaz; CMK m. 39 daki hafta hesabı ve son günün tatil olması kuralı uygulanır. Elektronik tebligatta kanuni tebliğ tarihi ayrıca tespit edilir. Süre kaybında kusursuzluk varsa eski hâle getirme kurumu ayrıca gündeme gelebilir.
Güncel süre tablosu 1.06.2024 öncesinde verilmiş kararların tamamına geriye doğru uygulanmaz. Karar tarihi, tebliğ belgesi ve geçiş hükmü dosyada birlikte saklanmalıdır.
| Karar / işlem | Süre ve başlangıç | Uygulama sınırı |
|---|---|---|
| Tutuklama/adli kontrol ve itiraza açık hâkim kararı | Kural olarak öğrenmeden itibaren 2 hafta; CMK m. 268. | Karara özgü özel süre varsa o uygulanır. Tahliye talebi yalnız bu itiraz süresiyle sınırlı değildir. |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Suçtan zarar görenin tebliğden itibaren 2 hafta itirazı; CMK m. 173. | Kamu güvenliğine karşı suçta her ihbarcı kendiliğinden suçtan zarar gören sıfatını kazanmaz. |
| Seri muhakeme hükmü | İtiraz; CMK m. 250/14 ve 268 uyarınca kural olarak öğrenmeden 2 hafta. | İstinaf yolu ile karıştırılmaz. |
| Basit yargılama hükmü | İtiraz; CMK m. 252 ve 268 uyarınca kural olarak öğrenmeden 2 hafta. | Sanığın itirazı üzerine genel usulde verilen hükümde basit yargılama indiriminin korunması ayrıca değerlendirilir. |
| İstinafa açık genel usul hükmü veya güncel HAGB kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 273 ve 231/12. | CMK m. 272 kesinlik istisnaları ve eski kararlar için geçiş hükümleri saklıdır. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 291. | Her istinaf kararı temyize açık değildir; CMK m. 286’da suç, ceza ve karar türü birlikte belirleyicidir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Karar türüne göre başvuru süresi
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
- CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
- Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
- Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
- Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Sonuç ceza, HAGB ve erteleme
Önce kanuni fıkra ve varsa ek artırım, sonra kişiye özgü indirimler belirlenir. HAGB, hapsin ertelenmesi ve seçenek yaptırım için kanundaki üst sınır değil, hükmedilen sonuç ceza ve kişisel koşullar önemlidir.
HAGB hâlinde yetişkin için denetim süresi 5 yıldır. HAGB verilen aynı hapis cezası ayrıca ertelenemez veya seçenek yaptırıma çevrilemez. Denetim sonunda koşullar yerine gelirse hüküm kaldırılıp dava düşer; ihlal hâlinde açıklama süreci gündeme gelir.
Takdiri indirim m. 62 uyarınca otomatik değildir. İlk kez suç işleme, yalnız başına kesin beraat, erteleme veya HAGB hakkı doğurmaz. Silahın müsaderesi ve ruhsata idari etkiler, hapis cezasının kişiselleştirilmesinden ayrı incelenir.
| Kurum | Şartların özeti | m. 13’e özgü sonuç |
|---|---|---|
| HAGB – CMK m. 231 | Sonuç hapis 2 yıl veya daha az ya da adli para; önceki kasıtlı suç mahkûmiyeti bulunmaması; yeniden suç işlememe kanaati; doğmuş doğrudan zararın giderilmesi ve yasal istisnaların bulunmaması. | m. 13/1’de 2 yıl sonuç ceza veya m. 62 ile 1 yıl 8 ay, diğer şartlarla HAGBye elverişli olabilir. m. 13/2’de yalnız alt sınır ve m. 62 uygulanırsa 4 yıl 2 ay olur; eşik aşılır. |
| Erteleme – TCK m. 51 | Sonuç hapis en çok 2 yıl; suç tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmişler için 3 yıl. Daha önce kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis mahkûmiyeti bulunmaması ve pişmanlık temelinde yeniden suç işlememe kanaati gerekir. | m. 13/1 veya 3’te sonuç cezaya göre mümkün; adli para cezası erteleme kapsamında değildir. m. 13/2’de sırf m. 62 indirimi yetişkin genel eşiğini karşılamaz. |
| Seçenek yaptırım – TCK m. 50 | Kural olarak 1 yıl veya daha az kısa süreli hapis; kişilik, sosyal-ekonomik durum, pişmanlık ve fiilin özelliklerine göre seçenek belirlenir. m. 50/3 teki zorunlu dönüştürme şartları saklıdır. | m. 13’te hapis ve adli para birlikte olduğundan, hapsin koşullarıyla çevrilmesi hâlinde başlangıçtan birlikte verilen para cezası ayrıca varlığını korur. |
| Seri muhakeme – m. 13/3 | CMK m. 250 koşullarıyla belirlenen temel cezadan yarı indirim; güvenlik tedbiri ve kişiselleştirme ayrıca uygulanır. | 1 yıl temel hapis üzerinden yalnız seri muhakeme indirimi 6 aydır. Bu, herkes için aynı ceza veya cezaevine hiç girilmeyeceği sonucu değildir. |
| Müsadere ve sicil | Yasak eşya için TCK m. 54; HAGBde müsadereye ilişkin hükümler hariç tutulur. Kesin mahkûmiyet ile HAGBnin kayıt rejimleri farklıdır. | Beraat/HAGB, her durumda yasak silahın kişiye geri verileceği anlamına gelmez. İyi niyetli üçüncü kişi mülkiyeti ve eşyanın yasak niteliği kendi koşullarıyla değerlendirilir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hapis cezasının ertelenmesi
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Hukuki dayanaklar · 9 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Cezanın infazı
m. 13 için yetişkin, tek ilam, örgüt bağlantısı ve tekerrür bulunmayan süreli hapis cezasında genel koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Bu oran tahliye tarihi değildir. İyi hâl, açık kuruma ayrılma, denetimli serbestlik, mahsup ve geçiş hükümleri ayrıca uygulanır.
Örnekte verilen süreler yalnız hükmedilmiş sonuç cezanın koşullu salıverilme eşiğini açıklar. Somut tahliye için kesinleşme, cezaevine giriş, mahsup belgesi, tekerrür hükmü, tüm ilamlar ve iyi hâl kararı birlikte gerekir.
30.03.2020 ve 31.07.2023 gibi geçiş tarihleri ile 4.06.2025 değişikliği tek bir “indirim oranı” değildir. İlgili geçici hükmün suç, kişi ve tarih kapsamı doğrulanmadan herkese 3 yıl denetimli serbestlik veya doğrudan tahliye sonucu verilemez.
| Değişken / örnek | İnfaza etkisi |
|---|---|
| 2 yıl sonuç hapis; olağan rejim | Koşullu salıverilme eşiği kural olarak 1 yıldır. Kurum dışında geçirilebilecek bölüm için denetimli serbestlik ve açık kurum koşulları ayrıca gerekir. |
| 5 yıl sonuç hapis; olağan rejim | Koşullu salıverilme eşiği 2 yıl 6 aydır. Hapisle birlikte hükmedilen adli para cezası bu kesir hesabına eklenmez. |
| Birinci tekerrür | Süreli hapis için genel oran 2/3; tekerrüre esas cezanın etkisine ilişkin m. 108/2 sınırı uygulanır. Sadece sabıka kaydı bulunması tekerrürün gerçekleştiğini göstermez. |
| İkinci tekerrür | Güncel m. 108/3’te süreli hapis için 3/4; hükümde ikinci tekerrür belirtilmelidir. Eski “hiç koşullu salıverilme yok” bilgisi güncel kuralla karıştırılmamalıdır. |
| Mahsup – TCK m. 63 | Kesinleşmeden önce aynı dosyada özgürlüğü sınırlayan süreler mahsuba konu olur. Aynı günler iki kez düşülemez; farklı dosya mahsubu ayrı hukuki şartlara tabidir. |
| Çocuk veya ileri yaş / hastalık | Suç tarihindeki yaş ceza miktarını; infaz sırasında yaş, sağlık ve kanuni koşullar infaz biçimini etkileyebilir. Evde/gece/hafta sonu infaz, erteleme ve sağlık nedeniyle infazın geri bırakılması farklı kurumlardır. |
| Birden fazla ilam | 5275 m. 99 kapsamında koşullu salıverilme yönünden toplama kararı ve her suçun kendi rejimi gerekir. Diğer ilamdaki ağır rejim nedeniyle basit bir toplam×1/2 hesabı yapılamaz. |
| Denetimli serbestlik ve geçiş | m. 105/Ada genel kalan süre 1 yıl; güncel kuralda en az 5 gün ve koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10 u kurumda geçirilir. Bu yeni asgari süre için suç tarihi ve geçici m. 11 kontrol edilir. |
| Adli para ödenmezse | Ödeme emri ve 5275 m. 106 daki usul işletilir. Para cezasından çevrilen hapis için koşullu salıverilme ve m. 105/A denetimli serbestlik normal hapisle aynı biçimde uygulanmaz. |
Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 7 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Süreçteki haklarınız
Ruhsatsız silah soruşturmasında isnadı ve hangi fıkranın uygulandığını öğrenmek, susmak, müdafi yardımından yararlanmak, lehe delillerin toplanmasını istemek ve tedbirlere itiraz etmek temel güvencelerdir. Seri muhakeme teklifi müdafi olmadan kabul ettirilerek tamamlanamaz.
- Müdafi seçemeyecek durumda olduğunu beyan eden şüpheli/sanık istemi üzerine görevlendirme talep edebilir. Çocuk ve CMK m. 150/2 kapsamındaki kişiler için istem aranmadan müdafi görevlendirilir.
- CMK m. 150/3’te eşik “alt sınırı 5 yıldan fazla”dır; temel m. 13/2’nin alt sınırının tam 5 yıl olması, bu fıkra nedeniyle tek başına otomatik zorunlu müdafilik sonucu doğurmaz. Başka zorunluluk sebepleri saklıdır.
- Elkonulan eşyanın suçla ilgisi bulunmadığını veya iyi niyetli üçüncü kişiye ait olduğunu ileri süren kişi, iade ve kanun yolu haklarını kendi sıfatıyla kullanır.
- Tanık, kendisini veya kanunda belirtilen yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir; gerçeğe aykırı anlatım hakkı yoktur.
Aşamaya ve sıfata göre haklar
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hazırlık ve sonraki adım
İlk yapılacak iş, “ruhsatsız silah” genel adıyla yetinmeden fıkra, eşya ve izin durumunu belgelemektir. Kriminal rapor ile ruhsat kaydı birbiriyle uyumlu değilse, gerekçeli ek inceleme talebi hazırlanmalıdır.
Silah, mermi veya parçayı delile müdahale oluşturacak şekilde değiştirmeyin; kolluk/adli makamların muhafaza usulüne uyun. Dosya belgelerini kamuya açık form veya mesaj alanına gereksiz kişisel veriyle yüklemeyin.
| Hazırlanacak bilgi | Neden gerekli? |
|---|---|
| Olay tarihi, yer ve kesintisiz bulundurma dönemi | 30.11.2024 değişikliği, uygulanabilir fıkra, lehe kanun ve zamanaşımı bakımından. |
| Ruhsat, yenileme, devir, miras ve nakil belgeleri | m. 13/5–6 idari istisnası ile adli suç ayrımı için. |
| Arama/elkoyma kararı, tutanak ve kriminal rapor | Eşyanın niteliği, miktarı, aidiyeti ve hukuka uygun delil denetimi için. |
| İddianame, seri muhakeme veya önödeme teklifi | Doğru usul, müdafiyle bilgilendirilmiş karar ve ödeme/itiraz süresi için. |
| Adli sicil, kesinleşmiş ilam ve infaz belgeleri | HAGB, erteleme, tekerrür, mahsup ve birden fazla cezanın infazı için. |
| Tebligatlar ve gerekçeli karar | Doğru kanun yolu ile süre başlangıcını kaçırmamak için. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75
Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
- 6136 m. 13’ün 7533 sayılı Kanunla değişen hükümleri 30.11.2024; m. 13/A 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Suç fıkrası, özel yer/savaş silahı artırımı, çocukluk, tekerrür ve birden fazla ilam gibi özel değişkenler içerikte ayrı gösterilmiştir.
- 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunm. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosuKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kamuya açık UYAP belge servisinden alınan tam metin; belge sürümü 160. 7533 hükümleri 30.11.2024, 13/A 18.08.2026 yürürlüktedir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunum. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunum. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümlerKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5235 sayılı Kanunm. 11, 12, 14Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
- 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
- 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14
Kanun metnini inceleyin
Madde 13 – (Değişik: 23/1/2008-5728/156 md.)[12]
Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları ya da ses veya gaz fişeği atabilen silah iken bu Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahları satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Ateşli silahın, bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlardan olması ya da silahın, mermilerin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların ev veya işyerinde bulundurulması halinde verilecek ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasıdır.
Ateşli silahlara ait mermilerin veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların pek az sayıda bulundurulmasının veya taşınmasının mahkemece vahim olarak takdir edilmemesi durumunda hükmolunacak ceza altı aya kadar hapis ve otuz günden beşyüz güne kadar adlî para cezasıdır.
(Değişik beşinci fıkra:21/11/2024-7533/12 md.) Bu madde kapsamındaki bulundurma ve taşıma fiilinin; vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde bu Kanunda düzenlenen yükümlülüklere aykırı davranılarak işlenmesi halinde onbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmolunur.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/12 md.) Nakil izin belgesi almaksızın, bulundurma izni verilen silahını mesken veya işyeri değişikliği nedeniyle nakledenler hakkında onbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idari para cezasına hükmolunur.
(Ek fıkra:21/11/2024-7533/12 md.) Bu madde hükümlerine göre idari para cezası vermeye mülki idare amiri yetkilidir.
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin
Şüpheli ve sanık
İfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKarar ve infaz
Kesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin