Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSuç dizinine dönAçıklamalı rehber
Silahlar ve yasak aletler
Silahın Çocuğun Eline Geçmesine Neden Olma Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi
6136 sayılı Kanun · 13/A
Bir bakışta
6136 m. 13/A: özen yükümlülüğüne aykırı muhafaza, çocuğun silahı ele geçirmesi, daha ağır suçla ilişki, ceza, yargılama ve infaz.
- Kanun
- 6136 m. 13/A
- Ceza
- 1–3 yıl hapis
- Şikâyet
- Resen
- Seri / önödeme
- Kapsamda değil
- Mahkeme
- Asliye Ceza
- Yürürlük
- 18.08.2026
İlgili bilgiyi öne çıkarın
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
Suçun kimliği ve kapsamı
6136 sayılı Kanun m. 13/A, 7593 sayılı Kanun m. 1 ile eklenmiş ve 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ruhsatsız silah bulundurma suçundan ayrı bir suç tanımıdır.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Bu suç hangi davranışları kapsar?
Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı muhafaza edilmesi sonucunda bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olmaktır. Çocuğun silahı yalnız görmesi ile fiilen ele geçirmesi; usulüne uygun muhafaza ile önlenebilir erişime yol açan ihlal ayrılır.
- Hüküm, silahın ruhsatsız olması şartını koymaz; ruhsatlı silahın muhafazasında da uygulanabilir.
- Çocuğun silahı ateşlemesi, birini yaralaması veya öldürmesi bu suçun tamamlanması için metinde zorunlu unsur olarak sayılmamıştır.
- Fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturuyorsa m. 13/A’nın açık tali nitelikteki hükmü dikkate alınır.
Korunan hukuki değer
Çocukların yaşamı, beden bütünlüğü ve güvenliği ile ateşli silah kaynaklı toplumsal tehlikenin önlenmesi korunur. Somut yaralama meydana gelmese de kanunun tarif ettiği tehlikeli erişim cezai sorumluluk doğurabilir.
Fail, mağdur ve suçtan zarar gören
Fail, silahı muhafaza ederken dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla çocuğun ele geçirmesine neden olan kişidir. Mutlaka anne/baba veya silahın malikinin olması aranmaz; fiilî muhafaza yükümlülüğü kişiye bağlanmalıdır. Çocuk, Türk Ceza Kanunu m. 6 anlamında 18 yaşını doldurmamış kişidir.
- Aynı evde yaşamak herkes için otomatik ceza sorumluluğu kurmaz. Silahı kimin muhafaza ettiği, kimin erişim koşullarını belirlediği araştırılır.
- Çocuğun kendi cezai sorumluluğu ile muhafaza yükümlüsünün sorumluluğu ayrı belirlenir.
Suçun maddi unsurları
Dört bağlantı somutlaştırılmalıdır: kanun kapsamındaki ateşli silah, failin muhafaza yükümlülüğü, bu yükümlülüğe aykırılık ve bu aykırılık nedeniyle çocuğun silahı ele geçirmesi. Sonuç ile ihlal arasında nedensellik olmadan yalnız silah sahipliği üzerinden sorumluluk kurulmaz.
| Unsur | Dosyadaki ispat konusu |
|---|---|
| Ateşli silah | Kriminal nitelik; yalnız oyuncak veya kanun kapsamına girmeyen nesneyle eşitleme yapılmaz. |
| Muhafaza | Silahın nerede ve hangi koşullarda tutulduğu; muhafazadan sorumlu kişi; ruhsat ve görev düzeni. |
| Özen ihlali | Somut ortam, çocukların erişiminin öngörülebilirliği ve yükümlünün önleyebileceği tehlike. |
| Ele geçirme ve nedensellik | Çocuğun fiilî erişimi ve zamanı; ihlal ile erişim bağlantısı; başka kişinin bağımsız davranışının etkisi. |
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Kast ve taksir değerlendirmesi
Madde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılığı esas alan özel bir düzenlemedir. Failin sonucu öngörebilmesi, kendi şartlarında önleyebilmesi ve ihlalin kendisine yüklenebilirliği araştırılır; sonuç gerçekleşti diye kusur varsayılamaz.
- Çocuğa bilerek silah vererek başka bir suça yönlendirmek, yalnız muhafaza dikkatsizliği olarak nitelendirilemez; iştirak ve daha ağır suç ihtimalleri araştırılır.
- Öngörü, kabullenme, kasıt ve taksir ayrımı somut olayla belirlenir; failin ve çocuğun fiilleri birbirine otomatik eklenmez.
Hukuka uygunluk ve kusurluluk
Silah ruhsatı, çocuğun erişimine karşı özen yükümlülüğünü kaldırmaz. Failin ihlali önleme imkânının bulunmaması, kaçınılmaz olay veya isnat edilen erişim koşullarının ispatlanamaması suçun maddi unsuru ya da kusur bakımından önem taşır.
- Yaş, akıl hastalığı veya hata ancak kendi kanuni şartlarıyla uygulanır.
- Çocuğun yaşı ve davranışı tek başına yetişkinin her olayda kusurlu veya kusursuz olduğunu göstermez.
Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hukuki dayanaklar · 6 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Teşebbüs, iştirak ve içtima
Çocuğun silahı ele geçirmesi sonucunun gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenir. Taksir esaslı sorumlulukta kasten işlenen suça özgü teşebbüs ve iştirak kuralları otomatik uygulanmaz; birden çok yükümlünün kendi kusurlu davranışı ayrı saptanır.
- Çocuk yaralanır veya bir başkasına zarar verirse, ölüm/yaralama sonucu bakımından nedensellik ve kusur ayrıca incelenir. m. 13/A’nın “daha ağır cezayı gerektiren başka suç” istisnası uygulanmadan cezalar otomatik toplanmaz.
- Ruhsatsız silahı bulundurma fiili de varsa m. 13 ile ilişki, hareketlerin ve korunan hukuki değerlerin somut bağlantısı üzerinden değerlendirilir.
- Çocuğa bilerek suça yardım amacıyla silah sağlanması hâlinde ilgili kasten suçun azmettirme/yardım etme hükümleri gündeme gelebilir; bu sayfadaki basit muhafaza ihlaliyle sınırlı değildir.
Temel ve nitelikli hâller
m. 13/A kendi içinde numaralandırılmış ağırlaştırıcı bentler düzenlemez. Suçun oluşumu ile başka daha ağır suça geçiş aşağıdaki ayrımlara bağlıdır.
| Olay | Hukuki ayrım |
|---|---|
| Özensiz muhafaza ve çocuğun ele geçirmesi; yaralama yok | Diğer unsurlar varsa m. 13/A’nın temel kapsamı. |
| Çocuğun yalnız silahı görmesi; ele geçirme yok | Kanunda aranan sonucun gerçekleştiği varsayılamaz. |
| Çocuğun ele geçirmesinden sonra yaralama veya ölüm | Daha ağır suçun unsurları, nedensellik ve failin kusuru ayrıca belirlenir; tali hüküm dikkate alınır. |
| Ruhsatsız silah | m. 13 bakımından ayrı inceleme; 13/A için ruhsatsızlık zorunlu koşul değildir. |
| 18.08.2026 dan önce tamamlanmış fiil | Yeni 13/A suç tanımı geriye uygulanmaz; o tarihteki başka suçların şartları ayrı incelenir. |
Cezası ne kadar?
m. 13/A’nın güncel yaptırımı 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır. Maddede hapis yanında zorunlu adli para cezası öngörülmemiştir. Daha ağır suç istisnası oluşursa o suçun hükmü ve yaptırımı esas alınır.
Şikâyet ve başvuru şartları
Şikâyet şartı düzenlenmemiştir; soruşturma resen yürütülür. Altı aylık şikâyet süresi bu suçun takip şartı değildir. Mağdur ailesinin şikâyetçi olmaması veya vazgeçmesi tek başına kamu davasını sona erdirmez.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Uzlaştırma ve diğer özel usuller
m. 13/A, güncel Ceza Muhakemesi Kanunu m. 250 deki seri muhakeme listesinde yer almaz. Yetişkin bakımından şikâyete bağlı olmadığı ve açık özel hüküm bulunmadığı için uzlaştırma kapsamında değildir. Üst sınır 3 yıl olduğundan önödeme ve basit yargılamanın genel ceza eşiklerini de karşılamaz.
- Çocuk fail bakımından CMK m. 253/1-c’nin kişi ve mağdur şartları ayrı değerlendirilir; yetişkin sonucu çocuğa otomatik uygulanmaz.
- Kamu davasının açılmasının ertelenmesi için CMK m. 171 deki 3 yıllık üst sınır ile diğer kişi, suç, zarar ve takdir koşulları ayrı aranır; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla aynı kurum değildir.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
Tutuklama ve koruma tedbirleri
m. 13/A kendi başına tutuklama katalog suçlarından değildir. Üst sınır 3 yıl olduğundan yalnız ceza üst sınırına dayalı 2 yıllık tutuklama yasağı da uygulanmaz. Tutuklama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe, kanuni neden ve ölçülülük; adli kontrolün yetersizliği gerekir.
- Silaha elkoyma ve teknik inceleme, arama/elkoymanın kanuni koşullarıyla yapılır.
- Çocuğun korunmasına ilişkin tedbirler, şüphelinin cezai tedbirlerinden ayrı amaç ve şartlara sahiptir.
Görevli mahkeme ve yargılama süreci
Genel görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir; çocuk fail veya bağlantılı ağır suç hâlinde özel görev kuralları uygulanır. Soruşturmada önce muhafaza şartları, çocuğun ele geçirme biçimi ve kusur araştırılır; başka netice varsa ölüm/yaralama delilleriyle birlikte değerlendirilir.
- Silahın bulunması tek başına iddianame veya mahkûmiyet için tüm unsurları ispatlamaz.
- Kovuşturmada kriminal ve gerekirse kusur bilirkişi raporları tartışılır; hukuki nitelendirme mahkemeye aittir.
- Kesinleşmiş sonuç hapis varsa infaz, HAGB/erteleme varsa ilgili kurumun kuralları uygulanır.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
Süreler ve zamanaşımı
Yetişkin fail için m. 13/A’nın 3 yıllık üst sınırına göre olağan dava zamanaşımı 8 yıldır. Fiilin bu yeni suç olarak değerlendirilebilmesi için 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilir. Şikâyet şartı yoktur; durma, kesilme ve yaş kuralları saklıdır.
İki hafta 14 gün diye başlangıç gününe keyfî ekleme yapılarak hesaplanmaz; CMK m. 39 daki hafta hesabı ve son günün tatil olması kuralı uygulanır. Elektronik tebligatta kanuni tebliğ tarihi ayrıca tespit edilir. Süre kaybında kusursuzluk varsa eski hâle getirme kurumu ayrıca gündeme gelebilir.
Güncel süre tablosu 1.06.2024 öncesinde verilmiş kararların tamamına geriye doğru uygulanmaz. Karar tarihi, tebliğ belgesi ve geçiş hükmü dosyada birlikte saklanmalıdır.
| Karar / işlem | Süre ve başlangıç | Uygulama sınırı |
|---|---|---|
| Tutuklama/adli kontrol ve itiraza açık hâkim kararı | Kural olarak öğrenmeden itibaren 2 hafta; CMK m. 268. | Karara özgü özel süre varsa o uygulanır. Tahliye talebi yalnız bu itiraz süresiyle sınırlı değildir. |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Suçtan zarar görenin tebliğden itibaren 2 hafta itirazı; CMK m. 173. | Kamu güvenliğine karşı suçta her ihbarcı kendiliğinden suçtan zarar gören sıfatını kazanmaz. |
| İstinafa açık genel usul hükmü veya güncel HAGB kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 273 ve 231/12. | CMK m. 272 kesinlik istisnaları ve eski kararlar için geçiş hükümleri saklıdır. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 291. | Her istinaf kararı temyize açık değildir; CMK m. 286’da suç, ceza ve karar türü birlikte belirleyicidir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Karar türüne göre başvuru süresi
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
- CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
- Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
- Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
- Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Sonuç ceza, HAGB ve erteleme
Sonuç hapis 2 yıl veya daha az olduğunda HAGB; yetişkin genel kuralında 2 yıl veya daha az hapis için erteleme; kısa süreli hapis için seçenek yaptırım, ayrı şartlarıyla gündeme gelebilir. Bunlar suçun alt sınırının 1 yıl olması nedeniyle otomatik sonuçlar değildir.
| Kurum | Koşullar / sınır |
|---|---|
| HAGB | CMK m. 231: sonuç ceza eşiği, önceki kasıtlı mahkûmiyetin bulunmaması, yeniden suç işlememe kanaati, doğmuş doğrudan zararın giderilmesi ve yasal istisnalar. Yetişkinde 5 yıl denetim. |
| Hapsin ertelenmesi | TCK m. 51: sonuç ceza 2 yıl; suç tarihinde 18 yaştan küçük/65 yaşı bitirmişte 3 yıl. Önceki kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis ve pişmanlık/gelecek kanaati şartları. |
| Seçenek yaptırım | TCK m. 50: kısa süreli hapis ve kişisel koşullar; taksirli suçlar yönünden m. 50/4’ün kapsamı, bilinçli taksir istisnası ve somut hukuki nitelendirme ayrıca gözetilir. |
| Daha ağır suç | Ölüm veya yaralama nedeniyle başka hüküm uygulanırsa bu kurumların eşiği o suçun sonuç cezası üzerinden belirlenir. |
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Hapis cezasının ertelenmesi
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Hukuki dayanaklar · 8 kaynak
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Cezanın infazı
m. 13/A için özel bir koşullu salıverilme oranı öngörülmediğinden, tekerrür/örgüt/başka özel rejim bulunmayan süreli hapis cezasında 5275 m. 107’nin genel 1/2 oranı esas alınır. Suç 18.08.2026’da yürürlüğe girdiğinden, yalnız 30.03.2020 veya 31.07.2023 ve öncesi suçları kapsayan geçiş avantajları bu yeni suçun sonradan işlenmesine uygulanamaz.
Örneğin 2 yıl kesin sonuç hapis için olağan koşullu salıverilme eşiği 1 yıldır. Denetimli serbestlik, iyi hâl, açık kurum ve güncel asgari kurumda kalma koşulları uygulanmadan “hiç yatmaz” sonucu verilemez.
Mahsup ve birden fazla ilam hesabında diğer suçun rejimi dikkate alınır. Suçun taksir niteliği ile tekerrür hükümlerindeki kasıt/taksir ayrımı Türk Ceza Kanunu m. 58 uyarınca ayrıca gözetilir.
| Değişken / örnek | İnfaza etkisi |
|---|---|
| 2 yıl sonuç hapis; olağan rejim | Koşullu salıverilme eşiği kural olarak 1 yıldır. Kurum dışında geçirilebilecek bölüm için denetimli serbestlik ve açık kurum koşulları ayrıca gerekir. |
| Birinci tekerrür | Süreli hapis için genel oran 2/3; tekerrüre esas cezanın etkisine ilişkin m. 108/2 sınırı uygulanır. Sadece sabıka kaydı bulunması tekerrürün gerçekleştiğini göstermez. |
| İkinci tekerrür | Güncel m. 108/3’te süreli hapis için 3/4; hükümde ikinci tekerrür belirtilmelidir. Eski “hiç koşullu salıverilme yok” bilgisi güncel kuralla karıştırılmamalıdır. |
| Mahsup – TCK m. 63 | Kesinleşmeden önce aynı dosyada özgürlüğü sınırlayan süreler mahsuba konu olur. Aynı günler iki kez düşülemez; farklı dosya mahsubu ayrı hukuki şartlara tabidir. |
| Çocuk veya ileri yaş / hastalık | Suç tarihindeki yaş ceza miktarını; infaz sırasında yaş, sağlık ve kanuni koşullar infaz biçimini etkileyebilir. Evde/gece/hafta sonu infaz, erteleme ve sağlık nedeniyle infazın geri bırakılması farklı kurumlardır. |
| Birden fazla ilam | 5275 m. 99 kapsamında koşullu salıverilme yönünden toplama kararı ve her suçun kendi rejimi gerekir. Diğer ilamdaki ağır rejim nedeniyle basit bir toplam×1/2 hesabı yapılamaz. |
| Denetimli serbestlik ve geçiş | m. 105/Ada genel kalan süre 1 yıl; güncel kuralda en az 5 gün ve koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10 u kurumda geçirilir. Bu yeni asgari süre için suç tarihi ve geçici m. 11 kontrol edilir. |
Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak
Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 7 kaynak
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Süreçteki haklarınız
Şüpheli veya sanık isnat edilen özen ihlalini ve nedensellik iddiasını öğrenme, susma, müdafi yardımı, lehe delil ve raporun tartışılmasını isteme haklarına sahiptir. Çocuk ve ailesi için temsil, korunma ve gerekli hâllerde vekil görevlendirme güvenceleri ayrıca uygulanır.
- Çocuğun beyanı yaşına ve durumuna uygun usulle alınmalıdır; aile ile çocuğun menfaatlerinin çatışması hâlinde temsil sorunu ayrıca ele alınır.
- Çocuğun silahı nasıl ele geçirdiğine ilişkin varsayım yerine delil toplanmasını talep etmek savunma ve mağdur açısından önemlidir.
- Tanık kendisini veya kanunda sayılan yakınlarını suçlayabilecek sorulara cevap vermekten çekinme hakkını kullanabilir.
Aşamaya ve sıfata göre haklar
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Hazırlık ve sonraki adım
Olay tarihini, silahın ruhsat ve teknik niteliğini, muhafaza sorumluluğunu, çocuğun yaşı ve erişim zaman çizelgesini belgeleyin. Zarar meydana gelmişse sağlık kayıtlarını ve diğer suç dosyalarını birlikte değerlendirin.
- Ruhsat, ikamet ve görev belgeleri; olay yeri tutanakları; hukuka uygun biçimde edinilmiş kamera/tanık bilgileri.
- Muhafaza koşulları ve kimlerin erişim yetkisi bulunduğuna ilişkin somut kayıtlar; delilleri değiştirmeden adli makamlara sunma.
- Kriminal rapor, varsa ölüm/yaralama raporu, iddianame, tedbir kararı ve tebligatlar.
- Çocuğun güvenliği ve psikolojik/bedensel desteği için ilgili kamu makamlarına başvuru; görüşme kayıtlarını gereksiz şekilde kamuya yaymama.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75
Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
- 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunm. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosuKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kamuya açık UYAP belge servisinden alınan tam metin; belge sürümü 160. 7533 hükümleri 30.11.2024, 13/A 18.08.2026 yürürlüktedir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunum. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunum. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümlerKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5235 sayılı Kanunm. 11, 12, 14Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
- 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
- 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
- 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 5 kaynak
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4, 6–7, 12–15; Ek m. 1, 5, 7; 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14
Kanun metnini inceleyin
Madde 13/A- (Ek:8/8/2026-7593/1 md.)
Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin
Şüpheli ve sanık
İfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKarar ve infaz
Kesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin