Mağdur ve şikâyetçi
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıSilahlar ve yasak aletler
6136 sayılı Kanun · 12
6136 m. 12: silah, mermi ve parça kaçakçılığı; izinsiz üretim, kurusıkı dönüştürme, birlikte ve örgütlü işleme, katalog tutuklama, ceza ve infaz ayrımları.
Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.
6136 sayılı Kanun m. 12, kanun kapsamındaki ateşli silah, mermi ve tek tek sayılmış ana veya balistik parçalarla ilgili kaçakçılık, izinsiz üretim ve bağlantılı dolaşım hareketlerini düzenler. Altı fıkra tek bir ceza aralığına indirgenemez.
Kanuna aykırı biçimde ülkeye sokma veya sokmaya kalkışma, ithale aracılık, 5201 sayılı Kanun dışında üretim; bu suretle elde edilen eşyayı nakletme, yollama, bilerek nakle aracılık, satma, satışa aracılık veya bu amaçla bulundurma seçimlik hareketlerdir. Satışın tamamlanması bütün hâller için gerekli değildir.
Kamu güvenliği, silah ve mühimmatın hukuka uygun üretim ve dolaşımının denetlenmesi korunur. Belirli bir kişinin vurulması, yaralanması veya zararının oluşması suçun her hâlinde aranan sonuç değildir. Bu özellik resen takip ve uzlaştırma dışı genel rejimi açıklar.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6
Fail, kanundaki seçimlik hareketi bilerek gerçekleştiren gerçek kişidir. Üretici, ithal eden, aracı, nakleden ve satıcı bakımından her kişinin fiili ve bilgisi ayrı ispatlanır. Şirketin sahibi veya araç sürücüsü sıfatı tek başına ceza sorumluluğu kurmaz.
Eşyanın teknik ve hukuki niteliği, yasadışı kaynağı veya üretim biçimi, failin somut hareketi ve bilmesi birbiriyle ilişkilendirilmelidir. Vahim miktar, özel silah niteliği ve örgüt iddiası farklı delil konularıdır.
| İspat konusu | Dosyada incelenecek ayrım |
|---|---|
| Silah/mermi/parça | Kriminal raporda ateşli silah kapsamı, çalışabilirlik, seri ateş/teknik nitelik, parçanın kanundaki listeye girmesi ve sayımı. |
| İthal veya üretim | Gümrük/ithal kaydı, izin ve yetki belgeleri, üretim tespiti ve eşyanın kaynağı. Ruhsat belgesi üretim veya ticaret yetkisiyle aynı değildir. |
| Nakil/satış/amaçlı bulundurma | Gönderi ve teslim kayıtları, hukuka uygun elde edilmiş iletişim, para hareketleri, tanık ve olay bağlantısı; yalnız yüksek sayıdan kesin satış sonucu çıkarılmaz. |
| Kişinin bilgisi ve katkısı | Fiilî hâkimiyet, kimin yönlendirdiği, hangi eşyanın bilindiği; parmak izi veya aynı adreste bulunma tek başına bütün unsurların yerine geçmez. |
| Kurusıkının dönüştürülmesi | Teknik değişiklik ve sonucu; dönüştürme eylemini yapan ile daha sonra satın alan ayrımı. |
| Delilin güvenilirliği | Arama/elkoymanın hukuki dayanağı, dijital verinin özgünlüğü, mühür/numara ve muhafaza zinciri; raporla ele geçirilen eşya arasında eşleşme. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220
Kast gerekir: failin eşyanın ve hareketin maddi özelliklerini bilmesi ile fiili istemesi ortaya konulmalıdır. Satmak amacıyla bulundurma şeklinde ayrıca aranan amaç, somut olgularla belirlenir. Salt taşıma işini kabul etmek veya bir kişiyi tanımak kastın kanıtı değildir.
Usulüne uygun ithal/üretim ve görev yetkileri ile kanuni kapsam dışı eşya ilk aşamada ayrılır. Kişisel taşıma ruhsatı, kanuna aykırı imalat veya ticareti hukuka uygun kılmaz.
Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.
| Durum | Genel hüküm / sınır |
|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış kişi | TCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir. |
| 12–15 yaş | Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir. |
| 15–18 yaş | M. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz. |
| 18.08.2026 tarihli yeni istisna | M. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir. |
| Akıl hastalığı | M. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır. |
| İnfazda gün sayımı | M. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır. |
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Kanunun “ülkeye sokmaya kalkışma” hareketini tamamlanmış suç gibi düzenlemesi nedeniyle, yalnız silah sınırdan geçirilemedi diye ayrıca TCK m. 35 indirimi otomatik uygulanmaz. Diğer seçimlik hareketlerde icra başlangıcı, tamamlanma ve elde olmayan engel ayrı belirlenir.
Fıkra seçimi; fail sayısı, örgüt bağlantısı, eşyanın tekniği, miktarı ve dönüştürme eylemine göre yapılır. Kanunda bütün silahlar için geçerli tek bir “vahim sayı” rakamı yazılı değildir.
| Hâl | Ayırt edici koşul | Birlikte uygulama sınırı |
|---|---|---|
| m. 12/1 | İthal/ithale kalkışma, izinsiz üretim ve sayılan nakil/ticaret hareketleri. | m. 13 kişisel edinme/bulundurma ile gerekçeli ayrım gerekir. |
| m. 12/2 | Örgütlü hâl dışında iki veya daha fazla kişinin birlikte icrası. | Birlikte olma ile iştirak ayrılır; /3 ile aynı nedene dayalı mükerrer artırım yapılmaz. |
| m. 12/3 | Suç işlemek için kurulmuş örgütün faaliyeti çerçevesinde /1 hareketleri. | Bir kat artırım; ayrıca örgüt suçunun koşulları değerlendirilir. |
| m. 12/4 | Kanunda belirtilen özel silah niteliği veya diğer silah/mermi/parçada miktar bakımından vahamet. | Yarı artırım; kriminal nitelik ve hukuki vahamet gerekçelendirilir. |
| m. 12/5 | /4’te niteliği belirtilen silahların ayrıca miktar bakımından vahim olması. | /1–3 cezalarında bir kat artırım; aynı vahamet için /4 ile otomatik mükerrer artırıma gidilmez. |
| m. 12/6 | Kurusıkıyı teknik müdahaleyle kanun kapsamındaki silaha dönüştürme. | Sayı ve nitelik bakımından vahim değilse 1/3–1/2 indirim. |
| Ek m. 1 ve Ek m. 5 | Özel yasak yerde taşıma/bulundurma veya askeri amaçlı savaş silahı/mermisi. | Her ek hükmün kendi koşulu ispatlanır; aynı teknik özellik gerekçesiz yinelenmez. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Güncel temel hâlde hapis ve adli para cezası birlikte verilir. Aşağıdaki aralıklar yetişkin için, ayrıca belirtilmeyen başka artırım/indirim bulunmadan gösterilmiştir; sonuç ceza tablodaki aralıkla aynı olmak zorunda değildir.
Artırım ve indirimlerin sırası, süreli hapis sınırları ve sonuç ceza TCK m. 49 ve 61 üzerinden hesaplanır. Birden fazla oranı sınırsızca çarparak kesin ceza sonucu üretilemez.
Adli para gün sayısı ile bir günlük miktar ayrı belirlenir. Güncel TCK m. 52’de günlük tutar 100–500 TL’dir; ekonomik durum ve suç tarihindeki lehe kanun hükümleri gözetilir. Hapis yanında verilen adli para, hapsin yerine seçilmiş değildir.
| Hâl | Hapis | Adli para / uygulama |
|---|---|---|
| m. 12/1 | 5–12 yıl | 500–5.000 gün. |
| m. 12/2 | 8–15 yıl | 1.000–10.000 gün. |
| m. 12/3 | /1 cezası bir kat artırılır; diğer nedenler yoksa 10–24 yıl | /1 gün cezası bir kat artırılır; diğer nedenler yoksa 1.000–10.000 gün. |
| m. 12/4 | İlgili /1–3 cezasında 1/2 artırım | Gün cezasında da kanuni artırım. |
| m. 12/5 | /1–3 cezasında bir kat artırım | Gün cezasında da kanuni artırım. |
| m. 12/6 | Bu maddeye göre ceza; vahim değilse 1/3–1/2 indirim | İndirim, dönüştürme ve vahim olmama koşullarına bağlıdır. |
| Ek m. 1/2 | Koşullarıyla ilgili cezanın iki katı | Yasak yerde kanuna aykırı taşıma/bulundurma ayrıca gösterilmelidir. |
| Ek m. 5 | Koşullarıyla ilgili cezada bir kat artırım | Askeri amaçlı savaş silahı/mermisi teknik olarak saptanır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Şikâyet şartı yoktur; Cumhuriyet savcılığı resen soruşturur. Bu suç için altı aylık şikâyet süresi aranmaz. Şikâyetten vazgeçme, eşyayı teslim etme veya sonradan ruhsat alma davayı kendiliğinden sona erdirmez.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220
m. 12, yetişkin fail için uzlaştırma ve seri muhakeme kapsamında değildir. Öngörülen hapis üst sınırları önödeme ve basit yargılama eşiklerini aşar; Ağır Ceza görevi de basit yargılamaya engeldir.
Fıkranın m. 13/3 veya m. 15 gibi başka bir suça dönüşmesi hâlinde o suçun usulü yeniden değerlendirilir. Suç vasfı, sırf daha hafif usul elde etmek amacıyla varsayılamaz.
| Usul | Bu suçtaki sonuç |
|---|---|
| Uzlaştırma | Şikâyete bağlı olmayan diğer kanun suçudur ve açık özel uzlaştırma hükmü yoktur. Salt tarafların anlaşması dosyayı sona erdirmez. |
| Önödeme | TCK m. 75’in yalnız para/üst sınır 6 ay koşulu ve özel listesi karşılanmaz. |
| Seri muhakeme | CMK m. 250’nin 6136 atfı m. 13/3 ile m. 15/1–3 içindir; m. 12’yi kapsamaz. |
| Basit yargılama | Bu madde kapsamında Ağır Ceza Mahkemesindeki yargılamada uygulanmaz. |
| Kamu davasının açılmasının ertelenmesi | CMK m. 171’in genel 3 yıllık üst sınırı ve diğer koşulları bu maddenin normal ceza yapısıyla karşılanmaz. HAGB ile aynı kurum değildir. |
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
6136 m. 12, CMK m. 100/3-b kapsamında açıkça katalog suçtur. Bu, otomatik tutuklama veya mahkûmiyet anlamına gelmez. Somut delile dayalı kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağı gerekçesi gerekir.
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
m. 12/1’in 12, /2’nin 15 yıllık hapis üst sınırı nedeniyle yetişkinin temel yargılamasında Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir. Artırım/indirimler için 5235 m. 14; çocuk fail ve bağlantılı dosyalarda özel görev kuralları uygulanır.
| Aşama | Suça özgü çalışma |
|---|---|
| Soruşturma | Eşyanın teknik niteliği, üretim/ithal izni, tedarik ve nakil zinciri, kişinin bilmesi, suç tarihi ve tedbirler incelenir. |
| Vasıf ve iddianame | m. 12/13 ayrımı, ortak hareket veya örgüt, vahamet ve ek maddeler somut delillerle gösterilir. |
| Duruşma | Kriminal rapor ve dijital delil tartışılır; ek rapor, tanık ve lehe belgeler değerlendirilir. Suç vasfı değişirse ek savunma güvencesi korunur. |
| Hüküm ve kanun yolu | Her sanık için fiil, fıkra, artırımlar, kişiselleştirme, müsadere ve kanun yolu ayrı gösterilir. |
| Kesinleşme ve infaz | Mahkûmiyet kesinleşmeden sonuç ceza üzerinden kesin tahliye hesabı kurulmaz; ilam, mahsup ve özel infaz rejimi birlikte incelenir. |
Dayanak: 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu
Yetişkin fail için ek artırım bulunmayan m. 12/1 ve /2’de olağan dava zamanaşımı 15 yıldır. Örgütlü /3’teki 24 yıllık üst sınır ve 20 yıl veya daha fazla hapis gerektiren nitelikli hâller için TCK m. 66’daki 20 yıllık dilim gündeme gelir. Her varyanta otomatik 15 yıl yazılamaz; durma, kesilme, yaş ve devam eden fiilin bitişi ayrıca belirlenir.
İki hafta 14 gün diye başlangıç gününe keyfî ekleme yapılarak hesaplanmaz; CMK m. 39 daki hafta hesabı ve son günün tatil olması kuralı uygulanır. Elektronik tebligatta kanuni tebliğ tarihi ayrıca tespit edilir. Süre kaybında kusursuzluk varsa eski hâle getirme kurumu ayrıca gündeme gelebilir.
Güncel süre tablosu 1.06.2024 öncesinde verilmiş kararların tamamına geriye doğru uygulanmaz. Karar tarihi, tebliğ belgesi ve geçiş hükmü dosyada birlikte saklanmalıdır.
| Karar / işlem | Süre ve başlangıç | Uygulama sınırı |
|---|---|---|
| Tutuklama/adli kontrol ve itiraza açık hâkim kararı | Kural olarak öğrenmeden itibaren 2 hafta; CMK m. 268. | Karara özgü özel süre varsa o uygulanır. Tahliye talebi yalnız bu itiraz süresiyle sınırlı değildir. |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Suçtan zarar görenin tebliğden itibaren 2 hafta itirazı; CMK m. 173. | Kamu güvenliğine karşı suçta her ihbarcı kendiliğinden suçtan zarar gören sıfatını kazanmaz. |
| İstinafa açık genel usul hükmü veya güncel HAGB kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 273 ve 231/12. | CMK m. 272 kesinlik istisnaları ve eski kararlar için geçiş hükümleri saklıdır. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta; CMK m. 291. | Her istinaf kararı temyize açık değildir; CMK m. 286’da suç, ceza ve karar türü birlikte belirleyicidir. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.
| Karar / başvuru | Süre ve başlangıç | Başvuru yeri / dayanak |
|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur. | Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir. |
| Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararı | Özel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir. | Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268. |
| İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmü | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. |
| Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararı | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta. | Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir. |
| Güncel HAGB kararı | İstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta. | CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır. |
| HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hüküm | İtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır. | CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Seri muhakeme hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta. | CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır. |
| Basit yargılama hükmü | Genel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır. | CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir. |
| İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyet | Öğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün. | İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. |
| İnfaz hâkimliği kararı | Tebliğden itibaren iki hafta. | İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6. |
| Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirme | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta. | İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır. |
Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.
Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.
Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.
| Başlık | Hesapta esas alınan |
|---|---|
| Şikâyet | Kanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur. |
| Dava zamanaşımı | Ağırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir. |
| Başlangıç | Tamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır. |
| Durma ve kesilme | İzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır. |
| Çocuk bakımından süre | Fiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır. |
| Ceza zamanaşımı | Kesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır. |
| Zamanaşımı olmayan hâller | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır. |
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım için suçun adı değil sonuç ceza ve kişisel koşullar önemlidir. Bununla birlikte m. 12’nin yüksek alt sınırları nedeniyle yalnız olağan takdiri indirim çoğu temel hâli bu eşiklere indirmez.
Yaş küçüklüğü, iştirak biçimi, haksızlık/kusur veya başka kanuni indirim somut dosyaya göre farklı sonuç doğurabilir. Tablodaki aritmetik örnekler mahkemenin takdirini ve kişiye özgü şartları önceden belirlemez. HAGB verilen aynı hapis ayrıca ertelenemez veya seçenek yaptırıma çevrilemez.
| Kurum / örnek | Koşul ve m. 12’ye etkisi |
|---|---|
| HAGB | CMK m. 231’de sonuç hapis en çok 2 yıl veya adli para; önceki kasıtlı mahkûmiyetin bulunmaması, yeniden suç işlememe kanaati, varsa doğrudan zararın giderilmesi ve istisnalar aranır. 5 yıl temel cezaya yalnız 1/6 indirim uygulanırsa 4 yıl 2 ay kalır; HAGB eşiği aşılır. |
| Kurusıkı dönüştürme örneği | 5 yıl temel cezada /6 uyarınca en yüksek 1/2 indirim ve ardından yalnız m. 62 indirimi varsayımında 2 yıl 1 ay sonuç çıkar. “Kurusıkıydı, kesin HAGB olur” sonucu yanlıştır; başka hukuki indirim varsa ayrıca hesaplanır. |
| Erteleme | TCK m. 51 genel eşiği sonuç 2 yıl; suç tarihinde 18 yaşından küçük veya 65 yaşını bitirmişler için 3 yıldır. Önceki kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis mahkûmiyeti ve pişmanlık/gelecek kanaati ayrıca incelenir. Adli para ertelenmez. |
| Seçenek yaptırım | Kural olarak sonuç hapis 1 yıl veya daha kısa olmalıdır; yaş/kişisel koşullar ve m. 50 hükümleri ayrıca uygulanır. Hapis yanında ayrıca verilmiş para cezası hapsin çevrilmesiyle ortadan kalkmaz. |
| Müsadere | Silah, yasak eşya ve suçtan elde edilen kazanç için TCK m. 54–55’in farklı koşulları incelenir. HAGB veya cezada indirim, yasak eşyanın mutlaka iade edileceği anlamına gelmez. |
HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.
| Koşul / konu | Genel kural ve uygulamadaki anlamı |
|---|---|
| Ceza eşiği | İki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır. |
| Önceki mahkûmiyet | Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır. |
| Mahkemenin değerlendirmesi | Kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. |
| Denetim ve yükümlülük | Yetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır. |
| Başarı / ihlal | Denetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır. |
| Birlikte uygulanamayan kurumlar | HAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır. |
| Yasaklar | CMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur. |
| Başvuru yolu | Güncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir. |
CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü
Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.
| Koşul / konu | Türk Ceza Kanunu m. 51 |
|---|---|
| Süre sınırı | Sonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır. |
| Önceki ceza | Daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir. |
| Pişmanlık ve tekrar suç işlememe | Yargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir. |
| Zarar ve denetim | Zararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz. |
| Sonuç | Koşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir. |
| Özel yasak | Sağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır. |
Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75
Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.
| Durum | Türk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç |
|---|---|
| Genel seçenek yaptırım eşiği | Bir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir. |
| Zorunlu çevirme | Daha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır. |
| Taksirli suç | Bilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir. |
| Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsa | Mahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez. |
| Diğer yaptırımlar | Zararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır. |
| Para tutarı | Gün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz. |
| Ödeme / ihlal | Mahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11
Tekerrür, örgüt/terör ve başka özel rejim bulunmayan yetişkinin m. 12 mahkûmiyetinde süreli hapis için genel koşullu salıverilme oranı 1/2’dir. Örgütlü veya terör kapsamında işlenme hâlinde aynı oran kullanılamaz; oran ile fiilen kurumda kalınacak süre farklıdır.
İyi hâl, açık kuruma ayrılma, denetimli serbestlik, güncel asgari kurumda kalma şartı, mahsup, suç tarihi, tekerrür ve birden fazla ilam ayrıca ele alınır. Geçiş hükümleri yalnız suç tarihine bakılarak değil suç/kişi istisnalarıyla birlikte uygulanır.
Örgüt suçundan ayrı hüküm bulunması, aynı fiil için /3 artırımı, ilamların toplanması ve terör vasfı infaz belgesinde açık olmalıdır. Tek bir genel “yatar” sayısı bütün bu hâlleri kapsamaz.
| Durum | İnfaz bakımından ayrım |
|---|---|
| Olağan m. 12/1 veya /2 | Başka özel rejim yoksa 1/2. İki kişi birlikte işleme, tek başına örgüt infazı değildir. |
| m. 12/3 örgüt faaliyeti | 5275 m. 107/4 çerçevesinde süreli hapiste 2/3; başka daha ağır özel rejim varsa o korunur. |
| 3713 m. 4/b koşulları | 6136 suçunun terör amacıyla kurulmuş örgüt faaliyeti içinde işlenmesinde TMK kapsamı ayrıca saptanır; yetişkin süreli hapis için m. 17 ve ilgili infaz hükümleriyle 3/4 rejimi gündeme gelir. |
| 4 yıl 2 ay sonuç ceza örneği | Olağan 1/2 rejiminde koşullu salıverilme eşiği 2 yıl 1 aydır. Bu, denetimli serbestlik/mahsup hesaba katılmadan verilmiş eşiktir; kesin tahliye tarihi değildir. |
| Hapis yanında adli para | Gün cezası ve ödeme emri ayrı yürür. Para cezasını hapis süresine ekleyip toplamı 1/2 ile çarpmak doğru değildir. |
İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.
| Senaryo | Hangi kural uygulanır? |
|---|---|
| Genel süreli hapis rejimi | Özel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez. |
| Özel 2/3 rejimi | TCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır. |
| Özel 3/4 rejimi | Yetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır. |
| Müebbet / ağırlaştırılmış müebbet | Genel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz. |
| Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8 | Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz. |
| İlk tekerrür | Hükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir. |
| İkinci tekerrür | Süreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir. |
| Birden fazla ilam | Her cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir. |
| Tutukluluk ve diğer mahsup | TCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez. |
| İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlali | Takvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir. |
| Adlî para cezası | 5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez. |
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6
Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.
| Dönem / kural | Şart ve sınır |
|---|---|
| Genel m. 105/A | Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır. |
| 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suç | M. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz. |
| 30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1 | İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır. |
| 31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6 | Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır. |
| Geçici m. 10/6 istisnaları | M. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir. |
| 28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucu | Geçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz. |
| Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk | 5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir. |
Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.
Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.
| Aşama | Örnekteki sonuç |
|---|---|
| Koşullu salıverilme eşiği | Üç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır. |
| Mahsup | Mahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir. |
| Kurumdan ayrılma | 18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. |
| Kesin tarih | Başlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez. |
Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.
| Kontrol | Kural ve uygulama sınırı |
|---|---|
| Başlatıcı olay ve başvuru | Örgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır. |
| Kapsam ve istisna | Örgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır. |
| Soruşturma ve kovuşturma | Kanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır. |
| Tutuklama, adli kontrol ve kanun yolu | Tedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir. |
| Kesinleşmiş cezanın infazı | Kapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur. |
| Erteleme süresindeki sonuç | Bu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır. |
Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.
Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.
Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu · m. 4/b, 5, 17; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
İsnat edilen seçimlik hareketi ve fıkrayı öğrenme, susma, müdafi yardımı, lehe delil toplatma, kriminal/dijital rapora karşı görüş bildirme ve koruma tedbirine başvuru temel haklardır. Özellikle m. 12 ile m. 13 ayrımı savunmanın ceza, görev ve katalog bakımından merkezindedir.
Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.
| Sıfat / aşama | Kullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası |
|---|---|
| Şüpheli — ifade ve sorgu | İsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150. |
| Yakalanan / tutuklanan | Yakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır. |
| Mağdur — soruşturma | Delil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri. |
| Mağdur / suçtan zarar gören — duruşma | Duruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir. |
| Tanık | Doğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez. |
| Yakın / aile üyesi | Yakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır. |
| Hüküm ve kesinleşme | Gerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma. |
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6
İlk adım, iddiayı “silah yakalatma” başlığından çıkarıp eşya–hareket–kişi–tarih–fıkra çizelgesine dönüştürmektir. Deliller değiştirilmeden korunmalı; olay sonrasında üretilecek varsayımsal açıklamalar yerine özgün kayıtlar incelenmelidir.
| Belge / bilgi | Neyi çözer? |
|---|---|
| Arama/elkoyma ve kriminal rapor | Eşyanın sınıfı, miktarı, teknik niteliği, kanuna uygun delil toplama ve aidiyet. |
| İzin, ithal, ruhsat ve üretim kayıtları | Yasal yetki ile yetki dışı fiil ayrımı; taşıma ruhsatının üretim yetkisi olmadığı. |
| Gönderi, teslim, ticari ve banka kayıtları | Kişinin hangi aşamada ne yaptığının, ticari amaç ve bilmesinin somutlaştırılması. |
| Olay tarihleri ve bütün isnatlar | 30.11.2024 kapsam değişikliği, devam eden fiil, örgüt/iki kişi ayrımı, bağlantılı suçlar. |
| Tebligat ve tedbir kararları | İtiraz/kanun yolu süresi; tutuklama gerekçesinin ve alternatif tedbirin incelenmesi. |
| Kesin ilamlar ve mahsup belgeleri | Hüküm sonrasında infaz oranı, tekerrür ve gerçek tahliye hesabı. |
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220
Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.
Dayanak: 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun · m. 1, 4–5, 12–15; Ek m. 1, 5; 5728, 7533 ve 7593 yürürlük tablosu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 5, 7, 21–22, 25, 30–44, 49–55, 58, 61–63, 66–68, 75; m. 220; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 35, 39–40, 91, 100–109, 116–127, 134, 147–150, 160, 172–173, 223, 231, 250–253, 267–268, 272–273, 286, 291; geçici m. 6; 5235 sayılı Kanun · m. 11, 12, 14; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108 ve uygulanabilir geçici hükümler; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu · m. 4/b, 5, 17
Arama sonucuna ve madde listesine dön
Süreç, haklar ve hazırlık
Başvuru hazırlığı, deliller ve süreçteki haklarınız.
Şikâyet ve mağdur haklarıİfade, savunma, soruşturma ve yargılama adımları.
Ceza yargılaması süreciKesinleşme, cezanın infazı ve tahliye aşamaları.
İnfaz rehberini inceleyin