Sınır Dışı Edilme (Deport) Kararı

İlk yayın: 24 Ocak 2025. Güncelleme ve kaynak kontrolü: 13 Ekim 2026.

Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava açma süresinde ve süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz. Geri gönderme merkezindeki idari gözetime itiraz ise ayrı olarak sulh ceza hâkimliğine yapılır. [S1, m.53 ve 57]

Sınır dışı edilme, kişinin Türkiye’deki işi, eğitimi, aile ilişkileri ve güvenliği üzerinde doğrudan sonuç doğurur. Kararın hangi gerekçeye dayandığı, nereye gönderilmenin planlandığı ve tebliğin nasıl yapıldığı ilk aşamada belirlenmelidir. Bu makale; sınır dışı sebeplerini, gönderme engellerini, dava ve başvuru yollarını, idari gözetimi ve yeniden giriş sorunlarını birlikte açıklar. Açıklamalar genel niteliktedir; somut dosyada karar, tebligat ve kişinin statüsü ayrıca incelenmelidir.

Sınır dışı etme kararı nedir?

Sınır dışı etme, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında bir yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yönelik idari işlemdir. Günlük kullanımda “deport” olarak anılır. Yabancı, Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişidir. Türk vatandaşları sınır dışı edilemez; bir kişinin aynı zamanda başka bir ülkenin vatandaşı olması, Türk vatandaşlığı sürdüğü sürece bu güvenceyi kaldırmaz. [S1, m.3; S3, m.23]

Yabancı devlet vatandaşları ve vatansız kişiler bakımından uygulanacak güvenceler aynı değildir. Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahipleri, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturmadıkları sürece sınır dışı edilmez. Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü de kendi kurallarıyla değerlendirilir. Hiçbir statü, geri gönderme yasağının göz ardı edilmesine imkân vermez. [S1, m.4, 51 ve 54]

Sınır dışı kararı, Türkiye’ye giriş yasağı, tahdit kaydı, ikamet izninin iptali ve idari gözetim farklı işlemlerdir. Birine karşı yapılan başvuru diğerini kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir. Suçluların iadesi de ayrı bir hukuki süreçtir; sınır dışı işlemiyle aynı kabul edilmemelidir. Eski şartlı giriş uygulamasındaki değişiklik V84 şartlı girişin kaldırılması yazısında ele alınmıştır.

Kimler hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir?

YUKK m.54’teki sebepler aşağıda açıklanmıştır. Bir sebebin bulunması, kişinin sağlık durumu, geri gönderme riski ve ilgili temel hak güvenceleri incelenmeden otomatik olarak gönderilebileceği anlamına gelmez. YUKK m.55 ve Uygulama Yönetmeliği m.52’deki istisnalar da dikkate alınır. [S1; S4]

Hapis cezası ve Türk Ceza Kanunu m.59

İşlediği suç nedeniyle hapis cezasına mahkûm edilen yabancının durumu, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak veya koşullu salıverilmesinden ve her hâlde cezasının infazından sonra sınır dışı işlemleri yönünden değerlendirilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir. Bildirim, tek başına ceza mahkemesinin verdiği bir sınır dışı hükmü değildir; yetkili idare ayrıca değerlendirme yapar. [S5, m.59; S1, m.54/1-a]

Terör örgütü veya çıkar amaçlı suç örgütü bağlantısı

Terör örgütü ya da çıkar amaçlı suç örgütünün yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olmak sınır dışı sebebidir. Bu alanda yalnızca bir suçlama veya kayda dayanılması yeterli görülmemelidir; dayanak olgular ve kişinin itirazları incelenir. Her dosyada kesinleşmiş mahkûmiyet aranacağı da söylenemez. İdari değerlendirme ile ceza sorumluluğunun ispatı farklıdır. [S1, m.54/1-b; S8, §§57–64]

Giriş, vize veya ikamet işlemlerinde gerçek dışı bilgi ve sahte belge

Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izni işlemlerinde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullanılması bu kapsamdadır. Belgenin niteliği, hangi işlemde kullanıldığı ve yabancıyla bağlantısı somutlaştırılmalıdır. Pasaport, vize veya ikamet başvuru belgeleri bakımından yapılan tespitler dosyadan kontrol edilir. [S1, m.54/1-c]

Geçimini meşru olmayan yollardan sağlama

Türkiye’de bulunduğu dönemde geçimini meşru olmayan yollardan sağladığı belirlenen yabancılar hakkında işlem yapılabilir. İdare, hangi faaliyetin bu sonuca dayanak oluşturduğunu açıklamalıdır. Gelirin düşük olması veya işsiz olmak ile geçimi hukuka aykırı faaliyetten sağlamak aynı değerlendirme değildir. [S1, m.54/1-ç]

Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı tehdidi

Kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı açısından tehdit oluşturmak sınır dışı sebebidir. Bununla birlikte “tehdit” ifadesinin kararda tekrarlanması, bireysel gerekçenin yerini tutmaz. Güvenlik bilgileri ve sağlık tespitleri ilgili kanuni sebeple ilişkilendirilmelidir. Kamu sağlığı bakımından sağlık raporu dikkate alınır. [S1, m.54/1-d; S4, m.52/2; S8]

Vize veya vize muafiyeti ihlali

Vize veya vize muafiyeti süresinin on günden fazla aşılması ya da vizenin iptal edilmesi m.54/1-e kapsamındadır. Ancak kişinin kendiliğinden çıkış için sınır kapısına başvurması gibi Yönetmelik m.52’de düzenlenen durumlar ayrıca değerlendirilir. Süre ihlali, para cezası ve giriş yasağı aynı işlem değildir. [S1; S4]

İkamet izninin iptali

İkamet izni iptal edilen yabancılar m.54/1-f kapsamındadır. İptal kararının varlığı, tebliği ve buna karşı açılmış dava ayrı incelenir. İkamet izni davası açılmış olması, sonradan verilen sınır dışı kararına karşı yedi gün içinde dava açılması gereğini ortadan kaldırmaz. [S1, m.53–54; S4, m.52]

İkamet süresinin kabul edilebilir gerekçe olmadan aşılması

İkamet izninin sona ermesinden sonra kabul edilebilir gerekçe olmadan sürenin on günden fazla ihlal edilmesi sınır dışı sebebidir. Hastanede yatış veya çıkışı fiilen engelleyen olaylar ileri sürülüyorsa bunların tarihli belgelerle açıklanması gerekir. Her mazeretin otomatik olarak kabul edileceği varsayılamaz. [S1, m.54/1-g]

Çalışma izni olmadan çalışma

Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler hakkında m.54/1-ğ uyarınca işlem yapılabilir. Kişinin işyerinde bulunma nedeni, fiilen çalışıp çalışmadığı ve geçerli izin veya muafiyetinin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. [S1; S9]

İzin başvurularının kapsamı için yabancıların Türkiye’de çalışma izni başvuru süreçleri ayrıca incelenebilir. Bir izin başvurusu yapılması, mevcut sınır dışı kararını kendiliğinden kaldırmaz.

Çalışma izni için gereken belgeler ve başvuru yolları çalışma izni şartları ve başvuru süreci yazımızda ele alınmıştır.

Yasal giriş veya çıkış hükümlerini ihlal ya da ihlale teşebbüs

Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal etmek ya da buna teşebbüs etmek m.54/1-h kapsamındadır. Olayın yeri, tarihi, kullanılan belgeler ve kişinin koruma talebi birlikte değerlendirilir. Düzensiz giriş, geri gönderme yasağını ortadan kaldırmaz. [S1, m.4, 8 ve 54]

Giriş yasağına rağmen Türkiye’ye gelme

Geçerli giriş yasağına rağmen Türkiye’ye geldiği belirlenen yabancı hakkında m.54/1-ı uygulanabilir. Yasağın muhatabı, süresi, yürürlük durumu ve özel giriş izni bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Benzer isimli kişilerin kayıtlarının karıştırıldığı iddiası varsa kimlik eşleştirmesi ayrıca yapılır. [S1, m.9 ve 54]

Uluslararası koruma süreci sonunda kalma hakkının bulunmaması

Başvurusu reddedilen, korumadan hariç tutulan, başvurusu kabul edilemez bulunan, başvurusunu geri çeken veya geri çekmiş sayılan, statüsü sona eren ya da iptal edilen yabancılardan, son karardan sonra Türkiye’de başka bir kalma hakkı bulunmayanlar m.54/1-i kapsamındadır. Kararın hangi aşamada olduğu, başvuru yolları ve diğer kalış hakları incelenmeden yalnızca “koruma reddi” kaydıyla sonuca gidilmemelidir. [S1, m.54 ve 80]

İkamet uzatma başvurusu reddinden sonra çıkış yapmama

İkamet izni uzatma başvurusu reddedilenlerden on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar m.54/1-j kapsamındadır. Ret kararının bildirim tarihi ve ilgili istisnalar değerlendirilir. Bu on günlük çıkış süresi, sınır dışı kararına karşı yedi günlük dava süresinin yerine geçmez. [S1; S4, m.52]

Uluslararası kurumların tanımladığı terör örgütleriyle ilişki

Uluslararası kurum ve kuruluşların tanımladığı terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler m.54/1-k kapsamındadır. İlişkinin somut dayanakları ve kişisel savunmalar incelenmelidir. Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü bulunanlar hakkında da m.54/2 uyarınca b, d ve k bentleri kapsamında karar alınabilir; geri gönderme yasağı ve diğer temel hak güvenceleri uygulanmaya devam eder. [S1; S8]

Kimler sınır dışı edilemez?

YUKK m.55’e göre, m.54 kapsamında olsalar dahi aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı kararı alınmaz:

• Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı ceza ya da muamele riski bulunduğuna ilişkin ciddi emare olanlar.
• Ciddi sağlık sorunu, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler.
• Hayati tehlike arz eden hastalığı için tedavisi sürerken, gönderileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar.
• Mağdur destek sürecinden yararlanan insan ticareti mağdurları.
• Tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları.

Değerlendirme her kişi için ayrı yapılır; belirli adreste ikamet veya bildirim yükümlülüğü getirilebilir. Her hastalık veya her hamilelik tek başına aynı sonucu doğurmaz. Seyahat riski, tedavinin kesilmesinin sonucu ve gönderilecek ülkedeki tedavi imkânları belgelerle açıklanmalıdır. [S1, m.55] Süreç ve belgeler yönünden Sağlık ve Hamilelik Nedeniyle Sınır Dışı Edilememe yazısı da incelenebilir.

Uygulama Yönetmeliği m.52, belirli vize ve ikamet ihlallerinde kendiliğinden çıkış için sınır kapısına gelenler gibi ek durumlar düzenler. Bu istisnaların şartları kişiye göre kontrol edilir; para cezası veya ayrı giriş yasağının bulunmadığı sonucu kendiliğinden çıkmaz. Sınır dışı kararı alındıktan sonra engel ortaya çıkarsa kararın uygulanmaması ve insani ikamet yönünden Yönetmelik m.57 ile YUKK m.46 ayrıca değerlendirilir. [S1; S4]

Geri gönderme yasağı nasıl uygulanır?

YUKK m.4, kişinin işkenceye veya insanlık dışı ya da onur kırıcı muameleye uğrayacağı; belirli nedenlerle hayatının veya hürriyetinin tehdit altında olacağı yere gönderilmesini yasaklar. AİHS m.3 kapsamındaki koruma mutlaktır; güvenlik gerekçesiyle bu koruma bertaraf edilemez. Risk, gönderilecek ülke ve kişinin koşulları bakımından araştırılır. [S1; S6; S11, §§72–76]

Yalnız ülkenin adı veya genel bir korku ifadesiyle yetinilmemelidir. Kişiye yönelmiş tehditler, önceki kötü muamele, koruma talepleri, sağlık belgeleri ve güncel ülke bilgileri birlikte sunulmalıdır. Buna karşılık sistematik kötü muameleye uğrayan bir gruba mensubiyet veya ağır genel koşullar da değerlendirmede önem taşıyabilir. Yetkililerin araştırma yükümlülüğü, yabancıdan her koşulda erişemeyeceği bir belgeyi istemeye indirgenemez. [S11, §§73–89]

Üçüncü ülkeye gönderme de denetim dışı değildir. O ülkenin kişiyi tehlike bulunan başka bir yere göndermesi ihtimali, dolaylı geri gönderme riski olarak incelenir. [S11, §88]

Aile hayatı ve çocuğun üstün yararı

Türkiye’de eş veya çocuk bulunması her sınır dışı kararını otomatik olarak engellemez. Ancak gerçek aile bağları, birlikte yaşam, çocukların bakım ve eğitim durumu, eşin statüsü, bağımlılık ilişkileri ve aile hayatının başka bir ülkede sürdürülmesinin önündeki engeller değerlendirilmelidir. Kamu yararı ile aile hayatına müdahalenin ağırlığı arasında ölçülü bir denge kurulmalıdır. [S3, m.20 ve 41; S6, m.8; S9] Ayrıca bkz. Türk Vatandaşı Eş ve Çocuk Sınır Dışı Kararını Nasıl Etkiler?.

Evlilik belgesine ek olarak birlikte ikamet, çocuğun okul ve sağlık kayıtları, bakım sorumluluğu ve düzenli ilişkiyi gösteren belgeler önemlidir. Yabancıların Türkiye’de evlenmesi ile sınır dışı kararının hukuka uygunluğu ayrı inceleme konularıdır. Evlilik, mevcut işlemlerin ayrıca değerlendirilmesi ihtiyacını kaldırmaz.

Kararı kim verir ve nasıl tebliğ eder?

Sınır dışı kararı, Göç İdaresi Başkanlığının talimatı üzerine veya resen valilikçe alınır. Her yabancı için ayrı karar gerekir. Karar, gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Avukatla temsil edilmeyen yabancı veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilmelidir. [S1, m.53; S4, m.54 ve 56]

Kararın ve tebliğ formunun bir örneği alınmalıdır. Tebliğ tarihi, imza, tercüman bilgisi, kullanılan dil ve kararın anlaşılır biçimde açıklanıp açıklanmadığı kontrol edilir. Tebligat sorunu varsa somut olay ve belgelerle ileri sürülür. Usulsüz tebligat iddiası bulunduğu için hiçbir işlem yapmadan beklemek güvenli değildir.

Kolluğun yakaladığı ve sınır dışı kapsamında değerlendirdiği yabancı için valiliğe derhâl bildirim gerekir; değerlendirme ve karar süresi kanunda en fazla 48 saattir. İdari gözetim kararı verilen kişinin geri gönderme merkezine götürülmesi için de ayrı bir azami 48 saat düzenlemesi vardır. Bunlar, bütün yabancıların gerekçesiz olarak 96 saat tutulabileceği şeklinde okunamaz. Başlangıç ve işlem kayıtları ayrıca incelenir. [S1, m.57/1–2; S4, m.53]

Tebliğ biçimi ve süre sorunları için tebligat ve yedi günlük dava süresi yazımıza bakılabilir.

Sınır dışı kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?

İptal davasında görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Genel yetki kuralı, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir. İlgili yargı çevresi ile mahkemeler arasındaki güncel iş bölümü ve tevzi kuralları kontrol edilir. Her ilde mutlaka “1. İdare Mahkemesi”nin görevli olduğu varsayımıyla hareket edilmez. [S1, m.53; S2, m.32]

Dava; yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılık iddialarına dayanabilir. Yanlış kişi kaydı, yetersiz gerekçe, fiilî tespitin hatalı olması, gönderme engellerinin veya aile bağlarının değerlendirilmemesi somut dosyaya göre ileri sürülebilir. Mahkemeye başvurulduğu, kararı veren makama da bildirilir; kayıt numarası ve alındı belgesi saklanır. [S1, m.53; S2, m.2–3]

Yedi günlük dava süresi nasıl hesaplanır?

YUKK m.53/3’te özel dava süresi tebliğden itibaren yedi gündür. İdari davalardaki genel 60 günlük süre bu işleme uygulanmaz. İYUK m.8 gereği süre, tebliğ tarihini izleyen gün işlemeye başlar; aradaki tatiller hesaba katılır. Son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün sonuna uzar. Yedi gün, yedi iş günü değildir. [S1; S2]

Örneğin 13 Ekim 2026 Salı günü usulüne uygun tebliğ edilen bir kararda, özel bir durum yoksa sayım 14 Ekim’de başlar ve yedinci gün 20 Ekim 2026 Salı olur. Bu örnek fiziksel tebliğ varsayımına dayanır; elektronik tebligatın hukuken tebliğ edilmiş sayıldığı tarih ayrıca belirlenir. Adli tatilin bu özel kanundaki süreyi uzattığı varsayılmamalıdır.

İdareye başvuru süreyi durdurur mu?

İYUK m.11’in genel kuralı; dava süresi içinde, usulüne uygun kaldırma, geri alma veya değiştirme başvurusunun dava süresini durdurmasıdır. Otuz gün cevap verilmezse zımni ret oluşur; ret sonrasında başvurudan önce geçen süre de hesaba katılarak kalan süre işler. Bu genel kural, her dilekçenin her işlem bakımından aynı sonucu doğurduğu anlamına gelmez. [S2, m.11]

Sınır dışı işleminde başvurunun muhatabı, içeriği, zamanı ve özel yargılama rejimi birlikte değerlendirilmelidir. Bilgi isteme, randevu alma veya başka bir izne başvurma, kendiliğinden m.11 başvurusu sayılmaz. Hak kaybını önlemek için idarenin cevabını bekleyerek yedi günlük süre geçirilmemeli; iptal davası bu süre içinde açılmalıdır. İdari başvurunun yapılmış olması, dava açılmasına bağlanan sınır dışı edilmeme güvencesinin yerine geçecek şekilde kabul edilmemelidir.

Dava açılınca sınır dışı işlemi durur mu?

YUKK m.53/3 gereği yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava açma süresinde ve yargı yoluna başvurulduğunda yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmemesi kanuni güvencedir. Bu güvence için ayrıca yürütmenin durdurulması kararı alınması şart değildir. Dava kaydının kararı veren makama ve işlem yapılan geri gönderme merkezine gecikmeden bildirilmesi, uygulamada büyük önem taşır. [S1; S4, m.59]

Bu sonuç üç husustan ayrılmalıdır: İptal davasının açılması idari gözetimi kendiliğinden sonlandırmaz; otomatik ikamet veya çalışma izni sağlamaz; bağımsız giriş yasağını kendiliğinden kaldırmaz. Aynı kişi hakkındaki diğer işlemlere yönelik başvurular ayrıca planlanır.

Yargılama ne kadar sürer ve karar kesin midir?

7533 sayılı Kanun’la 2024’te değiştirilen ve güncel YUKK m.53/3’te yer alan usule göre, idarenin savunma vermesi veya savunma süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Mahkeme gerekli görürse duruşma yapabilir. Dava, dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma işlemlerinin tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde sonuçlandırılır. Geçici m.3 gereğince 2024 değişiklikleri, bu geçici maddenin yürürlüğünden sonra açılan davalara uygulanır. [S1]

Dolayısıyla “dava açıldığı tarihten itibaren mutlaka 15 günde biter” ifadesi doğru değildir. Tebligat, savunma ve ara karar işlemlerinin süresi de dikkate alınmalıdır. Özel düzenleme, mahkemenin bu konudaki kararının kesin olduğunu belirtir; olağan istinaf veya temyiz yolu öngörülmemiştir.

Davacının bildirdiği adrese tebligat yapılamaması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasında, İYUK m.26/3’teki yeniden işleme koydurma süresi bu davalarda iki ay olarak uygulanır. Adres ve vekil bilgilerindeki değişiklikler mahkemeye bildirilmelidir. [S1, m.53/3; S2, m.26/3]

İdari gözetim ve geri gönderme merkezi

İdari gözetim, sınır dışı işlemleri kapsamında özgürlüğün sınırlanmasıdır; ceza mahkemesinin verdiği tutuklama kararıyla aynı değildir. Kaçma veya kaybolma riski, giriş ve çıkış kurallarının ihlali, sahte ya da asılsız belge kullanımı, tanınan sürede mazeretsiz çıkış yapmama veya kamu düzeni, güvenliği ya da sağlığı açısından tehdit gibi kanuni şartlar değerlendirilir. Kanun, ilgili kişiler için idari gözetim veya alternatif yükümlülükler öngörür. [S1, m.57]

Süre, uzatma ve aylık inceleme

Geri gönderme merkezindeki idari gözetim en fazla altı ay sürebilir. Sınır dışı işlemleri kişinin iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamıyorsa süre en fazla altı ay daha uzatılabilir. Altı veya on iki ay, herkesin mutlaka tutulacağı süreler değildir. [S1, m.57/3]

Gözetimin devamında zorunluluk olup olmadığı valilikçe her ay, gerektiğinde daha önce değerlendirilir. Zorunluluk ortadan kalktığında gözetim derhâl sonlandırılır. Karar, uzatma ve aylık inceleme sonuçları gerekçeleriyle bildirilmelidir. Sınır dışı etmenin fiilen mümkün olup olmadığı ve daha hafif yükümlülüklerin yeterliliği başvuruda somut olarak tartışılmalıdır. [S1, m.57/4–5; S4, m.61]

İdari gözetime nereye itiraz edilir?

Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. YUKK m.57/6 bu başvuru için yedi gün gibi sabit bir hak düşürücü süre koymaz. Bununla birlikte özgürlüğün kısıtlanması devam ettiği için gecikmeden başvurulması önemlidir. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır; kararı kesindir. [S1]

Başvuru, idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Gözetim şartlarının değiştiği veya ortadan kalktığı ileri sürülerek yeniden başvurulabilir. İdareye teslim edilen itiraz dilekçesi yetkili sulh ceza hâkimine derhâl gönderilmelidir. Sulh ceza başvurusu, sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde açılması gereken davanın yerine geçmez. [S1, m.57/6; S4, m.59]

İdari gözetime alternatif yükümlülükler

YUKK m.57/A; belirli adreste ikamet, bildirimde bulunma, aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına hizmetlerde gönüllü görev alma, teminat ve elektronik izleme yükümlülüklerini düzenler. Bir veya birkaçı uygulanabilir; toplam uygulama süresi 24 ayı geçemez. Alternatif yükümlülük kararı, sınır dışı kararının iptali anlamına gelmez. [S1]

Yükümlülüklere uymama idari gözetime yol açabilir. Teminat süresinde çıkış yapılmamasında, mücbir sebep veya devam eden mahkeme süreci gibi kanuni istisnalar ayrıca değerlendirilir. Elektronik izlemeye karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru düzenlenmiştir; beş günlük inceleme ve başvurunun kendiliğinden durdurmaması kuralları geçerlidir. Diğer yükümlülüklerin hukuka uygunluk denetimi, işlemin niteliğine göre ayrıca belirlenir. [S1, m.57/A]

Geri gönderme merkezinde hangi haklar vardır?

Geri gönderme merkezlerinde acil ve temel sağlık hizmetleri ücretsiz sağlanır. Yabancıya avukatı, noteri, yasal temsilcisi ve yakınlarıyla görüşme ve telefon hizmetine erişme imkânı tanınır. Ziyaretçi, vatandaşlık ülkesinin konsolosluk yetkilisi ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşebilme imkânı da kanunda düzenlenmiştir. [S1, m.58–59]

Çocukların yüksek yararı gözetilir; aileler ayrı yerlerde barındırılır ve çocukların eğitimden yararlanması için gerekli tedbirler alınır. Sağlık veya güvenlik sorunu, ilaç ihtiyacı ve özel destek gereksinimi kayıtlı olarak bildirilmelidir. Avukatlık ücretini karşılayamayan yabancı, şartları kapsamında barodan adli yardım isteyebilir. Avukat atanması ile mahkeme harç ve giderlerinden adli yardım yoluyla yararlanma ayrı taleplerdir. [S1, m.57/7 ve 59; S2, m.31]

Yakını merkezde bulunanlar için ilk başvurular Geri Gönderme Merkezinde Yakınım Var yazımızda anlatılmıştır.

Terke davet, gönderilecek ülke ve masraflar

Türkiye’yi terk için ne kadar süre verilir?

Şartları bulunan yabancıya, sınır dışı kararında belirtilmek üzere 15 günden az ve 30 günden fazla olmayacak bir çıkış süresi verilir. Kaçma veya kaybolma riski, yasal giriş veya çıkış kurallarını ihlal, sahte belge, asılsız belgeyle ikamet izni almaya çalışma veya aldığının tespiti ile kamu düzeni, güvenliği ya da sağlığı tehdidi hâllerinde süre tanınmaz. [S1, m.56]

Terke davet edilen kişiye harca tabi olmayan çıkış izin belgesi verilir; vize ve ikamet harçları ile cezalarına ilişkin yükümlülükler saklıdır. Yönetmelik m.58/3’e göre terke davet süresinde ikamet veya çalışma iznine başvurulamaz. On beş veya otuz günlük çıkış süresi, yedi günlük dava süresini uzatmaz. [S1; S4]

Yabancı hangi ülkeye gönderilebilir?

Menşe ülke, transit gidilecek ülke veya üçüncü ülke gündeme gelebilir. Vatandaşlık, kabul edilme imkânı ve kişinin gidebileceği üçüncü ülkeye ilişkin talebi değerlendirilir. Birden çok vatandaşlık veya başka ülkede geçerli kalış hakkı varsa belgeleri sunulmalıdır. Kişinin bir ülkeyi tercih etmesi, o ülkenin kabul şartlarını ve geri gönderme yasağı denetimini ortadan kaldırmaz. [S1, m.52; S4, m.51]

Sınır dışı kararı nasıl yerine getirilir?

İşlemler ilgili göç idaresi veya geri gönderme merkezi koordinasyonunda yürütülür; yabancı kolluk tarafından sınır kapısına götürülür. Seyahat giderleri kural olarak yabancıdan karşılanır. Parası yoksa veya yeterli değilse kanundaki usulle kamu tarafından karşılanabilir; kişinin temel ihtiyaçları için ayrılacak tutar ve tahsil hükümleri gözetilir. Masrafların ödenmemiş olması sonraki giriş işlemlerini etkileyebilir. [S1, m.60; S4, m.62]

Pasaport veya diğer belgeler sınır dışı işlemleri için gerekli süreyle tutulabilir; biletlerin paraya çevrilmesine ilişkin hüküm de bulunmaktadır. Masraf taahhüdünde bulunan kişiler ve izinsiz çalıştıran işverenler yönünden ilgili kanuni sorumluluklar ayrıca değerlendirilir. Her dosyaya uygulanacak değişmez bir para cezası veya standart masraf tutarı yoktur. [S1, m.60]

Gönüllü geri dönüş ne anlama gelir?

Gönüllü geri dönüş, kişinin bilgilendirilmiş ve özgür iradesine dayanmalıdır. YUKK m.53’teki rıza istisnası nedeniyle bir formun imzalanması ciddi sonuç doğurabilir. Belgenin içeriği anlaşılan dilde açıklanmalı; karara itiraz veya geri gönderme riski bulunan dosyalarda bu durum kayda geçirilmelidir. Baskı, yanıltma veya tercüme eksikliği iddiası somut olgularla değerlendirilir. [S1; S4, m.63] Konunun ayrıntıları için Gönüllü Geri Dönüş Formu: Geçerli Rıza, İtiraz ve V-87 Kaydı yazısına bakılabilir.

YUKK m.60/A uyarınca gönüllü dönmek isteyen uygun kişilere ayni veya nakdi destek sağlanabilir. Bu, her başvurucuya belirli miktarda ödeme yapılacağı anlamına gelmez. Gönüllü dönüş, yargısal başvuru ve korunma ihtiyacı birlikte değerlendirilmeden yalnızca hızlı çıkış işlemi olarak ele alınmamalıdır.

Türkiye’ye giriş yasağı ve yeniden giriş

Sınır dışı edilen yabancı hakkında Türkiye’ye giriş yasağı da uygulanabilir. YUKK m.9’a göre yasak en fazla beş yıldır; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit varsa bu süre en fazla on yıl daha artırılabilir. Bu üst sınırlar, her kişiye beş veya on beş yıl yasak verileceği anlamına gelmez. Kararın gerekçesi, süresi ve kişisel koşullar ayrıca incelenir. [S1]

Vize veya ikamet süresi sona eren kişinin durum tespit edilmeden kendiliğinden çıkış için başvurması, cezalarını ödemesi ve belirlenen ihlal sürelerini aşmaması hâlinde giriş yasağı uygulanmaması mümkün olabilir. Terke davet süresinde çıkış da önem taşır. Başka bir güvenlik veya giriş engeli bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilir. [S1, m.9/4–5; S4, m.58; S15]

Yetkili idare giriş yasağını kaldırabilir veya yasak saklı kalmak üzere belirli süreli giriş izni verebilir. Tahdit kodunun adı tek başına uygulanacak yolu belirlemez; kodun dayandığı karar, kayıt ve gerekçe istenmelidir. Yeni pasaport alınması, para cezasının ödenmesi ya da evlilik, geçerli bütün yasakları kendiliğinden kaldırmaz. Giriş yasağına karşı idari başvuru ve iptal davası, sınır dışı kararına ilişkin davadan ayrı değerlendirilir. Ön izin şartına bağlanan girişler N-82 ve N-99 tahdit kodlarında ön izin ve meşruhatlı vize yazısında incelenmiştir. [S1, m.9–10; S2]

Tahdit kayıtları için tahdit kodu rehberimize, belirli kodlar için G-87 ve Ç-113, vize ve ikamet ihlallerinden doğan yasaklar için ise vize ve ikamet ihlali yazılarına bakılabilir.

Anayasa Mahkemesine ve AİHM’e başvuru

İdare mahkemesinin kesin kararından sonra temel hak ihlali iddiaları için, kabul edilebilirlik şartları ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi çerçevesinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Genel süre, başvuru yollarının tüketildiğinin öğrenilmesinden itibaren 30 gündür. Haklı mazerette, mazeretin kalkmasından itibaren 15 günlük özel imkânın şartları ayrıca değerlendirilir. [S7, m.45 ve 47]

Nihai kararın UYAP’tan açılıp okunması öğrenme sayılabileceğinden, her durumda ayrıca kâğıt tebligat beklenmemelidir. Süre takibi, avukatın ve başvurucunun işlem kayıtlarıyla birlikte yapılmalıdır. [S10]

Bireysel başvuru yapılması sınır dışı işlemini kendiliğinden durdurmaz. 5 Ağustos 2025’te değişen AYM İçtüzüğü m.73, başvurucunun temel haklarına, özellikle yaşamına ya da maddi veya manevi varlığına yönelik ciddi tehlikeyi esas alır. Bu kapsamda gerekçeli tedbir talebi değerlendirilebilir. Riskin niteliği, gönderilecek ülke, planlanan uygulama zamanı ve destekleyici belgeler açıkça sunulmalıdır. Tedbir verilmesi, başvurunun esastan kabul edileceği veya süre şartının giderildiği anlamına gelmez. [S7, m.49/5; S10; S16]

Avukatlar, 1 Ekim 2025’ten itibaren UYAP Avukat Portal üzerinden de bireysel başvuru yapabilmektedir. Başvuruda güncel resmî form ve usul kullanılmalıdır. [S13]

AİHM’e başvuruda etkili iç hukuk yollarının tüketilmesi ve kural olarak nihai iç hukuk kararından itibaren dört aylık süre önemlidir. Yakın ve telafisi mümkün olmayan zarar riski bulunan istisnai durumlarda Mahkeme İçtüzüğü m.39 uyarınca geçici tedbir istenebilir. AİHM’e yalnızca başvuru veya tedbir talebi göndermek otomatik durdurma sağlamaz. [S6, m.35; S12]

Güncel yargı kararları hangi ayrımları gösteriyor?

A.A.S.S. kararı ve somut gerekçe

AYM’nin A.A.S.S., B. No: 2021/2075, 4 Kasım 2025 kararında; sınır dışı işleminin dayandığı olguların öğrenilememesi ve mahkemenin şeklî incelemeyle yetinmesi nedeniyle yerleşme hürriyetiyle bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak aynı dosyada yaşam hakkı ve kötü muamele yasağı yönünden ihlal bulunmamış; yeterince temellendirilmeyen aile hayatı şikâyeti kabul edilemez görülmüştür. Karar, farklı hak iddialarının ayrı olgular ve belgelerle kurulması gerektiğini gösterir. [S8, §§40–49 ve 57–68]

Hekmat Al Zaim kararı ve aile hayatı

AYM’nin Hekmat Al Zaim, B. No: 2021/29101, 4 Mart 2026 kararında, izinsiz çalışma iddiasına ilişkin çelişkiler ve başvurucunun aile hayatına etkiler yeterince değerlendirilmemiştir. Mahkeme aile hayatına saygı hakkının ihlaline ve yeniden yargılamaya karar vermiştir. Bu karar, Türkiye’de evli olan herkesin sınır dışı edilemeyeceği şeklinde genellenemez; somut savunmaların ve aile bağlarının gerekçeli biçimde incelenmesi gerektiğini ortaya koyar. İzinsiz çalışma nedeniyle ortaya çıkan tahdit ve para cezası sonuçları izinsiz çalışma nedeniyle Ç-117 ve Ç-119 tahdit kodları yazısında ele alınmıştır. [S9, §§17–26]

Osman Kahya kararı ve UYAP’tan öğrenme

AYM’nin Osman Kahya, B. No: 2024/54133, 14 Ocak 2026 kararında başvurucu, nihai kararı UYAP Vatandaş Portal üzerinden okumasından itibaren 30 gün içinde başvurmamıştır. Başvuru süre aşımı nedeniyle kabul edilemez bulunmuş ve daha önce verilen sınır dışı etmeme tedbiri sonlandırılmıştır. Bu nedenle tedbir verilmiş olması süre denetiminin geçildiği anlamına gelmez. [S10, §§5–14 ve hüküm]

Etkili başvuru ve tarihsel kararların doğru okunması

AİHM’in Abdolkhani ve Karimnia/Türkiye, No: 30471/08, 22 Eylül 2009 kararı; gerçek kötü muamele riski, tebligat eksikliği, etkili başvuru ve özgürlük güvenceleri bakımından önemlidir. AYM’nin Y.T., B. No: 2016/22418, 30 Mayıs 2019 pilot kararı da o dönemdeki durdurucu etkisi bulunmayan başvuru yolundan doğan yapısal sorunu ele almıştır. [S11; S14]

Bu kararların verildiği dönemdeki mevzuat, bugünkü m.53/3 yerine uygulanmaz. Güncel kanun, yabancının rızası saklı kalmak üzere dava süresi ve yargılama boyunca sınır dışı edilmeme güvencesini düzenlemektedir. Eski kararlar, güncel hükümle ve kendi tarihsel bağlamlarıyla birlikte okunmalıdır. [S1]

İlk aşamada hangi belgeler hazırlanmalı?

İlk işlem, süreleri ve ayrı kararları belirlemektir. Sınır dışı ve idari gözetim kararı aynı gün verilmiş olsa dahi başvuru mercileri farklıdır.

Tablodaki başvuruların kanuni dayanakları YUKK m.53 ve 57, İYUK m.7 ve 27, 6216 sayılı Kanun m.47’dir. Uluslararası koruma kararlarının özel süreleri ayrıca incelenir. [S1; S2; S7]

Dava dilekçesinde taraf ve adres bilgileri, kararın tarih ve sayısı, tebliğ tarihi, olaylar, hukuka aykırılık nedenleri, belgeler ve açık iptal talebi yer almalıdır. Ulaşılamayan işlem dosyasının mahkemeye getirtilmesi istenebilir. Hazır bir dilekçenin yalnız isim değiştirilerek kullanılması, kişiye özgü gönderme riski veya aile hayatı iddialarının eksik kalmasına yol açabilir. [S2, m.3 ve 20]

Hukuki yardım süreci nasıl planlanır?

Sınır dışı dosyasında çalışma; tebligat ve süre kontrolü, ayrı idari işlemlerin belirlenmesi, idare mahkemesi davası, gerekiyorsa idari gözetim itirazı ve bireysel başvuru ihtiyacının değerlendirilmesini kapsar. Antalya’da verilen bir karar bakımından da aynı kanuni ayrımlar geçerlidir; yetkili yargı yeri kararın ve işlemi yapan makamın bilgilerine göre belirlenir.

Güneş & Güneş Hukuk Bürosuna inceleme için iletilecek dosyada kararların tamamı ve tebligat belgeleri öncelikle bulunmalıdır. Sağlık, aile ve koruma iddialarıyla ilgili kişisel bilgiler yalnız dosyanın değerlendirilmesi için gerekli kapsamda, gizlilik gözetilerek paylaşılmalıdır. Hukuki yardım, belirli bir sonuç veya kesin süre garantisi olarak sunulamaz.

Sonuç

Sınır dışı kararında öncelik, yedi günlük dava süresinin korunması ve başvurunun doğru mercie yapılmasıdır. Kararın dayanağı kadar tebliğin doğruluğu, gönderilecek ülkedeki risk, sağlık durumu ve aile hayatı da önemlidir. İdari gözetim ve giriş yasağı ayrı değerlendirilir. Dosyanın somut belgelerle hazırlanması, mahkemeye başvurunun idareye bildirilmesi ve sonraki kararların zamanında takip edilmesi hakların etkili kullanılması için gereklidir.

Koruma statüleri için uluslararası koruma ve geçici koruma rehberimize, yabancılar hukukundaki diğer dava ve başvurular için Yabancılar Hukuku, Sınır Dışı ve Uluslararası Koruma hizmet sayfamıza bakılabilir.

İlgili yazılar: Cezaevi Sonrası Sınır Dışı ve İdari Gözetim; Mezuniyet ve Kayıt Değişikliğinde Öğrenci İkameti.

Sıkça Sorulan Sorular

Sınır dışı etme ile deport aynı şey midir?

Bu bağlamda aynı işlemi ifade eder. Yabancının kanuni sebeplerle Türkiye’den çıkarılmasına yönelik idari karardır. [S1, m.52–53]

Kimler sınır dışı edilebilir?

YUKK m.54 kapsamındaki yabancılar hakkında karar alınabilir. Geri gönderme yasağı, m.55 engelleri ve kişiye uygulanabilir diğer güvenceler ayrıca değerlendirilir. Türk vatandaşları sınır dışı edilemez. [S1; S3]

Sınır dışı kararını kim alır?

Karar, Göç İdaresi Başkanlığının talimatı üzerine veya resen valilik tarafından alınır. [S1, m.53/1]

Yabancının karara itiraz hakkı var mı?

Evet. Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Başvurunun kararı veren makama bildirilmesi gerekir. [S1, m.53/3]

Hangi belgelerdeki sahtecilik sınır dışı sebebi olabilir?

Giriş, vize ve ikamet izni işlemlerinde kullanılan sahte belge ve gerçek dışı bilgiler m.54/1-c kapsamında değerlendirilir. Somut belge, kullanım ve kişi bağlantısı incelenmelidir. [S1]

Gönderilecek ülkeyi yabancı seçebilir mi?

Gidebileceği üçüncü ülkeye ilişkin talebi değerlendirilir; ancak kabul şartları, vatandaşlık durumu ve geri gönderme riski de incelenir. Tercih tek başına yeterli değildir. [S4, m.51]

Geri gönderme yasağı nedir?

Kişinin işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele ya da kanunda belirtilen nedenlerle hayat veya hürriyet tehdidi bulunan yere gönderilmemesidir. Dolaylı gönderme riski de önemlidir. [S1, m.4; S11]

Kaçma riski bulunan yabancı mutlaka gözetim altına mı alınır?

Kanuni şartlar, kişinin durumu ve alternatif yükümlülükler birlikte değerlendirilir. Kararın somut gerekçesi bulunmalıdır; yalnız standart bir ifade yeterli kabul edilmemelidir. [S1, m.57 ve 57/A]

İdari gözetim ne kadar sürebilir?

En fazla altı aydır. İş birliği yapılmaması veya doğru ülke bilgisi ya da belge verilmemesi nedeniyle işlemler tamamlanamıyorsa en fazla altı ay daha uzatılabilir. Zorunluluk kalmazsa daha önce sonlandırılır. [S1, m.57]

Alternatif yükümlülükler nelerdir?

Adres, bildirim, aile temelli geri dönüş, danışmanlık, gönüllü kamu hizmeti, teminat ve elektronik izlemedir. Bir veya birkaçı uygulanabilir; süre 24 ayı aşamaz. [S1, m.57/A]

Sınır dışı edilen kişi Türkiye’ye tekrar gelebilir mi?

Giriş yasağı, izin şartları ve diğer engellere bağlıdır. Yasak genel olarak en fazla beş yıldır; kamu düzeni veya güvenliği açısından ciddi tehditte en fazla on yıl daha artırılabilir. Yetkili idare yasağı kaldırabilir veya yasak sürerken belirli süreli giriş izni verebilir. Her sınır dışı kararı otomatik beş ya da on beş yıllık yasak anlamına gelmez. [S1, m.9]

Karardan sonra Türkiye’yi terk için süre verilir mi?

Şartları varsa 15–30 gün verilir; kanuni istisnalarda verilmez. Bu süre, yedi günlük dava süresini uzatmaz. [S1, m.56]

Sınır dışı kararına karşı dava süresi kaç gündür?

Tebliğden itibaren yedi gündür. Sayım tebliği izleyen gün başlar; tatillerin ve tebligat türünün etkisi ayrıca kontrol edilir. [S1, m.53; S2, m.8]

Mahkeme davayı 15 günde mi bitirir?

Kanundaki 15 gün, dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma işlemlerinin tamamlanmasından itibaren hesaplanır. Dava tarihinden başlayacak kesin bir bitiş taahhüdü değildir. [S1, m.53/3]

Dava açılması sınır dışı edilmeyi durdurur mu?

Yabancının rızası saklı kalmak üzere dava süresinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez. İdari gözetim ayrıca değerlendirilir. [S1, m.53 ve 57]

Anayasa Mahkemesine başvurulabilir mi?

Temel hak ihlali iddiası ve kabul edilebilirlik şartları kapsamında başvurulabilir. AYM, olağan bir temyiz mercii değildir. [S7, m.45]

Bireysel başvuru süresi ne kadardır?

Kural olarak nihai kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gündür. UYAP’tan açılıp okuma öğrenme sayılabilir; tebligat beklenmesi süre kaybına yol açabilir. [S7; S10]

AYM hangi durumda tedbir verebilir?

Temel haklara, özellikle yaşama ya da maddi veya manevi varlığa yönelik ciddi tehlike bulunan durumlarda tedbir değerlendirilebilir. Başvuru tek başına durdurma sağlamaz; gerekçeli talep ve somut risk bilgisi gerekir. [S7, m.49/5; S10; S16]

Geri gönderme merkezinde hangi hizmetler sağlanır?

Acil ve temel sağlık, avukat ve yakınlarla görüşme, iletişim, ilgili konsolosluk ve BMMYK görevlileriyle görüşebilme imkânları ile çocuklara ilişkin özel tedbirler kanunda düzenlenmiştir. [S1, m.59]

Valiliğe dilekçe verince mahkemeye gitmeye gerek kalmaz mı?

İdari başvuru ile iptal davası farklıdır. Başvurunun süreye etkisi ayrıca değerlendirilir; idarenin cevabı beklenerek yedi günlük dava süresi geçirilmemelidir. [S1, m.53; S2, m.11]

İdari gözetim itirazı sınır dışı kararını iptal eder mi?

Hayır. Sulh ceza hâkimliği gözetimi inceler. Sınır dışı kararının iptali için idare mahkemesinde ayrı dava gerekir. [S1, m.53 ve 57]

Türk vatandaşıyla evli olmak deportu engeller mi?

Otomatik engel değildir. Gerçek aile hayatı, çocuklar ve diğer kişisel koşullar ölçülülük değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır. [S6, m.8; S9]

Dava kazanılırsa hemen ikamet izni alınır mı?

İptal edilen sınır dışı kararı uygulanamaz; Yönetmelik m.57/3 uyarınca sınır dışı ve varsa ilgili idari gözetim kararları sonlandırılır, yasal kalış yönünden işlemler yapılır. Belirli bir ikamet veya çalışma izni kendiliğinden kazanılmış sayılmaz. Ayrı kararlar varsa ayrıca incelenir. [S4]

Para cezasının ödenmesi deportu kaldırır mı?

Tek başına kaldırmaz. Ceza, sınır dışı işlemi ve giriş yasağı farklı hukuki sonuçlardır. Ödeme, bazı çıkış ve giriş yasağı değerlendirmelerinde önem taşıyabilir. [S1, m.9 ve 56; S15]

Gönüllü dönüş formu imzalanırken nelere dikkat edilmelidir?

Metnin anlaşılması, tercüme, özgür irade, mevcut dava ve gönderme riski birlikte değerlendirilmelidir. Formun imzalanması, rıza istisnası nedeniyle uygulamayı etkileyebilir. [S1, m.53; S4, m.63]

Avukatlık ücretini karşılayamayan yabancı ne yapabilir?

Şartlarına göre barodan avukatlık hizmeti için adli yardım, mahkemeden ise harç ve giderlere ilişkin adli yardım talep edebilir. Talep, başvuru sürelerini kendiliğinden uzatmaz. [S1, m.57/7; S2, m.31; S10, §9]

Kaynakça

Kaynak kontrol tarihi: 13 Ekim 2026. Kanunların birleştirilmiş metinleri ile kararların resmî tam metinlerindeki ilgili gerekçe ve hüküm bölümleri esas alınmıştır. Kararlara ilişkin açıklamalar somut olay ve karar tarihiyle sınırlıdır.

S1 — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu; özellikle m.3–4, 9–10, 46, 51–60/A ve 80. Güncel kanun metni.

S2 — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu; özellikle m.2–4, 7–8, 11, 20, 26–27, 31–32. Güncel kanun metni.

S3 — Türkiye Cumhuriyeti Anayasası; m.17, 19, 20, 23, 40, 41 ve 148. Anayasa metni.

S4 — Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, RG 17.03.2016/29656; özellikle m.51–63. Birleştirilmiş yönetmelik.

S5 — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.59. Kanun metni.

S6 — Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi; özellikle m.3, 5, 8, 13 ve 35. AİHM’in Türkçe sözleşme metni.

S7 — 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, m.45–50. Kanun metni.

S8 — AYM, A.A.S.S., B. No: 2021/2075, 04.11.2025; özellikle §§40–49, 57–68 ve hüküm. Resmî karar kaydı.

S9 — AYM, Hekmat Al Zaim, B. No: 2021/29101, 04.03.2026; özellikle §§17–26 ve hüküm. Resmî karar kaydı.

S10 — AYM, Osman Kahya, B. No: 2024/54133, 14.01.2026; özellikle §§5–14 ve hüküm. Resmî karar kaydı.

S11 — AİHM, Abdolkhani ve Karimnia/Türkiye, No: 30471/08, 22.09.2009; özellikle §§72–89, 107–117 ve 125–142. HUDOC tam metin.

S12 — AİHM, Geçici Tedbir Talepleri Uygulama Yönergesi, 28.03.2024 revizyonu; İçtüzük m.39. Resmî yönerge.

S13 — AYM, Bireysel Başvurular UYAP Avukat Portalı Üzerinden Alınmaya Başlandı; uygulama başlangıcı 01.10.2025. Resmî duyuru.

S14 — AYM Genel Kurulu, Y.T., B. No: 2016/22418, 30.05.2019, pilot karar. Resmî karar kaydı.

S15 — Göç İdaresi Başkanlığı, Yasal Kalış Hakkı İhlalinde Bulunan Yabancılara Uygulanacak Giriş Yasaklarına İlişkin Açıklama. Kanuni çerçeveyle birlikte değerlendirilir. Resmî açıklama.

S16 — Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü; özellikle 05.08.2025 değişikliğiyle m.73. Resmî güncel metin.