Sosyal Güvenlik Hukuku
ve SGK Davaları

• Sigortasız veya eksik günle bildirilen çalışmaların tespiti
• İşe giriş bildirgesi verilmesine rağmen hizmeti Kurum kayıtlarında görünmeyen sürelerin incelenmesi
• Gerçek işe başlama tarihi ile sigorta başlangıç tarihinin tespiti
• Ücretin veya prime esas kazancın Kuruma eksik bildirilmesinden doğan uyuşmazlıklar
• Dönem bordrosu, işyeri kaydı, banka ödemesi, özlük belgesi, yazışma, tanık ve kamu kurumu kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi
• Hizmet tespiti iddiasına karşı işveren savunmasının ve kurumsal kayıt incelemesinin hazırlanması

5510 m.86’daki genel düzenleme, Kuruma bildirilmeyen ve Kurumca tespit edilmeyen hizmetler için hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre öngörür. Bildirimler, Kurum kayıt ve tespitleri ile somut olaya ilişkin içtihatlar sürenin uygulanmasını etkileyebilir. Bütün hizmet tespiti iddiaları yalnız takvimde beş yıl sayılarak değerlendirilmez.

Kıdem, ihbar veya ücret alacağı davası hizmet kaydını kendiliğinden düzeltmez. Çalışmanın süresi ile kazancın tutarı farklı ispat değerlendirmeleri gerektirebilir; dönem bordroları, işyeri kapsamı ve tanıkların hangi dönemi bildiği kontrol edilir.

• 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki sigortalılık statüsünün belirlenmesi
• Birbiriyle çakışan sigortalılık süreleri ve hizmet birleştirme işlemleri
• Bağ-Kur tescili, durdurulan hizmetlerin ihyası ve sigortalılık başlangıç veya sona erme tarihleri
• İsteğe bağlı sigorta, tarım sigortası, ev hizmetleri, kısmi süreli çalışma ve özel sigortalılık statülerinin değerlendirilmesi
• Gerçek çalışmaya dayanmadığı ileri sürülen hizmetlerin iptali ve sahte sigortalılık tespitlerine karşı hukukî süreçler
• Meslek kodu, işten ayrılış kodu ve sigortalılık kayıtlarının sosyal güvenlik haklarına etkisinin incelenmesi
• Stajyerlik, çıraklık, kursiyerlik ve kısa vadeli sigorta bildirimlerinin sigorta başlangıcı ile emeklilik haklarına etkisinin değerlendirilmesi

4/a, 4/b ve 4/c kayıtlarının çakışması veya hizmetlerin birleştirilmesi, her dönemin aynı statüye dönüştüğü anlamına gelmez. Fiilî çalışma, şirket ortaklığı, vergi veya oda kaydı ve kamu görevi ayrı dayanaklarla incelenir. Sahte ya da fiilî çalışmaya dayanmayan sigortalılık iddiasında tespit ve savunma belgeleri birlikte değerlendirilir.

• Askerlik, doğum, ücretsiz izin ve kanunda sayılan diğer sürelerin borçlanılmasına ilişkin başvurular
• Borçlanılabilecek sürenin, sigorta başlangıcına ve emeklilik koşullarına etkisinin incelenmesi
• Borçlanma tutarı, seçilen kazanç, ödeme süresi ve hizmetin kayda alınmasına ilişkin uyuşmazlıklar
• Borçlanma talebinin reddi, iptali veya eksik uygulanmasına karşı Kurum başvurusu ve dava
• Aynı süreye ilişkin mükerrer sigortalılık, yurt dışı hizmeti veya başka hizmet kaydı bulunmasının hukukî etkisi

Borçlanma her durumda sigorta başlangıcını geriye götürmez. Borçlanılan dönemin başlangıçtan önce veya sonra olması, borçlanma türü ve ilgili sigortalılık statüsü sonucu değiştirir. Güncel tutar ve ödeme süresi işlem tarihinde doğrulanır; dosya görülmeden tek bir borçlanma seçeneği önerilmez.

Eksik gün bildirimi ile ücretin düşük gösterilmesi farklı uyuşmazlıklardır. Gerçek ücretin tespitinde iş sözleşmesi, bordro, banka ödemesi, işin niteliği, kıdem ve yazılı kayıtlar değerlendirilir. Her ücret veya yan hak, aynı şekilde prim matrahına girmez.

İspat rejimi ve parasal sınırlar dikkate alınır; her kazanç tutarının yalnız tanık anlatımıyla kanıtlanabileceği varsayılmaz. Kazanç düzeltmesinin prim ve emekli aylığı hesabına etkisi ayrıca incelenir.

Bir SGK sicil numarasının bulunması ile uzun vadeli sigorta kollarına tabi ilk çalışma aynı şey değildir. Staj ve çıraklık kapsamında çoğunlukla kısa vadeli koruma sağlayan kayıtlar, kendiliğinden emeklilik başlangıcı oluşturmaz.

Kaydın hukukî niteliği, yapılan iş, fiilî çalışma, prim kolu ve özel kanun hükümleri incelenir. Staj kaydının yanında gerçek bir hizmet ilişkisi bulunup bulunmadığı veya farklı bir özel düzenleme uygulanması gerektiği dosyaya göre değerlendirilir.

• İlk sigortalılık tarihi, yaş, prim günü, sigortalılık süresi ve tabi olunan statüye göre emeklilik koşullarının hukukî analizi
• Yaşlılık aylığı başvurusunun reddi veya geç sonuçlandırılmasıyla ilgili Kurum başvuruları ve davalar
• Aylık başlangıç tarihi, aylık bağlama oranı, güncellenmiş kazançlar ve hizmetlerin hesaplamaya etkisinin denetlenmesi
• Emekli aylığının eksik bağlandığı, durdurulduğu veya kesildiği iddialarına ilişkin uyuşmazlıklar
• Birden fazla statüde geçen hizmetlerin emekliliğe etkisi ve hizmet birleştirmesi
• Emeklilik sonrası çalışma, sosyal güvenlik destek primi ve aylığın devamına ilişkin uyuşmazlıklar

Emeklilik incelemesinde ilk tarih, yaş, sigortalılık süresi, prim günleri, statü ve talep tarihi birlikte değerlendirilir. Aylık hesabında farklı dönemlerin kazançları ve hesaplama kuralları ayrılır. EYT, malullük veya engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı koşulları birbirinin yerine kullanılmaz.

• Malullük aylığı ve çalışma gücü kaybına bağlı emeklilik başvurularının hukukî takibi
• Kurum Sağlık Kurulu kararları, kontrol muayenesi ve aylık kesme işlemlerine karşı başvuru ve dava
• Sağlık kurulu raporları, tıbbi kayıtlar ve çalışma geçmişinin birlikte değerlendirilmesi
• İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücü kaybı oranına ilişkin uyuşmazlıklar
• Engellilik, erken yaşlanma ve özel emeklilik koşullarına ilişkin işlemler
• Kamu görevlileri bakımından vazife malullüğü ve harp malullüğü işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında incelenmesi

Malullük, engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı ve iş kazasına bağlı meslekte kazanma gücü kaybı farklı düzenlemelerdir. Hastane raporundaki oran, tek başına aynı oranda aylık veya gelir hakkı doğurmaz; yetkili Kurum değerlendirmesi ve diğer sigortalılık koşulları incelenir.

15 Ocak 2025 tarihli değişiklikten sonra engellilik nedeniyle emeklilik dosyalarında eski vergi indirimi yolunun her yeni başvuru için geçerli olduğu varsayılmaz. Başvuru tarihi, mevcut aylık, çalışma gücü kaybı ve geçiş hükümleri 5510 m.28, m.94 ve geçici m.10 çerçevesinde değerlendirilir.

• Ölüm aylığı, ölüm geliri, dul aylığı ve yetim aylığı bağlanması talepleri
• Hak sahipliği oranı, aylık başlangıç tarihi ve paylaştırma işlemlerinin denetlenmesi
• Evlenme, çalışma, öğrenim, yaş veya vatandaşlık nedeniyle aylığın kesilmesine ilişkin uyuşmazlıklar
• Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşama iddiasına dayanılarak kesilen aylıklar ve çıkarılan borçlar
• Malul çocukların ve anne-babanın hak sahipliği koşullarına ilişkin Kurum işlemleri
• Cenaze ödeneği ve evlenme ödeneğine ilişkin başvuru ve uyuşmazlıklar

Hak sahipliğinin başlangıcı, ölüm tarihinde uygulanacak kanun ve her hak sahibinin kişisel durumu önem taşır. Dul aylığı, yetim aylığı ve ana-baba aylığı için tek bir ortak koşul listesi kullanılamaz; durum değişiklikleri nedeniyle yapılan kesme ve geri alma işlemleri de ayrıca incelenir.

• Gelir, aylık, ödenek veya sağlık giderinin yersiz ödendiği iddiasıyla çıkarılan borçlar
• Yersiz ödemenin kişinin kasıt veya kusurundan mı, Kurumun hatalı işleminden mi kaynaklandığının belirlenmesi
• Aylığın iptali, kesilmesi, durdurulması veya geriye dönük borç tahakkuku işlemleri
• Zamanaşımı, faiz, mahsup ve geri alma döneminin hukukî denetimi
• Kurum başvurusu, taksitlendirme, ödeme emri ve dava süreçlerinin birlikte yönetilmesi

5510 m.96 kapsamında, ilgilinin kastı veya kusurundan doğan ödeme ile Kurum hatasından doğan ödeme ayrılır. Düzenlemedeki geriye dönük on yıllık ve beş yıllık ödeme kapsamları tek başına genel bir zamanaşımı kuralı gibi kullanılmaz. Kurum hatasında tebliğden itibaren 24 ay içinde ödeme için öngörülen faizsiz dönem ve sonrasının faiz hesabı ayrıca kontrol edilir.

5510 geçici m.95, kapsama giren eski sigortalılar için yaş koşuluna ilişkin düzenleme getirir. Yaş şartının kaldırılması, prim günü ve sigortalılık süresi gibi diğer koşulları ortadan kaldırmaz. EYT etiketi tek başına aylık hakkını göstermez.

İlk uzun vadeli sigortalılık tarihi, borçlanmanın etkisi, 4/a–4/b–4/c hizmetleri, statü belirleme kuralı ve talep tarihi birlikte değerlendirilir. Hizmet birleştirmede her dosyaya otomatik olarak aynı “son yıllar” hesabı uygulanmaz; ilk sigortalılık ve geçiş rejimi önemlidir.

• Olayın iş kazası veya hastalığın meslek hastalığı olarak tespiti
• İş kazası ve meslek hastalığı bildirimleri ile Kurum incelemesinin takibi
• Geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm geliri talepleri
• Meslekte kazanma gücü kaybı oranı, gelir başlangıcı ve gelir hesabına ilişkin itirazlar
• Hak sahiplerinin evlenme ve cenaze ödeneği işlemleri
• Kurum işlemi ile işverene veya üçüncü kişiye yöneltilecek maddi ve manevi tazminat talepleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi

SGK’nın bağladığı gelir veya ödediği ödenek ile işverenden istenebilecek maddi ve manevi tazminat aynı talep değildir. Olayın niteliği, sigortalılık, kusur, iş göremezlik oranı, rücu edilebilir ödemeler ve ilgili davalar birlikte ele alınır; aynı zarar için mükerrer ödeme hesabı kurulmaz.

• Hastalık, analık, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği
• İstirahat raporu, çalışılmadığına dair bildirim ve prime esas kazanç kayıtlarından doğan uyuşmazlıklar
• Emzirme ödeneği ve analık sigortasından doğan haklar
• Ödeneğin reddi, eksik hesaplanması, geri alınması veya mahsup edilmesine ilişkin işlemler
• İşverenin bildirim yükümlülüğü ile Kurumun rücu talebinin değerlendirilmesi

Hastalık, analık ve iş kazası kaynaklı geçici iş göremezlik ödeneklerinin koşulları aynı değildir. İstirahat raporu, bildirim, prim koşulu, istirahat döneminde çalışma ve kazanç verileri uyuşmazlığın nedenine göre karşılaştırılır.

• Genel sağlık sigortası tescili, prim borcu ve müstehaklık işlemleri
• Sigortalı ve bakmakla yükümlü olunan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı
• İlaç, tıbbi cihaz, protez, ortez, yardımcı sağlık malzemesi ve tedavi giderlerinin karşılanmasına ilişkin uyuşmazlıklar
• Yurt içinde veya yurt dışında alınan sağlık hizmetlerinin Kurumca karşılanması talepleri
• Sevk, provizyon, katılım payı ve Sağlık Uygulama Tebliği uygulamalarından doğan işlemler
• Sağlık yardımının reddi veya sınırlandırılmasına karşı idari ve yargısal başvurular

Genel sağlık sigortası kapsamı, gelir testi, prim yükümlülüğü ve sağlık hizmetinden yararlanma koşulları ayrı başlıklardır. Borcun bulunması her hizmet için aynı sonucu doğurmaz. İlgili dönem, statü, istisna ve geçici düzenleme kontrol edilmeden genel bir yararlanma veya borç silinmesi sonucu çıkarılmaz.

Kanser ilaçları, immünoterapi veya diğer tedavi giderlerinde hukukî inceleme, yalnız ilacın adıyla yapılamaz. Hekim raporu, tıbbi gereklilik, tedavi planı, alternatifler, ilgili izinler, reçete ve SGK’nın ret gerekçesi birlikte değerlendirilir. Bir kullanım izni veya reçete, tek başına Kurumun ödeme yükümlülüğünü kesinleştirmez.

• Tedavi tarihindeki Sağlık Uygulama Tebliği ve ek listelerinin kapsamı.
• İlacın doz, kullanım süresi ve ilgili hasta bakımından gerekliliğini gösteren tıbbi belgeler.
• Kurum başvurusu, ret veya ödeme koşulları ve satın alma belgeleri.
• Yaklaşan tedavi tarihi, ödenmiş bedelin iadesi ile gelecek dozların karşılanmasının ayrılması.

Dosyanın görev ve usul koşullarına göre dava ile geçici hukukî koruma talebi hazırlanabilir. Bütün ilaçların mahkeme yoluyla mutlaka karşılanacağı veya tedbirin kesin verileceği söylenemez. Tıbbi tedavi kararı hekim tarafından verilir.

• Yaşlı, engelli, muhtaç veya bakım ihtiyacı bulunan kişiler için öngörülen primsiz aylık ve sosyal yardım işlemleri
• 2022 ve 2828 sayılı kanunlar ile özel sosyal yardım düzenlemelerinden doğan başvuru, kesme ve geri alma uyuşmazlıkları
• Gelir, hane, ikamet, engellilik ve bakım ihtiyacı ölçütlerine ilişkin idari değerlendirmeler
• Evde bakım yardımı ve benzeri sosyal desteklerin reddi veya kesilmesine karşı başvurular
• İşlemi tesis eden kuruma, uygulanacak özel mevzuata ve görevli yargı yoluna göre hukukî sürecin belirlenmesi

Bu yardımların tamamı SGK tarafından yürütülmez. Ret veya kesme işlemini yapan idare, sosyal yardımlaşma birimi ve özel düzenleme belirlenmeden standart bir SGK davası açılması doğru olmayabilir.

• Sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve genel sağlık sigortası borçlarının dayanak ve hesap yönünden incelenmesi
• Bağ-Kur tescil ve prim borcu, durdurulan hizmet ve ihya işlemleri
• Gecikme cezası, gecikme zammı, mahsup, iade ve ödeme kayıtlarına ilişkin uyuşmazlıklar
• Kurum alacağının 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsili, ödeme emri ve haciz işlemlerinin hukukî değerlendirilmesi
• Tecil, taksitlendirme veya özel yapılandırma kanunu bulunması hâlinde uygulanabilecek yolların incelenmesi
• Şirket ortağı, yönetici, kanuni temsilci ve üst düzey yöneticilerin prim borcundan sorumluluğu

Prim borcunun dayanağı ile tahsil işlemine itiraz ayrı kurulmalıdır. Asıl prim, gecikme cezası/zammı, dönemler, önceki ödemeler ve sorumlu kişi karşılaştırılır. Yapılandırma veya indirim, ancak yürürlükteki bir düzenlemenin koşulları varsa değerlendirilir; sürekli bir borç affı varmış gibi sunulmaz.

• İşyeri tescili, sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirimleri ile muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin hukukî denetimi
• Prime esas kazanç, ücret dışı ödeme, eksik gün, meslek kodu ve işyeri tehlike sınıfı uygulamaları
• Asıl işveren-alt işveren ilişkisi ile işyeri devri, birleşme, bölünme ve şirket devrinin sosyal güvenlik sonuçları
• Evden, uzaktan, kısmi süreli, çağrı üzerine, ev hizmetlerinde veya yabancı çalışan istihdamında sigortalılık yükümlülükleri
• Prim teşviki, destek ve indirimlerden yararlanma koşulları ile teşvikin geri alınmasına ilişkin uyuşmazlıklar
• Şirket birleşme ve devralmalarında sosyal güvenlik yükümlülüklerinin hukukî incelemesi

İşveren incelemesinde bordro ve banka akışı, prim matrahı, eksik gün nedeni, alt işveren ilişkisi, teşvik koşulları ve devir kayıtları birlikte kontrol edilir. Tespit edilen riskler işlem ve dönem bazında raporlanır; düzeltme bildiriminin mevcut denetim veya davaya etkisi değerlendirilir.

• SGK müfettişi veya denetmeni incelemelerinde hukukî destek ve kayıtların hazırlanması
• Kayıt dışı istihdam, sahte sigortalılık, eksik gün veya eksik kazanç tespitlerinin incelenmesi
• İhale konusu işler ile özel bina inşaatlarında asgari işçilik değerlendirmesi
• Fark işçilik tutarı, prim tahakkuku ve gecikme kalemlerine karşı başvuru ve dava
• İlişiksizlik belgesi, teminat iadesi ve işyeri kapanış işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar
• Denetim raporundaki fiili ve hukukî tespitlere karşı delil ve savunma hazırlanması

Asgari işçilik hesabında işin türü, ihale veya yapı verileri, işçilik oranı, faturalı işler, bildirilmiş primler ve mahsup koşulları karşılaştırılır. Denetim raporu, prim tahakkuku ve idari para cezası için aynı itiraz usulünün geçerli olduğu varsayılmaz.

• İşyeri bildirgesi, sigortalı bildirimi, prim belgesi, kayıt ibrazı ve diğer yükümlülüklerden doğan idari para cezaları
• Cezanın fiil, dönem, muhatap, tebliğ, tekerrür ve hesap yönünden incelenmesi
• Kurum içi itiraz komisyonuna başvuru ve kararın takibi
• İtirazın reddi üzerine görevli idare mahkemesinde iptal davası
• Aynı denetimden doğan prim, teşvik ve idari para cezası işlemlerinin farklı görev ve süre kuralları bakımından birlikte planlanması

5510 m.102’deki Kurum itirazı takibi durdurur; itirazın reddinden sonraki idare mahkemesi davası tahsili kendiliğinden durdurmaz. Süresinde peşin ödeme indirimi ve ödeme yapılmasının itiraz/dava hakkına etkisi ayrıca değerlendirilir; kanundaki peşin ödeme, başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.

• İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle Kurumun işverene veya üçüncü kişiye yönelttiği rücu talepleri
• Sigortasız çalıştırma, süresinde bildirmeme, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ile kusur iddialarının incelenmesi
• Kurumun yaptığı sağlık gideri, gelir ve ödemeler ile talep edilen rücu alacağının kapsamının denetlenmesi
• Kusur, uygun illiyet bağı, kaçınılmazlık ve üçüncü kişinin sorumluluğuna ilişkin savunmalar
• Kurum veya yabancı sosyal güvenlik kuruluşlarının halefiyet ve rücu talepleri

Kurumun rücu isteminde olay, sorumluluk nedeni, kusur veya kanuni sorumluluk koşulları, uygun illiyet ve istenebilecek tutarın sınırı incelenir. Rücu davasındaki değerlendirme ile zarar görenin işverene karşı tazminat talebi aynı hesap ve taraf düzenine sahip değildir.

• 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı çalışma, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerinin borçlanılması
• Yurt dışı borçlanma başvurusunun reddi, borç tutarı, sigortalılık statüsü ve aylık bağlama işlemleri
• Türkiye’nin taraf olduğu ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında hizmetlerin birleştirilmesi
• Türkiye ve yabancı ülkelerde geçen sigortalılık sürelerinin emeklilik ve sağlık haklarına etkisi
• Yurt dışında çalışma veya sosyal yardım alma nedeniyle Türkiye’den bağlanan aylığın kesilmesi ve yersiz ödeme iddiaları
• Geçici görevlendirme, uygulanacak sosyal güvenlik mevzuatı ve mükerrer prim ödenmesinin önlenmesine ilişkin işlemler

Sosyal güvenlik sözleşmesiyle hizmetlerin birleştirilmesi ile 3201 sayılı Kanun uyarınca yurt dışı borçlanması farklı işlemlerdir. Güncel düzenlemede borçlanılan sürelerin 4/b kapsamında değerlendirilmesi, geçiş hükümleri ve sözleşmeye özgü ilk işe giriş kuralları emeklilik koşullarını etkileyebilir.

Yurt dışında çalışma veya ikamete dayalı sosyal yardım alınmasının aylığa etkisi; faaliyetin niteliği, ülke ve istisnalarla incelenir. “Kesin dönüş” koşulu yalnız fiziksel olarak Türkiye’ye yerleşme şeklinde yorumlanmaz; kanundaki kısa süreli çalışma istisnası da gözden kaçırılmaz.

• 5434 sayılı Kanun, 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi ve 4/c statüsünün birlikte değerlendirilmesi
• Emekli keseneği, hizmet süresi, hizmet birleştirmesi, intibak ve emekli aylığı işlemleri
• Emekli ikramiyesi, ikramiye farkı ve aylık farkı uyuşmazlıkları
• Fiili hizmet süresi zammı, itibari hizmet, vazife malullüğü ve harp malullüğü işlemleri
• Kamu görevine giriş tarihi ve statüye göre görevli yargı yerinin belirlenmesi

İlk iştirakçilik tarihi, 5434 kapsamı ve 5510 geçici m.4 belirlenmeden görevli mahkeme seçilmez. Aynı 4/c ibaresi, bütün kamu görevlilerinin emeklilik uyuşmazlıklarının tek yargı kolunda görüleceğini göstermez. Vazife malullüğü, emekli ikramiyesi ve fiilî hizmet süresi zammı talebe özgü incelenir.

• İşsizlik ödeneği başvurusunun reddi, kesilmesi veya eksik ödenmesi
• Sigortalılık kaydı, işten ayrılış nedeni ve prim günlerinin işsizlik ödeneğine etkisi
• İŞKUR tarafından tesis edilen borç, geri alma ve yaptırım işlemleri
• İşveren bildirimleri ile işsizlik sigortası kayıtları arasındaki uyuşmazlıklar
• Kıdem, ihbar, işe iade ve diğer işçilik alacaklarının ayrı iş hukuku dosyası kapsamında değerlendirilmesi

4447 m.48 uyarınca işsizlik ödeneği için hizmet akdinin feshini izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvuru öngörülür. Mücbir sebep dışındaki gecikme, hak kazanılan toplam ödenek süresinden düşülür. Bu başvuru süresi, ret işlemine karşı dava veya işçilik alacağı arabuluculuk süresiyle karıştırılmaz.

Çalışma izni ile sosyal güvenlik yükümlülüğü ayrı düzenlemelerdir. Yabancı çalışanın Türkiye’deki fiilî çalışması, işveren ilişkisi, ikili sosyal güvenlik sözleşmesi ve geçici görevlendirme belgesi birlikte incelenir.

Yabancı ülkede sigortalı olmak her durumda Türkiye’de prim muafiyeti sağlamaz. Belgenin geçerlilik dönemi, uzatma, çifte prim riski, işyeri bildirimi ve ilgili ülke makamıyla yazışma dosyanın kapsamına göre yürütülür.

• Hastane, tıp merkezi, eczane, optik, medikal ve diğer sağlık hizmeti sunucularının SGK sözleşme ve protokol işlemleri
• Fatura incelemesi, kesinti, mahsup, yersiz ödeme, cezai şart ve sözleşmenin feshi işlemleri
• Usulsüz reçete, sağlık hizmeti veya tıbbi malzeme iddialarına ilişkin denetim ve savunma süreçleri
• Kurum alacağı nedeniyle ödeme durdurma, teminat ve tahsil işlemlerinin hukukî değerlendirilmesi
• İdari, mali ve gerektiğinde cezai süreçlerin ilgili çalışma alanlarıyla koordinasyonu

Hastane, eczane, optik veya medikal kuruluşun uyuşmazlığında sözleşmenin dönemi, protokol hükmü, fatura ve MEDULA kayıtları, denetim tespitleri ve kesinti/cezanın hesabı incelenir. Sözleşmesel yaptırım, idari işlem ve ceza soruşturması bağlantısı ayrılır; görevli yargı yeri işlem türüne göre belirlenir.

Ödeme emrinde borcun dönemi, türü, tutarı, tebliği ve borçlu gösterilen kişi kontrol edilir. 6183 m.58’deki borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı yönündeki dava sebepleri ve özel süre, 5510 m.88 ile birlikte değerlendirilir.

Şirket ortağı, kanuni temsilci ve üst düzey yönetici için sorumluluk dayanağı aynı değildir. Görev dönemi, temsil yetkisi ve borcun doğduğu/vadesinin geldiği tarihler önem taşır. Ödeme emrine karşı dava, haciz işlemi, tecil talebi ve tahakkuka itiraz tek bir başlık altında eritilmez.

7036 m.4 kapsamında Kuruma ön başvuru, kural olarak talebin reddi veya reddedilmiş sayılması sonrasında dava açılmasını gerektirir; diğer kanunlardaki özel süreler saklıdır. Kanunda belirtilen hizmet tespiti davası bu zorunlu ön başvurunun istisnasıdır. Kuruma başvuruda geçen sürenin zamanaşımı ve hak düşürücü süreye etkisi, bu düzenlemenin kapsamına göre incelenir.

SGK’ya başvuru ile arabuluculuk aynı işlem değildir. Hizmet tespiti ve sosyal güvenlik hakkı uyuşmazlıklarına, işçilik alacakları için öngörülen dava şartı otomatik uygulanmaz. İş kazası veya meslek hastalığı tazminatı ve bunlarla ilgili rücu davaları bakımından da 7036 m.3’teki istisna dikkate alınır.

Kararın türü, tebliği, kesinleşme ihtiyacı ve kanun yolu açıklığı değerlendirilir. Hizmetin kayda işlenmesi, aylığın başlatılması veya yeniden hesaplanması, borcun kaldırılması ve sağlık giderinin ödenmesi aynı uygulama işlemi değildir.

SGK aleyhine hükmedilen para alacaklarında 5502 m.36’daki belgeli yazılı müracaat ve 30 günlük ödeme süresi dikkate alınır; bu süre geçmeden cebri icraya başvurulamaz. Hesap, faiz, mahsup, kesinleşme ve kararın kapsamı somut hükme göre kontrol edilir.