Uluslararası Ticaret ve Gümrük Hukuku

• Münhasır veya münhasır olmayan distribütörlük, acentelik, bayilik, franchise, komisyon ve ticari temsil sözleşmeleri
• Bölge, müşteri grubu, satış hedefi, minimum alım, stok, fiyatlandırma, marka kullanımı ve satış sonrası hizmet hükümleri
• Denkleştirme, portföy, komisyon, fesih, rekabet etmeme, gizlilik ve ticari sır talepleri
• Yabancı tarafla yürütülen sözleşme müzakerelerinin, niyet mektubu ve ön protokollerin hukukî yönetimi
• Sözleşmenin sona ermesi üzerine stokların, müşteri verilerinin, belgelerin, lisansların ve marka kullanımının tasfiyesi

• Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’nin (CISG) somut sözleşmeye uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesi
• CISG’in sözleşmeyle uygulanması, sınırlandırılması veya dışlanmasının sonuçlarının değerlendirilmesi
• Sözleşmeye uygulanacak hukuk, görevli ve yetkili mahkeme, tahkim yeri, tahkim kuralları ve sözleşme dili hükümlerinin hazırlanması
• Birden fazla dilde düzenlenen sözleşmelerde üstün tutulacak metnin ve yorum esaslarının belirlenmesi
• Yabancı mahkeme veya hakem kararının Türkiye’de tanınması, tenfizi ve icrası bakımından sözleşme aşamasında risk analizi

CISG’in uygulanması, tarafların işyerleri ve sözleşmenin kapsamıyla birlikte incelenir; seçilen hukuk ile CISG’in dışlanması farklı sorulardır.

• İşleme uygun Incoterms® 2020 kuralının seçilmesi ve seçilen kuralın yer, liman veya teslim noktasıyla doğru yazılması
• Teslim, hasar riskinin geçişi, taşıma, sigorta, ihracat ve ithalat formaliteleri ile masraf paylaşımının sözleşmede açıklığa kavuşturulması
• Incoterms® kuralı ile mülkiyetin devri, ödeme, ayıp, garanti ve uyuşmazlık çözümü hükümlerinin birbirinden ayrılması
• Konşimento, CMR belgesi, hava taşıma senedi, çeki listesi, teslim belgesi ve diğer taşıma evrakının sözleşmeyle uyumunun incelenmesi
• Taşıma gecikmesi, yük hasarı, eksik teslim, demuraj, ardiye ve bekleme giderlerinden doğan sorumluluğun değerlendirilmesi

Incoterms® 2020, teslim ve risk dağılımına yardımcı olur. Mülkiyetin geçişi, ödeme ve uyuşmazlık çözümü sözleşmede ayrıca düzenlenir.

• Peşin ödeme, mal mukabili, vesaik mukabili, akreditif ve diğer ödeme yöntemlerinin hukukî risk analizi
• Akreditif metni, belge ibraz koşulları, rezerv iddiaları ve ödeme uyuşmazlıklarının incelenmesi
• Banka teminat mektubu, garanti, kefalet, standby akreditif, rehin, mülkiyeti muhafaza ve diğer teminatların düzenlenmesi
• UCP 600, URDG 758 veya benzeri kuralların taraflarca benimsenmiş olduğu işlemlerde sözleşme ve belge uyumunun değerlendirilmesi
• Sahtecilik, uygunsuz belge, ödeme engeli, kur riski, teminatın nakde çevrilmesi veya haksız ödeme iddialarına ilişkin hukukî süreçler

• Eşyanın teknik özellikleri, bileşimi, kullanım amacı ve sunum şekli üzerinden GTİP ve tarife sınıflandırması riskinin incelenmesi
• Tarife pozisyonuna bağlı gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, ticaret politikası önlemi, izin ve ürün güvenliği yükümlülüklerinin belirlenmesi
• Bağlayıcı Tarife Bilgisi başvuruları ile mevcut bağlayıcı bilgilerin işlem üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
• Laboratuvar tahlili, kimyevi analiz, teknik rapor ve tarife uyuşmazlıklarında hukukçu ile ilgili teknik uzmanların koordinasyonu
• Yanlış tarife sınıflandırmasına dayalı ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı idari ve yargısal başvurular

• Tercihli ve tercihsiz menşe kurallarının somut ürün ve tedarik zinciri bakımından incelenmesi
• Menşe şahadetnamesi, EUR.1, EUR-MED, A.TR dolaşım belgesi, tedarikçi beyanı ve diğer ispat belgelerinin hukukî değerlendirilmesi
• A.TR dolaşım belgesi ile menşe ispat belgesinin farklı işlevlerinin doğru ayrıştırılması
• Serbest ticaret anlaşmaları, kümülasyon kuralları, doğrudan nakliyat ve yetersiz işçilik veya işlem iddiaları
• Menşe belgesinin sonradan kontrolü, reddi, iptali veya yanlış menşe beyanından doğan ek vergi ve ceza uyuşmazlıkları

2026 menşe düzeni değerlendirilirken anlaşmanın tarafları, ürün ve ticaret akışı esas alınır. A.TR eşyanın Türk menşeli olduğunu tek başına göstermez.

• İthal eşyasının gümrük kıymetinin satış bedeli ve uygulanabilir diğer kıymet yöntemleri bakımından incelenmesi
• Navlun, sigorta, komisyon, kalıp, tasarım, mühendislik, ambalaj, asist, royalty ve lisans ödemelerinin kıymete etkisi
• İlişkili kişiler arasındaki fiyatlandırmanın gümrük kıymetine etkisi ile transfer fiyatlandırması kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi
• Sonradan fiyat ayarlaması, iskonto, credit note, fiyat farkı ve dönemsel royalty ödemelerinden doğan riskler
• Kıymet araştırması, ek tahakkuk, ceza ve geri verme veya kaldırma taleplerine ilişkin hukukî süreçler

• Gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, dampinge karşı vergi, telafi edici vergi, ek mali yükümlülük ve gümrükte alınan diğer mali yüklerin incelenmesi
• Ek tahakkuk ve idari para cezası kararlarının konu, sebep, muhatap, yetki, tebliğ, hesap ve hukukî dayanak yönlerinden denetlenmesi
• Gümrük idaresine itiraz, şartları varsa uzlaşma, geri verme veya kaldırma ve diğer idari başvurular
• İdari başvuru sonucuna göre görevli yargı yerinde dava, istinaf ve temyiz süreçleri
• Tahsilat, teminat, gecikme, ödeme, ihtirazi kayıt ve kararın icrasına ilişkin bağlantılı işlemler

• Dahilde işleme izin belgesi veya izni kapsamında ithalat, ihracat taahhüdü, ikincil işlem görmüş ürün ve rejim kapatma işlemleri
• Şartlı muafiyet, geri ödeme, teminat, süre, fire, sarfiyat ve eşdeğer eşya uygulamalarına ilişkin uyuşmazlıklar
• Geçici ithalat izni, ATA Karnesi, kullanım amacı, süre uzatımı, ayniyet ve yeniden ihracat işlemleri
• Hariçte işleme kapsamında geçici ihracat, işçilik, tamir, geri gelen eşya ve vergi hesaplamasına ilişkin işlemler
• Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki ithalat ile gümrük uygulamasının teşvik koşullarıyla uyumunun incelenmesi

• Serbest bölge faaliyet ruhsatı, kullanıcı sözleşmesi, üretim, alım-satım, kira ve işyeri uyuşmazlıkları
• Serbest bölge ile Türkiye veya yurt dışı arasındaki eşya hareketlerinin gümrük, vergi ve kambiyo boyutlarının birlikte incelenmesi
• Antrepo açma ve işletme izinleri, eşyanın antrepoya alınması, elleçleme, devir, sayım ve fire uyuşmazlıkları
• Antrepo işleticisi, kullanıcı, taşıyıcı, gümrük müşaviri ve eşya sahibinin sorumluluğu
• Teminat, noksanlık-fazlalık, usulsüz çıkış ve tasfiye işlemlerinden doğan idari veya adli süreçler

• Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü ve gümrük kolaylaştırmalarına ilişkin hukukî süreçler
• İzlenebilir kayıt düzeni, emniyet-güvenlik, iç kontrol, tedarikçi ve iş ortağı inceleme prosedürlerinin hazırlanması
• Statü başvurusu, izleme, askıya alma, geri alma veya iptal işlemlerinin değerlendirilmesi
• Şirket içi gümrük uyum politikası, yetki matrisi, belge saklama ve bildirim prosedürleri
• Satın alma, lojistik, mali işler, dış ticaret ve hukuk birimleri arasında gümrük risk yönetimi sistemi kurulması

• İhraç ürününün tarife kodu ve AB ithalat akışı üzerinden SKDM kapsamının değerlendirilmesi
• Üretici, ihracatçı, AB ithalatçısı ve doğrulayıcı arasındaki bilgi ve sorumluluk paylaşımının sözleşmeye aktarılması
• Gömülü emisyon verisi, üretim kayıtları, doğrulama ve gizlilik yükümlülükleri için belge düzeninin kurulması
• Karbon maliyeti, fiyat uyarlaması, veri eksikliği ve tedarikçi taahhütlerinden doğan sözleşme riskleri
• AB’deki yetkili hukukçu ve teknik uzmanlarla koordinasyon; beyan ve sertifika takviminin hukukî yönden izlenmesi

SKDM’nin kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. AB ithalatçısının yükümlülüğü ile Türkiye’deki üreticinin veri ve sözleşme sorumluluğu ayrı belirlenir.

• Dampinge karşı önlem, sübvansiyona karşı telafi edici önlem, korunma önlemi ve gözetim uygulamalarının ithalata etkisi
• Kota, tarife kontenjanı, ilave mali yükümlülük ve önlemlerin etkisiz kılınmasına ilişkin riskler
• Yerli üretici başvuruları ile ithalatçı, ihracatçı veya üretici sıfatıyla ticaret politikası soruşturmalarına katılım
• Soru formu, satış ve maliyet verileri, menşe ve üretici belgeleri ile savunmaların hazırlanması
• Türk ihraç ürünlerine yabancı ülkelerde uygulanan ticaret politikası önlemleri bakımından yerel danışmanlarla koordinasyon

• İşlem konusu ürün, teknoloji, alıcı, son kullanıcı, ülke ve ödeme kanalı bakımından uygulanabilecek ticaret kısıtlamalarının incelenmesi
• Çift kullanımlı ürünler, lisansa tabi mallar, ambargo veya yaptırım listeleri ve son kullanım taahhütlerinden doğan riskler
• Sözleşmelerde yaptırım, ihracat kontrolü, lisans alınamaması, ödeme blokajı ve fesih hükümlerinin düzenlenmesi
• Yabancı ülke düzenlemelerinin Türkiye’deki sözleşme veya banka işlemi üzerindeki fiili etkisinin, uygulanabilir hukuk sınırları içinde değerlendirilmesi
• Gerektiğinde ilgili ülkede yetkili hukukçu, gümrük uzmanı, banka ve teknik danışmanlarla koordinasyon

• Sınır ötesi e-ticaret modelinin ithalat, ihracat, ürün güvenliği, tüketici ve veri koruma boyutları
• Posta veya hızlı kargo yoluyla gelen ve giden eşyanın beyan ve yetki süreçleri
• E-ticaret platformu, satıcı, ithalatçı, lojistik sağlayıcı ve tüketici arasındaki sorumluluğun belirlenmesi
• İade edilen ürünler, numune, promosyon, garanti değişimi ve bedelsiz gönderilere ilişkin gümrük sorunları
• Çok sayıda düşük kıymetli gönderinin iş modeli ve kayıt düzeni bakımından uyum incelemesi

2026 BGB değişikliği nedeniyle eski düşük kıymetli kişisel ithalat varsayımlarıyla işlem planlanmamalıdır. İthalat ile AB’ye e-ihracat kuralları ayrı değerlendirilir.

• Marka, tasarım, patent ve telif hakkını ihlal ettiği ileri sürülen eşya bakımından gümrükte durdurma ve bildirim süreçleri
• Hak sahibi, ithalatçı, ihracatçı veya eşya sahibi bakımından numune, inceleme, teminat ve itiraz işlemleri
• Taklit veya korsan ürün iddialarında ihtiyati tedbir, hukuk ve ceza süreçlerinin koordinasyonu
• Paralel ithalat, marka kullanımı, orijinallik ve dağıtım ağı uyuşmazlıklarının değerlendirilmesi
• Gümrük sürecinin fikri ve sınai mülkiyet davası ile birlikte planlanması

• Doğrudan veya dolaylı temsil ilişkisinin ve tarafların sorumluluk alanlarının değerlendirilmesi
• Gümrük müşavirliği, lojistik, freight forwarding, taşıma, depolama ve antrepo sözleşmelerinin hazırlanması
• Yanlış beyan, belge iletimi, talimat, gecikme, ardiye, demuraj, eşya hasarı ve rücu uyuşmazlıkları
• Gümrük müşavirleri veya şirket personeli hakkında idari, disiplin ya da ceza süreçlerinde bağlantılı hukukî destek
• Mesleki sorumluluk ve taşıma sigortası poliçelerinin uyuşmazlığa etkisinin incelenmesi

• Yurt dışındaki satıcı, alıcı, distribütör, acente veya hizmet sağlayıcıdan doğan alacakların hukukî analizi
• İhtar, müzakere, ödeme planı, sulh ve teminatlandırma süreçleri
• Borçlunun ve malvarlığının bulunduğu ülkeye göre dava, tahkim, ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir seçeneklerinin değerlendirilmesi
• Yabancı mahkeme veya hakem kararlarının Türkiye’de tanınması, tenfizi ve icrası
• Türkiye’de verilen kararların yurt dışında uygulanması için ilgili ülkede yetkili hukukçularla koordinasyon

• Uluslararası satış, tedarik, distribütörlük, acentelik, taşıma, sigorta, ödeme ve teminat uyuşmazlıkları
• Dava veya tahkim öncesi yetki, uygulanacak hukuk, delil, süre, tahsil kabiliyeti ve maliyet riskinin değerlendirilmesi
• Zorunlu veya ihtiyari arabuluculuk, müzakere ve sulh süreçleri
• Kurumsal veya ad hoc tahkimlerde başvuru, cevap, hakem seçimi, delil ve duruşma süreçleri
• İptal, tanıma, tenfiz ve icra işlemleri ile geçici hukukî koruma talepleri

• 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve bağlantılı ceza mevzuatı kapsamındaki soruşturma ve davalar
• Eşyanın niteliği, beyanı, menşei, kıymeti, ithal veya ihraç yasağı ve izin belgelerinin ceza dosyasındaki etkisi
• Arama, el koyma, müsadere, şirket kayıtlarının incelenmesi ve bilirkişi raporlarına ilişkin savunma
• Tüzel kişi, yönetici, çalışan, gümrük müşaviri, taşıyıcı ve diğer ilgililerin fiil ve sorumluluklarının ayrıştırılması
• Ceza soruşturması ile gümrük vergisi, idari para cezası ve ticari uyuşmazlığın birbiriyle çelişmeyecek biçimde yönetilmesi