ABD ile Türkiye Arasında Hükümlü Nakli: Başvuru Şartları, Nakil Süreci ve Cezanın İnfazı

Hukuki mevzuat ve resmî uygulama kontrolü: 26 Ekim 2026

Hükümlü nakli nedir; suçluların iadesinden ve sınır dışı edilmeden farkı nedir?

Hükümlü nakli, mahkûmiyet kararını veren devletin (hüküm devleti) ceza infaz kurumunda bulunan hükümlünün, hapis cezasının tamamını veya kalan kısmını başka bir devlette (yerine getiren devlet) infaz etmesine olanak sağlayan uluslararası adli iş birliği işlemidir. Temel amaç, mevcut mahkûmiyet hükmünün infazının nakil devletinde sürdürülmesidir; aynı fiilden yeni bir yargılama yapılması değildir. Sosyal rehabilitasyon ve aile ilişkilerinin korunması önemli değerlendirme unsurları olmakla birlikte bunlar tek başına nakle karar verilmesini gerektirmez. 13

Önemli ayrım: ABD'de yalnızca suç isnadıyla karşılaşan, hakkında dava devam eden veya hükmü kesinleşmemiş kişi, hükümlü nakli için gerekli kesin hüküm koşulunu sağlamaz. Böyle bir durumda izlenecek yol, nakil değil mevcut ceza muhakemesi ve gerektiğinde diğer uluslararası adli iş birliği mekanizmalarıdır. 136

Türkiye–ABD hükümlü naklinin uluslararası ve ulusal hukuki dayanakları nelerdir?

1983 tarihli Hükümlülerin Nakline Dair Sözleşme (ETS No. 112)

Avrupa Konseyinin 21 Mart 1983'te imzaya açılan Hükümlülerin Nakline Dair Sözleşmesi, yalnız Avrupa ülkelerine özgü kapalı bir mekanizma değildir; ABD de sözleşmeye taraftır. Sözleşme, naklin başlıca koşullarını, hükümlünün açık rızasını, taraf devletlerin anlaşmasını, devam eden infaz ve dönüştürme yöntemlerini, hükmün esası üzerindeki yetkiyi ve infazın sonuçlarını düzenler. ABD Adalet Bakanlığına göre ABD ile Türkiye arasındaki dosyalar normalde bu çok taraflı sözleşme üzerinden işlem görür. 258

Türkiye–ABD Ceza Yargılarının Yerine Getirilmesine İlişkin İkili Anlaşma

İki devlet arasında ayrıca Ceza Yargılarının Yerine Getirilmesine İlişkin Anlaşma bulunmaktadır. Bu anlaşma, mahkûmiyet kararlarının yerine getirilmesi ve hükümlülerin aktarılmasına ilişkin hükümler içerir. İkili anlaşmada vatandaşlık, iki ülkede suç sayılma, hükümlünün rızası, bakiye ceza ve bazı ikamet koşulları yer almaktadır. Bununla birlikte hangi sözleşmenin somut dosyada uygulanacağı belirlenmeden ikili anlaşmadaki bütün şartlar otomatik olarak hükümlüye uygulanamaz. Özellikle ikili anlaşmadaki “mukim” kaydı ile çok taraflı sözleşmedeki vatandaşlık şartı birbirine karıştırılmamalıdır. 29

6706 sayılı Kanun, 5275 sayılı Kanun ve 185 sayılı Genelge

Türkiye'de doğrudan uygulama bakımından temel kanun 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu'dur. Türkiye'ye hükümlü nakli 30. maddede, nakilden sonra Türkiye'de infaz 31. maddede, Türkiye'den yabancı devlete hükümlü nakli 32. maddede, yabancı devlette infazın sonuçları 33. maddede, masraflar 34. maddede düzenlenmiştir. 5275 sayılı Kanun, Türkiye'de cezanın infazında ilgili olduğu ölçüde uygulanır. 3410

Adalet Bakanlığının 20 Kasım 2024 tarihli 185 sayılı Hükümlü Nakli Genelgesi, 2011 tarihli 69/4 sayılı genelgenin hükümlü nakline ilişkin düzenlemesinin yerine geçmiştir. Aynı tarihte suçluların iadesi için ayrı 184 sayılı genelge yürürlüğe girmiştir. Güncel uygulamada bu iki ayrı prosedür birbirine karıştırılmamalıdır. 14

ABD'de hapis cezası alan herkes Türkiye'ye nakledilebilir mi?

Hayır. Nakle uygunluk, ABD'de bir Türk vatandaşının cezaevinde bulunmasından ibaret değildir. İlk aşamada hükümlünün hangi devlet vatandaşı olduğu, hükmün kesinliği, mahkûmiyet kararının içeriği, kalan infaz süresi, varsa açık başvurular veya başka ceza dosyaları, ABD cezaevinin federal/eyalet statüsü ve somut başvuruda hangi uluslararası sözleşmenin uygulanacağı saptanır. 356

Türkiye'ye naklin başlıca koşulları

6706 sayılı Kanun m.30/1 uyarınca Türkiye'ye hükümlü nakli bakımından, hükümlünün Türk vatandaşı olması veya Türkiye ile güçlü sosyal bağlarının bulunması, hükümlünün ya da kanuni temsilcisinin rızası, mahkûmiyetin kesinleşmesi, fiilin Türk hukukunda da suç olması ve merkezî makamlarca aksi kararlaştırılmadıkça talep tarihinde infazı gereken en az altı aylık hapis cezası bulunması gerekir. Bunlar birlikte değerlendirilir. 3

Ancak ABD'nin uluslararası nakil programında kabul eden ülkenin vatandaşlığı veya uyruğu ayrıca temel anlaşma koşuludur. Türk kanununda Türkiye ile güçlü sosyal bağ alternatifinin bulunması, ABD'nin taraf olduğu uygulanabilir sözleşmenin vatandaşlık şartını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Türk vatandaşı olmayan bir kişi için, yalnız Türkiye'de akrabalarının bulunmasına dayanarak ABD'den nakil kesin şekilde mümkünmüş gibi sonuç çıkarılamaz. 356

Mahkûmiyet kesinleşmiş olmalı; derdest kanun yolu önemlidir

ABD Adalet Bakanlığının değerlendirmesine göre hüküm ve cezanın kesinleşmiş olması, bunlara ilişkin devam eden temyiz veya başka bir hükme yönelik hukuki saldırının bulunmaması önemlidir. ABD'de kullanılan temyiz, mahkûmiyetin sonradan incelenmesi veya olağanüstü başvuru yollarının (örneğin mahkûmiyete karşı devam eden collateral attack) dosyaya etkisi ABD hukukçusunca somut olarak değerlendirilmelidir. Bir başvurunun yalnızca hazırlanmış olması ile hukuken derdest olması aynı değildir; dosya belgesi esas alınmalıdır. 56

Her iki ülkede suç sayılma koşulu ve karma mahkûmiyetler

Fiilin Türk hukukunda da suç teşkil etmesi aranır; iki ceza kanununda suç isimlerinin ve bütün unsurlarının sözcüğü sözcüğüne aynı olması zorunlu değildir. Ancak ABD'de tek karar içinde birden fazla eylem veya suç bulunduğunda, nakle uygun olmayan kısım, cezanın ayrıştırılması ve farklı ceza kalemleri ayrı inceleme gerektirebilir. Bir suçun Türkiye'de karşılığı olup olmadığı yalnız yabancı hüküm başlığına bakılarak belirlenemez. 39

Altı aylık süre mutlak ve istisnasız bir yasak değildir

Kanunda talep tarihinde en az altı ay infazı gereken hapis cezası aranmakla birlikte merkezî makamların aksini kararlaştırması olanağı açıkça düzenlenmiştir. 1983 Sözleşmesi'nde de istisnai durumlarda daha kısa bakiye için taraf devletlerin anlaşması mümkündür. Bu nedenle beş aylık bakiye kesin ret anlamına gelmez; fakat olağan şart sağlanmadığı için istisnai değerlendirmeye ihtiyaç vardır. Başvurunun işlem süresi dikkate alındığında, kalan infaz süresi azaldıkça fiilî nakil olasılığı ayrıca azalabilir. 38

Hükümlünün bilinçli rızası ve üçlü onay

Nakil, hükümlünün rızası + ABD'nin uygun bulması + Türkiye'nin kabulü ile yürür. Aile yakınının dilekçe vermesi, hükümlünün açık rızasının yerine geçmez. Rıza, hükümlünün naklin sonuçlarını anlayabilmesine elverişli şekilde alınmalı; ABD'de nakil onayından sonra ayrıca consent verification hearing adı verilen ve rızanın doğrulandığı adli aşama gündeme gelir. Naklin şartlarının oluşması, ABD veya Türkiye için otomatik kabul yükümlülüğü doğurmaz. 567

ABD'de federal cezaevindeki Türk hükümlü Türkiye'ye nasıl nakil başvurusu yapar?

ABD federal cezaevlerinde başvuru, yalnız Türk makamlara gönderilecek bir avukat dilekçesiyle tamamlanmaz. Federal düzeyde uygulama, Federal Bureau of Prisons (BOP) ve ABD Adalet Bakanlığının Office of International Affairs / International Prisoner Transfer Unit (OIA/IPTU) birimleri üzerinden yürütülür. 5

Federal mahkûmlar için başvuru aşamaları

Cezaevi vaka yöneticisi ve BOP Form 297

Hükümlü, bulunduğu federal ceza infaz kurumunda görevli case manager (vaka yöneticisi) ile görüşerek uluslararası hükümlü nakli başvurusunda bulunmak istediğini bildirir ve BOP Form 297 işlemini başlatır. Vaka yöneticisi dosyayı oluşturur; BOP, evrakın tamamlanmasının ardından dosyayı Adalet Bakanlığına iletir. Bu formun adı ve işlem akışı ABD Adalet Bakanlığının resmî başvuru açıklamasına dayanmaktadır. 5

ABD Adalet Bakanlığı incelemesi

IPTU; başvuru şartlarını, cezanın türünü, başvurucunun aile ve sosyal bağlarını, mağdur zararının durumunu, ABD'de devam eden diğer suç soruşturmalarını ve kamu güvenliğine ilişkin hususları inceler. ABD, federal düzeyde nakle olumlu karar vermedikçe dosyanın Türkiye tarafından kabul edilmesi tek başına nakli sağlamaz. Başvurunun kabul edildiği veya reddedildiği ilgili taraflara bildirilir. 56

Türkiye'nin kabulü, rızanın doğrulanması ve teslim

ABD'nin olumlu değerlendirmesinden sonra Türkiye'nin yetkili makamları nakil dosyasını ve Türkiye'de cezanın nasıl infaz edileceğini inceler. Devletlerin onayını izleyen aşamada ABD'de hâkim önünde hükümlünün özgür iradesiyle ve sonuçlarını bilerek nakli kabul edip etmediği doğrulanır. Ardından teslim tarihi, güvenlik tedbirleri ve seyahat programı koordinasyonla belirlenir. Bu işlemler tamamlanmadan yalnız başvuru veya kabul yazısıyla hükümlü kendiliğinden Türkiye'ye seyahat edemez. 157

ABD'de eyalet cezaevindeki hükümlüler bakımından süreç neden farklıdır?

ABD'de federal suçtan verilen ceza ile eyalet ceza mahkemesinin verdiği ceza aynı idari yol üzerinden değerlendirilmez. Eyalet cezaevinde bulunan kişi, öncelikle hükmü veren eyaletin uluslararası nakle ilişkin kendi başvuru ve onay usulünü izlemelidir. Eyaletin olumsuz kararı, federal hükümet tarafından zorla aşılamaz; federal IPTU incelemesine geçilebilmesi için kural olarak eyaletin onayı gerekir. 56

Eyalet onayı alınması da dosyanın otomatik olarak sonuçlandığı anlamına gelmez. Bundan sonra federal Adalet Bakanlığının incelemesi, Türkiye'nin kabulü, hükümlünün rızasının doğrulanması ve lojistik teslim aşamaları gündeme gelir. Her eyaletin formu, başvuru adresi, mağdur bildirim mekanizması ve değerlendirme ölçütleri farklı olabileceğinden somut eyalet saptanmadan genel bir federal form tek başına yeterli sayılmamalıdır. 56

Türkiye'de nakil başvurusu hangi makama yapılır; kimler başlatabilir?

Türkiye bakımından Merkezî Makam, Adalet Bakanlığıdır; ilgili işlemler Bakanlığın Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü aracılığıyla yürütülmektedir. Adalet Bakanlığının yayımladığı uygulama açıklamasına göre Türkiye'ye nakil süreci, hükümlünün, hükümlü yakınının veya kanuni temsilcisinin talebi ile başlatılabilir. Türkiye yönünden dilekçeyle başvuru yapmak, ABD'deki cezaevi ve federal/eyalet süreçlerini ikame etmez; iki ülkedeki merciler arasındaki resmi yazışmalar esastır. 134

Başvuruda hükümlünün bulunduğu cezaevinin açık adı, federal/eyalet statüsü, dava ve mahkûmiyet bilgileri, vatandaşlık, infazı gereken ceza, Türkiye'deki aile ve sosyal bağlar ve hukuki dayanak ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır. Başvuru avukat aracılığıyla yapılacaksa vekâlet/temsil belgeleri, iletişim usulü ve yabancı belgelerin tercümesi somut makam gereklerine göre hazırlanmalıdır.

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?

6706 sayılı Kanun m.30/2 ve Adalet Bakanlığının 185 sayılı Genelgesi kapsamında, somut dosyanın niteliğine göre aşağıdaki kayıtlar değerlendirilir: 34

• Kesinleşmiş mahkûmiyet kararının onaylı sureti, hüküm tarihi ve kararın kesinlik durumunu gösteren kayıtlar.
• Hükme esas alınan ABD federal veya eyalet kanunu hükümleri ve gerekirse anlaşılır Türkçe tercümeleri.
• İnfaz durum belgesi: toplam ceza, ceza başlangıcı, mahsup edilen süreler, kalan infaz süresi ve varsa farklı mahkûmiyetler.
• Hükümlünün veya kanuni temsilcisinin açık rıza belgesi; ABD'deki zorunlu rıza doğrulama işlemi ayrıca yapılacaktır.
• Vatandaşlık/kimlik belgeleri ile varsa Türkiye'deki güçlü sosyal bağları gösteren aile, yerleşim ve sosyal ilişki belgeleri.
• Sağlık raporları ve tedavi önerileri, ihtiyaç bulunduğunda.
• Derdest diğer dava, suç isnadı, temyiz veya benzeri süreçlere ilişkin durum belgeleri, ABD makamlarının incelemesi bakımından.
• Türkçe çeviriler ve gerektiğinde usulüne uygun onaylar; tercüme gereği, istenen belgeyi düzenleyen ve ileten makamın usulüne göre belirlenir.

Yalnızca hükümlü yakınının hazırladığı liste, yabancı resmî makamın onaylı infaz kaydının yerini alamaz. Eksik veya çelişkili mahkûmiyet/infaz kayıtları, hem naklin değerlendirilmesini hem de Türkiye'deki müddetnamenin doğru hazırlanmasını zorlaştırır.

ABD ve Türkiye makamları hangi nedenlerle nakli reddedebilir?

Her iki devletin nakli kabul etme konusunda takdir yetkisi vardır. 6706 sayılı Kanun m.30/3, şartların bulunmaması, sosyal rehabilitasyon yönünden yarar görülmemesi, ceza adaletinin amaçlarına hizmet etmeme veya Türkiye'nin millî güvenliği ve temel çıkarlarına uygun düşmeme hâllerinde talebin reddine olanak tanır. ABD Adalet Bakanlığı ayrıca kanun ve sözleşme koşullarının ötesinde kamu güvenliği, mağdurun durumu ve devam eden adli süreçler gibi etkenleri gözetir. 36

ABD incelemesindeki somut riskler

• Hükmün henüz kesinleşmemesi veya hükme karşı devam eden kanun yolu/mahkûmiyet incelemesi.
• Başka suçlardan bekleyen iddianame, detainer (kişinin tutulmasına veya başka makamca alınmasına ilişkin kayıt) veya soruşturma ihtiyacı.
• Mağdur üzerindeki zararın ağırlığı ve suçun şiddet niteliği; örgütlü suç veya kamu güvenliği endişeleri.
• Mahkûmun başka kovuşturmalarda tanıklığının veya iş birliğinin gerekmesi.
• Mahkemece hükmedilen restitution (mağdura yönelik tazmin/zararın giderilmesi yükümlülüğü). Ödenmemiş restitution her durumda mutlak ret değildir, fakat ABD tarafından önemli değerlendirme unsuru olarak ele alınır.
• Somut olayda geçerli anlaşmanın vatandaşlık veya ikamet hükümlerine uyumsuzluk. 6

Ret sonrasında yeniden başvuru mümkün müdür?

ABD Adalet Bakanlığının federal süreç açıklamasında, olumsuz karardan sonra kural olarak iki yıl geçince yeniden başvuru, ret engelinin kalktığını gösteren önemli yeni delil bulunduğunda ise daha erken yeniden değerlendirme olanağı belirtilir. Bu açıklama, her eyaletin kendi prosedüründeki başvuru süreleriyle karıştırılmamalıdır. Ret yazısının hukuki gerekçesi ve başvuru yapılan makam görülmeden süre ve yol konusunda kesin görüş verilmemelidir. 5

Naklin onaylanması hangi aşamalarda gerçekleşir ve ne kadar sürer?

Nakil başvurusu tek işlem değil, iki ülkede birden yürüyen idari ve adli işlemler bütünüdür. Genel aşamalar aşağıdaki gibidir:

1. Ön inceleme: Hüküm, vatandaşlık, ceza ve uygulanabilir sözleşme belirlenir.
2. ABD tarafındaki başvuru: Federal cezaevindeyse BOP/DOJ; eyalet cezaevindeyse önce eyalet, sonra DOJ incelemesi yürür.
3. Türkiye'nin değerlendirmesi: Adalet Bakanlığı merkezî makam olarak bilgi ve belgeleri inceler; 6706 sayılı Kanun'un şartları ve infaz sonuçları belirlenir.
4. Karşılıklı karar ve bildirim: Kabul edilecek infaz rejimi, süre ve ilgili devletlerin mutabakatı bildirilir.
5. Rıza doğrulaması: ABD tarafında gerekli adli rıza doğrulama duruşması yapılır.
6. Teslim ve nakil: Görevlilerce belirlenen program doğrultusunda fiziki transfer gerçekleştirilir.
7. Türkiye'de infaz: Hükümlü ve dosya yetkili Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir; Türkiye hukukuna göre infaz başlar. 1357

Bütün başvurular için bağlayıcı tek bir sonuçlandırma süresi bulunmamaktadır. ABD Adalet Bakanlığı, her iki ülkenin onayından sonraki fiilî transfer süresinin değişebildiğini ve en az üç aylık beklemenin tipik olabildiğini belirtmektedir. Bu, başvuru başlangıcından itibaren üç ayda nakil gerçekleştirileceği anlamına gelmez. 7

ABD'deki ceza Türkiye'ye nakledildiğinde nasıl infaz edilir?

Nakil, ABD mahkûmiyet kararını ortadan kaldırmaz

6706 sayılı Kanun m.31/1 uyarınca Türkiye'deki ceza infaz kurumunda kalınacak süre hükümlüye ve yabancı makamlara bildirilir; taraflarca kabul edildikten sonra hükümlü Türkiye'ye getirilip dosyasıyla birlikte Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir. Madde 31/2'ye göre hükümlü hakkında verilen mahkûmiyet kararı Türk kanunlarına göre infaz edilir. Nakil bir af, cezasızlık veya doğrudan tahliye kararı değildir. 34

Mahkûmiyetin esası ile infaz usulü birbirinden ayrılmalıdır

Hükmün esası (suçun sabit olup olmadığı, mahkûmiyetin kaldırılması, mahkeme kararının gözden geçirilmesi) bakımından esas yetki hükmü veren ABD makamlarında kalır. İnfazın yürütülmesi ise uygulanabilir uluslararası sözleşme ve Türk infaz mevzuatı çerçevesinde Türkiye makamlarının görev alanına girer. Bu nedenle eski makalede yer alan “nakil sonrasında Türkiye'de yeniden yargılama gerekebilir” şeklindeki genel ifade doğru değildir. 378

Cezanın dönüştürülmesi ile devam eden infaz aynı şey değildir

1983 Sözleşmesi, farklı devletler bakımından infazın devamı ve cezanın dönüştürülmesi yöntemlerini düzenler. Ancak Türkiye'de 6706 sayılı Kanun'un hükümlü nakli hükümleri (m.30–31), aynı kanunun infazın devralınması hükümleri (m.26–27) ile özdeş değildir. Hangi usulün izleneceği, uygulanacak uluslararası anlaşma, 6706 sayılı Kanun ve nakle ilişkin makam kararları birlikte incelenerek belirlenmelidir. Her hükümlü naklinde Ankara ağır ceza mahkemesinin yeni ceza tayin edeceği yönünde genelleme yapılamaz. 38

İnfaz hesabında hangi hususlar tek tek incelenir?

Türkiye'de cezanın infazına geçilmeden önce toplam mahkûmiyet süresi, ABD'de fiilen cezaevinde geçirilen süre, hükme ilişkin mahsuplar, infaz edilecek bakiye, şartlı salıverilme ve denetimli serbestlik bakımından olay tarihinde ve uygulama tarihinde yürürlükteki düzenlemeler, geçiş hükümleri ve varsa özel suç kategorileri ayrı ayrı değerlendirilir. ABD'deki “parole”, “good time” veya ceza indirimi kaydının Türkiye'de hiçbir dönüşüm ve hukuki inceleme yapılmadan aynı sonucu doğuracağı varsayılmamalıdır. 13710

Somut ve resmî bir müddetname olmadan “ABD'de on yıl ceza alan kişi Türkiye'de kesinlikle şu kadar yıl yatar” denilemez. Yabancı hükmün infaz edilen kısmı, Türkiye'nin kabul ettiği infaz usulü ve güncel 5275 sayılı Kanun hükümleri sonucunu değiştirebilir.

Af, cezanın kaldırılması ve hükmün değiştirilmesi

6706 sayılı Kanun m.31/4 uyarınca hükmün verildiği devlette veya Türkiye'de genel/özel af ya da suçu veya cezayı ortadan kaldıran veya hafifleten bir sebep ortaya çıkarsa hükümlünün hukuki durumu hakkında bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi karar verir. Hükmün esasına yönelik başvuru ise 31/3 gereğince hükmü veren devletin mahkemesine yapılabilir. Bu ayrım, nakil sonrasında hangi makamdan ne talep edilebileceği bakımından önemlidir. 34

Nakil masraflarını kim karşılar; para cezaları ve mağdur zararları engel midir?

6706 sayılı Kanun'un 34. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, hükümlünün yabancı devletten Türkiye'ye nakli için gerekli masraflar kural olarak hükümlü tarafından karşılanır; hükümlü veya onun adına biri bu amaçla Adalet Bakanlığınca açılan hesaba ödeme yapar. Kanun, hükümlünün bu masrafları karşılayacak durumda olmadığının tespiti hâlinde belirli koşullarda Bakanlık bütçesinden karşılanabilmesini de düzenler. Yurt dışından Türkiye'ye nakilde masraf her durumda devletçe ödenir denilemez. 34

Türkiye'den ABD'ye nakil bakımından ise 6706 sayılı Kanun m.32/4–5 uyarınca adli para cezası ve yargılama giderlerine ilişkin özel koşullar bulunur. Adli para cezasının ödenmemesi hâlinde kanundaki dönüştürme ve mahsup mekanizması ayrıca uygulanabilir; yargılama giderleri bakımından ödeme gücünün bulunmaması istisnası da düzenlenmiştir. 34

ABD'de mahkemece hükmedilmiş restitution, para cezası, el koyma, müsadere ve başka mali yükümlülükler birbirinden ayrılmalıdır. Özellikle mağdur zararının giderilmemiş olması ABD tarafında değerlendirme konusu olabilir; ancak bütün parasal yükümlülüklerin her durumda aynı hukuki sonuca yol açtığı söylenemez. 6

Türkiye'deki hükümlü ABD vatandaşıysa cezasını ABD'de çekebilir mi?

Evet, kanuni ve sözleşmesel koşullar oluştuğunda Türkiye'den ABD'ye hükümlü nakli de mümkündür. 6706 sayılı Kanun m.32 uyarınca hükümlünün nakledileceği devletin vatandaşı olması veya güçlü sosyal bağlarının bulunması, rıza, kesinleşmiş mahkûmiyet, karşılıklı suç sayılma, kural olarak altı aylık bakiye hapis cezası ve hükümlü hakkında başka suçtan Türkiye'de soruşturma veya kovuşturma bulunmaması incelenir. Her iki devletin onayı, kabul edilecek infaz koşulları ve infazın devamına ilişkin yetkiler ayrıca değerlendirilir. 34

ABD Adalet Bakanlığı, yabancı ülkede hükümlü bulunan ABD vatandaşlarının hem hükmü veren ülke makamlarına hem de ABD Adalet Bakanlığına başvurması gerektiğini; ilgili ABD konsolosluk makamının dosyanın hazırlanmasına yardımcı olabileceğini açıklamaktadır. Türkiye'de nakil başvurusunun yürütüleceği Türk makamları ve gerekli belgeler 185 sayılı Genelge ile 6706 sayılı Kanun m.32 çerçevesindedir. 145

Türkiye'den ABD'ye nakil sonrasında hangi hukuk uygulanır?

ABD'ye kabul edilen hükümlünün kalan cezasının nasıl infaz edileceği ABD'nin nakil ve infaz mevzuatı ile uygulanabilir uluslararası sözleşme kapsamında belirlenir. Nakil öncesinde hükümlüye aktarılacak kabul eden devlet infaz rejimi mutlaka anlaşılır biçimde açıklanmalı ve rıza bu sonuçlar bilinerek verilmelidir. Aynı kişiye ilişkin Türkiye'deki mahkûmiyetin esasını tartışma yetkisi nakille kendiliğinden ABD mahkemesine geçmez. 478

Çifte vatandaşlık, uzun süre ABD'de yaşama ve Türkiye ile sosyal bağlar nakli nasıl etkiler?

Çifte vatandaşlık otomatik olumlu veya olumsuz karar doğurmaz. Hükümlünün hem Türkiye hem ABD vatandaşlığı, hüküm devletinde uzun süreli yerleşik olması, diğer ülkedeki aile ilişkileri ve uygulanacak anlaşmanın “national” / “domiciliary” tanımı ayrı ayrı incelenmelidir. ABD–Türkiye ikili anlaşmasında belirli süreyle kalıcı yaşama amaçlı ikamet için özel bir hüküm bulunmasına karşılık ABD Adalet Bakanlığı, Türkiye ile nakilleri normalde çok taraflı 1983 Sözleşmesi altında yürüttüğünü açıklamaktadır. Hangi metnin somut başvuruya uygulanacağı tespit edilmeden beş yıllık ikamet nedeniyle kesin ret kararı verileceği ileri sürülmemelidir. 269

Türkiye ile güçlü sosyal bağ; yalnızca yazılı beyan değil, fiilî ve destekleyici bilgilerle açıklanmalıdır. Bununla birlikte ulusal kanunun sosyal bağ ölçütü, ABD tarafındaki temel vatandaşlık/uyruk koşulunu kendiliğinden bertaraf etmez. Naklin asıl amacının kişinin sosyal rehabilitasyonuna hizmet edip etmediği değerlendirmede önemlidir. 36

Nakil ve yabancılar hukuku işlemleri neden ayrı yürütülmelidir?

Hükümlü nakli, deportation/removal (sınır dışı etme) veya sınır dışı etmeyi kolaylaştıran göç idaresi kararı değildir. ABD'de sınır dışı edilme yönünde ayrıca işlem bulunması, tek başına hükümlü nakline ilişkin uluslararası sözleşme koşullarının gerçekleştiğini göstermez. Aynı şekilde Türkiye'ye infaz amacıyla getirilen hükümlünün pasaport, seyahat ve ülkeye giriş işlemleri, resmi cezaevi teslim prosedüründen bağımsız şekilde kişisel seyahatle tamamlanamaz. 57

Birden çok hukuki işlem eş zamanlı gündemdeyse nakil süreci, ceza infazı, göç hukuku, mevcut tutma kararları ve kimlik/vatandaşlık belgeleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmelidir.

Sık karşılaşılan somut durumlarda hangi sonuç ortaya çıkar?

Tablodaki sonuçlar somut dosyanın incelenmesi olmadan kesin kabul veya ret kararı yerine geçmez. Farklı mahkûmiyetlerin birleşmesi, ABD eyalet/federal yargısı, uluslararası sözleşmeye taraf olma ve güncel ceza infaz kayıtları değerlendirmeyi değiştirebilir.

Başvuru öncesi avukat tarafından hangi hukuki denetim yapılmalıdır?

Uygulanacak uluslararası sözleşmenin tespiti

Somut başvurunun 1983 Sözleşmesi mi, Türkiye–ABD ikili anlaşması mı temelinde yürütüleceği ve taraf devlet beyanları saptanmalıdır. İkili anlaşmadaki özel ikamet veya sınırlandırma hükümleri, diğer anlaşmanın uygulanacağı başvurulara sorgusuz taşınmamalıdır.

Kesin hüküm, bakiye ceza ve birden fazla mahkûmiyet denetimi

Hükmün kesinleşme kayıtları, devam eden başvurular, varsa birleşik ceza kalemleri, mahsup edilen süreler ve güncel cezaevi hesabı ayrı belgelerle karşılaştırılmalıdır. ABD eyalet mahkemesinin kararından doğan ceza ile federal ceza farklı işlem basamaklarına tabi tutulmalıdır.

Rıza, aile bağları ve rehabilitasyon gerekçesi

Hükümlünün açık ve bilinçli rızası, Türkiye'deki fiilî aile ilişkileri, dil, sağlık ve sosyal bağlar varsa doğrulanabilir belgelerle sunulmalıdır. Sağlık verileri gibi hassas kayıtlar yalnız gerekli usulde ve güvenli kanallardan paylaşılmalıdır.

İnfaz rejiminin dosya bazında açıklanması

Türkiye'de olası infaz süresine ilişkin değerlendirme, yalnız genel ceza indirimi oranları üzerinden değil, yabancı hüküm, bakiye ceza, sözleşme ve geçerli Türk infaz mevzuatı birlikte incelenerek yapılmalıdır. Kesin nakil veya tahliye tarihi taahhüdü verilmemelidir.

Ret nedenlerine önleyici cevap ve belgelerin tutarlılığı

Mağdur zararının giderilmesi, ABD'de devam eden ceza dosyaları, hakkında tutma kaydı veya kolluk ihtiyacı bulunması gibi riskler başvuru öncesinde incelenmelidir. Belgelerdeki kimlik, ceza ve tarih uyumsuzlukları giderilmeli; karşı ülke makamlarına farklı beyan verilmemelidir.

Sonuç: ABD–Türkiye hükümlü nakli mümkündür; her dosyada üçlü rıza ve infaz incelemesi zorunludur

ABD ile Türkiye arasında hükümlü nakli, kesinleşmiş cezanın başka ülkede infazını sağlayan, suçluların iadesinden ve yeni ceza yargılamasından farklı bir uluslararası adli iş birliği yöntemidir. Türk vatandaşının ABD'den Türkiye'ye, ABD vatandaşının Türkiye'den ABD'ye nakli mümkündür; ancak vatandaşlık ve ilgili sözleşme, kesin hüküm, karşılıklı suç sayılma, kural olarak en az altı aylık bakiye ceza, hükümlünün rızası ve iki devletin onayı ayrı ayrı aranır.

ABD'de federal ve eyalet mahkûmiyetleri için başvuru yolları farklıdır. Türkiye'ye nakil kararı alındıktan sonra mahkûmiyet kararı ortadan kalkmaz; 6706 sayılı Kanun m.31 çerçevesinde Türk kanunlarına göre infaz edilir. Hükmün esası ile infazın yürütülmesine yönelik başvuruların muhatap makamları birbirinden ayrılmalıdır. Nakil garantisi, otomatik tahliye veya sabit infaz süresi vaadi hukuken doğru değildir. 1357

Sık Sorulan Sorular

Amerika'da hapis cezası alan Türk vatandaşı cezasını Türkiye'de çekebilir mi?

Evet, hükmün kesinleşmesi ve uygulanacak sözleşme ile 6706 sayılı Kanun'un şartları gerçekleştiğinde, hükümlünün rızası ile ABD ve Türkiye makamlarının kabulü üzerine nakil mümkün olabilir. Federal ve eyalet cezaları için farklı başvuru yolları vardır. 35

ABD'deki mahkûmiyetim kesinleşmedi; Türkiye'ye nakil isteyebilir miyim?

Kesinleşmiş mahkûmiyet ve cezanın infazı şartı gerçekleşmeden hükümlü nakli mekanizması işletilemez. Derdest kanun yollarının niteliği ve durumunun ABD'deki dosya üzerinden incelenmesi gerekir. 36

ABD federal cezaevindeki nakil başvurusunda hangi form kullanılır?

ABD Adalet Bakanlığının açıklamasına göre federal hükümlü, BOP vaka yöneticisine başvurarak BOP Form 297 sürecini başlatır. Dosya daha sonra ilgili federal birimlerce değerlendirilir. 5

ABD eyalet cezaevindeki hükümlü doğrudan ABD Adalet Bakanlığına başvurabilir mi?

Eyalet hükümlülerinin öncelikle mahkûmiyet kararını veren eyaletin nakil başvuru ve onay sistemini izlemesi gerekir. Eyalet onayı olmadan federal makamlar eyaleti transfer yapmaya zorlayamaz. 56

Türkiye'nin kabulü varsa ABD hükümlüyü nakletmek zorunda mıdır?

Hayır. ABD, Türkiye ve hükümlünün rızası birlikte gereklidir. Yalnız Türk makamlarının olumlu görüşü ABD'nin onayı yerine geçmez. 56

Nakil için cezanın bitmesine en az altı ay kalması şart mı?

6706 sayılı Kanun m.30'daki kural, merkezî makamlarca aksi kararlaştırılmadıkça talep tarihinde en az altı aylık bakiye hapis cezasıdır. İstisnai hâller somut olarak değerlendirilir. 38

Çifte vatandaşlık veya ABD'de beş yıl yaşamış olmak nakle engel midir?

Tek başına mutlak sonuç çıkarılamaz. ABD–Türkiye ikili anlaşmasında özel ikamet koşulu bulunsa da ABD Adalet Bakanlığı bu ülkeler arasındaki nakillerin normalde 1983 çok taraflı Sözleşme kapsamında yürütüldüğünü belirtmektedir. Başvuruya uygulanacak metin ve vatandaşlık durumu birlikte incelenir. 29

Türkiye'ye nakil olursam yeniden yargılanır mıyım?

Nakil yeni bir ceza yargılaması değildir. Mahkûmiyetin esasına ilişkin başvurular hükmü veren devlet makamlarına yöneltilir; nakil sonrası infaz işlemleri Türkiye'nin ilgili makamlarınca yürütülür. 37

ABD'deki ceza Türkiye'de mutlaka azalır mı?

Hayır. Nakil kendiliğinden ceza indirimi, erken tahliye veya denetimli serbestlik hakkı doğurmaz. Türkiye'deki infazın kapsamı ve süresi, hüküm ve mahsup kayıtlarıyla yürürlükteki Türk infaz hukukuna göre belirlenir. 310

Nakil masraflarını kim öder?

6706 sayılı Kanun m.34/3'e göre yabancı devletten Türkiye'ye nakil için gerekli masraflar kural olarak hükümlü tarafından karşılanır; ödeme gücü bulunmadığı belirlenen kişiler bakımından kanunda istisnai kamu bütçesi imkânı düzenlenmiştir. 3

Nakil başvurusu reddedilirse ne yapılabilir?

Ret gerekçesi ve başvuruyu değerlendiren makam incelenmelidir. ABD federal uygulamasında genel yeniden başvuru süresi iki yıl olmakla birlikte ret engelinin ortadan kalktığını gösteren önemli yeni bilgilerle daha erken yeniden değerlendirme olanağı bulunabilir. Eyaletlerin kendine özgü usulleri ayrıca değerlendirilmelidir. 5

Türkiye'de hükümlü bulunan ABD vatandaşı ABD'ye nakledilebilir mi?

Evet, 6706 sayılı Kanun m.32 ve uygulanabilir sözleşme uyarınca iki devletin onayı, hükümlünün rızası ve diğer koşullar sağlandığında bu yönde de nakil mümkündür. 35

Hukuki Kaynakça

1. T.C. Adalet Bakanlığı, Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü — “Hükümlü Nakli”, Türkiye'ye ve Türkiye'den nakil usulü, merkezî makam ve uygulama açıklamaları. Kaynak

2. U.S. Department of Justice — “List of Participating Countries/Governments”; Türkiye ile başvuruların olağan olarak Avrupa Konseyi Sözleşmesi kapsamında yürütüldüğü açıklaması. Kaynak

3. 6706 sayılı Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu — Özellikle m.26–34; TBMM resmî kanun nüshası. Kaynak

4. T.C. Adalet Bakanlığı — 20 Kasım 2024 tarihli ve 185 sayılı “Hükümlü Nakli Konusunda Adlî Mercilerimizce Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar” Genelgesi. Kaynak

5. U.S. Department of Justice, OIA/IPTU — “How the Program Works”; federal/eyalet dosyaları, BOP Form 297, ABD vatandaşlarının nakli, yeniden başvuru. Kaynak

6. U.S. Department of Justice — “Guidelines for the Evaluation of Transfer Requests Submitted by Foreign Nationals” (28 Ağustos 2025 güncellemesi). Kaynak

7. U.S. Department of Justice — “Post-Approval Procedures”; rıza doğrulama, nakil teslimi, infaz ve süre açıklamaları. Kaynak

8. Avrupa Konseyi — 21 Mart 1983 tarihli Hükümlülerin Nakline Dair Sözleşme (ETS No. 112), özellikle m.3, 7, 9–13. Kaynak

9. T.C. Adalet Bakanlığı — Türkiye Cumhuriyeti ile ABD Arasında Ceza Yargılarının Yerine Getirilmesine İlişkin İkili Anlaşma, özellikle m.I, III–V. Kaynak

10. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun — İnfaz rejiminin olay bazında uygulanması; TBMM kanun bilgileri. Kaynak

11. T.C. Adalet Bakanlığı — 184 ve 185 sayılı genelgelerin yürürlüğe girmesine ilişkin resmî duyuru (20 Kasım 2024). Kaynak