Uluslararası Hukukî Koordinasyon

Çok Ülkeli Dosya ve Hukukî Bağlantı Haritası

Taraflar, grup şirketleri, vatandaşlıklar, yerleşim yerleri, varlıklar, imza ve ifa yerleri, ilgili makamlar ve mevcut sözleşmeler ülke bazında çıkarılır. Her bağlantının yetki, uygulanacak hukuk, belge veya işlem takvimine etkisi ayrı iş paketi olarak gösterilir.

Ülke, Makam ve Sorumluluk Matrisi

Her ülkede görev alacak hukukçu, noter, tercüman, vergi veya teknik ekip ile karar verecek şirket birimi belirlenir. Sorumlu, onaylayan, görüşü alınan ve bilgilendirilen kişiler yazılı matrisle ayrılır.

Çok Ülkeli Takvim, Süre ve Bağımlılık Yönetimi

Zamanaşımı, hak düşürücü süre, dava, itiraz, toplantı, imza, noter, tasdik, ödeme ve kapanış tarihleri ülke bazında kaydedilir. Bir ülkedeki gecikmenin diğer iş paketine etkisi ve alternatif sıra düzeni görünür hâle getirilir.

Çok Yargı Çevreli Hukuk Görüşü Koordinasyonu

Ortak vakıa özeti ve ülke bazlı soru seti hazırlanır; yabancı hukukçu görüşlerinin aynı kavramları farklı anlamda kullanması önlenir. Görüşler tarih, kaynak, varsayım ve sınırlılıklarıyla birleştirilir; görüşler arasındaki farklar karar notunda açıklanır.

Yabancı Hukukun İçeriği ve Güncellik Teyidi

Yabancı hukuka ilişkin görüşün yetkili yerel hukukçudan alınması, değişiklik tarihinin ve resmî kaynakların gösterilmesi sağlanır. İnternet özeti veya önceki dosya metni, güncel yabancı hukuk görüşünün yerine kullanılmaz.

Türkiye’de görülen yabancı unsurlu uyuşmazlıkta, 5718 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca hâkim yetkili yabancı hukuku kendiliğinden uygular; içeriğin belirlenmesinde tarafların yardımını isteyebilir. Yabancı hukukçu görüşü, mahkemenin bu görevini ortadan kaldırmaz. Araştırmaya rağmen içeriğin belirlenememesi ayrıca kanunda düzenlenmiştir.

Dayanak: 1

Türkiye Hukuku Ana Danışmanlığı ve Dosya Yönetimi

Türkiye hukukuna ilişkin sözleşme, şirket, dava, veri, ruhsat ve icra başlıkları tek çalışma planında ele alınır. Yabancı ülkelerden gelen görüşlerin Türkiye’deki hedefe etkisi incelenerek yönetim veya kişi için bütünleşik sonuç notu hazırlanır.

Yabancı Hukukçu Seçimi ve Yetki Kontrolü

İlgili ülke, yargı çevresi, işlem türü, dil ve meslekî yetki esas alınarak uygun yabancı hukukçu adayları değerlendirilir. Meslek kaydı, görev kapsamı, bağımsızlık ve doğrudan ya da koordineli görevlendirme biçimi açıklanır.

Çatışma Kontrolü, Görevlendirme ve Ücret Kapsamı

Yabancı hukukçunun çatışma kontrolü için gerekli asgari taraf bilgisi güvenli biçimde paylaşılır. İş tanımı, hariç tutulan işler, teslim tarihi, rapor dili, ücret, masraf, faturalama ve değişiklik yöntemi yazılı olarak netleştirilir.

Dayanak: 2

Çok Dilli Raporlama, Karar ve İşlem Kaydı

Ülke görüşleri; ortak özet, açık işler, süreler, sorumlular, mali durum ve karar bekleyen konular biçiminde düzenli rapora dönüştürülür. Çeviri ile hukukî görüş birbirinden ayrılır; her sonuç kaynağı ve kontrol tarihiyle gösterilir.

Telefon veya toplantı kararları kısa yazılı notla teyit edilir; aynı talimatın farklı hukukçularca başka biçimde yorumlanması önlenir.

Dosya Kapanışı, Yetki Sonlandırma ve Arşiv Planı

İşlem veya uyuşmazlık tamamlandığında yabancı hukukçu dosyaları, vekâletler, erişim hesapları, asıl belgeler, saklama süreleri ve devam eden yükümlülükler gözden geçirilir. İmha, iade, arşiv, sonraki bildirim ve ders çıkarma notu yazılı kapanış listesiyle tamamlanır.

Dayanak: 2, 6

Uygulanacak Hukuk, Mahkeme Yetkisi ve Tahkim Kaydı Koordinasyonu

Sözleşmedeki hukuk seçimi, mahkeme yetkisi, tahkim, tebligat ve dil kayıtları birlikte incelenir. Kayıtların seçilen ülkelerde geçerliliği ve kararın uygulanacağı yerde doğuracağı sonuç yabancı hukukçularla teyit edilir.

Sınır Ötesi Sözleşme Hazırlama ve İnceleme Süreci

Satış, dağıtım, hizmet, lisans, teknoloji, tedarik veya ortaklık sözleşmesinin ülke ekleri ve zorunlu hükümleri koordine edilir. Tek metin, iki dilli metin veya ana sözleşme-yerel ek yapısının hangisinin uygun olduğu belirlenir.

Farklı dildeki sürümlerde hüküm uyuşmazlığı, ülkeye özgü zorunlu düzenleme, fikrî hak lisansının kapsamı ve hangi metnin esas alınacağı açıklığa kavuşturulur. Sözleşme incelemesi kapsamındaki esas çalışma, koordinasyon görevinden ayrı belirlenebilir.

Uluslararası Ticari Müzakere Koordinasyonu

Tarafların hukuk, vergi, finans, operasyon ve düzenleyici ekiplerinden gelen değişiklikler tek müzakere listesinde toplanır. Açık kalan konular, karar yetkilisi, ticari etkisi ve hukukî seçenekleriyle birlikte takip edilir.

Dayanak: 1, 8

Sınır Ötesi Kurumsal Yönetim ve Grup Şirketi İşlemleri

Ana şirket, bağlı şirket, şube ve temsilciliklerin karar, yetki, raporlama ve iç onay düzeni ülkelere göre ayrılır. Yönetim kurulu, genel kurul, imza ve vekâlet işlemlerinin ortak takvimde tamamlanması koordine edilir.

Yurt Dışı Şirket, Şube ve İrtibat Bürosu İşlemleri

Kuruluş veya kapanış öncesinde amaç, faaliyet, sermaye, ortak, yönetici, ruhsat, vergi ve istihdam başlıkları yerel hukukçular ve diğer yetkili meslek mensuplarıyla planlanır. Türkiye’deki şirket kararları ile yabancı ülkedeki tescil gereklilikleri uyumlu sıraya alınır.

Pay ve Varlık Devri ile Kapanış Yönetimi

Pay, işletme, sözleşme, fikrî hak veya başka bir varlığın sınır ötesi devrinde ön koşullar, imza yetkileri, teslimler, ödeme ve tesciller kapanış listesine bağlanır. Belgelerin hangi ülkede ve hangi biçimde imzalanacağı önceden doğrulanır.

Sınır Ötesi Birleşme ve Devralma Uygulama Koordinasyonu

Hukukî inceleme, rekabet izni, yabancı yatırım kontrolü, kurumsal karar, finansman, veri ve çalışan devri başlıkları ilgili çalışma alanlarıyla eşleştirilir. Bu hizmet, birleşme ve devralmanın esas incelemesini tekrarlamadan çok ülkeli uygulama planını yönetir.

Yabancı Yatırım Süreci Koordinasyonu

Yatırımın şirket, sözleşme, taşınmaz, finansman, teşvik, izin, vergi ve kâr transferi boyutları ülke bazında ayrılır. Türkiye’deki yatırım hukukuna ilişkin çalışma ile yatırımcının kendi ülkesindeki onay ve raporlama ihtiyaçları aynı takvimde izlenir.

Dayanak: 1

Çok Ülkeli Düzenleyici Başvuru ve İzin Takibi

Sektör izni, rekabet bildirimi, sermaye hareketi, lisans, ürün, ihracat veya başka idarî süreçlerin yetkili makamları belirlenir. Bir ülkedeki onayın diğer ülkedeki başvuruya ön koşul olup olmadığı ilgili yerel ekiplerle teyit edilir.

Yaptırım, İhracat Kontrolü ve Sektörel Kısıt Koordinasyonu

İşleme taraf ülkelerdeki yaptırım, ihracat kontrolü, son kullanıcı, ürün sınıflandırması ve sektörel kısıt soruları yetkili yabancı hukukçulara yöneltilir. Türkiye’de uygulanabilir kurallar ayrıca incelenir; tarama sonucu tek başına nihai hukuk görüşü sayılmaz.

Yaptırım listesi taraması, kişinin ortaklık ve kontrol yapısı ile ürünün son kullanımı incelenmeden yeterli sayılmaz. Yabancı düzenlemenin hukukî uygulanabilirliğiyle bankanın işlem kabul politikası ayrı değerlendirilir; kısıtlamaların dolanılmasına yönelik işlem modeli kurulmaz.

Müşterini Tanı (KYC), Nihai Faydalanıcı ve Kurumsal Kayıt Paketi

Tarafların kimliği, ortaklık ve kontrol yapısı, imza yetkisi ve güncel sicil kayıtları işlem amacıyla sınırlı olarak derlenir. Aynı kaydın farklı ülke veya banka taleplerine uygun tasdik, tarih ve tercüme biçimleri planlanır.

Banka, Ödeme, Teminat ve Emanet Hesabı Belgeleri

Ödeme yolu, para birimi, banka doğrulaması, teminat, şartlı ödeme ve emanet hesabı belgeleri hukukî kapanışla birlikte izlenir. Finans kuruluşunun güncel prosedürü, yetki ve veri talepleri ilgili tarafça doğrulanır.

Bu hizmet, büronun banka veya emanet hesabı sağlayıcısı olduğu anlamına gelmez. Parayı tutacak yetkili kuruluş, serbest bırakma koşulları ve ödeme talimatı ayrıca belirlenir. Hesap değişikliği bildiriminde, bilinen bağımsız iletişim kanalıyla teyit ve şirket içi onay düzeni önerilir.

Vergi, Gümrük ve Muhasebe Koordinasyonu

Hukukî yapının vergi, stopaj, çifte vergilendirme, transfer fiyatlandırması, gümrük ve raporlama sonucu yetkili mali müşavir veya vergi danışmanlarıyla birlikte ele alınır. Hukuk bürosu, bu düzenlenmiş mesleklerin yerine mali tasdik veya beyan hizmeti sunmaz.

Dayanak: 1, 6

Yurt Dışında Kullanılacak Vekâletnameler

Vekâletin kapsamı, özel yetki, süre, geri alma, alt vekâlet, imza biçimi ve kullanılacağı ülke baştan belirlenir. Türkiye’de düzenlenecek veya yurt dışından Türkiye’ye gönderilecek vekâlet için noter, konsolosluk, apostil/tasdik ve tercüme sırası ayrı hazırlanır.

Türkiye’de davaya vekâlette 6100 sayılı Kanun’un 74. maddesindeki özel yetki gerektiren işlemler ayrıca değerlendirilir. Yurt dışında kullanılacak yetki metni, yalnız Türkiye’de geçerli bir örneğin tercüme edilmesiyle tamamlanmış sayılmaz.

Noter, Apostil, Tasdik ve Konsolosluk İşlemleri

Belgenin türü, düzenlendiği ve kullanılacağı devlet, Lahey Apostil Sözleşmesinin uygulanabilirliği, çekince veya itirazlar ve varsa tasdik muafiyeti kontrol edilir. Yetkili makam, randevu, ek ve gönderim planı koordine edilir.

Yeminli ve Onaylı Tercüme Süreçleri

Tercüme dili, tercümanın niteliği, noter veya konsolosluk onayı, iki dilli belge ve biçim gereklilikleri hedef makamla uyumlu kurulacak şekilde belirlenir. Hukukî terim listesi ve ad-soyad, şirket unvanı, tarih ve numara kontrolü yapılır.

Dayanak: 3, 9, 10, 15

Yurt Dışı Tebligat ve Usul Koordinasyonu

Muhatabın sıfatı, bilinen adresi, belge türü, ülke, uygulanabilir sözleşme, merkezî makam, dil, nüsha ve gider gereği incelenir. Tebliğ belgesinin geri dönüşü ile dava veya itiraz süresine etkisi dosya takvimine işlenir.

1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi, uygulanma koşulları bulunan hukukî ve ticari işlerde kullanılır; muhatabın adresinin bilinmemesi hâli Sözleşmenin kapsamı dışındadır. Türkiye, 10. maddedeki yöntemlere itiraz etmiştir. Bu beyan Türkiye’ye yapılacak tebligatla ilgilidir; Türkiye’den başka ülkeye gönderimde o ülkenin beyanı ve kabul ettiği usul incelenir.

Yurt Dışından Bilgi ve Kayıt Temini

Şirket, banka, resmî sicil, işyeri, iletişim veya başka kayıtların gönüllü, açık kaynak, mahkeme emri ya da adlî yardımlaşma yollarından hangisiyle istenebileceği belirlenir. Gizlilik, veri koruma, meslek sırrı ve yerel yasaklar yabancı hukukçuyla incelenir.

Hukukî ve Ticarî Konularda Uluslararası İstinabe

Tanık veya taraf beyanı, belge, keşif, bilirkişi ya da adres tespiti ihtiyacı için uygulanabilir sözleşme ve devlet beyanları araştırılır. Türk mahkemesi dosyasındaki talebin kapsamı, tercümesi, ekleri ve ilgili ülkeye iletim yolu hazırlanır.

1970 Lahey Delil Sözleşmesi kapsamında, başlamış veya öngörülen yargılamada kullanılacak delil için yetkili adlî makamlar arasında talep hazırlanır. Bu usul, genel bir özel araştırma yetkisi veya yabancı banka kayıtlarına sınırsız erişim sağlamaz. Devletlerin beyan ve çekinceleri ayrıca kontrol edilir.

Dayanak: 4, 11, 12, 13

Sınır Ötesi İç Soruşturma Koordinasyonu

Birden fazla ülkedeki çalışan, yönetici, cihaz, yazışma ve tanıklarla ilgili incelemede görev, gizlilik, iş hukuku, veri koruma ve görüşme kuralları ülke bazında belirlenir. Ortak soru planı, kayıt bütünlüğü ve raporlama yetkisi yazılı düzende yürütülür.

Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılması

Veri akışı, aktaran ve alıcı rolleri, işleme şartı, yeterlilik kararı, uygun güvence, standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralı veya arızî aktarım koşulları incelenir. Gereken bildirim, teknik ve idarî tedbir, sonraki aktarım ve saklama düzeni veri koruma çalışmasıyla koordine edilir.

Yurt dışında bulunan alıcının Türkiye’deki kişisel verilere uzaktan erişimi de aktarım değerlendirmesi gerektirebilir. Standart sözleşme yolu kullanılacaksa uygun sözleşme tipi, tarafların imza yetkisi, Türkçe metin ve ekler kontrol edilir. İmzaların tamamlanmasından itibaren beş iş günlük bildirim süresi ayrı takip edilir; seçime açık alanlar dışında standart metin değiştirilmez.

Dijital Kayıt İncelemesi ve Adlî Bilişim Koordinasyonu

E-posta, sunucu, bulut, cihaz ve işlem kayıtlarının hangi ülkede tutulduğu ve kim tarafından erişilebildiği belirlenir. Koruma bildirimi, erişim yetkisi, veri azaltımı, teknik kopya, inceleme ve güvenli teslim planı yetkili ekiplerle hazırlanır.

Elektronik kayıtların uyuşmazlık kapsamında bulunması ve incelenmesi anlamındaki e-keşif sürecinde, delillerin elde ediliş biçimi ve hükme esas alınabilirliği ilgili usul kurallarına göre değerlendirilir.

Dayanak: 2, 6, 14, 16

Yabancı Mahkeme Kararının Kullanılması ve İcrası

Yabancı kararın Türkiye’de veya Türk kararının yabancı ülkede tanınması, tenfizi, tescili ya da başka biçimde kullanılması için ülke bazlı yol haritası hazırlanır. Kesinleşme, tebligat, apostil/tasdik, tercüme ve malvarlığı araştırması ilgili çalışma alanıyla birlikte değerlendirilir.

Türkiye’de tanımada, 5718 m.58 gereği m.54/1-a’daki karşılıklılık şartı aranmaz; tenfiz ayrı koşullara tabidir. Yabancı boşanma gibi bazı kararların nüfus kütüğüne tescili için 5490 m.27/A koşullarında idarî yol bulunabilir. Apostil bu süreçlerin yerine geçmez. Ayrıntılar tanıma ve tenfiz kapsamında incelenir.

Uluslararası Tahkim Dosyası Koordinasyonu

Tahkim kurumu, yer, dil, uygulanacak hukuk, hakem, yerel mahkeme desteği, kayıt toplama ve kararın icra ülkeleri ortak planla izlenir. Tahkimin esas takibi uluslararası tahkim çalışmasıyla; yabancı yer hukuku işlemleri yetkili yerel hukukçuyla yürütülür.

Tahkim anlaşması ve tahkime elverişlilik yanında kararın uygulanacağı ülke baştan incelenir. Geçici koruma için mahkemeye başvurunun tahkimle ilişkisi ilgili kurallara göre değerlendirilir; uluslararası tahkim ve icra işlemleri aynı aşama sayılmaz.

Paralel Dava ve Forum Stratejisi

Aynı olayla ilgili farklı ülkelerde açılmış veya açılabilecek dava, tahkim ve idarî süreçler haritalanır. Derdestlik, kesin hüküm, yetki itirazı, tedbir, tebligat ve bilgi paylaşımı etkileri her ülkenin hukukçusundan alınan görüşle birlikte değerlendirilir.

Dayanak: 1, 7, 8

Cezaî Konularda Uluslararası Adlî Yardımlaşma

Soruşturma veya kovuşturmada ifade, bilgi, kayıt, tebligat ya da başka bir işlem gerektiğinde 6706 sayılı Kanun, sözleşme ve merkezî makam usulü incelenir. Talepname, olay özeti, hukukî nitelendirme, süre ve tercüme düzeni ceza hukuku çalışmasıyla koordine edilir.

İade, Hükümlü Nakli ve Kovuşturmanın Aktarılması Koordinasyonu

Suçluların iadesi, hükümlü nakli veya ceza kovuşturmasının devri talebinde kişi statüsü, karar, suç, sözleşme, merkezî makam ve insan hakları güvenceleri incelenir. Bu süreçler adlî yardımlaşmadan farklı koşul ve yetkilere sahip olduğundan ayrı iş planı oluşturulur.

Yurt Dışında Malvarlığı Araştırması ve İcra Koordinasyonu

Bilinen veya araştırılabilir şirket payı, taşınmaz, banka hesabı, alacak ve diğer varlık türleri ülke bazında sınıflandırılır. Hukuka uygun araştırma, geçici koruma, kararın tanınması ve icra işlemi yetkili yabancı hukukçu üzerinden koordine edilir.

İlgili ayrıntılı sayfa: Uluslararası Alacak Tahsili ve Sınır Ötesi İcra

Sınır Ötesi Geçici Hukukî Koruma

Varlık kaçırma, kayıt kaybı, sözleşme ihlali veya yakın zarar riski bulunan dosyada hangi ülkede, hangi mahkeme ya da hakem önünde ne tür geçici önlem istenebileceği incelenir. Teminat, bildirim, süre ve esas dava bağlantısı ülke bazında doğrulanır.

Mahkeme veya hakem kararı alınmış olması başka ülkede aynı tedbirin kendiliğinden uygulanacağını göstermez. Hedef ülke hukuku, malvarlığının yeri, teminat ve usul koşulları yabancı hukukçu tarafından incelenir.

Kriz, Baskın, El Koyma ve Acil Olay Koordinasyonu

Birden fazla ülkede eş zamanlı inceleme, arama, el koyma, veri talebi veya düzenleyici müdahale olduğunda temas listesi, yerel hukukçu, iç yetkili, iletişim ve kayıt koruma adımları aktive edilir. Çalışan talimatları yerel ceza, iş ve veri hukuku sınırlarıyla uyumlu hazırlanır.

Dayanak: 3, 5, 8

Sınır Ötesi İstihdam ve Küresel Hareketlilik

Geçici görevlendirme, şirket içi transfer, uzaktan çalışma, çalışma ve ikamet izni, ücret, sosyal güvenlik ve işveren yükümlülükleri ilgili ülke hukukçularıyla ayrılır. Çalışanın fiilen bulunduğu yer ile sözleşmedeki işveren kaydı arasındaki fark incelenir.

Yabancı Taşınmaz, Miras ve Kişisel İşlem Koordinasyonu

Yurt dışındaki taşınmaz, tereke, banka hesabı, vasiyet, aile veya kişisel durum işlemlerinde ülke, yetkili makam, vekâlet, vergi ve belge gereklilikleri yerel hukukçuyla planlanır. Türkiye’deki nüfus, miras, tapu veya tanıma işlemi ayrı dosya kolu olarak yürütülür.

İlgili ayrıntılı sayfalar: Yabancı Mirasçılar ve Uluslararası Miras İşlemleri; Uluslararası Aile Hukuku, Boşanma ve Velayet; Uluslararası Çocuk Kaçırma ve Çocuğun İadesi

Dayanak: 1, 7