HUKUK SÖZLÜĞÜ
Tahvil
Tahvil, ihraççının borçlu sıfatıyla çıkardığı ve anaparanın vade sonunda ya da taksitlerle yatırımcıya geri ödeneceği taahhüdünü içeren uzun vadeli borçlanma aracıdır. Sermaye Piyasası Kurulunun Borçlanma Araçları Tebliğine göre vadesi 365 gün veya daha uzun olan borçlanma araçları tahvil sayılır; daha kısa vadeli araçlar finansman bonosu gibi ayrı adlarla düzenlenir. Tahvil sahibi ihraççının ortağı değil alacaklısıdır; getirisi çoğunlukla faiz veya kupon ödemesiyle sağlanır.
Kapsam
Borçlanma Araçları Tebliği (VII-128.8) m. 3/1-m, tahvili vadesi 365 gün veya daha uzun olan borçlanma aracı olarak tanımlar; aynı madde borçlanma araçları arasında paya dönüştürülebilir tahvil, değiştirilebilir tahvil, finansman bonosu ve kıymetli maden bonosunu da sayar. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m. 3/1-o, borçlanma araçlarını menkul kıymet kabul eder.
Anonim şirketlerde tahviller ve diğer borçlanma senetleri, kanunlarda aksi öngörülmedikçe genel kurul kararıyla çıkarılır (TTK m. 504); genel kurul bu yetkiyi kanunda belirlenen süreyle sınırlı olarak yönetim kuruluna bırakabilir (TTK m. 505). Sermaye piyasası mevzuatına tabi ihraççılarda ise borçlanma aracı ihraç yetkisi esas sözleşmeyle yönetim kuruluna süreli veya süresiz devredilebilir ve ihraç tutarı Kurulun belirlediği limitlere tabidir (SPKn m. 31).
Uygulamadaki önemi
Tahvil halka arz edilecekse Kurulca onaylanmış izahname, halka arz edilmeksizin satılacaksa ihraç belgesi gerekir (SPKn m. 4, m. 11). Yatırımcı açısından başlıca risk, ihraççının vadede ödeme yapamamasıdır; bu nedenle ihraççının mali durumu, varsa derecelendirme notu ve teminat yapısı önem taşır. İhraççı borçlanma aracına ilişkin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmezse, Merkezi Kayıt Kuruluşunun hak sahiplerine verdiği belge, İİK m. 68/1'de sayılan belgelerden sayılır (SPKn m. 31/4); bu, icra takibinde itirazın kesin olarak kaldırılması aşamasında alacaklıya kolaylık sağlar.
Karıştırılan kavramlar
Tahvil ile pay (hisse senedi) farklıdır: pay sahibi şirketin ortağıdır ve kâra katılır; tahvil sahibi ise şirketin alacaklısıdır ve kural olarak şirketin kâr edip etmemesinden bağımsız biçimde kararlaştırılan ödemeyi talep eder. Tahvil, vadesi daha kısa olan finansman bonosundan vade bakımından ayrılır. Ticaret hukukundaki bono ise bir kambiyo senedidir; SPKn m. 3/1-o, çek ve poliçe ile birlikte bonoyu menkul kıymet tanımının dışında tutar.
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — Sermaye Piyasası Kurulu Borçlanma Araçları Tebliği (VII-128.8) · m. 3/1-b, c, m(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu · m. 504–506(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · m. 3/1-o; m. 31(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.