HUKUK SÖZLÜĞÜ
Genel kurul
Genel kurul, anonim ve limited şirketlerde ortakların şirket işlerine ilişkin haklarını kullandıkları ve kanunla kendisine bırakılan temel kararları aldıkları organdır. Türk Ticaret Kanunu'nda anonim şirket için 407, limited şirket için 616 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Esas sözleşmenin değiştirilmesi, yönetim organının seçimi ve ibrası ile finansal tabloların onayı gibi yetkiler genel kurula aittir ve devredilemez.
Kapsam
Genel kurul, sermaye şirketlerinde pay sahiplerinin iradesini oluşturan karar organıdır; pay sahipleri şirket işlerine ilişkin haklarını, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, genel kurulda kullanır (TTK m. 407). Anonim şirkette esas sözleşmenin değiştirilmesi, yönetim kurulu üyelerinin seçimi, ibrası ve görevden alınması, denetçinin seçimi, finansal tablolar ve kâr dağıtımı ile şirketin feshi devredilemez yetkilerdendir (TTK m. 408). Limited şirket için benzer bir liste TTK m. 616'da yer alır. Tek pay sahipli anonim şirkette bu pay sahibi genel kurulun tüm yetkilerine sahiptir ve bu sıfatla aldığı kararlar yazılı olmalıdır (TTK m. 408).
Uygulamadaki önemi
Anonim şirkette olağan genel kurul her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı yapılır (TTK m. 409). Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlara karşı kanunda sayılan kişiler, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilir (TTK m. 445–446); pay sahibinin vazgeçilemez haklarını ortadan kaldıran veya şirketin temel yapısını bozan kararlar ise batıldır (TTK m. 447). Esas sözleşmede öngörülmüşse genel kurula elektronik ortamda katılma ve oy verme, fiziki katılımın hukukî sonuçlarını doğurur (TTK m. 1527).
Karıştırılan kavramlar
Genel kurul yönetim kuruluyla karıştırılır: genel kurul pay sahiplerinin karar organıdır; yönetim kurulu ise şirketi yöneten ve temsil eden organdır ve üyeleri esas sözleşmeyle atanır ya da genel kurulca seçilir (TTK m. 359, 365). Terim şirketler hukuku dışında da kullanılır: dernekte genel kurul, derneğe kayıtlı üyelerden oluşan en yetkili karar organıdır (Türk Medeni Kanunu m. 73); Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu ise Yargıtay'ın karar organlarıdır (2797 sayılı Yargıtay Kanunu m. 3, 7).
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu · m. 359, 365, 407–410, 445–447, 616, 1527(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · m. 73(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 2797 sayılı Yargıtay Kanunu · m. 3, 7(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.