Birleşme

Kapsam

Ticaret şirketlerinin birleşmesi, bölünmesi ve tür değiştirmesi TTK m. 134–194 arasında düzenlenir. Birleşme iki yoldan biriyle yapılır: bir şirketin diğerini devralması (devralma şeklinde birleşme) veya şirketlerin yeni bir şirket içinde bir araya gelmesi (yeni kuruluş şeklinde birleşme) (TTK m. 136). Devralan şirket, devrolunan şirketin malvarlığını bir bütün hâlinde devralır; devrolunan şirketin ortakları, belirlenen değişim oranına göre devralan şirketin paylarını kendiliğinden edinir. Birleşme sözleşmesi yazılı yapılır, yönetim organlarınca imzalanır ve kural olarak genel kurullarca kanundaki nisaplarla onaylanır (TTK m. 145, 151); kanundaki kolaylaştırılmış birleşme hâllerinde genel kurul onayı aranmayabilir (TTK m. 155–156).

Uygulamadaki önemi

Birleşme ticaret siciline tescille geçerlilik kazanır; tescil anında devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi kendiliğinden devralan şirkete geçer (TTK m. 153). Böylece sözleşmeler, alacaklar ve borçlar tek tek devir işlemi yapılmadan aktarılır; izin ve ruhsat gibi hakların durumu ise ilgili mevzuata göre ayrıca incelenir. Alacaklılar birleşmenin geçerlilik kazanmasından itibaren üç ay içinde istemde bulunursa devralan şirket alacaklarını teminat altına alır (TTK m. 157). Birleşme ayrıca Rekabet Kurulundan izin alınmasını gerektirebilir; hangi birleşme ve devralmaların izne tabi olduğu Kurul tebliğleriyle belirlenir (4054 sayılı Kanun m. 7).

Karıştırılan kavramlar

Birleşme, bölünmenin karşıtıdır: birleşmede malvarlıkları tek şirkette toplanır, bölünmede ise bir şirketin malvarlığının tamamı veya bir bölümü başka şirketlere devredilir (TTK m. 159). Birleşme, pay satın alınarak bir şirketin kontrolünün devralınmasından da farklıdır; pay devrinde hedef şirket tüzel kişiliğini korur, birleşmede devrolunan şirket sona erer ve ticaret sicilinden silinir (TTK m. 136). Rekabet hukukundaki “birleşme ve devralma” kavramı daha geniştir; pay ve malvarlığı devralmalarını da kapsar.