Kredi

Kapsam

Bankacılık hukukunda kredi kavramı geniş tutulmuştur. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 48'e göre bankalarca verilen nakdî krediler yanında teminat mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro ve kabul gibi gayrinakdî krediler de, izlendikleri hesaba bakılmaksızın kredi sayılır; kredi verme bankaların faaliyet konularındandır (m. 4/1-c). Özel hukukta para kredisinin temelinde çoğunlukla Türk Borçlar Kanunu m. 386'daki tüketim ödüncü sözleşmesi bulunur. Tüketicilere verilen kredilerde 6502 sayılı Kanunun m. 22 vd. hükümleri uygulanır; tüketici kredisi sözleşmesi yazılı veya mesafeli olarak kurulmadıkça geçerli olmaz.

Uygulamadaki önemi

Faiz ve masraflar, vade, erken ödeme, temerrüdün sonuçları ve istenen teminatlar büyük ölçüde kredi sözleşmesiyle belirlenir; banka kredilerinde genellikle genel kredi sözleşmesi imzalanır ve kefalet, rehin veya ipotek istenir. Bankaların kredi açma, izleme ve teminat alma süreçleri Bankacılık Kanunu m. 51–53 ve ikincil düzenlemelere tabidir; bir kişiye veya risk grubuna kullandırılabilecek kredi tutarı da kanunla sınırlandırılmıştır ve bu sınırlar değişebilir. Tüketici kredilerinde sözleşme öncesi bilgilendirme ve cayma hakkı gibi ek korumalar vardır.

Karıştırılan kavramlar

Kredi, tüketim ödüncünden geniştir: ödünçte bir miktar paranın mülkiyeti devredilir ve aynı miktarın geri verilmesi üstlenilir; bankacılık anlamındaki kredi ise para ödenmeden üstlenilen teminat mektubu veya kefalet gibi yükümlülükleri de kapsar. Teminat ise kredinin geri ödenmesini güvenceye alan kefalet, rehin veya ipotek gibi araçlardır; banka teminat mektubu bu yönüyle hem bir teminat hem de banka açısından gayrinakdî bir kredidir. Kredinin bedeli olan faiz de ayrı bir kavramdır.