HUKUK SÖZLÜĞÜ
Sermaye piyasası
Sermaye piyasası, pay ve borçlanma aracı gibi sermaye piyasası araçlarının ihraç edildiği ve alınıp satıldığı, tasarrufların bu araçlar yoluyla şirketlere ve diğer ihraççılara aktarıldığı piyasadır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu piyasanın kendisini tanımlamaz; araçları, ihraççıları, aracı kurumları, borsaları ve Sermaye Piyasası Kurulunun yetkilerini düzenler. Kanunun amacı, piyasanın güvenilir, şeffaf ve adil biçimde işlemesini ve yatırımcıların korunmasını sağlamaktır.
Kapsam
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m. 1, amacı piyasanın güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi işlemesi ve yatırımcıların korunması olarak belirler. m. 2'ye göre sermaye piyasası araçları ve ihracı, ihraççılar, sermaye piyasası faaliyetleri ve kurumları, borsalar, takas ve saklama kuruluşları ile Sermaye Piyasası Kurulu Kanuna tabidir; halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arz edilmeyen pay ihraçları kapsam dışıdır.
Sermaye piyasası araçları, menkul kıymetler ve türev araçlar ile Kurulca bu kapsamda sayılan diğer araçlardır (m. 3/1-ş). Menkul kıymetler; para, çek, poliçe ve bono hariç olmak üzere paylar ve borçlanma araçlarıdır (m. 3/1-o). 2024 yılında 7518 sayılı Kanunla eklenen hükümlerle kripto varlık hizmet sağlayıcıları da Kurulun izin ve denetimine bağlanmıştır.
Uygulamadaki önemi
Halka arz, borçlanma aracı ihracı veya yatırım hizmeti sunulması Kurul onayına ya da iznine bağlıdır; onaylı izahname veya ihraç belgesi olmadan satış ve sermaye piyasasında izinsiz faaliyet SPKn m. 109'da suç olarak düzenlenmiştir. Payları halka arz edilmiş ortaklıklar kamuyu aydınlatma ve kurumsal yönetim yükümlülüklerine tabidir. Yatırımcı açısından işlemin Kuruldan yetki almış bir kuruluş aracılığıyla yapılması, Kanunun koruma mekanizmalarından yararlanmak için belirleyicidir.
Karıştırılan kavramlar
Sermaye piyasası borsa ile aynı şey değildir: borsa, sermaye piyasası araçlarının alınıp satıldığı, Kanuna göre yetkilendirilmiş ve düzenli işleyen teşkilatlanmış pazar yerlerinden biridir (m. 3/1-ç); sermaye piyasası ise borsa dışındaki ihraç ve işlemleri de kapsar. Kavram, ekonomi dilinde genellikle kısa vadeli fon işlemlerinin yürütüldüğü para piyasasıyla karşılaştırılır. Kripto varlıklar ise SPKn m. 3'te sermaye piyasası araçlarından ayrı tanımlanmıştır; Kanun bunlara m. 35/B'de belirtilen ölçüde uygulanır.
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · m. 1, 2, 3/1-ç, o, ş; m. 109(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.