G-87 tahdit kodu, uygulamada genel güvenlikle bağlantılı değerlendirmeler nedeniyle yabancının Türkiye’ye girişini veya kalışını etkileyen kayıtlardan biridir. Ancak bir ekranda G-87 görülmesi; kararın gerekçesini, süresini, dayanak belgelerini ve başvuru yolunu tek başına açıklamaz. Hukuki inceleme, kodun arkasındaki giriş yasağı veya başka idari işlemin belirlenmesiyle başlar. İdareye başvuru, iptal davası ve gerekli koşullarda yürütmenin durdurulması talebi değerlendirilebilir; sonuç dosyanın somut nedenlerine bağlıdır. [K1, m.9-10; K2; K3]
Güvenlik gerekçesinin bulunduğu dosyalarda iki uç yaklaşım da hatalıdır: Kodun varlığı kişiyi ceza hukuku anlamında suçlu yapmaz; ceza mahkûmiyetinin bulunmaması da bütün idari tedbirleri kendiliğinden geçersiz kılmaz. Esas mesele, idarenin dayandığı olguların kişiye bağlanabilmesi ve müdahalenin hukuken denetlenebilmesidir.
G-87 kodu ile hangi işlem yapılmış olabilir?
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, giriş yasağına, girişin ön izne bağlanmasına, sınır dışına ve idari gözetime ilişkin farklı yetkiler düzenler. G-87 adı, kanunda ayrı bir suç veya kendiliğinden uygulanan ceza olarak tanımlanmış değildir. Kodun hukuki etkisi, tesis edilen işlem ve ilgili kayıttaki açıklama üzerinden belirlenmelidir. [K1]
Yurt dışında bulunan kişi, sınır kapısında ülkeye alınmadığında veya vize başvurusunun sonucunu öğrendiğinde kayıttan haberdar olabilir. Türkiye’de bulunan kişi ise ikamet işlemi, kolluk kontrolü veya ayrı bir sınır dışı kararı sırasında aynı kodla karşılaşabilir. Öğrenme biçimlerinin farklı olması, bütün bu işlemler için aynı dava açılacağı anlamına gelmez. Konunun ayrıntıları için Havalimanında Türkiye’ye Alınmama: INAD Yolcu Kararı ve Başvuru Yolları yazısına bakılabilir.
| Dosyadaki belge veya kayıt | İncelenecek hukuki mesele | Diğer işlemden farkı |
|---|---|---|
| Giriş yasağı kararı | Yetki, sebep, süre ve ölçülülük | Türkiye dışında da etkili olabilir |
| Ön izin şartı | İznin hukuki dayanağı ve değerlendirme usulü | Süreli giriş yasağıyla aynı işlem değildir |
| İkamet izni ret veya iptal kararı | İzin türü, gerekçe ve kişisel koşullar | Tahdit davasının sonucunu beklemek süreyi her durumda korumaz |
| Sınır dışı kararı | YUKK m.53-55 ve kişisel riskler | Özel yedi günlük dava süresi vardır |
| İdari gözetim kararı | Tutulmanın kanuni ve kişisel gerekçesi | Sulh ceza başvurusu ayrıca değerlendirilir |
Bu ayrım dilekçenin konusunu doğrudan değiştirir. Yalnız kayıt silme talebiyle başvurulması, ayrıca tebliğ edilmiş sınır dışı kararına karşı dava açılması gereğini ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde gözetimden çıkış, giriş yasağının kaldırıldığı veya ikamet izninin verildiği anlamına gelmez.
Tahdit kodlarının genel hukuki çerçevesi için tahdit kodu ve giriş yasağı rehberimize, giriş veya çıkış kuralları ihlalinden doğan benzer bir kayıt olan Ç-113 tahdit kodu yazımıza bakılabilir.
Güvenlik gerekçesi hangi ölçütlerle denetlenir?
İşlem belirli kişiye ve belirli olgulara dayanmalıdır
Bir değerlendirme yazısında genel güvenlikten söz edilmesi, hangi davranışın risk oluşturduğunu kendiliğinden açıklamaz. Kişiye yöneltilen iddianın zamanı, kaynağı, bağlantılı olaylar, bilgilerin güncelliği ve kimlik eşleştirmesi önem taşır. Benzer isim, farklı yazım, eski pasaport numarası veya farklı doğum tarihi nedeniyle oluşabilecek karışıklıklar ayrıca araştırılmalıdır.
Kişinin yalnızca bir ülkenin vatandaşı olması, belirli bir coğrafyaya seyahat etmesi veya belirli kişilerle aynı yerde bulunması, bu olguların bağlamı incelenmeden bütün hukuki sonucu açıklamayabilir. Buna karşılık mahkemenin denetimi, güvenlik değerlendirmesini yalnız kişinin beyanını esas alarak yok saymak biçiminde de yürütülmez. İdarenin ortaya koyduğu bilgiyle kişisel itirazların birlikte tartışılması gerekir. [K3, §§50-58]
Mahkûmiyet bulunmaması neden tek başına yeterli değildir?
Ceza yargılaması ile önleyici idari tedbirin amaç ve değerlendirme ölçütleri aynı değildir. Anayasa Mahkemesi, millî güvenliğe dayalı tedbirlerde mutlaka ceza mahkûmiyeti bulunmasını veya her durumda bütün gizli bilgilerin açıklanmasını şart koşmamıştır. Bununla birlikte, gerekçenin yargısal denetimi mümkün kılan ciddi ve somut bilgilerle desteklenmesini aramıştır. [K3, §53]
Bu nedenle beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı önemli bir belgedir; fakat belgenin hangi olay ve isnat hakkında verildiği açıklanmalıdır. İdari işlem başka bir olaya dayanıyorsa yalnız kararın sonuç kısmını sunmak yeterli olmayabilir. Tam tersine, idari işlemin tek dayanağı ceza dosyasında açıkça çürütülen aynı olguysa bu ilişki ayrıntılı biçimde kurulmalıdır. Ceza dosyasındaki sonucun tahdit incelemesine etkisi beraat ve takipsizlik tahdit kodunu kaldırır mı yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Güncellik ve ölçülülük ayrı değerlendirilir
Eski bir bilgiye dayanan işlemde, zaman içinde değişen koşullar önemlidir. Kişinin sonraki yaşamı, hukuka uygun ikamet geçmişi, aile bağları ve idarenin güncel değerlendirme yapıp yapmadığı incelenebilir. Sürenin uzunluğu, yasağın aile üzerindeki etkisi ve daha sınırlı bir tedbirin yeterliliği de ayrı sorulardır. Geçmişte risk değerlendirmesi yapılmış olması, o değerlendirmenin her dönemde aynı sonuçla sürdürülmesini kendiliğinden haklılaştırmaz.
Bu inceleme, kamu güvenliğinin önemini azaltmaz. Kararın hangi somut riski hangi araçla gidermeye çalıştığını görünür kılar. İptal davasında hukuka uygunluk denetlenir; mahkeme idarenin yerine geçerek sınırsız bir yerindelik değerlendirmesi yapmaz. [K2, m.2]
Gizli belgeler ve etkili savunma hakkı
Güvenlik dosyalarında dayanak belgelerin kişiye doğrudan verilmemesi mümkündür. Bu durum, gerekçesiz işlem tesis edilebileceği veya mahkemenin hiçbir dayanak aramayacağı anlamına gelmez. Dava dilekçesinde işlemin dayanağı olan yazıların, kimlik eşleştirme kayıtlarının, değerlendirme tarihinin ve ilgili idari dosyanın getirtilmesi somut biçimde istenebilir.
İYUK m.20/3, devlet güvenliği ve yüksek menfaatleri bakımından belirli makamların gerekçe göstererek bilgi veya belge vermemesine ilişkin özel bir düzenleme içerir. Aynı hüküm, verilmeyen bilgi ve belgelere dayanan savunmaya göre karar verilemeyeceğini de düzenler. Bu nedenle “gizlidir” ifadesi ile kanunun öngördüğü usul ve yetki aynı şey değildir. Hangi makamın, hangi gerekçeyle ve hangi kapsamda açıklamadan kaçındığı incelenmelidir. [K2]
Öte yandan her belgenin başvurucuya koşulsuz ve eksiksiz açıklanacağını vaat etmek doğru değildir. Dosyanın niteliğine uygun olarak gizlilik ile etkili yargısal denetim arasında hukuki denge kurulmalıdır. Kişinin açıklayabileceği olayların, seyahatlerinin veya ilişkilerinin tümü belirsiz bırakılmışsa savunmanın hangi nedenle etkisizleştiği gösterilmelidir. [K3, §§53-54]
AYM’nin A.G. kararı G-87 dosyalarına ne söylüyor?
Anayasa Mahkemesinin A.G., B. No: 2018/6143, 16.12.2020 kararı, G-87 kaydıyla bağlantılı giriş yasağının aile hayatı üzerindeki etkisini ele alır. Mahkeme, uzun süredir Türkiye’de yaşayan ve burada aile bağları bulunan başvurucu yönünden, güvenlik gerekçesi ile aile hayatına müdahale arasında gerekçeli bir denge kurulup kurulmadığını incelemiştir. [K3]
Kararda özellikle, havalimanındaki görüşme sonrasında oluşan kanaatin somut bilgilerle desteklenmemesi ve aile hayatına ilişkin koşulların gereği gibi değerlendirilmemesi önem taşımıştır. AYM, aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiş; ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama yolunu göstermiştir. Yeniden yargılamayı yeterli giderim gördüğü için tazminat talebini reddetmiştir. [K3, §§55-58, 65-66] Bu konuda Türk Vatandaşı Eş ve Çocuk Sınır Dışı Kararını Nasıl Etkiler? başlıklı yazı da yol gösterici olabilir.
Bu karar bütün G-87 kayıtlarını topluca kaldıran bir karar değildir. Kişinin dosyasında ciddi ve somut güvenlik bilgileri bulunması veya aile ilişkilerinin farklı olması değerlendirmeyi etkileyebilir. Kararın dilekçedeki değeri, yalnız başvuru numarasının yazılmasıyla değil; yargısal denetim, somut gerekçe ve aile yaşamına ilişkin ilkelerin olaydaki belgelerle eşleştirilmesiyle ortaya çıkar.
Örneğin aile hayatı ileri sürülüyorsa yalnız evlilik belgesiyle yetinilmemelidir. Birlikte yaşam, çocukların bakımı, eğitim durumu, sağlık ihtiyaçları ve aile birlikteliğinin başka ülkede sürdürülmesine ilişkin gerçek güçlükler açıklanmalıdır. Aile bağının varlığı ile müdahalenin o aile üzerindeki ağırlığı farklı ispat konularıdır.
G-87 dosyasında hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Dosya, belge sayısını artırmak için değil, tartışmalı olguları açıklamak için hazırlanmalıdır. İlk aşamada işlemin tarih ve sayısı, tesis eden makam, tebliğ veya öğrenme kaydı ve kişinin bütün kimlik bilgileri belirlenir. Temsilci aracılığıyla belge temininde yetki ve kişisel veri kuralları gözetilir.
| İnceleme konusu | Yararlı belge veya kayıt | Belgenin sınırı |
|---|---|---|
| Kimlik karışıklığı | Eski ve yeni pasaportlar, doğum tarihi, adın farklı yazımları | Yalnız isim benzerliği hatayı kesin ispatlamaz |
| Güvenlik isnadı | İşlemde anılan olay, ilgili soruşturma ve mahkeme belgeleri | Adli sicil kaydı bütün istihbari değerlendirmeleri açıklamaz |
| Seyahatlerin amacı | Giriş-çıkış dökümü, çalışma, eğitim veya sağlık belgeleri | Her seyahat belgesi işlemin tüm gerekçesini çürütmez |
| Aile hayatı | Evlilik, çocuk, bakım, okul, sağlık ve birlikte yaşam kayıtları | Resmî aile bağı tek başına otomatik giriş hakkı doğurmaz |
| İşlemin güncelliği | Sonraki izinler, yeni kararlar, değişen koşullar | Eski işlemin hukuka uygunluğu ile yeni talep ayrı incelenir |
| Başvuru süresi | Tebligat, teslim, elektronik bildirim ve önceki başvurular | Sonradan alınan kopya her durumda yeni süre başlatmaz |
Belge listesine bir olay çizelgesi eklenmesi yararlıdır. Çizelgede girişler, çıkışlar, izinler, güvenlik iddiasına konu olay, kodun öğrenildiği tarih ve önceki başvurular sıralanır. Birbirini tutmayan tarihler açıklanmadan dilekçeye çok sayıda belge eklenmesi, ana hukuki sorunun görünürlüğünü azaltabilir.
İdareye başvuru ve iptal davası
İdari başvurunun amacı açık yazılmalıdır
Başvuru yalnız bilgi istemeye yönelik olabilir veya işlemin kaldırılmasını, değiştirilmesini ya da yeni bir değerlendirme yapılmasını amaçlayabilir. Bunların süreye etkisi aynı kabul edilmez. İYUK m.11 kapsamında, dava açma süresi içinde usulüne uygun yapılan başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurabilir. Otuz gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; süre hesabında başvuruya kadar geçen günler dikkate alınır. Yeni ve tam bir altmış günlük süre doğduğu varsayılmamalıdır. [K2, m.7 ve 11]
Genel bir CİMER iletisi, telefon görüşmesi veya kayıt örneği talebinin mutlaka m.11 sonucu doğuracağı söylenemez. Talebin içeriği, muhatabı, başvuru tarihi ve teslim kaydı incelenmelidir. Ayrıca elde ayrı bir sınır dışı kararı varsa, bu karara ilişkin özel yedi günlük süre için idari cevabı beklemek ciddi hak kaybı yaratabilir. [K1, m.53/3]
Hangi mahkeme ve hangi süre?
Giriş yasağına ilişkin iptal davasında, özel bir düzenleme bulunmadığı ölçüde İYUK’un genel dava açma süresi ve yetki kuralları uygulanır. Genel süre altmış gündür. Başlangıç, tebliğ ve somut dosyadaki öğrenme tartışmaları üzerinden belirlenir; her olayda yalnız kodun ilk sorgulandığı tarih esas alınamaz. [K2, m.7-8]
Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden makam ve özel yetki kuralları dikkate alınarak belirlenir. Merkezi idare tarafından tesis edilen bir işlemle valilik işlemini ayırmadan bütün G-87 davalarının tek şehirde açılacağını söylemek isabetli değildir. Dava konusu işlem ve doğru davalı idare, karar belgesinden hareketle tespit edilmelidir. [K2, m.32]
Dava açılması giriş yasağını durdurur mu?
İptal davası açılması kural olarak idari işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte değerlendirilir. Talepte, hukuka aykırılık iddiası ile acil zararın dayanakları ayrı ayrı açıklanmalıdır. [K2, m.27]
Çocuğun kritik tedavisi, fiilî bakım ihtiyacı veya ciddi aile ayrılığı ileri sürülüyorsa tarih ve ihtiyaç gösteren belgeler önemlidir. Her aile ayrılığı veya iş kaybı iddiası otomatik tedbir sonucu doğurmaz. YUKK m.53/3’te sınır dışı davası için tanınan özel icra güvencesi, bütün tahdit davalarına taşınamaz.
G-87 kaydı ne kadar sürer; meşruhatlı vize çözüm olur mu?
YUKK m.9/3, giriş yasağının süresini en çok beş yıl olarak düzenler; kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit bulunursa bu sürenin en fazla on yıl daha artırılabilmesine izin verir. Bu hüküm, her G-87 kaydının otomatik olarak on beş yıl veya süresiz olduğu anlamına gelmez. Somut kararın niteliği, başlangıcı, süresi ve varsa uzatma işlemi görülmelidir. Ön izin kaydıyla süreli giriş yasağı da birbirine karıştırılmamalıdır. [K1]
M.9/6, giriş yasağının kaldırılması ile yasak saklı tutularak belirli süreli girişe izin verilmesini ayrı olanaklar olarak düzenler. Uygulamada özel amaçlı veya meşruhatlı vize başvurusu olarak anılan süreç, bütün güvenlik kayıtlarını kendiliğinden hükümsüz kılmaz. Başvurunun amacı, yetkili makamın kararı ve devam eden diğer kabul şartları belirleyicidir.
Bu nedenle yalnız bilet alınması, davetiye düzenlenmesi veya evlilik yapılması giriş güvencesi oluşturmaz. İzin verilmişse hangi dönem ve amaç için geçerli olduğu; kayıtların ilgili birimlere yansıtılıp yansıtılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Başvurunun kabul edileceği veya belirli gün içinde sonuçlanacağı yönünde genel bir vaat verilmemelidir.
Mahkeme kararından sonra kayıt nasıl takip edilir?
İptal veya yürütmenin durdurulması kararının hüküm kısmı ve gerekçesi birlikte okunmalıdır. İYUK m.28 uyarınca idare, kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem yapmalıdır; kanundaki süre, kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez. Kararın örneği, idareye tebliğ bilgisi ve uygulama talebinin teslim kaydı dosyada tutulmalıdır. [K2]
Bir giriş yasağının iptali, farklı gerekçeli bütün kayıtların da kalktığı anlamına gelmez. Başka bir tahdit, borç kaydı, vize sorunu veya ayrı bir ön izin işlemi varsa bunların hukuki durumu ayrıca incelenir. “Dava kazanıldı” bilgisiyle sınır kapısına gidilmeden önce kararın tam olarak hangi işleme ilişkin olduğu anlaşılmalıdır. Ön izin şartı ayrı bir işlemdir ve N-82 ve N-99 tahdit kodlarında ön izin ve meşruhatlı vize yazısında incelenmiştir.
Ret kararında kanun yolu, işlemin niteliği ve kararın güncel usul hükümleri üzerinden değerlendirilir. Her dosyada otomatik olarak Danıştaya gidileceği söylenemez. Olağan yolların tüketilmesi sonrasında temel hak ihlali iddiasıyla bireysel başvuru gündeme gelebilir. AYM başvurusu, sıradan bir yeni delil incelemesi veya bütün idari kararlar için ek temyiz yolu değildir; kabul edilebilirlik, otuz günlük süre ve ihlal iddiası ayrı şartlardır. [K2, m.45-46; K4, m.45-50]
Sonuç
G-87 dosyasında etkili hukuki çalışma, kaydın etiketinden önce dayanak işlemi ve kişiye yöneltilen somut gerekçeyi belirler. Güvenlik değerlendirmesi, aile hayatı, savunma imkânı ve işlemin süresi aynı dosyanın farklı inceleme alanlarıdır. Başvuru yolu bu alanların her biri için uygun belgelerle kurulmalı; diğer göç işlemleri ve onların süreleri ayrıca izlenmelidir.
G-87 kaydı her olayda kaldırılamayan bir engel olmadığı gibi, mahkûmiyet bulunmaması veya aile bağı kurulmasıyla kendiliğinden ortadan kalkan bir kayıt da değildir. Sonuç, gerekçeli idari değerlendirme ve etkili yargısal denetim içinde belirlenir.
Yabancılar hukukuna ilişkin dava ve başvuru süreçleri için Yabancılar Hukuku, Sınır Dışı ve Uluslararası Koruma hizmet sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
İlgili yazılar: Vatandaşlık Başvurusunda Tahdit ve Güvenlik Nedeniyle Ret.
Sıkça Sorulan Sorular
G-87 tahdit kodu ceza mahkûmiyeti anlamına gelir mi?
Hayır. İdari güvenlik değerlendirmesiyle bağlantılı kayıt, kendi başına mahkûmiyet kararı değildir. Ceza dosyası varsa onun hukuki sonucu ayrıca incelenir.
Sabıka kaydım temizse kod mutlaka kaldırılır mı?
Hayır. Adli sicil kaydı önemlidir; ancak idarenin dayandığı somut olay ve diğer bilgiler de değerlendirilir. Yalnız sicil belgesi bütün idari gerekçeleri açıklamayabilir.
G-87 için her zaman altmış gün içinde mi dava açılır?
Giriş yasağının iptalinde genel süre kural olarak altmış gündür. Ayrı sınır dışı kararında yedi günlük özel süre uygulanır. İşlemin türü ve başlangıç tarihi belirlenmeden süre hesabı yapılmamalıdır.
İdareye dilekçe vermek dava süresini korur mu?
İYUK m.11 koşullarını taşıyan, süresinde ve uygun makama yapılan başvuru süreyi durdurabilir. Her bilgi isteme veya genel şikâyet aynı etkiyi doğurmaz.
Bütün G-87 davaları Ankara’da mı açılır?
Yetki, işlemi tesis eden makam ve ilgili kurallara göre belirlenir. Merkezi işlemle valilik işlemi aynı kabul edilerek tek şehir genellemesi yapılmamalıdır.
Dava açınca Türkiye’ye giriş yapılabilir mi?
İptal davası kural olarak işlemi kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme kararı veya idari izin varsa kapsamı ve diğer giriş şartları ayrıca değerlendirilir.
Türk vatandaşıyla evlilik otomatik çözüm müdür?
Hayır. Gerçek aile hayatı, bakım ilişkileri ve müdahalenin aile üzerindeki etkisi önemlidir; evlilik tek başına bütün güvenlik değerlendirmelerini geçersiz kılmaz.
A.G. kararı bütün G-87 kayıtlarını iptal etmiş midir?
Hayır. Karar, başvurucunun somut koşullarında aile hayatına saygı hakkının ihlalini belirlemiştir. İlkeleri başka dosyalarda olgularla ilişkilendirilerek kullanılabilir.
G-87 kaydı her zaman süresiz midir?
Bu genelleme doğru değildir. Giriş yasağı, uzatma ve ön izin işlemlerinin niteliği ile somut kaydın süre bilgileri ayrı incelenir.
İptal kararı sonrası başka kayıtlar devam edebilir mi?
Evet. Kararın hangi işleme ilişkin olduğu önemlidir. Farklı gerekçeli kayıtlar ve ülkeye kabul şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Kaynakça
K1 — 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu; özellikle m.4, 7, 9-10, 15, 53-57.
K2 — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu; m.2, 7-8, 11, 20, 27-28, 32, 45-46.
K3 — AYM, A.G., B. No: 2018/6143, 16.12.2020; özellikle §§50-58 ve 65-66, resmî karar kaydı. Tam metnin karşılaştırmalı erişim nüshası.
K4 — 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun; m.45-50.