Yabancıların Türkiye’de Miras Hakkı (2026): Veraset İlamı, Tapu İntikali, Vergi ve Miras Davaları

Yabancıların miras hakkı hangi durumlarda doğar?

Yabancı olmak, tek başına mirasçılığa engel değildir

Bir Türk vatandaşının yabancı eşi veya çocuğu mirasçı olabileceği gibi, yabancı bir kişinin Türkiye’de bıraktığı malvarlığı da mirasçılarına geçebilir. Miras bırakanın ve mirasçının vatandaşlıkları, ölüm tarihi, aile bağları ve malın bulunduğu ülke birlikte değerlendirilir. Miras bırakanın yabancı olması ile mirasçının yabancı olması aynı hukuki sorun değildir. Birincisi uygulanacak miras hukukunu; ikincisi özellikle kimlik, belge temini ve taşınmaz edinme sınırlamalarını etkileyebilir. [1][2][4]

Mirasçılık; kanundan doğan yasal mirasçılık, vasiyetname veya miras sözleşmesiyle kurulan atanmış mirasçılık biçiminde ortaya çıkabilir. Belirli bir evin ya da para tutarının vasiyet edilmesi ise her zaman kişiyi terekenin tamamına ortak yapmaz. Türk hukuku bakımından belirli mal vasiyeti, kural olarak vasiyet borçlusuna karşı bir istem hakkı doğurur; atanmış mirasçının külli halefiyetinden ayrılır. [2: m.516, 517, 599–600]

Miras hakkı ile taşınmazı elde tutma hakkı ayrılmalıdır

Mirasçılık belgesinde yer almak, Türkiye’deki her taşınmazın hiçbir sınırlama olmadan kişinin üzerinde kalacağını göstermez. Tapu Kanunu ve özel mevzuatın edinime ilişkin koşulları ayrıca uygulanabilir. Bunun tersine, taşınmazın elde tutulmasına engel bulunması da her durumda kişinin mirasçılık sıfatını veya tasfiye bedeline ilişkin hakkını ortadan kaldırmaz. [4]

Gerçek kişiler yasal veya atanmış mirasçı olabilir. Tüzel kişiler ise aile hısımlığına dayalı yasal mirasçı değildir; hukuki ehliyetleri ve uygulanacak hukuk elverdiği ölçüde atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olabilirler. Yabancı şirket, dernek veya vakıf lehine taşınmaz bırakılması ayrıca o tüzel kişi türünün taşınmaz edinme rejimine göre incelenir. [2: m.48, 516–517][4: m.35–36]

Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke bakımından MÖHUK m.20/3 Devlete geçişi düzenler. Ancak mirasçının henüz bulunamamış olması ile hukuken hiç mirasçı bulunmaması aynı şey değildir; gerekli kayıt araştırması yapılmadan terekenin mirasçısız olduğu kabul edilmemelidir. [1][2: m.501]

Türkiye’deki mirasa hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Taşınırlar ve Türkiye’deki taşınmazlar için farklı hukuk uygulanabilir

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 20. maddesi, mirasın ölenin millî hukukuna tabi olduğunu; Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında ise Türk hukukunun uygulanacağını düzenler. Banka alacağı, taşınır eşya ve şirket payı gibi malvarlığı unsurlarıyla Türkiye’deki bir konut aynı hukuka tabi olmayabilir. [1]

Bu nedenle “Türkiye’deki bütün miras malları Türk hukukuna tabidir” ve “yabancının bütün miras işlemleri kendi ülkesinin hukukuna göre yapılır” önermeleri aynı ölçüde eksiktir. Birden fazla ülkede malvarlığı varsa her mal grubu ve işlem bakımından bağlama kuralı belirlenmelidir. Uluslararası sözleşmelerin uygulama alanı ve kamu düzenine ilişkin hükümler de saklıdır. [1: m.1, 2, 5, 20]

Esas alınacak vatandaşlık, ölüm tarihiyle birlikte araştırılır

Ölümden önce veya sonra yapılan vatandaşlık değişiklikleri, nüfus kaydının kapatılması, farklı ülkelerde farklı adlarla kayıt bulunması araştırılmadan hukuk seçilemez. Birden fazla vatandaşlıktan biri Türk vatandaşlığıysa MÖHUK m.4’teki Türk hukuku önceliği; diğer çok vatandaşlık ve vatansızlık hâllerinde aynı maddenin özel kuralları değerlendirilir. Mavi Kart statüsü de sıradan yabancı pasaportuyla özdeş kabul edilmeden, dayandığı vatandaşlık kaydı ve özel düzenleme üzerinden incelenmelidir. [1: m.3–4]

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 12.01.2026 tarihli, E.2025/3452, K.2026/153 sayılı kararı, ölüm anındaki vatandaşlık belirlenmeden ve taşınır–taşınmaz ayrımı yapılmadan belge düzenlenmesini hukuka aykırı bulmuştur. Kararda, taşınırlar için millî hukuk, Türkiye’deki taşınmazlar için Türk hukuku uygulanarak ayrı mirasçılık belgeleri düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Uyuşmazlıktaki ölüm 1970 yılına ait olduğundan, kararın tarihsel edinim sınırlamalarına ilişkin bölümleri bugünkü olaylara aynen taşınmamalıdır. [10]

Yabancı hukuk nasıl belirlenir?

Hâkim, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bunların yetkili kıldığı yabancı hukuku kendiliğinden uygular; yabancı hukukun tespitinde tarafların yardımını isteyebilir. İlgili ülkenin yürürlükteki mevzuatı, ölüm tarihindeki düzenleme, resmî açıklamalar ve gerektiğinde uzman görüşü dosyaya sunulabilir. İnternetten alınan kısa bir özet, yabancı miras hukukunun bütününü ispatlamaz. [1: m.2]

Yabancı hukuk tüm araştırmalara rağmen belirlenemiyorsa Türk hukuku uygulanması gündeme gelir. Bu sonuç, yabancı dilde belge sunulmadığı anda otomatik doğmaz. Önce makul ve somut araştırma yapılması gerekir. Başvuru hazırlığında vatandaşlık ve aile kayıtlarıyla birlikte ilgili hukuk metinlerinin de düzenlenmesi, eksik inceleme ve gereksiz yazışma riskini azaltır. [1: m.2]

Mirasçılık belgesi nasıl alınır?

Belge miras hakkını yaratmaz; mirasçılığı gösterir

Türk Medeni Kanunu’na göre miras, kural olarak ölümle açılır ve mirasçılar mirası bir bütün olarak kazanır. Veraset ilamı olarak da bilinen mirasçılık belgesi; mirasçıları ve paylarını ispatlayan belgedir. “Belge alınmadığı sürece miras hakkı yoktur” denilemez. Bununla birlikte tapu, banka ve sicil işlemlerinde mirasçılığın usulüne uygun biçimde belgelenmesi gerekir. [2: m.575, 598–599]

Mirasçılık belgesi, terekenin bütün mallarını tek tek gösteren bir envanter veya borçsuzluk belgesi değildir. Belgenin alınması, mirasın ekonomik bakımdan yararlı olduğunu da kanıtlamaz. Borç araştırması, hak sahipliğinin ispatından ayrı yürütülmelidir. Belgenin geçersizliği sonradan ileri sürülebilir. [2: m.598, 605–610]

Yabancı başvurucu bakımından noter ve mahkeme ayrımı

1512 sayılı Noterlik Kanunu m.71/B; nüfus kayıtlarının yetersizliği, işlemin yargılamayı gerektirmesi veya belgenin yabancılar tarafından talep edilmesi hâllerinde noterlerin mirasçılık belgesi veremeyeceğini düzenler. Bu nedenle “mirasçılar anlaşmışsa yabancı kişi noterden belge alır” yaklaşımı doğru değildir. İlgili dosyada sulh hukuk mahkemesine başvuru hazırlanmalıdır. [3]

Miras bırakanın yabancı olması, nüfus kayıtlarının Türkiye’de bulunmaması, evlilik veya soybağı bağının yabancı belgelerle ispatlanması da dosyanın mahkeme incelemesini gerektiren yönlerini oluşturabilir. Mavi Kartlı kişinin kayıt ve işlem statüsü ayrıca değerlendirilmelidir; kartın varlığından bütün noter işlemlerinin koşulsuz yapılabileceği sonucu çıkarılamaz. [3]

Hangi sulh hukuk mahkemesine başvurulur?

Yabancılık unsuru taşıyan miras işlerinde MÖHUK m.43 dikkate alınır: ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri; bu yer Türkiye’de değilse terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesi esas alınır. Başvurunun niteliğine göre iç hukukta görev ve yetkiye ilişkin hükümler de birlikte değerlendirilir. Uygulanacak hukuk ile yetkili mahkeme aynı konu değildir. [1: m.43][2: m.598]

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 10.06.2024 tarihli, E.2024/3776, K.2024/7091 sayılı kararı, Norveç vatandaşı miras bırakan hakkındaki mirasçılık belgesi isteminde MÖHUK m.43’ü uygulamış ve tereke malının bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesini yetkili belirlemiştir. Bu karar, yabancı unsurlu dosyada “herhangi bir sulh hukuk mahkemesi yeterlidir” şeklindeki genellemenin sakıncasını göstermektedir. [11]

Başvuru belgeleri hangi amacı taşır?

Her dosyada aynı belge listesi yeterli olmaz. Örneğin farklı yazılan soyadları için isim denklik belgeleri, bir mirasçının da sonradan ölmesi durumunda zincirleme mirasçılık belgeleri, küçük çocuk için velayet veya temsil belgeleri gerekebilir. Birinci ölümde doğan hak ile ikinci ölümde bunun mirasçılarına geçişi ayrı ayrı gösterilmelidir. [1][2][3]

Yurt dışından alınan veraset belgesi Türkiye’de geçerli midir?

Apostil, tanıma ve yeni belge alınması farklı işlemlerdir

Yabancı bir belge önce niteliğine göre sınıflandırılır: mahkeme kararı, noter belgesi, idarî kayıt veya mirasçılık sertifikası olabilir. Her belge için aynı “tanıma ve tenfiz” yolu uygulanamaz. Belgenin kesinliği, düzenleyen makam, usulü ve Türkiye’de gerçekleştirilmek istenen işlem önem taşır. [1: m.50–59][4: m.37]

Apostil, uygulanabildiği durumda yabancı resmî belgedeki imza, imzalayan kişinin sıfatı ve mühür veya damganın doğrulanmasına ilişkindir. Belgenin içindeki miras paylarını Türk hukuku bakımından doğru hâle getirmez; tek başına tapu devri sağlamaz. Apostil rejimi veya muafiyet sağlayan sözleşme bulunmuyorsa farklı tasdik usulleri gerekebilir. Türkçe tercümenin kapsamı ve onayı da belgeyi kullanacak merciye göre belirlenir. [7]

Tapu intikali bakımından özel düzenleme

Tapu Kanunu m.37, yabancı gerçek kişilerin intikal işlemlerinde Türk mahkemelerince verilen veya yetkili yabancı makamdan verilip Türk kanunlarının veraset usulüne uygunluğu Türk mahkemelerince tasdik edilen belgeleri esas alır. Dolayısıyla yabancı veraset belgesinin hiçbir durumda kullanılamayacağı da, doğrudan her tapu müdürlüğünde yeterli olacağı da söylenemez. [4]

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 16.10.2009 tarihli, E.2009/2429, K.2009/4415 sayılı kararında, yabancı mahkeme belgesine dayanılarak Türkiye’deki taşınmazlar için yeni mirasçılık belgesi istenmesi, tanıma–tenfiz davasından ayrılmıştır. Mahkemenin, başvurucunun gerçek talebi yerine başka dava türü kabul ederek görevsizlik kararı vermesi isabetsiz bulunmuştur. Kararın bu usul ayrımı önemlidir; eski dönemdeki taşınmaz edinme koşulları güncel genel kural olarak kullanılmamalıdır. [12]

Avrupa Mirasçılık Belgesi de Avrupa Birliği düzenlemesi çerçevesinde belirli üye devletlerde sonuç doğurur. Belgenin adı veya AB içinde dolaşabilmesi, Türkiye’de kendiliğinden tapu tesciline yeterli olduğu anlamına gelmez. Türkiye bakımından yukarıdaki belge ve işlem denetimi devam eder. [8][4]

Yabancı mirasçı Türkiye’deki evi veya arsayı üzerine alabilir mi?

Edinim sınırlamaları somut taşınmaz üzerinden incelenir

Tapu Kanunu m.35 kapsamındaki ülke, kişi ve taşınmaz sınırlamaları; askerî ve güvenlik bölgelerine ilişkin hükümler ve ilgili özel düzenlemeler dikkate alınır. Genel edinim rejiminde ülke çapında otuz hektar ve ilçe özel mülkiyet alanının yüzde onu sınırları bulunmaktadır. Ancak miras yoluyla edinimde sınırlamanın etkisi, tasfiye rejimi ve özel durumlar ayrıca değerlendirilir. [4][13]

Bir ülkenin vatandaşı olmak bakımından bütün Türkiye için sınırsız edinim imkânı bulunduğu veya her yabancının aynı sonuca tabi olduğu varsayılamaz. Çifte vatandaşlık, vatandaşlığın kazanıldığı tarih, taşınmazın niteliği ve bulunduğu bölge sonucu değiştirebilir. Tapu kaydı, edinim şartları ve gerektiğinde ilgili idarenin görüşü birlikte incelenmelidir. [4]

Sınırlama varsa mirasın ekonomik değeri ne olur?

Kanunun öngördüğü sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmaz ve sınırlı ayni haklar için tasfiye ve bedele çevirme gündeme gelebilir. İdarece verilecek bir yılı geçmeyen süre içinde malikçe elden çıkarılmayan taşınmazın kanuni usulle tasfiye edilmesi ve bedelin hak sahibine ödenmesi, kişinin taşınmazı süresiz elde tutmasından farklıdır. Bu durum otomatik ve bedelsiz müsadere şeklinde anlatılamaz. [4: m.35][13]

18 Mayıs 2012 öncesindeki miras açılışlarında tarihsel karşılıklılık hükümleri ve geçiş hukuku önem taşıyabilir. Yeni tarihli bir yargı kararının eski bir ölüm olayına ilişkin olması mümkündür. Bu nedenle yalnız karar yılına bakılarak “2026’da bütün yabancılarda karşılıklılık aranır” sonucu çıkarılmamalıdır. [4][10]

Tapu intikali için verginin tamamı ödenmiş olmalı mı?

Hayır; mirasın tapuya intikali ile daha sonraki satış veya devir birbirinden ayrılır. 7338 sayılı Kanun m.19 uyarınca miras kalan taşınmazın tescili, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeden yapılabilir. Tescil sonucu ilgili vergi dairesine kanundaki süre içinde bildirilir. [5]

Buna karşılık intikali yapılan taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmeden sonraki devir ve ferağ veya ayni hak tesisi kural olarak yapılamaz; vergi ilişiğinin kesilmesi gerekir. Kanundaki uygun teminat karşılığında devir izni imkânı da ayrıca değerlendirilir. Dolayısıyla hem “önce bütün miras vergisi bitmeli, sonra intikal yapılır” hem de “intikalden sonra vergi dikkate alınmadan satış yapılır” ifadeleri yanlıştır. [5: m.19]

Tapu başvurusunda mirasçılık belgesi, kimlik/temsil belgeleri, taşınmaz bilgileri ve işlemin gerektirdiği diğer kayıtlar hazırlanır. Miras intikali bir satış değildir; satışa özgü harç oranı otomatik uygulanmaz. İlgili yılın işlem tarifesi, döner sermaye bedeli, tercüme ve vekâlet giderleri ayrı hesaplanmalıdır. İpotek, haciz veya üçüncü kişi lehine intifa kaydı varsa bunların mirasın geçmesiyle kendiliğinden silindiği varsayılamaz. Buna karşılık miras bırakanın şahsına bağlı intifa hakkının ölümle sona ermesi ayrıca değerlendirilir. [2: m.599, 797][4][5]

Banka parası, şirket payı ve diğer mallar nasıl intikal eder?

Banka hesapları ve finansal varlıklar

Bankadaki mevduat ve alacakların araştırılması, ölüm tarihindeki bakiyenin ve hesap ilişkisinin belirlenmesiyle başlar. Ortak hesapta görünen paranın tamamının mutlaka terekeye ait olduğu varsayılamaz; hesap sözleşmesi ve paranın aidiyeti değerlendirilir. Mirasçılık belgesi, temsil yetkisi, vergi işlemleri ve miras ortaklığına ilişkin koşullar bankanın ödeme incelemesine temel oluşturur. [1][2: m.599, 640][5]

7338 sayılı Kanun m.17’de, verginin ödendiğini gösteren belge ve şartları oluştuğunda vergiye karşılık kesinti mekanizması düzenlenmiştir. Veraset yoluyla ödemede öngörülen yüzde beş kesinti, nihai miras vergisi oranı değildir; güvence niteliğindeki bu işlemle m.16 tarifesi karıştırılmamalıdır. Bankanın kesinti yapması, mirasçı sıfatı veya ortakların temsil şartlarını ortadan kaldırmaz. [5: m.16–17]

Miras bırakanın kartını, internet bankacılığı şifresini veya eski yetkisini kullanarak hesaptan para çekmek yerine hukuka uygun intikal yolu izlenmelidir. Yurt dışına transferde banka tarafından kimlik, vergi, temsil ve paranın kaynağına ilişkin belgeler istenebilir; somut işlemin şartları tamamlanmadan kesin transfer süresi vaat edilemez. [2][5]

Şirket payı, araç, tekne ve değerli eşya

Bir şirketin payının miras kalması ile o şirketin sahip olduğu taşınmazın doğrudan miras kalması farklıdır. Şirket payı, ortaklık türü, esas sözleşme ve ilgili şirketler hukuku hükümleri üzerinden incelenir. Araç, tekne ve diğer sicile kayıtlı varlıklarda da ilgili sicilin intikal işlemleri ayrıca tamamlanır. [1: m.20][2: m.599]

Takı, koleksiyon, kasa içeriği veya dijital ortamda tutulan malvarlığında önce aidiyet ve envanter belirlenmelidir. Bir mirasçının eşyayı fiilen elinde bulundurması ona tek başına mülkiyet vermez. Malların kaybolma riski varsa noter tespiti, mahkemece tereke tedbiri veya uygun delil tespiti seçenekleri olayın özelliklerine göre değerlendirilir. [2: m.589–590, 640]

Eşin, çocukların ve diğer mirasçıların payları nasıl hesaplanır?

Önce uygulanacak hukuk ve terekenin kapsamı belirlenir

Aşağıdaki paylar, Türk miras hukukunun uygulandığı durumlar içindir. Türkiye’deki taşınmaz bakımından bu kurallar önem taşırken, yabancı murisin taşınırları bakımından başka ülke hukuku farklı sonuç verebilir. Ayrıca sağ kalan eşin mal rejiminden kaynaklanan alacağı, miras payıyla aynı şey değildir. Evlilik mal rejimi yönünden MÖHUK m.15 ve ilgili maddi hukuk uygulanarak önce terekeye giren değer belirlenir. [1][2]

Çocuklar kendi aralarında eşit mirasçıdır; ölen çocuğun yerine altsoyu geçmesi gibi temsil kuralları ayrıca uygulanır. Boşanmanın kesinleşmesi, evlatlık ilişkisi, soybağı, eşin ölüm anındaki durumu ve daha önce ölen mirasçılar pay hesabını değiştirebilir. Resmî evlilik bulunmayan birliktelik, tek başına eş sıfatıyla yasal mirasçılık oluşturmaz; geçerli bir ölüme bağlı tasarruf ayrı değerlendirilir. [2: m.495–500]

Saklı pay, yasal miras payının tamamı değildir

Türk hukukunda altsoyun saklı payı yasal payının yarısı; ana ve babanın saklı payı yasal paylarının dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçılıkta yasal payının tamamı, diğer hâllerde yasal payının dörtte üçüdür. Kardeşlerin güncel düzenlemede saklı payı bulunmaz. [2: m.505–506]

Vasiyetnamenin veya bir sağlığında yapılan kazandırmanın saklı payı ihlal edip etmediği yalnız tapu değerine bakılarak belirlenmez. Terekenin aktif ve pasifi, hesaba katılacak kazandırmalar, uygulanacak hukuk ve tasarruf edilebilir kısım birlikte hesaplanır. Tenkis, bütün işlemlerin kendiliğinden yok sayılması değildir; şartları ve dava süreleri olan ayrı koruma yoludur. [2: m.507–508, 560–571]

Vasiyetname ve miras sözleşmesi varsa ne yapılmalıdır?

Şekil, ehliyet, açılma ve yerine getirme birbirinden ayrılır

Yurt dışında düzenlenen vasiyetnamenin geçerliliği, yalnız düzenlendiği ülkenin adına veya üzerinde noter mührü bulunmasına bakılarak değerlendirilemez. MÖHUK m.20/4–5 ve m.7; şekil ve ehliyet bakımından farklı bağlama kuralları içerir. Uygulanabilir uluslararası sözleşmeler de değerlendirilir. Şeklen geçerli bir vasiyetname, saklı pay ve Türkiye’de taşınmaz edinme sınırlamalarını kendiliğinden bertaraf etmez. [1][4][9]

Türk hukukunda el yazılı vasiyetname, tamamının el yazısıyla yazılması, tarih ve imza gibi özel koşullara bağlıdır. Resmî vasiyetname ve istisnai sözlü vasiyetname ayrı şekil şartlarına tabidir. Basılı metne imza atılması her zaman geçerli bir el yazılı vasiyetname oluşturmaz. Temsili kapak görselindeki belgeler, gerçek bir vasiyetname veya belge örneği olarak kullanılmamalıdır. [2: m.531–541]

Vasiyetnamenin teslim edilmesi ve mahkemece açılması, içeriğindeki bütün tasarrufların kesin olarak geçerli bulunduğu anlamına gelmez. Mirasçı atanması, belirli mal vasiyeti, vasiyeti yerine getirme görevlisi, iptal ve tenkis iddiaları ayrıca incelenir. Aynı kişinin farklı ülkelerde birden fazla vasiyetnamesi varsa tarih, kapsam ve önceki tasarrufu kaldırma hükümleri birlikte okunmalıdır. [2: m.542–544, 550, 557–571, 595–600]

Mirasın reddi ile mirastan feragat aynı değildir

Mirastan feragat, miras bırakan sağken yapılan ve Türk hukukunda miras sözleşmesinin şekline tabi bir işlemdir. Basit yazılı bir vazgeçme metni veya yalnız imza onayı yeterli olmayabilir. Ölümden sonraki mirasın reddi ise farklı koşul, süre ve sonuçlara bağlıdır. Ölümden sonra miras payının devri veya paylaşma sözleşmesi yapılması da bu iki kurumdan ayrı değerlendirilir. [2: m.528, 545, 605–618, 676–677]

Tereke borçları ve mirasın reddi nasıl değerlendirilir?

Miras yalnız malvarlığı kazandırmaz

Türk hukuku uygulanıyorsa mirasçılar, tereke borçları bakımından kişisel ve müteselsil sorumlulukla karşılaşabilir. Konut kredisi, vergi borcu, kefalet ilişkisi veya devam eden davalar araştırılmadan miras mallarının harcanması ciddi risk yaratır. Borçlu miras bırakanın ölümünün bütün borçları sona erdirdiği düşünülmemelidir. [2: m.599, 641]

Tablo, Türk hukukunun uygulanması varsayımına dayanır. Tenkiste on yıllık sürenin başlangıcı vasiyetnamelerde açılma, diğer tasarruflarda mirasın açılmasıdır; iptal davasının üst süreleri de tasarruf türüne göre kanundaki başlangıçtan hesaplanır. Vergi beyannamesinin süresi, bu hak düşürücü sürelerin yerine geçmez. [2: m.559, 571, 606, 619]

Ret imkânını kaybettirebilecek işlemler

Terekeye olağan yönetimin dışında karışılması, malların gizlenmesi veya sahiplenilmesi gibi davranışlar ret hakkını etkileyebilir. Buna karşılık yalnız koruma veya zorunlu yönetim niteliğindeki işlemler aynı sonuca bağlanamaz. Bu nedenle borç araştırması sürerken araç satılması, hesaptan para çekilmesi veya eşyaların paylaşılması gibi işlemlerden önce hukuki durum değerlendirilmelidir. [2: m.610]

Ölüm tarihinde ödemeden aczin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde hükmen ret; şartları varsa resmî defter ve resmî tasfiye seçenekleri ayrıca gündeme gelir. “Borcunu bilmiyordum” ifadesi tek başına bütün sorumluluğu kaldırmaz. Özellikle yabancı unsurlu dosyada ret ve sorumluluğa uygulanacak hukuk öncelikle belirlenmelidir. [1: m.20][2: m.605, 619–636]

2026 yılında yabancı mirasçılar hangi vergiyi öder?

Verginin kapsamı vatandaşlık kadar malın bulunduğu yere de bağlıdır

Türkiye’de bulunan malların miras yoluyla intikali, mirasçının yabancı olması nedeniyle kendiliğinden vergiden istisna olmaz. Türk vatandaşlarına ait yurt dışındaki mallar bakımından da Kanun’un kapsam ve istisna hükümleri incelenir. Mükellefiyet, verginin konusu, muafiyet ve kişi başına istisna ayrı kavramlardır. [5: m.1, 3–4]

Uygulanacak tarife ve istisna, kural olarak intikalin gerçekleştiği yıla göre belirlenir. Örneğin 2024 yılında gerçekleşen ölüm için 2026’da beyanname verilmesi, 2026 istisnasını otomatik olarak uygulanabilir hâle getirmez. Mal ve borçların değerlemesi de ilgili vergiyi doğuran olaya ve kanuni değerleme ölçülerine göre yapılmalıdır. [5: m.10–11, 16]

2026 istisna tutarları ve genel miras tarifesi

2026 yılı için altsoy ve eşten her birine düşen miras payında 2.907.136 TL istisna uygulanır. Altsoy bulunmaması hâlinde eşe düşen miras payı için istisna 5.817.845 TL’dir. İkinci tutarın kanuni koşulu altsoy bulunmamasıdır; yalnızca eşin mirasta tek başına kalması şeklinde daraltılmamalıdır. Bu istisnalar her tür mirasçıya aynı şekilde uygulanmaz. [5: m.4][6]

Oranlar bütün matraha tek oran biçiminde değil, dilimler itibarıyla uygulanır. Bağış ve diğer karşılıksız intikallerin tarifesi farklıdır. Örneğin genel ivazsız intikal istisnası olan 66.935 TL, çocuk veya eşin miras payına uygulanan yukarıdaki istisnanın yerine geçmez. [5: m.4, 16][6]

Varsayımsal hesap örneği

2026’da gerçekleşen ölümde bir çocuğun, gerekli değerleme ve borç indirimlerinden sonra miras payının 4.000.000 TL olduğu varsayılsın. Başka özel istisna bulunmadığında 2.907.136 TL düşülür; kalan 1.092.864 TL ilk dilimde yüzde bir oranına tabi olur ve 10.928,64 TL vergi hesaplanır. Bu yalnız açıklayıcı bir örnektir; taşınmazın ilan fiyatı doğrudan vergi matrahı kabul edilerek kullanılamaz. [5][6]

4 Haziran 2026’da yürürlüğe giren özel yüzde bir oranı

7582 sayılı Kanun’la 7338 sayılı Kanun m.16’ya eklenen düzenleme, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer m.20/D kapsamındaki gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerden, bu istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde yüzde bir oranı öngörmektedir. [14]

Bu, bütün yabancı mirasçılara veya bütün yabancı miras bırakanlara uygulanacak genel bir oran değildir. Miras bırakanın ilgili gelir vergisi istisnasından yararlanma koşulları, süre ve ölüm/intikal tarihi dosya üzerinden doğrulanmalıdır. Genel artan oranlı tarife ile bu özel düzenlemenin hangi olayda uygulanacağı ayrı değerlendirilir. [5: m.16][14]

Beyanname ne zaman verilir?

Gaiplikte kararın ölüm siciline kaydedilmesini izleyen bir aylık özel süre dikkate alınır. Yerleşim ve ölüm bilgileri her mirasçı için ayrı kayda alınmalıdır. Veraset yoluyla intikal eden değer istisna altında kalsa bile beyanname yükümlülüğü devam eder. Yurt dışında bulunmak, vergi işlemlerini süresiz erteleme hakkı vermez. [5: m.7, 9][6]

Ödeme, yabancı ülkede vergi ve intikalden sonraki gelirler

Genel olarak veraset ve intikal vergisi, tahakkuktan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında toplam altı eşit taksitte ödenir. Yetkili vergi dairesi ve elektronik başvuruya uygunluk, kimlik/vergi numarası ve dosyanın özelliklerine göre belirlenir. Gecikme veya eksik beyanın sonuçları ayrıca incelenmeli; ek süre ihtimalleri esas kanuni süreyi bekletme gerekçesi yapılmamalıdır. [5: m.6–9, 19][6]

Yurt dışında ödenen miras vergisi için otomatik ve sınırsız mahsup kabul edilemez. 7338 sayılı Kanun m.12/c, Türk vatandaşlarına ait yabancı ülkedeki mallarla ilgili belirli borç ve miras vergileri yönünden, malın değeriyle sınırlı bir matrah indirimi düzenler. Varsa uygulanabilir vergi anlaşmasının gerçekten miras vergisini kapsayıp kapsamadığı ayrıca araştırılır; gelir vergisi anlaşmasının bulunması tek başına yeterli değildir. [5]

Miras kalan konuttan sonradan kira geliri elde edilmesi veya malın satılması, intikal vergisinden ayrı bir vergisel olaydır. Türkiye’de miras vergisinin ödenmiş olması sonraki bütün gelirleri vergisiz hâle getirmez. Banka transferi, satış bedeli, kiralama ve yabancı ülkedeki beyan yükümlülükleri işlem öncesinde ayrı planlanmalıdır. [5]

Miras paylaşımı ve uyuşmazlıklarda hangi yol izlenir?

Anlaşmalı paylaşım, kullanım ve kira gelirleri

Türk hukukunda birden fazla mirasçı varsa paylaşmaya kadar miras ortaklığı ve kural olarak elbirliği mülkiyeti söz konusudur. Mirasçılık belgesinde örneğin dörtte bir pay görünmesi, terekeye ait belirli konutun belirli odalarının tek başına kullanılabileceği veya konutun tamamının satılabileceği anlamına gelmez. Yönetim, kullanım, kiralama ve gelirlerin paylaşımı ortaklık hükümlerine göre düzenlenmelidir. [2: m.640, 642, 676–677]

Anlaşmalı paylaşmada hangi malın kime verileceği, denkleştirme ödemeleri, borçların iç ilişkide paylaşımı, vergiler ve sicil işlemleri açıkça yazılmalıdır. Mirasçıların kendi aralarında bir borcu bir kişiye yüklemeleri, alacaklının haklarını her durumda ortadan kaldırmaz. Bir mirasçının fiilî kullanımından doğan uyuşmazlıkta ise kullanım hakkı, talep ve bildirimler, gelirler ve somut zarar ayrı değerlendirilir. [2: m.641, 676, 681]

Dava türü ve arabuluculuk aynı başlık altında toplanamaz

Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin iptali, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve ortaklığın giderilmesi farklı taleplerdir. Sulh hukuk veya asliye hukuk görevi, tarafların belirlenmesi ve yetki, seçilen talebe göre değerlendirilir. Türkiye’de taşınmaz bulunması, bütün miras taleplerinde aynı mahkemenin görevli olduğu anlamına gelmez. [1: m.43][2][11]

Taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda 1 Eylül 2023’ten beri dava şartı arabuluculuk düzenlemesi bulunmaktadır. Bu kural, her mirasçılık belgesi başvurusu veya her miras uyuşmazlığı için zorunlu arabuluculuk varmış gibi genişletilmemelidir. Başvurunun gerçek talebi ve 6325 sayılı Kanun m.18/B’nin kapsamı esas alınmalıdır. [15]

Dava açılmadan önce hangi deliller korunmalıdır?

Ölüm ve vatandaşlık kayıtları, aile bağlarını gösteren belgeler, bütün vasiyetname sürümleri, tapu geçmişi, banka hareketleri, şirket ve araç kayıtları, borç belgeleri ve önceki paylaşım yazışmaları bir arada tutulmalıdır. Kaynak belgenin aslı, tasdik ve tercümesi arasında isim, tarih ve kimlik eşleşmesi yapılmalıdır. [1][2]

Mal kaçırma veya terekenin zarar görmesi tehlikesinde, koşulları varsa terekenin korunması, temsilci atanması veya uygun geçici hukuki koruma istenebilir. Dava açılması tek başına bütün malları bloke etmez. Talepte hangi malın, hangi somut risk nedeniyle ve hangi tedbirle korunmasının istendiği açıklanmalıdır. [2: m.589–590, 640]

Yurt dışından miras işlemleri nasıl yürütülür?

Vekâletname ve işlem yetkileri açık olmalıdır

Birçok işlem, usulüne uygun vekâletnameyle yürütülebilir. Ancak mirasçılık belgesi istemek, tapu intikali yaptırmak, satış yapmak, para tahsil etmek, sulh olmak ve mirası reddetmek aynı temsil yetkisi değildir. Gereken özel yetkiler; yapılacak işlem, ilgili hukuk ve belgeyi kullanacak kurum dikkate alınarak belirlenmelidir. [1][2][4]

Türk konsolosluğunda veya yabancı yetkili makam önünde düzenlenen vekâletnamenin şekli, apostil/tasdik ve tercüme ihtiyacı ayrı kontrol edilir. Vekilin para tahsil ve transfer yetkisi, hangi hesabın kullanılacağı ve belge teslimi açıklaştırılmalıdır. Geniş ve belirsiz vekâlet vermek yerine dosyanın ihtiyacına uygun yetkilendirme tercih edilmelidir. [7]

İşlem sırası ve masraf planı

1. Ölüm tarihi, vatandaşlıklar, aile ilişkileri ve Türkiye’deki malvarlığı belirlenir.
2. Ret ve resmî defter süreleri ile vergi beyan süreleri ayrı takvime alınır.
3. Yabancı belgeler ve gerektiğinde uygulanacak yabancı hukuk hazırlanır.
4. Uygun mahkemeden mirasçılık belgesi veya gereken diğer karar alınır.
5. Vergi beyanı, tapu ve banka işlemleri birbirinin hukuki ön şartları gözetilerek yürütülür.
6. Paylaşım, satış, tahsil veya yurt dışına transfer ve bunlara ilişkin kayıtlar tamamlanır.

Süre; mirasçı sayısı, yabancı kayıtların temini, vasiyetname, vatandaşlık ihtilafı, borç ve dava durumuna bağlıdır. Her dosya için “birkaç günde sonuçlanır” garantisi verilemez. Mahkeme giderleri, tercüme/tasdik, gerektiğinde yabancı hukuk uzmanı veya bilirkişi, tapu işlemleri, vergi ve avukatlık ücreti ayrı kalemlerdir. Kamu harçları ile taraflar arasındaki hukuki hizmet ücreti birbirinin yerine geçmez. [1][2][4][5]

Sonuç

Yabancıların Türkiye’de miras hakkı, yalnız bir veraset belgesi alınarak çözülen tek aşamalı bir işlem değildir. Önce doğru hukuk ve mirasçılar belirlenmeli; ardından borçlar, taşınmaz sınırlamaları, vergi ve kurum işlemleri aynı dosya içinde fakat ayrı hukuki koşullarla yönetilmelidir. Ölüm tarihi ve vatandaşlık araştırması yapılmadan pay hesabı kurulması, apostilin mülkiyet devri yerine kullanılması veya ret süresi beklenirken malların harcanması telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Sağlıklı bir işlem planı; belgeye dayanan hak sahipliğini, süresinde kullanılan koruma yollarını, doğru vergi beyanını ve karar sonrası intikal ile tahsili birlikte içerir. Mirasçılık belgesinin alınması son adım değil; somut malvarlığı üzerindeki hakkın usulüne uygun biçimde uygulanmasının başlangıcıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı bir kişi Türk vatandaşından miras alabilir mi?

Evet. Vatandaşlık tek başına mirasçılığa engel değildir; aile ilişkisi veya ölüme bağlı tasarruf ile uygulanacak hukuk belirlenir. Taşınmaz edinme sınırlamaları ayrıca incelenir. [1][2][4]

Türkiye’deki bir yabancının bütün mirasına Türk hukuku mu uygulanır?

Hayır. Kural olarak ölenin millî hukuku, Türkiye’deki taşınmazlarda Türk hukuku uygulanır. Mirasın iktisabı ve paylaşılması gibi meselelerde MÖHUK m.20/2 de dikkate alınır. [1]

Mirasçının kendi ülkesinin hukuku mu esas alınır?

Genel miras bağlama kuralı mirasçının değil, miras bırakanın millî hukukuna dayanır. Mirasçının vatandaşlığı belge ve taşınmaz edinme koşullarında ayrıca önem taşıyabilir. [1][4]

Mirasçılık belgesi olmadan miras hakkı doğar mı?

Türk hukukunda miras kural olarak ölümle kazanılır. Belge hakkı yaratmaz; mirasçılık ve payları ispatlamaya yarar. Kurum işlemleri için belgelendirme gerekir. [2]

Yabancı mirasçı noterden veraset ilamı alabilir mi?

Noterlik Kanunu m.71/B’de yabancılar tarafından talep edilmesi hâlinde noterlerin belge veremeyeceği düzenlenmiştir. Mahkeme başvurusu ve özel statüler somut kayıtlarla değerlendirilmelidir. [3]

Apostilli yabancı veraset belgesi tapu için tek başına yeterli midir?

Otomatik olarak yeterli değildir. Apostil tasdiki ile belgenin Türk hukukunda doğuracağı sonuç farklıdır; Tapu Kanunu m.37 ve gerekli mahkeme işlemleri değerlendirilir. [4][7]

Yabancı veraset ilamı için her zaman tenfiz davası mı açılır?

Hayır. Belgenin niteliği ve talep belirleyicidir. Yabancı belgeye dayanılarak Türk mahkemesinden yeni mirasçılık belgesi istenmesi, tanıma veya tenfizden farklı olabilir. [1][12]

Avrupa Mirasçılık Belgesi Türkiye’de otomatik geçerli midir?

AB içindeki dolaşım kolaylığı Türkiye’de otomatik tapu veya banka işlemi sağlamaz. Türk hukukunun belge ve intikal şartları ayrıca incelenir. [8][4]

Miras kalan taşınmaz yabancı mirasçının üzerinde kalabilir mi?

İlgili edinim koşullarına bağlıdır. Sınırlama varsa kanuni tasfiye ve bedelin ödenmesi rejimi gündeme gelebilir; otomatik bedelsiz kayıp sonucu çıkarılamaz. [4][13]

Türkiye’de miras almak ikamet izni veya vatandaşlık verir mi?

Mirasçılık, ikamet izni ve vatandaşlık farklı hukuki statülerdir. Miras belgesi tek başına bu statüleri sağlamaz; ilgili başvuru rejimleri ayrıca değerlendirilir. [1][2]

Yabancı eş her durumda mirasın dörtte birini mi alır?

Hayır. Türk hukuku uygulanıyorsa dörtte bir oranı altsoyla birlikte mirasçılık içindir. Eşin birlikte mirasçı olduğu zümreye göre oran değişir. [2: m.499]

Evli olmayan partner yasal eş gibi mirasçı olur mu?

Türk hukukunda yalnız fiilî birliktelik eş sıfatıyla yasal mirasçılık oluşturmaz. Geçerli bir vasiyetname veya başka hakka dayalı talep ayrıca incelenebilir. [2]

Çocukların tamamına miras bırakmayan vasiyetname geçersiz midir?

Her durumda kendiliğinden geçersiz değildir. Uygulanacak hukuk, saklı pay ve varsa tenkis koşulları değerlendirilir; şekil veya ehliyet sorunu ayrıca iptal sebebi olabilir. [1][2]

Şirket veya vakıf lehine miras bırakılabilir mi?

Ehliyet ve uygulanacak hukuk elverdiğinde atanmış mirasçılık veya vasiyet alacaklılığı mümkündür. Özellikle yabancı tüzel kişinin taşınmaz edinme rejimi ayrıca incelenir. [2][4]

Tapu intikalinden önce miras vergisinin tamamını ödemek gerekir mi?

Hayır. Miras intikali verginin tahakkuku beklenmeden yapılabilir. Sonraki satış, devir veya ayni hak tesisinde vergi ilişiği ve kanuni istisnalar ayrıca önem taşır. [5: m.19]

Bankanın yaptığı yüzde beş kesinti nihai miras vergisi midir?

Hayır. Kanundaki koşullarla yapılan güvence kesintisi ile nihai veraset ve intikal vergisi hesabı farklıdır. [5: m.16–17]

2026’da bütün yabancılar için miras vergisi yüzde bir midir?

Hayır. Genel tarife yüzde birden yüzde ona kadar artar. GVK mükerrer m.20/D istisnasından yararlanan belirli kişilerden, istisna süresinde gerçekleşen intikaller için özel yüzde bir düzenlemesi vardır. [5][14]

Miras değeri istisnanın altındaysa beyanname verilir mi?

Veraset yoluyla intikalde evet. Vergi çıkmaması ile beyan yükümlülüğünün bulunmaması aynı değildir. [5][6]

Yurt dışında bulunmak beyan süresini değiştirir mi?

Ölümün ve mükellefin bulunduğu yerlere göre dört, altı veya sekiz aylık süreler söz konusu olabilir. Her mirasçı bakımından doğru süre ayrı belirlenmelidir. [5: m.9]

Yurt dışında miras vergisi ödenmişse Türkiye’de vergi kalkar mı?

Otomatik olarak kalkmaz. Kanuni indirim koşulları, malın bulunduğu ülke, vatandaşlık ve varsa gerçekten uygulanabilir anlaşma incelenir. [5: m.12]

Mirasın borçlu olduğu sonradan anlaşılırsa ne yapılır?

Ret süresi, hükmen ret, resmî defter ve tasfiye imkânları değerlendirilir. Malların sahiplenilmesi veya harcanması ret hakkını etkileyebileceğinden gecikmeden inceleme gerekir. [2]

İpotek veya intifa miras intikaliyle silinir mi?

Kural olarak ölüm ve miras intikali, taşınmaz üzerindeki bütün hak ve yükleri kendiliğinden silmez. Kaydın türü, hak sahibinin kimliği ve sona erme sebebi ayrı incelenir. [2][4]

Bir mirasçı evi tek başına satabilir veya bütün kirayı alabilir mi?

Miras ortaklığı sürerken pay belgesi tek başına terekeye ait konutun tamamını tasarruf yetkisi vermez. Temsil, ortak karar, paylaşım ve özel durumlar değerlendirilmelidir. [2: m.640]

Türkiye’ye gelmeden miras işlemleri yapılabilir mi?

Birçok işlem usulüne uygun ve gerekli yetkileri içeren vekâletnameyle yürütülebilir. Belge tasdiki, özel yetkiler ve kurumun işlem şartları dosyaya göre belirlenir. [4][7]

Her miras davasından önce arabuluculuk zorunlu mudur?

Hayır. Paylaştırma ve ortaklığın giderilmesine ilişkin dava şartı, bütün miras uyuşmazlıklarına otomatik uygulanmaz. Talep türü ve kanuni kapsam incelenir. [15]

Miras işlemleri ne kadar sürer ve ne kadara mal olur?

Tek bir süre veya toplam bedel yoktur. Belge temini, yabancı hukuk araştırması, dava ve malvarlığı kapsamı belirleyicidir. Vergi, kamu giderleri, tercüme ve hukuki hizmet ücreti ayrı hesaplanır.

Kaynakça

[1] 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun; özellikle m.1–7, 15, 20, 43 ve 50–59. Adalet Bakanlığı mevzuat metni.

[2] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu; özellikle m.48, 495–508, 516–517, 528–545, 557–571, 575, 589–600, 605–641 ve 676–681. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi.

[3] 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.71/B; maddeyi ekleyen 6217 sayılı Kanun m.14. TBMM kanun metni.

[4] 2644 sayılı Tapu Kanunu; özellikle m.35–37 ve ek m.1. Konsolide kanun metni – LEXPERA.

[5] 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu; özellikle m.1, 3–4, 6–12, 16–17 ve 19. Gelir İdaresi Başkanlığı güncel kanun metni.

[6] Gelir İdaresi Başkanlığı, Veraset ve İntikal Vergisi: 2026 istisnaları, tarife, beyan ve ödeme açıklamaları. GİB bilgi sayfası. 2026 tutarları: 57 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği.

[7] HCCH, 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi; özellikle m.2–5. Sözleşme metni.

[8] Avrupa Birliği, 650/2012 sayılı Miras Tüzüğü; özellikle Avrupa Mirasçılık Belgesine ilişkin m.62 ve devamı. EUR-Lex metni.

[9] HCCH, 5 Ekim 1961 tarihli Vasiyet Tasarruflarının Şekline İlişkin Kanun Uyuşmazlıkları Sözleşmesi. Sözleşme metni.

[10] Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E.2025/3452, K.2026/153, 12.01.2026. Vatandaşlığın ölüm tarihi itibarıyla belirlenmesi ve taşınır–taşınmaz ayrımı. Karar metni – De Jure, erişim hesabı gerekebilir.

[11] Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2024/3776, K.2024/7091, 10.06.2024. Yabancı unsurlu mirasçılık belgesinde MÖHUK m.43. Karar metni – De Jure, erişim hesabı gerekebilir.

[12] Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E.2009/2429, K.2009/4415, 16.10.2009. Türk mirasçılık belgesi istemi ile tanıma–tenfizin ayrılması. Karar metni – De Jure, erişim hesabı gerekebilir.

[13] Türkiye resmî yatırım rehberi, Taşınmaz Edinimi ve Vatandaşlık: yabancıların miras yoluyla ediniminde muhafaza ve tasfiye açıklamaları. Resmî yatırım rehberi.

[14] 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.2 ve 4; 7338 m.16 ve GVK mükerrer m.20/D. TBMM kanun metni. İlgili veraset düzenlemesinin yürürlüğü: 04.06.2026.

[15] 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı açıklamaları.