Bilişim Suçları ve Siber Dolandırıcılık

Bilişim sisteminin doğrudan hedef veya zorunlu unsur olduğu suçlar ile dijital aracın suçun işlenmesinde kullanıldığı suçlar aynı değildir. Hukukî nitelendirme, fiilin TCK ve özel kanunlardaki unsurlarına göre yapılır.

Banka/ödeme/kripto kuruluşuyla doğrulanmış kanaldan hemen iletişime geçmeli; işlem ve alıcı bilgilerini kaydetmeli; cihaz ve yazışmaları silmemeli; kolluk veya Cumhuriyet başsavcılığı başvurusunu gecikmeden değerlendirmelidir.

Cumhuriyet başsavcılığına, polis merkezi veya ilgili kolluk birimine başvuru yapılabilir. Yetki ve görev, suçun türü, mağdur, işlem ve fail bağlantısına göre değerlendirilir; başvurunun doğru kayıt taleplerini içermesi önemlidir.

Hayır. Bazı suçlar resen soruşturulur; bazıları şikâyete bağlıdır veya özel koşul taşır. Suç vasfı belirlenmeden genel bir şikâyet süresi kabul edilmemelidir.

25 Aralık 2025 değişikliği sonrası genel görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yürürlük tarihinde ağır cezada görülen veya kanun yolunda bulunan dosyalara, kesin hükme kadar önceki görev kurallarıyla bakılmaya devam edilir. Bağlantılı suçlar ve özel görev kuralları ayrıca incelenir.

Her zaman değil. Ekran görüntüsü olayın başlangıç verisi olabilir; hesabın gerçek kullanıcısı, içeriğin tamlığı ve tarih bilgisi için platform, cihaz, oturum, banka veya operatör kayıtları gerekebilir.

Hayır. Sıfırlama ilgili kayıtları ortadan kaldırabilir. Aktif güvenlik riski yetkili teknik ekipçe sınırlandırılmalı; yapılan işlem, tarih ve kapsam kaydedilmelidir.

Hukuka uygun elde edilmiş yazışmalar dosyada değerlendirilebilir. Tamlık, taraflar, cihaz kaynağı ve bağlam önemlidir; seçilmiş ekran görüntüsü yerine mümkünse doğrulanabilir tam kayıt sunulur.

Hayır. Kayıt, haberleşme ve özel hayat suçlarını doğurabilir. Ani gelişen saldırı veya başka türlü ispat olanağı bulunmayan durumlara ilişkin yargısal ölçütler somut olayda dar yorumlanır; önceden planlı ve sürekli kayıt aynı biçimde değerlendirilemez.

Hayır. IP, belirli tarih ve saatteki bağlantıya ilişkin teknik veridir. CGNAT/port, abonelik, cihaz, oturum, ortak ağ, uzaktan erişim ve fiilî kullanıcı birlikte araştırılmalıdır.

Hayır. Ceza sorumluluğu şahsidir; kast, bilgi, fiilî hâkimiyet, iletişim, menfaat ve para üzerindeki tasarruf araştırılır. Bununla birlikte hesabı bilerek kullandırma veya para aktarımına katılma, somut olaya göre sorumluluk doğurabilir. Hesap kullandırmayla sınırlı iştirak iddiasında TCK m.158/4 ayrıca değerlendirilir.

Kendiliğinden kaldırmaz. Kast ve iştirakin kapsamı gerçek kayıtlarla belirlenir. TCK m.157–158 bakımından eylem, haksız menfaat amacıyla ödeme aracını veya hesabı kullanmaya yarayan bilgi ya da aracı vermekle sınırlıysa TCK m.158/4 gündeme gelebilir; bu bir genel af değildir.

Tek başına her para aktarma işlemi suç değildir. Paranın kaynağı, verilen talimat, kişinin bilgisi ve kastı, elde ettiği menfaat ve hileli süreçle bağlantısı belirlenmelidir. Hesap kullandırma dışındaki aktif işlemler, sınırlı iştirake ilişkin hükmün uygulanıp uygulanmayacağını da etkileyebilir.

TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve (l) ile m.245 kapsamındaki suçlarda kullanılan banka, ödeme veya kripto varlık hesapları için özel askıya alma ve el koyma mekanizmasıdır. Her suç veya hesap için uygulanmaz.

CMK m.128/A kapsamında mali kurumun askıya alma kararı 48 saate kadar olabilir. Devamında el koyma için kanundaki hâkim/savcı kararı ve onay süreleri uygulanır; somut işlemin güncel hükme uygunluğu ayrıca incelenir.

Hesap sahibi Cumhuriyet başsavcılığına askının kaldırılması için başvurabilir; düzenlemeye göre savcı 24 saat içinde karar verir. Başvuruda hesabın meşru kullanımı, işlemin kaynağı ve tedbirin ölçüsüzlüğü somut kayıtlarla açıklanmalıdır.

CMK m.128/A kapsamındaki suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde iade mümkündür. Aidiyet ve işlem zinciri belgelendirilmelidir.

Halka açık blokzincirde işlem kimliği ve adres hareketleri görülebilir; ancak adresin gerçek kişiyle eşleştirilmesi için borsanın müşteri kimlik doğrulama kayıtları, oturum, cihaz, banka ve çekim kayıtları gerekebilir. Yabancı platformlarda adlî iş birliği süreci doğabilir.

Sağlayıcının ülkesi, kayıt türü ve saklama politikası önemlidir. Koruma talebi, uluslararası ceza istinabesi, Budapeşte Sözleşmesi ve ilgili sağlayıcının hukukî kanalları dosyaya göre değerlendirilir.

Hayır. İşlemin niteliği, kimlik doğrulama, müşterinin davranışı, bankanın güvenlik ve bilgilendirme yükümlülükleri, tüketici/ticari sıfat ve sözleşme incelenir. Ceza soruşturması ile banka aleyhine özel hukuk talebi aynı değildir.

Karar ve uygulamanın CMK m.134 koşullarına, kapsamına, teknik kopya ve tutanak düzenine uygunluğu incelenebilir. İlgisiz özel verilerin ölçüsüz incelenmesi, iade ve itiraz talepleri somut işleme göre değerlendirilir. İşlem tutanağı, kararın kapsamı ve teknik kopya kayıtları korunmalı; müdafiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Hayır. Teknik çıkarım ve adlî bilişim incelemesi bu alanda yetkin kişilerce yürütülür. Büro; inceleme yetkisi, kapsam, kayıtların hukuka uygunluğu, rapor soruları ve sonuçların ceza dosyasındaki değerlendirmesini yönetir.

Hayır. Paranın ulaştığı hesap, aktarım hızı, tedbir zamanı, mevcut bakiye, fail ve hak sahipliği sonucu etkiler. Hızlı başvuru önemlidir; ancak iade sonucu peşinen söylenemez.

Olayın kısa özeti, tarih-saat, para veya hesap etkisi, ilgili banka/telefon/platform, yapılmış başvurular ve taraf sıfatı ilk değerlendirme için yeterlidir. Ayrıntılı kayıtlar görevlendirme ve güvenli paylaşım yöntemi belirlendikten sonra kademeli alınır.

Hayır. Suç, haksız menfaat amacı ve iştirakin kanunda belirtilen davranışla sınırlı kalıp kalmadığı incelenir. Kanun yolu ve infaz aşamaları için getirilen geçiş kuralları da birbirinden farklıdır.

7589 sayılı Kanun Geçici m.1/7 kapsamına giren belirli hükümlüler için süre, mahkemenin ihtarından başlar. Daha önce TCK m.168’in uygulanmamış olması ve zararın tamamen giderilmesi gibi koşullar birlikte aranır; yalnız başvuru yapılması infazı durdurmaz.

Hayır. Platform başvurusu, içerik veya erişim tedbiri, kişisel veri başvurusu ve ceza soruşturması ayrı yollardır. İlgili URL ve yayın bilgileri korunarak, fiile uygun hukukî dayanak ve güncel yetkili merci belirlenir.

Koşulları varsa evet. Kurula bildirim ile etkilenen kişilere bildirim ayrı yükümlülüklerdir. Kurula ilişkin 72 saatlik süre öğrenmeden başlar; soruşturmanın veya teknik raporun tamamlanması beklenmez.