Denetimli serbestlik işlemlerinin hukuki niteliği ve kapsamı
Denetimli serbestlik tek tip bir yaptırım değildir. 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi kapsamında kesinleşmiş hapis cezasının dışarıda infazı, CMK kapsamındaki adli kontrol, TCK m. 191 ile bağlantılı tedavi ve denetim, seçenek yaptırımlar ve başka özel tedbirler, farklı hukuki dayanaklara sahiptir. Başvuruya konu işlemi değerlendirmeden önce kişinin hangi statüde bulunduğu ve uygulamanın hangi yargısal veya savcılık kararına dayandığı saptanmalıdır. [4][5][6]
Denetimli serbestlik müdürlüğü yükümlüyü çağırabilir, denetim planını uygulayabilir, katılım ve imza kayıtlarını tutabilir, mazeretleri değerlendirebilir ve ihlal raporu oluşturabilir. Fakat müdürlük her tedbiri kendiliğinden kaldırıp değiştirmeye veya hükümlüyü ceza infaz kurumuna göndermeye yetkili değildir. Uygulama işlemi, komisyon kararı, infaz hâkimliği kararı ve asıl yargı merciinin koruma tedbiri kararı birbirine karıştırılmamalıdır. [2][4]
5402 sayılı Kanun m. 18, müdürlükler ve koruma kurullarının idari nitelikteki işlem ve eylemleri bakımından infaz hâkimliğine şikâyet yolunu düzenler. Yönetmelik m. 48 ise denetim planları, raporlar ve uyarılar yönünden müdürlüğe itiraz yahut infaz hâkimliğine şikâyet olanağını açıklar. İşlemin hukuka uygunluğu; yetki, dayanak karar, usul, bildirim, gerekçe, ölçülülük, maddi doğruluk ve kişinin haklarına etkisi yönlerinden denetlenir. [1][2]
Bir işlemin denetiminde sorulması gereken sorular
Yükümlülük hangi karara ve norm hükmüne dayanmaktadır? Kişiye önceden hangi açık bildirim yapılmıştır? İhlal iddiası hangi gün, hangi yükümlülük ve hangi somut tutanakla ilişkilidir? Önceki uyarılar usulüne uygun tebliğ edilmiş midir? Geçerli mazeret hakkında karar verilmiş midir? Kararı veren merci yetkili midir? Bu sorular, yalnız maddi sonuca değil etkili hukuki koruma yoluna da yön verir.
Müdürlüğe itiraz, infaz hâkimliğine şikâyet ve hâkim kararına itiraz
Üç yoldaki isim benzerliği, uygulamada esaslı hak kayıplarına neden olabilir. İlk yol müdürlük içindeki idari yeniden incelemedir; ikinci yol müdürlük eylem veya işlemine yönelik yargısal şikâyettir; üçüncü yol ise infaz hâkimi kararının ağır ceza mahkemesince incelenmesi için kullanılan kanun yoludur. [1][2][3]
Müdürlüğe idari itiraz ve komisyon incelemesi
Yönetmelik m. 48/1 ve 48/5 uyarınca denetimli serbestlik müdürlüğü işlemlerine karşı müdürlüğe itiraz mümkündür; müdürlük işlemlerine itirazı komisyon, koruma kurulu kararlarına itirazı ise koruma kurulu inceler. Bu itirazların şikâyetteki usullere tabi olması, hukukçuya süre ve evrak kaydı bakımından dikkat yükler. İdari itirazın infaz hâkimliğine doğrudan şikâyet yolunu tüketme şartı olduğu söylenemez. [2]
İtirazda işlem tarihini, öğrenme veya tebliğ tarihini, kayıt numarasını, itiraz nedenlerini ve delilleri açıkça belirtmek gerekir. Usulsüz tebligat, yanlış olay tarihi, sistemsel hata ya da mazeret belgesi tartışması dosyadaki özgün kayıtlarla desteklenmelidir.
İnfaz hâkimliğine şikâyet
5402 sayılı Kanun m. 18 ile Yönetmelik m. 48'e göre müdürlüğün idari eylem ve işlemlerine karşı infaz hâkimliğine başvuru mümkündür. Şikâyet doğrudan dilekçeyle infaz hâkimliğine, Cumhuriyet başsavcılığı veya denetimli serbestlik müdürlüğü aracılığıyla yapılabilir. Aracı merciye verilen başvurunun hemen ve en geç üç gün içinde iletilmesi gerekir; sözlü şikâyet tutanağa geçirilir ve örneği başvurucuya verilir. [1][2]
4675 sayılı Kanun m. 6, infaz hâkiminin şikâyeti inceleme usulünü ve kabul/ret hâlindeki karar türlerini düzenler. Başvurunun yetkili merciye ve süresinde yöneltilmesi, istenen sonucun hangi işlem hakkında olduğunu açıkça göstermesi önem taşır. Hâkimlik, görev dışında kalan bir şikâyetin başka bir yargı merciinin görevinde olduğunu tespit ederse sevk usulünü değerlendirir. [3]
İnfaz hâkimliği kararına karşı itiraz
4675 sayılı Kanun m. 6'nın 7499 sayılı Kanun ile değişik hükmüne göre, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen infaz hâkimliği kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde CMK hükümleri çerçevesinde itiraz edilebilir; inceleme ilgili ağır ceza mahkemesince yapılır. Önceki tarihli kararlar için geçiş hükmü kontrol edilir. Bu iki haftalık süreyi, müdürlük işlemine ilişkin 15/30 günlük şikâyet süresiyle karıştırmamak gerekir. [3][7]
Süreler, öğrenme, tebliğ ve başvurunun kayda alınması
Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m. 48/2, müdürlük işlem veya eyleminin öğrenilmesinden itibaren on beş gün, her halde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet öngörür. Başvuru süreleri, somut işlem ve uygulanacak özel düzenleme bakımından değerlendirilir. İdari itirazın yargısal şikâyet süresini kendiliğinden durdurduğuna güvenilmemelidir; son gün beklenmeden görevli mercie başvurulmalıdır. [2]
İşlem, öğrenme ve tebliğ tarihleri farklı olabileceğinden telefon bildirimi, UYAP veya elektronik kayıt, tebliğ mazbatası, müdürlükte imzalatılan form ve fiili öğrenmeye ilişkin kayıtlar birlikte incelenmelidir. Otuz günlük üst sınır, her uyuşmazlıkta tebligat eksikliğinin sınırsız başvuru hakkı oluşturduğu şeklinde yorumlanmamalıdır; anayasal etkili başvuru güvenceleri ve olayın özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Önemli tarihler tablosu: Müdürlük işlemine şikâyet için öğrenme +15 gün / işlem +30 gün; şikâyet dilekçesinin aracı merciden iletilmesi için en geç 3 gün; infaz hâkimi kararına itiraz için, 01.06.2024 sonrası kararlar bakımından tebliğ +2 hafta. Süre hesabında tatil günleri ve usul hükümleri somut başvuruya göre denetlenmelidir. [2][3]
Müracaat süresi ile şikâyet süresi aynı değildir
Genel denetimli serbestlik kararında Yönetmelik m. 41'deki çağrı prosedürü ve on günlük müracaat çerçevesi önem taşırken, 5275 m. 105/A kapsamında ceza infaz kurumundan salıverilen hükümlünün müdürlüğe müracaatı için Yönetmelik m. 79'daki özel beş günlük süre söz konusudur. Beş günlük sürenin hesaplanması, salıverilme ve bildirim belgeleri üzerinden yapılmalıdır. Denetimli serbestlik müdürlüğünün şikâyet süresinin 15 gün olması, infaza başvuru için de 15 gün bulunduğu anlamına gelmez. [2][4]
Şikâyetin durdurucu etkisi yoktur: geçici koruma nasıl istenir?
Yönetmelik m. 48/4 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gereğince şikâyet, işlemin uygulanmasını kural olarak kendiliğinden durdurmaz. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde giderilmesi güç ya da imkânsız sonuçlar doğması koşulları birlikte gerçekleşirse infaz hâkimi erteleme veya durdurma kararı verebilir. [2][3]
Bir dilekçede durdurma istenirken iki koşul ayrı gerekçelendirilmelidir. Örneğin, önceki uyarıların tebliğ edilmeyişi, tutanağın olay gününü yanlış göstermesi veya kaydı doğrulayan teknik verinin çelişkili olması hukuka aykırılık bakımından; ceza infaz kurumuna iade riskinin hemen doğması ise sonuç bakımından açıklanabilir. Bunların her biri somut ve mevcut belgeye dayanmalıdır. Karar verilmedikçe mevcut yükümlülüklerin kendiliğinden kalktığı varsayılamaz.
İhlal tutanağı, yazılı uyarı ve ısrar unsurunun hukuki denetimi
Yönetmelik m. 44/1'e göre denetim planına, program ve hukuka uygun çağrılara aykırılık ihlal oluşturabilir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, uyarının yazılı olarak tebliğini öngörür. Genel rejimde bir yıl içerisinde mazeretsiz ve kasıtlı üç ihlal ısrar niteliğindedir; ikinci uyarıdan sonra üçüncü ihlalde dosyanın kapatılmasına ilişkin süreç başlatılır. Suça sürüklenen çocuklar ile infaza çocukken başlayıp on sekiz yaşına girenler bakımından özel dördüncü ihlal rejimi bulunur. Bu genel hükmün her özel tedbir türüne mekanik biçimde aktarılması doğru değildir. [2][8]
İhlalin hukuki değerlendirmesinde dosya boyunca gerçekleşen bütün işlemler incelenmelidir: ilk çağrı, yükümlülük planı, yoklama, ihlal tutanağı, uyarı, uyarının tebliği, ikinci ve üçüncü ihlal, mazeret sunumu, komisyon incelemesi ve olası iade talebi. İhlal tutanağının resmi belge niteliği, tutanaktaki olguların tartışılmaz olduğu anlamına gelmez.
Kasıt ve mazeret analizi, yükümlünün hareket serbestisi ile fiili olanaklarına dayanmalıdır. Hastane kayıtları, vardiya çizelgesi, ulaşım kısıtı, kurumların sistem arızası, elektrik veya bağlantı kesintisi gibi iddialar; olay günü, saat ve yükümlülükle bağlantılı güvenilir delillerle gösterilmelidir. Salt sözlü anlatım her zaman yeterli görülmeyebilir; buna karşılık belge ibraz edilmişken değerlendirilmemesi de gerekçe denetiminde önem kazanır.
Eski iki ihlal kuralı ile yeni üç ihlal kuralının karıştırılması
Mülga 2013 Yönetmeliğindeki iki ihlal rejimi ile 2021 tarihli Yönetmelik m. 44'ün üç ihlal ve süreç başlatma rejimi aynı değildir. Yargıtay'ın resmi UYAP kaydında yer alan kararında da bu dönem farkı vurgulanmaktadır. İhlalin işlendiği tarih ile o tarihte yürürlükte olan norm ayrı karşılaştırılmalıdır; geçmiş dosyaya bugünkü metin doğrudan uygulanmamalıdır. [8][9]
Açık ceza infaz kurumuna iade: komisyon ve infaz hâkiminin ayrı yetkileri
5275 sayılı Kanun m. 105/A/6, hükümlünün ceza infaz kurumundan ayrıldıktan sonra beş günde müracaat etmemesi, yükümlülüklere uymamakta ısrar etmesi veya ceza infaz kurumuna dönmek istemesi gibi hallerde müdürlüğün talebi üzerine ilgili infaz hâkiminin açık ceza infaz kurumuna gönderme kararı vermesini öngörür. Yönetmelik m. 87 uyarınca komisyon kararı üzerine iade istenir ve infaz hâkiminin kararı gelinceye kadar denetimli serbestlik tedbirinin infazı sürdürülür. [4][8]
Dolayısıyla müdürlük komisyonunun iade istemi ile hükümlünün özgürlüğünü etkileyen infaz hâkimliği kararı ayrı belgelerdir. Talep dilekçesi yalnız bir tutanağa değil, bütün uyarı zincirine ve hukuki dayanağa yönelmelidir. İnfaz hâkimliğinin kararı verildikten sonra ayrıca kanun yolu süresini başlatan tebligat kayıtları ve geçici koruma ihtiyacı değerlendirilir.
İade tarihinin infaz hesabına etkisi hakkında Yargıtay yaklaşımı
UYAP'ta yayımlanan yakın tarihli bir Yargıtay kararında, 2021 Yönetmeliği kapsamında komisyonun dosyayı kapatma sürecini başlatmasından sonra infaz hâkiminin kararı gelinceye kadar yükümlülüklerini yerine getiren hükümlü yönünden, ceza infaz kurumuna iade başlangıcı ve denetimli serbestlikte geçen sürenin nasıl hesaplanacağı tartışılmıştır. Kararın gerekçesi, eski düzenlemedeki otomatik dosya kapatma yaklaşımıyla yeni düzenlemedeki sürecin farklı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Somut dosyada iade tarihi ve mahsup hesabı, kararın ayırt edici olguları gözetilerek yapılmalıdır. [9]
Bu kararın desteklediği temel ayrım, ihlal tarihi ile hâkim kararının müdürlüğe ulaşma tarihinin her olayda otomatik olarak aynı infaz sonucunu doğurmadığıdır. Ancak kararın olguları farklı dosyalara mutlak sonuç gibi taşınamaz; özellikle ara dönemde yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği önemlidir.
2025 değişikliği: 105/A için ceza infaz kurumunda asgari kalış koşulu
4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun'un 13. maddesi, 5275 sayılı Kanun m. 105/A/1'e bir hüküm eklemiştir: Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir. Bu, müdürlük işlemlerine şikâyet süresini değil, 105/A'dan yararlanmanın maddi koşullarını ilgilendirir; yürürlük ve geçiş hükümleri olay tarihine göre incelenmelidir. [4][10]
Usulsüz tebligat, çağrı ve kararın öğrenilmesi
Denetimli serbestlik kararı veya çağrı usulüne uygun tebliğ edilmeden kişiden davranış beklenip beklenemeyeceği, ihlal iddiasının en önemli ayrımlarındandır. Adres, tebligat mazbatası, tebliğ-tebellüğ belgesi, kurum çıkış kaydı, UYAP'daki iletişim bilgileri ve varsa SMS gönderim kayıtları birlikte incelenmelidir. Sırf kurum sistemine bir karar girilmiş olması, yükümlünün karardan usulüne uygun haberdar olduğu sonucunu zorunlu kılmaz.
Yargıtay'ın UYAP'ta yayımlanan kanun yararına bozma incelemesinde, denetimli serbestlik kararı ile nakil/tebliğ-tebellüğ belgesinin hükümlüye tebliğ edilip edilmediğinin, açık ceza infaz kurumuna müracaatın ve varsa SMS bilgisinin araştırılması gerektiği değerlendirilmiştir. Aynı kaynak, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 07.03.2025 tarihli E.2024/7158, K.2025/1783 ve 28.06.2024 tarihli E.2024/4963, K.2024/4809 kararlarına atıf yapmaktadır. Anılan iki karara ilişkin tespitler bu makalede yalnız UYAP'taki sonraki kararın aktardığı kapsamla sınırlıdır; ayrı tam metin incelemesi yapılmış gibi gösterilmemektedir. [11]
Denetim planı, imza, eğitim ve mazeret retleri
İmza günleri, çalışma ve eğitim programları, kamuya yararlı işte çalışma, belirli yerlere gitmeme, adres veya nakil işlemleri ile başka yükümlülükler müdürlük uygulamasına konu olabilir. İtirazın temeli yalnız yükümlünün güçlük yaşaması değil; dayanak karara uygunluk, infaz amacı, kişinin sağlık, çalışma ve aile durumu, objektif gereklilik ve orantılılıktır. [2]
Çalışma vardiyasının veya sağlık randevusunun yükümlülükle çakışması halinde vardiya çizelgesi, işveren yazısı, sağlık kuruluşu kayıtları, randevu tarihleri ve müdürlükle önceki yazışmalar birlikte değerlendirilmelidir. Müdürlük bir mazereti kabul etmediyse kararın hangi gerekçeye dayandığı ve program değişikliğinin kanuni olarak mümkün olup olmadığı incelenir. Sağlık raporu otomatik muafiyet sağlamaz; ilgili raporun ihlale etkisi tartışılır.
Nakil talebinde ikamet, aile, iş ve eğitim ilişkileri belgelendirilmeli; adli kontrol gibi tedbirlerde karar ve nakil yetkisinin mahkemeye veya savcılığa ait olabileceği unutulmamalıdır. Müdürlükçe yürütülen kayıt düzeltmesi ile asıl yargı kararının kaldırılması başka hukuki taleplerdir. [2][5]
Elektronik izleme ve teknik hata iddiaları
Elektronik kelepçe, konutu terk etmeme veya elektronik izleme işlemlerinde kesinti, düşük pil, sinyal kaybı ve yanlış konum gibi teknik kayıtların delil değeri ayrı değerlendirilmelidir. Bir alarm kaydı her durumda kasıtlı ihlal ispatı değildir; cihaz teslimi, bakım, çağrı kayıtları, olay saati, konum doğruluğu ve bildirilen arıza birlikte incelenmelidir.
Uygulamanın CMK kapsamındaki konutu terk etmeme adli kontrolüne mi yoksa infaz hukukuna mı dayandığı, görevli merci ile tedbirin değiştirilmesi imkânını belirler. Özel hayat ve kişi özgürlüğü bakımından müdahalenin kanuniliği ve ölçülülüğü değerlendirilirken kişisel verilerin asgari kapsamda toplanması ve yetkili makama sunulması gerekir.
TCK m. 191 tedbirleri ve adli kontrolde özel başvuru rejimleri
TCK m. 191 kapsamında kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve tedavi/denetimli serbestlik tedbirleri, hükümlünün 5275 m. 105/A kapsamındaki dışarıda infazından farklıdır. TCK m. 191/4'te yükümlülük veya tedavi gereklerine uymamakta ısrar edilmesi ile aynı süreçte gerçekleşen diğer kanuni fiiller bakımından ayrı sonuçlar bulunur. Her tekil katılmama olayı otomatik olarak aynı hukuki neticeyi doğurmaz. İhlal raporu, uyarı ve tebliğ kayıtları, klinik veriler, mazeret ve kişinin beyanları birlikte incelenmelidir. [6]
Cumhuriyet savcılığının kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararına karşı başvurular ile denetimli serbestlik müdürlüğünün uygulama işlemlerine yönelik şikâyet ayrı yollardır. Aynı şekilde CMK m. 109 ve devamındaki adli kontrol tedbirinin kaldırılması veya değiştirilmesi, yargısal koruma tedbiri yönünden CMK hükümlerine tabidir; müdürlüğün teknik uygulama kaydına itiraz edilmesi tek başına mahkeme kararını ortadan kaldırmaz. [5][6]
Anayasal güvenceler ve yargısal denetimin sınırları
Özgürlüğü etkileyen açık ceza infaz kurumuna iade, konutu terk etmeme ve benzeri kararlar bakımından Anayasa m. 19; özel hayat ve aile üzerindeki müdahaleler bakımından m. 20; şikâyetin etkili biçimde incelenmesi açısından ilgili anayasal güvenceler gündeme gelebilir. Ancak her usul eksikliği kendiliğinden bir Anayasa ihlali oluşturmaz. Müdahalenin ağırlığı, kanuni dayanağı, gerekçesi, uygulanabilirliği ve etkili iç hukuk yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, infaz hâkimliğine şikâyetin veya süresinde yapılması gereken itirazın yerine geçen olağan bir yol değildir. Kabul edilebilirlik, başvuru süresi ve etkili yolların tüketilmesi ayrıca incelenmelidir.
Delil ve belge kontrolü: etkili şikâyet nasıl hazırlanır?
Başvuru öncesi dosya envanteri çıkarılmalıdır: (i) dayanak yargı veya savcılık kararı; (ii) denetim planı ve değişiklikler; (iii) çağrı-tebliğ evrakı; (iv) imza, katılım, yoklama ve elektronik izleme kayıtları; (v) uyarı ve ihlal tutanakları; (vi) mazeret yazışmaları ve dayanak belgeler; (vii) komisyon ve koruma kurulu kararları; (viii) iade talep yazısı; (ix) infaz hâkimliği kararı ve tebliği. Her belge türü her dosyada bulunmayabilir.
Başvuru, 'işlem kimliği → başvuru hakkı → süre → usul aykırılığı → esas aykırılığı → delil → geçici koruma → sonuç' zinciriyle oluşturulmalıdır. Bir işlemin kaldırılmasının istendiği açıkça belirtilmeli, henüz verilmemiş bir hâkim kararının iptali talep edilmemelidir. Başvuru tesliminin kayıt numarası ve tarih/saat belgesi saklanmalıdır.
Kamera, elektronik cihaz ve sağlık kayıtlarına dayanılırken hukuki değerlendirmeye gerçekten gerekli asgari veri seçilmelidir. Her iddia için 'bu belge neyi ispat ediyor?' sorusunun cevabı, karşı tarafın olası yanıtıyla birlikte hazırlanmalıdır.
Başvuru ve süre matrisi
Müdürlük denetim planı, raporu, uyarısı: müdürlüğe itiraz veya infaz hâkimliğine şikâyet; şikâyet için öğrenmeden 15 gün ve işlemden 30 gün. Koruma kurulu kararı: koruma kuruluna itiraz veya infaz hâkimliğine şikâyet. İnfaz hâkimi kararı: ilgili ağır ceza mahkemesine itiraz, 1 Haziran 2024 ve sonrasındaki kararlarda tebliğden iki hafta. 105/A iade talebi: komisyon talebi ve infaz hâkimi kararını ayır. Adli kontrolün kaldırılması/değiştirilmesi: CMK kapsamında tedbire karar vermeye yetkili yargı merciine yönel. TCK m.191 soruşturma işlemi: savcılık kararı ile müdürlük uygulamasının hukuki yollarını ayrı değerlendir. [2][3][5][6]
İlgili yazılar: Denetimli Serbestlikte Uyuşturucu Testi Pozitif Çıkarsa Ne Olur? TCK 191, İhlal Şartları ve Yargıtay Kararları
Sonuç
Denetimli serbestlik müdürlüğünün işlem ve eylemleri hukuk denetimine açıktır; fakat doğru sonuç için yalnız şikâyet dilekçesini vermek yeterli değildir. Başvurunun konusunu, dayanak infaz rejimini, öğrenme ve tebliğ tarihlerini, hukuka aykırı işlem zincirini ve yetkili mercii doğru belirlemek gerekir. Özellikle ihlal, uyarı ve açık ceza infaz kurumuna iade dosyalarında, önceki tüm kararlar ve bildirimin ispatı kritik değerdedir.
Müdürlük işlemlerine karşı 15/30 günlük şikâyet süresi ile infaz hâkimliği kararına karşı iki haftalık itiraz süresi ayrı tutulmalı; başvurunun işlemi kendiliğinden durdurmadığı unutulmamalıdır. Hukuka aykırılık açık ve sonuçlar ağırsa yasal koşullarıyla durdurma/erteleme istemi ayrıca gerekçelendirilmelidir. İhlalin hukuki sonucu, yalnız tutanak başlığından değil, ilgili özel kanun ve olgunun bütününden çıkarılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İnfaz hâkimliğine şikâyet süresi ne kadardır?
Kural olarak işlemi öğrenmeden itibaren 15 gün ve işlemden itibaren 30 gündür. İşlem türü ve özel kanun hükümleri mutlaka ayrıca incelenmelidir.
Müdürlüğe itiraz etmek infaz hâkimliğine şikâyet etmeyi engeller mi?
Hayır. Yönetmelik m. 48 alternatif yolları düzenler; ancak idari itirazın yargısal şikâyet süresini kendiliğinden durduracağı varsayılmamalıdır.
Şikâyet yapılınca imza yükümlülüğü durur mu?
Hayır. İlgili yükümlülük yetkili makamca kaldırılmadıkça veya ertelenmedikçe devam eder.
İnfaz hâkimliği kararına kaç gün içinde itiraz edilir?
1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için tebliğden itibaren iki hafta; önceki kararların geçiş hükümleri farklıdır.
Tek bir imza ihlali dosyanın kapatılmasını gerektirir mi?
Her durumda değil. Denetimli serbestlik türü, kasıt, mazeret, uyarılar, özel hükümler ve ihlallerin zaman ilişkisi incelenir.
Müdürlük hükümlüyü doğrudan cezaevine gönderebilir mi?
105/A kapsamındaki iade sürecinde komisyonun istemi ile infaz hâkiminin iade kararı farklıdır.
Tebligat yapılmadıysa ihlal işlemi geçerli midir?
Bildirim ve öğrenme kayıtları incelenmelidir. Tebliğ eksikliği önemlidir, ancak somut işlemin niteliğine göre sonuç değişir.
Sağlık raporu otomatik mazeret midir?
Hayır. Rapordaki tarih ve sağlık durumunun yükümlülüğe etkisiyle birlikte değerlendirme gerekir.
TCK 191 ihlal raporu otomatik kamu davası açılması anlamına gelir mi?
Hayır. TCK m. 191/4 kapsamındaki ayrı fiiller ve ısrar koşulu, somut soruşturma kayıtlarıyla değerlendirilir.
Şikâyet sözlü yapılabilir mi?
Evet. Yönetmelik m. 48/3 uyarınca tutanağa bağlanmalı ve sureti verilmelidir.
Kaynakça
- 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu, özellikle m. 18. lexpera.com.tr
- Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği, 10.11.2021, RG 31655, özellikle m. 41, 44, 48, 79, 87. Güncel derleme. lexpera.com.tr ; Adalet Bakanlığı bilgi sayfası. cte.adalet.gov.tr
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu, m. 5-6, Adalet Bakanlığı mevzuatı. mevzuat.adalet.gov.tr
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 105/A, Adalet Bakanlığı mevzuatı. mevzuat.adalet.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 109 ve devamı, güncel mevzuat. mevzuat.gov.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 191, güncel mevzuat. mevzuat.gov.tr
- 7499 sayılı Kanun, 12.03.2024, RG 32487, 4675 m. 6 değişikliği ve geçici madde. lexpera.com.tr
- Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m. 44 ve 87, 2021 düzenlemesi. mevzuat.wiki
- Yargıtay'ın denetimli serbestlikte iade tarihi, yeni/eski Yönetmelik farkı ve mahsup sorununu ele alan UYAP'ta yayımlanmış kararın resmi kayıt adresi. mevzuat.adalet.gov.tr (Bu yayın kaydının karar künye üstbilgisi araç üzerinden bütünüyle ayrıştırılamadığından karara E./K. uydurulmamıştır.)
- 7550 sayılı Kanun m. 13 ile 5275 m. 105/A/1'e eklenen asgari ceza infaz kurumunda kalış koşulu; güncel kanun metni. mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay'ın denetimli serbestlik kararının tebliği ve SMS/nakil kayıtlarının araştırılmasına ilişkin UYAP kararı. mevzuat.adalet.gov.tr ; kararda aktarılan Yargıtay 1. Ceza Dairesi 07.03.2025, E. 2024/7158, K. 2025/1783 ve 28.06.2024, E. 2024/4963, K. 2024/4809 (atıflar sonraki karar üzerinden aktarılmıştır).