Çocuğun 18 yaşını doldurması, anne ve babanın bütün destek yükümlülüklerinin sona erdiği anlamına gelmez. İştirak nafakası kural olarak erginlikle biter; ancak eğitimi devam eden ergin çocuk, koşulları varsa anne ve babasından destek isteyebilir. Bu talep, eski iştirak nafakasının kendiliğinden ve aynı dosyada süresiz devam etmesi değildir. Eğitim, ihtiyaç, çocuğun geliri ve ebeveynlerin mali gücü birlikte değerlendirilir. [1 m.328, 364–365; 4–7]
Bu rehber, 13 Ekim 2026 itibarıyla üniversite öğrencisinin dava hakkını, karşılanabilecek giderleri ve nafakanın devamını etkileyen olayları açıklamaktadır. Yaşı büyük her öğrenci için otomatik ödeme veya bütün dosyalarda ortak bir bitiş yaşı varsayılmamalıdır.
İştirak nafakası 18 yaşından sonra neden aynı şekilde sürmez?
Erginlik, temsil ve yeni talep
TMK m.328/1, ana ve babanın bakım borcunun erginliğe kadar devamını düzenler. Maddenin ikinci fıkrası ise eğitimini sürdüren ergin çocuk yönünden, durum ve koşullara göre ebeveynden beklenebilecek ölçüde desteği öngörür. Erginlikte çocuk adına velayete dayanılarak işlem yapılmasıyla çocuğun kendi hakkını kullanması arasındaki ayrım önem kazanır. [1 m.11, 328, 335]
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 03.05.2016 tarihli, E.2014/25580, K.2016/8179 sayılı kararında, iştirak nafakasının erginlikle kendiliğinden sona ereceği ve eğitim devam ediyorsa çocuğun yeni dava açabileceği açıklanmıştır. Somut olayda eski ilama dayanılarak 18 yaş sonrasının da takibe alınması uygun bulunmamıştır. [7]
Bu nedenle eski icra dosyasına yalnız öğrenci belgesi eklenmesi, her durumda yeni dönem için yeterli hukuki dayanak oluşturmaz. Eski hükmün kapsamı, varsa erginlik sonrası desteğe ilişkin ayrıca kurulmuş yükümlülük ve yeni talebin sahibi değerlendirilmelidir. Erginlikten önce doğmuş fakat ödenmemiş taksitler ise yaşın dolmasıyla silinmez; yeni eğitim talebinden ayrı hesaplanır. Eski ilamın icraya konulması bakımından kesinleşmeden icraya konulabilen ilamlar yazısına bakılabilir. [1 m.328; 7]
Davayı anne veya baba kendi adına açabilir mi?
Ergin ve dava ehliyetine sahip çocuk, kendi talebini kendisi ileri sürer veya verdiği vekâletnameyle avukat aracılığıyla takip eder. Çocukla aynı evde yaşamak, anneye veya babaya eski velayet yetkisini devam ettirmez. Vesayet veya başka özel temsil hâlleri varsa bunlar ayrıca incelenir. [1 m.10–13, 335; 2 m.50–52]
Diğer ebeveynin çocuğun barınmasını ve günlük bakımını fiilen karşılaması, miktar değerlendirmesinde önemlidir. Ancak bu katkı ile ergin çocuğun kendi adına isteyeceği nafakanın taraf sıfatı birbirine karıştırılmamalıdır. Kimin hangi hakkı istediği açık kurulursa, ekonomik ihtiyaç doğru usul içinde tartışılabilir.
Eğitim nafakası ile yardım nafakası aynı kavram mı?
TMK m.328/2 eğitimi devam eden ergin çocuğa yönelik özel bakım düzenlemesidir. TMK m.364 ise yardım edilmezse yoksulluğa düşecek belirli hısımlar arasındaki daha genel yükümlülüğü düzenler. Uygulamada ergin öğrencinin talebi sıklıkla “yardım nafakası” adıyla ve iki hüküm birlikte değerlendirilerek ele alınmaktadır. Yardım nafakasının kapsamı ve diğer türlerle ilişkisi nafaka türleri ve şartları yazısında özetlenmiştir. [1; 4–6]
Derya Ateş, 2021 tarihli akademik çalışmasında eğitim nedeniyle uzayan bakım borcunu genel yardım nafakasından ayırır; TMK m.328/2'nin sistematik konumunu ve özel hüküm niteliğini öne çıkarır. Yargıtay kararlarındaki birlikte uygulama yaklaşımıyla bu akademik değerlendirme aynı görüş gibi sunulmamalıdır. Okuyucu açısından sonuç, davanın yalnız adına değil eğitim, ihtiyaç ve mali güç olgularına dayandırılmasıdır. [8, s.180–186]
Bu ayrım özellikle eğitim sona erdiği hâlde başka bir nedenle desteğe ihtiyaç duyulmasında önem taşır. Örneğin sağlık sorunu nedeniyle geçimini sağlayamayan yetişkinin talebi, üniversite kaydından bağımsız olarak TMK m.364–365 çerçevesinde incelenebilir. Buna karşılık öğrenci olmamak, anne ve babadan her durumda süresiz destek istenebileceği anlamına da gelmez. [1]
Üniversite öğrencisinin nafaka talebi hangi koşullarda değerlendirilir?
Eğitim gerçek ve devam eden bir süreç olmalı
Öğrenci belgesi başlangıç için önemli olsa da tek başına bütün soruları cevaplamaz. Bölüm, kayıt yılı, hazırlık dönemi, ders durumu, devam, beklenen mezuniyet ve varsa uzama nedeni açıklanmalıdır. Böylece yalnız kaydın varlığı değil, eğitimin somut olarak sürdürülüp sürdürülmediği anlaşılır. TMK m.328/2'deki eğitimin devamı ve ebeveynden beklenebilir destek ölçütleri birlikte uygulanır. [1]
Eğitimdeki her gecikme kötü niyet sayılamaz. Sağlık sorunu, zorunlu hazırlık veya programın özellikleri açıklanabilir. Buna karşılık uzun süre devam edilmeyen bir kayıt için yalnız öğrenci belgesine dayanılması yeterli olmayabilir. Hangi sürenin makul olduğu, olayın ayrıntıları görülmeden tek bir yıl sayısıyla belirlenemez. [1 m.2, 4, 328]
İhtiyaç ile ebeveynin ödeme gücü birlikte araştırılır
Nafaka talebi, öğrencinin eğitim ve geçim ihtiyacını somutlaştırmalıdır. Barınma, beslenme, eğitim materyali, ulaşım ve sağlık giderleri; burs, ücret veya diğer kaynaklarla birlikte gösterilmelidir. Ebeveynin mali gücü de yalnız tek maaş bordrosuna indirgenmez; düzenli diğer gelirler ve zorunlu yükümlülükler incelenir. [1 m.328, 330, 365]
Anne ve baba arasındaki geçmiş uyuşmazlık, çocuğun ihtiyaç hesabının yerine geçmez. Çocukla görüşülmemesi veya aile ilişkilerinin zayıflaması da tek başına bütün yardım borcunu ortadan kaldıran genel bir sebep değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2015 ve 2019 tarihli kararlarında aile bağlarının zayıflaması ile kanuni yardım yükümlülüğünü ayrı ele almıştır. [4–5]
Anne de nafaka yükümlüsü olabilir mi?
Evet. Kanun bakım ve eğitim sorumluluğunu yalnız babaya yüklemez. Hangi ebeveynden ne kadar katkı bekleneceği, gerçek mali güç ve fiilen sağlanan destek üzerinden değerlendirilir. Bir ebeveynin konut, yemek ve gündelik bakım sağlaması da ekonomik katkıdır; yalnız banka transferi katkı sayılmaz. [1 m.327–328, 330, 365]
Öğrencinin bir ebeveynle yaşaması, diğer ebeveynin otomatik olarak tüm gideri karşılayacağı anlamına gelmez. Aynı şekilde anne ve babanın bütün giderleri zorunlu olarak yarı yarıya paylaşmasını gerektiren genel bir tarife de yoktur. Talep, her iki tarafın fiilî durumunu gösterecek biçimde hazırlanmalıdır.
Açıköğretim, ikinci eğitim ve yüksek lisans nasıl değerlendirilir?
Açıköğretimde okuyan öğrenci nafaka alabilir mi?
Açıköğretim, tek başına talebin reddi sebebi değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.03.2015 tarihli, E.2013/1627, K.2015/1020 sayılı kararında, iki yıllık meslek yüksekokulunu bitirdikten sonra dört yıllık eğitime devam eden gencin durumu incelenmiştir. Öğrencinin düzensiz ve düşük kazancının eğitim ve geçim giderlerini karşılamadığı belirlenmiş; nafaka talebinin tamamen reddi uygun bulunmamıştır. [4]
Kararda azınlıkta kalan görüş, yerel mahkemenin ret gerekçesini yeterli görmüştür. Çoğunluk ise eğitimin devamı ve gelirin yetersizliği üzerinde durmuştur. Bu karar, her açıköğretim kaydının mutlaka nafaka doğurduğunu söylemez. Eğitimle önceki öğrenimin ilişkisi, gerçek ihtiyaç ve çalışma gelirinin düzeyi önemini korur. [4]
İkinci üniversite veya bölüm değişikliği sınırsız destek sağlar mı?
Hayır. Bir önlisansı lisansa tamamlamak, ilk mesleki eğitimi sürdürmek veya sağlık nedeniyle farklı eğitime yönelmek ile ekonomik bağımsızlıktan sonra ilgisiz yeni bir bölüm okumak aynı değildir. Talebin eğitim sürecindeki yeri ve ebeveynden beklenebilirliği açıklanmalıdır. 2015 tarihli Genel Kurul kararındaki özel öğrenim süreci, bütün ikinci diploma taleplerine aynen uygulanamaz. [1 m.328; 4]
Bu tür davalarda kayıt belgesine ek olarak önceki diploma, geçiş koşulları, mevcut derslerin durumu ve yeni eğitimin amacı sunulabilir. Karşı taraf da öğrencinin düzenli ve yeterli gelirini veya eğitimle bağlantının zayıfladığını ileri sürebilir. Değerlendirme, yalnız “ikinci üniversite” etiketine göre yapılmamalıdır. [2 m.190, 194, 318]
Yüksek lisans ve doktora için durum nedir?
Lisansüstü öğrenimde genel ve koşulsuz bir nafaka garantisi yoktur. Eğitimin meslek edinme süreciyle ilişkisi, öğrencinin mevcut yeterliliği, geliri ve ebeveynlerin olanakları değerlendirilir. Ateş'in çalışması, yüksek lisansın kapsamına ilişkin farklı yaklaşımları ve doktora bakımından daha sınırlayıcı görüşleri aktarır. Bu tartışma, her lisansüstü program için aynı sonucu kabul etmeyi engeller. [8, s.189–192]
Burs, staj veya çalışma nafakayı keser mi?
Her gelir aynı etkiye sahip değildir
Kısmi burs, geri ödenecek öğrenim kredisi, düzensiz ek kazanç ve sürekli tam zamanlı ücret aynı ekonomik kaynak değildir. Kaynağın niteliği, miktarı ve sürekliliğiyle hangi giderleri karşıladığı açıklanmalıdır. Öğrencinin gerçek ihtiyacı sürerken yalnız sınırlı gelir elde ettiği için talebin otomatik reddedileceği söylenemez. [1 m.328, 330, 365; 4]
2015 tarihli Genel Kurul kararında öğrencinin düğünlerde müzik yaparak elde ettiği düzensiz kazanç, eğitim ve geçimi için yeterli bulunmamıştır. Buradan “çalışan öğrenci her durumda nafaka alır” sonucu da çıkmaz. Çalışma, ihtiyaç ortadan kalkacak düzeyde ve sürekli ise değerlendirme değişebilir. [4–5]
Mezuniyet sonrası KPSS hazırlığına ilişkin karar ne söylüyor?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.11.2019 tarihli, E.2018/904, K.2019/1181 sayılı kararında, üniversiteyi bitirip KPSS kursuna devam eden ve düzenli geliri bulunmayan yetişkin çocuğun nafakası incelenmiştir. Kurul, dava tarihinde desteğe ihtiyaç duyulduğunu; buna karşılık yargılama sırasında işe başlandıktan sonra ihtiyacın sona erdiğini değerlendirmiştir. Nafakanın, somut olayda işe başlama tarihi olan 23.05.2016'dan itibaren kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. [5]
Bu karar hem desteğin devamını hem sona ermesini gösterir. Mezun olmak her olayda aynı gün bütün ihtiyacı bitirmeyebilir; fakat herhangi bir iş arama faaliyeti de belirsiz süreli nafaka hakkı yaratmaz. Kursun meslekle ilişkisi, hazırlığın gerçekliği, gelir durumu ve sonradan değişen olaylar birlikte değerlendirilmelidir. [1 m.328, 364–365; 5]
Eğitim nafakasında 25 yaş sınırı var mı?
TMK m.328/2, nafakayı herkes için 25 yaşta sona erdiren sabit bir üst yaş koymaz. Eğitimin sürmesi, koşulların niteliği ve ebeveynden beklenebilir destek esas alınır. Sosyal güvenlik, öğrenci sigortası veya burs düzenlemelerinde karşılaşılabilecek yaş sınırları, doğrudan aile hukukundaki nafaka sınırı gibi uygulanamaz. [1]
2019 tarihli Genel Kurul kararında davacı baba, çocuğun 25 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kaldırma istemiştir. Kurul, sonucu yalnız bu yaşa bağlamamış; eğitim ve ihtiyaç ile sonradan işe başlama olayını değerlendirmiştir. Bu nedenle takvim yaşından bağımsız somut inceleme önemlidir. [5]
Bununla birlikte sabit üst yaş bulunmaması, öğrencilik kaydının ömür boyu destek hakkı verdiği anlamına gelmez. Eğitim süreci, makul ilerleme, gerçek ihtiyaç ve mali güç incelenir. Nafaka yükümlüsü ile öğrenci, yaş üzerinden kesin sonuç ileri sürmek yerine bu olguları belgelemelidir. [1 m.2, 4, 328, 365]
Üniversite öğrencisinin giderleri nasıl hesaplanmalı?
Eğitim ve yaşam giderleri birlikte gösterilmeli
Yalnız okul ücretinin bildirilmesi, başka şehirde yaşayan öğrencinin ihtiyacını tam göstermeyebilir. Yurt veya kira payı, yemek, ulaşım, kitap, bilgisayar gibi eğitim araçlarının kullanım süresi ve sağlık giderleri de ele alınabilir. Buna karşılık bütün aile evinin giderini öğrenciye yazmak veya bir defalık eşya bedelini her ay yeniden eklemek gerçekçi sonuç vermez. [1 m.328, 330, 365]
Aşağıdaki tablo bir mahkeme tarifesi veya önerilen nafaka tutarı değildir. Yalnız giderlerin ve kaynakların nasıl ayrılabileceğini gösteren varsayımsal bütçedir. Talep edilecek miktar bu tablodan otomatik çıkmaz; ebeveynlerin olanakları ve fiilî katkıları ayrıca değerlendirilir.
| Aylıklaştırılmış kalem | Varsayımsal tutar | Hesap notu |
|---|---|---|
| Barınma | 8.000 TL | Öğrenciye düşen gerçek pay |
| Beslenme | 5.000 TL | Aynî destek varsa ayrıca gösterilir. |
| Ulaşım ve iletişim | 2.000 TL | Eğitimle ve günlük yaşamla ilişkili gider |
| Kitap, materyal ve diğer zorunlu eğitim gideri | 3.000 TL | Yıllık gider aylığa çevrilir. |
| Sağlık ve diğer zorunlu giderler | 2.000 TL | Belgelendirilen gerçek ihtiyaç |
| Toplam gider | 20.000 TL | Varsayımsal toplam |
| Karşılıksız burs | 3.000 TL | Aynı dönemde kullanılabilir kaynak |
| Diğer katkılar öncesi açık | 17.000 TL | Nafaka hükmü veya zorunlu ebeveyn payı değildir. |
Özel üniversite veya yurt dışı eğitim seçimi
Yüksek okul ücretinin bulunması, bu ücretin tamamının otomatik olarak diğer ebeveyne yükletileceği anlamına gelmez. Öğrencinin eğitim süreci, mevcut imkânlar, burs ve indirimler, daha önce üstlenilmiş yükümlülükler ve ailenin ekonomik koşulları önemlidir. TMK m.328/2'deki beklenebilirlik ölçütü burada da uygulanır. [1]
Yurt dışında eğitim veya yabancı ülkedeki ebeveyne karşı talep varsa uluslararası yetki, uygulanacak hukuk, tebligat ve tahsil ayrıca değerlendirilmelidir. Türkiye içi bir öğrenci bütçesiyle bu sorunların tamamı çözülemez. Konuya ilişkin yurt dışındaki ebeveyne karşı nafaka artırım rehberi, uluslararası boyuttaki ayrımları ele almaktadır. Yurt dışındaki ebeveynden çocuk nafakasının tahsili ise yurt dışında yaşayan anne veya babadan çocuk nafakası tahsili yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Dava nerede ve kime karşı açılır?
Aile mahkemesi ve yerleşim yeri
Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde kanuni görevlendirme çerçevesinde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yardım nafakasında TMK m.365/6 taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesini yetkili kılar. Talebin hukuki niteliği ve varsa yetki itirazı dosyada açık değerlendirilmelidir. [1; 3 m.2, 4] Benzer bir ayrım Nafaka Davası Nerede ve Nasıl Açılır? yazısında ele alınmıştır.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarihli, E.2023/4275, K.2023/10265 sayılı yargı yeri belirleme kararında, eğitim nedeniyle nafaka isteyen ergin çocuğun davasında TMK m.365/6 uygulanmış ve davacı çocuğun yerleşim yerindeki aile mahkemesi yetkili kabul edilmiştir. Kararda aktarılan ilk mahkemenin farklı yetki gerekçesiyle Yargıtay'ın nihai sonucu birbirine karıştırılmamalıdır. [6]
Bir ebeveyne mi, ikisine mi yöneltilmeli?
Talep, yükümlülük ve ihtiyaç değerlendirmesine göre anneye, babaya veya gerekli koşullarda her ikisine yöneltilebilir. Birinden talepte bulunulması, diğerinin gelir ve fiilî katkısının önemsiz olduğu anlamına gelmez. TMK m.365, bazı yükümlülerden istenmesinin hakkaniyete aykırı olduğu durumların ayrıca değerlendirilmesini öngörür. [1]
Kardeş veya diğer hısımlar yönünden ise aynı kuralların aynen uygulanacağı varsayılmamalıdır. Genel yardım nafakasında hısımlık sırası ve kardeşlerin refah içinde bulunması gibi farklı koşullar vardır. Üniversite öğrencisinin anne babaya yönelik talebiyle bütün hısımlara yöneltilebilecek taleplerin kapsamı aynı değildir. [1 m.364–365]
Dilekçe ve belge dosyası nasıl hazırlanır?
Öğrencinin sunacağı kayıtlar
Öğrenci belgesi, transkript veya eğitimin ilerleyişini gösteren kayıtlar, barınma belgesi, eğitim faturaları, burs ve kredi bilgileri, varsa ücret bordrosu ve gerçek aylık bütçe birlikte hazırlanmalıdır. Eski nafaka kararı varsa erginlik öncesi ve sonrası dönem ayrılarak sunulur. Diğer ebeveynin aynî ve nakdî katkıları da açıklanır. [2 m.119, 190, 194, 318]
Talep edilen aylık tutarın ve başlangıcının açık yazılması önemlidir. Dava tarihinden önceki bütün masrafların yeni nafaka davasıyla otomatik olarak geri alınacağı varsayılmamalıdır. Geçmiş belirli giderlere veya ayrı bir sözleşmeye dayalı talepler varsa bunların hukuki sebebi ayrıca kurulmalıdır. Mahkeme, talep ve olayları birlikte değerlendirir. Mevcut bir nafakanın artırılması istenecekse nafaka artırım davası yazısındaki ölçütler de gözetilmelidir. [2 m.26, 31, 119; 4]
Ebeveynin sunabileceği savunma ve belgeler
Ebeveyn, gelirini ve zorunlu giderlerini, diğer kanuni bakım yükümlülüklerini, doğrudan yaptığı eğitim ödemelerini veya çocuğun yeterli düzenli gelirini belgelendirebilir. “Artık yetişkin” demek, eğitim ve ihtiyaç iddiasına tek başına tam cevap değildir. Aynı şekilde çocuk da ebeveynin gerçek ödeme gücünü aşan bir miktarı yalnız öğrenci olduğunu söyleyerek gerekçelendiremez. [1 m.328, 365; 4–5]
Bağımsız nafaka davasında basit yargılama usulü uygulanır. Cevap süresi kural olarak tebliğden itibaren iki haftadır; kanuni koşullarda ve süre içinde istenmek kaydıyla ek süre verilebilir. Her iki taraf delillerini hangi olaya ilişkin olduklarını belirterek sunmalıdır. [2 m.316–319]
Dava sırasında destek ve masraflar
Geçici ödeme veya başka koruma talebi varsa hukuki dayanağı, acil ihtiyaç ve somut koşulları açıklanarak mahkemenin değerlendirmesine sunulmalıdır. Öğrencilik belgesinin varlığı otomatik bir ara ödeme kararı değildir. TMK m.332'deki önlemler ile talebin hukuki niteliği birlikte değerlendirilir. [1; 2 m.389 ve devamı]
Yargılama giderlerini karşılayamayan kişi HMK m.334 ve devamındaki adli yardım koşullarını değerlendirebilir. Dava süresine veya tek bir masraf tutarına ilişkin genel garanti verilemez. Tebligat, mali araştırma ve belge temini süreci etkiler. Kanun yolu imkânı da kararın niteliği, uygulanabilir sınırlar ve tebliğ tarihiyle birlikte incelenmelidir. [2]
Nafaka ne zaman sona erer ve ödeme yapılmazsa ne olur?
Eğitimin tamamlanması, ihtiyacın ortadan kalkması, düzenli yeterli gelir elde edilmesi veya mali koşulların değişmesi mevcut nafakanın yeniden değerlendirilmesini gündeme getirebilir. Hükmün hangi nafaka türünü ve hangi sona erme şartını içerdiği önemlidir. Sadece mezuniyet belgesi veya ilk sigorta girişi üzerinden bütün dosyalar için ortak sonuç kurulamaz. Mali koşullar değiştiğinde izlenecek yol nafakanın azaltılması ve kaldırılması yazısında anlatılmaktadır. [1 m.328, 331, 364–365; 5]
2019 tarihli Genel Kurul kararında, ihtiyacı ortadan kaldırdığı belirlenen işe giriş tarihi esas alınmıştır. Bu sonuç, her geçici stajın veya kısa çalışmanın aynı etkiyi doğuracağı anlamına gelmez. Öğrenci ve ebeveyn, sonradan değişen olguları belgelemeli ve mevcut kararın nasıl etkilendiğini uygun usul içinde değerlendirmelidir. [5]
Ödenmeyen eğitim veya yardım nafakasında kararın niteliğine uygun icra takibi yapılabilir. Tazyik hapsi için ise karar, takip, tebligat, cari taksit ve şikâyet koşulları ayrıca aranır. Yaşın 18'i geçmiş olması, mahkemece kurulmuş nafaka borcunun hiçbir yaptırımı bulunmadığı anlamına gelmez. İcra takibi ve tazyik hapsi yönünden nafaka ödenmezse ne yapılır yazısında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır. [9 m.344–347]
Sonuç
18 yaş sonrası nafakada en önemli ayrım, sona eren iştirak nafakası ile ergin çocuğun eğitim ve ihtiyaç temelindeki kendi talebidir. Öğrencinin eğitimini gerçekten sürdürmesi, giderlerini ve gelirlerini açıklaması; ebeveynin de mali gücünü ve mevcut katkılarını belgeleyebilmesi gerekir. Açıköğretim, mezuniyet, çalışma veya 25 yaş gibi tek bir olgu, dosyanın bütünü görülmeden kesin sonuç vermez.
Sıkça Sorulan Sorular
Üniversiteye gidince eski iştirak nafakası otomatik devam eder mi?
Kural olarak hayır. İştirak nafakası erginlikle sona erer; eğitime devam eden ergin çocuk kendi talebini ileri sürebilir. Mevcut hükmün özel kapsamı ayrıca incelenir. [1 m.328; 7]
Davayı annem benim yerime açabilir mi?
Ergin ve dava ehliyetine sahip kişinin talebi kendi adına ileri sürülür. Anneyle yaşamak eski velayet yetkisini devam ettirmez; avukatla takipte çocuğun vekâletnamesi gerekir. [2 m.50–52]
Anneye karşı da nafaka istenebilir mi?
Evet. Anne ve babanın sorumluluğu mali güçleri ve somut koşulları çerçevesinde değerlendirilir. Yükümlülük yalnız babaya ait değildir. [1 m.327–328, 365]
Nafaka 25 yaşında mutlaka biter mi?
TMK m.328/2 böyle sabit bir üst yaş koymaz. Eğitim, ihtiyaç ve beklenebilir destek ölçütleri uygulanır. [1; 5]
Açıköğretim öğrencisi nafaka alabilir mi?
Koşulları varsa alabilir. Açıköğretim tek başına ret sebebi değildir; eğitim süreci, ihtiyaç ve gelir birlikte değerlendirilir. [4]
Burs almak nafakayı keser mi?
Bursun tutarı ve hangi giderleri karşıladığı önemlidir. Sınırlı bir burs, bütün ihtiyacın sona erdiğini kendiliğinden göstermez. [1 m.328, 330, 365]
Çalışan öğrenci nafaka isteyebilir mi?
Gelirin düzeni ve yeterliliğine göre değerlendirilir. Düzensiz düşük kazanç ile geçimi sağlayan sürekli gelir aynı değildir. [4–5]
KPSS hazırlığı sırasında destek devam edebilir mi?
Somut koşullarda edebilir. 2019 tarihli Genel Kurul kararında hazırlık dönemi ile sonradan ihtiyacı ortadan kaldıran işe giriş ayrı değerlendirilmiştir. [5]
Yüksek lisans yapan herkes nafaka alır mı?
Hayır. Eğitim ile meslek edinme ilişkisi, ihtiyaç ve mali güç değerlendirilir; konuya ilişkin farklı hukuki yaklaşımlar vardır. [1 m.328; 8]
Babamla görüşmüyor olmam nafakayı engeller mi?
Aile bağlarının zayıflaması tek başına kanuni yardım yükümlülüğünü kaldıran genel bir sebep değildir. Talebin bütün koşulları ayrıca incelenir. [4–5]
Dava kendi yaşadığım yerde açılabilir mi?
Yardım nafakasında TMK m.365/6 taraflardan birinin yerleşim yerini yetkili kılar. 06.11.2023 tarihli karar eğitim talebinde çocuğun yerleşim yerindeki mahkemeyi yetkili kabul etmiştir. [6]
Mezun olduğum gün bütün nafaka kesin olarak biter mi?
Hükmün niteliği ve somut koşullar incelenmelidir. Eğitim sonrası mesleğe geçiş, ihtiyaç ve gelir durumu sonucu etkileyebilir; 2019 kararında işe giriş tarihi belirleyici olmuştur. [5]
Eski nafaka borçları 18 yaşla silinir mi?
Hayır. Erginlikten önce doğmuş borçların tahsili ile sonraki dönem için yeni talep ayrı konulardır. [7]
Kaynakça
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, özellikle m.2, 4, 10–13, 327–332, 335, 364–365. Resmî metin.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, özellikle m.26, 31, 50–52, 119, 190, 194, 316–319, 334 ve devamı, 341, 345, 361–362, 389 ve devamı. Resmî metin.
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun, m.2 ve 4. Resmî metin.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.03.2015, E.2013/1627, K.2015/1020; açıköğretim, önlisanstan lisansa devam, düzensiz gelir ve çoğunluk değerlendirmesi. UYAP tam metin.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.11.2019, E.2018/904, K.2019/1181; KPSS hazırlığı, yardım ihtiyacı ve sonradan işe başlama tarihi. UYAP tam metin.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 06.11.2023, E.2023/4275, K.2023/10265; eğitim amacıyla nafaka talebinde yargı yeri belirlenmesi. UYAP tam metin.
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 03.05.2016, E.2014/25580, K.2016/8179; iştirak nafakasının erginlik sonrası icrası ve yeni dava ayrımı. UYAP tam metin.
- Derya Ateş, “İsviçre Hukukundaki Gelişmeler Işığında Ana Babanın Ergin Çocuğun Bakım ve Eğitim Giderlerini Karşılama Yükümlülüğü”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2021, sayı 47, s.179–214; özellikle s.180–186 ve 189–192. Akademik yayın.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, özellikle m.344–347. Resmî metin.