Trafik Kazası Tazminat Rehberi: Maddi ve Manevi Tazminat, Sigorta ve Dava Süreci (2026)

Trafik kazası dosyası, yalnızca kazaya hangi sürücünün kusuruyla sebebiyet verildiğinin belirlenmesinden ibaret değildir. Aynı olay; sürücünün haksız fiil sorumluluğunu, işletenin tehlike sorumluluğunu, araç malikinin ve teşebbüs sahibinin sorumluluğunu, zorunlu trafik sigortasının teminatını, kasko ve ihtiyari mali mesuliyet poliçelerini, araç hasarı ve değer kaybını, bedensel zararları, destekten yoksun kalma tazminatını, manevi tazminatı, ceza soruşturmasını, Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunu ve zamanaşımını birlikte gündeme getirebilir.

Bu nedenle doğru soru yalnızca “Kazada kim kusurlu?” değildir. Dosyada ayrıca şu soruların tamamı cevaplandırılmalıdır: Hukuken işleten kimdir? Hangi zarar kalemleri doğmuştur? Hangi poliçe hangi zararı karşılar? Kaza tarihindeki teminat limiti nedir? Maluliyet raporu doğru yönetmeliğe göre mi düzenlenmiştir? Sigorta şirketinin yaptığı ödeme gerçek zararı karşılıyor mu? Başvuru, tahkim ve dava süreleri dolmuş mudur?

Bu rehber; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, zorunlu trafik sigortası genel şartları, 2026 yılı SEDDK düzenlemeleri ile güncel Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi yaklaşımı birlikte değerlendirilerek hazırlanmıştır.

2026 Yılında Trafik Sigortasında Öne Çıkan Güncel Değişiklikler

2026 yılı, trafik sigortası bakımından hem teminat tutarlarının hem de hasar uygulamasının güncellendiği bir dönemdir. Teminat limitleri kaza tarihindeki yürürlük durumuna göre; Genel Şart değişiklikleri ise yürürlük tarihi, kaza tarihi ve poliçe dönemi birlikte değerlendirilerek uygulanmalıdır. Bu nedenle eski tarihli bir kaza ile 2026 yılında meydana gelen bir kaza aynı kurallara tabiymiş gibi ele alınmamalıdır.

2026 Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Tutarları

SEDDK'nın 29 Aralık 2025 tarihli duyurusuna göre 2026 yılında:

Bu tutarlar 01.01.2026-31.12.2026 dönemi için SEDDK'nın yayımladığı zorunlu trafik sigortası limitleridir. Sigortacının sorumluluğu poliçenin üzerinde eski bir tutar yazıyor olsa dahi, somut olayda uygulanacak mevzuat ve kaza tarihindeki geçerli limit dikkate alınarak incelenmelidir. Limitin yüksek olması, sigortacının zararın tamamından otomatik olarak sorumlu olduğu anlamına gelmez; gerçek zarar, kusur oranı, teminat kapsamı, hak sahiplerinin sayısı ve varsa indirim sebepleri ayrıca değerlendirilir.

12 Haziran 2026 Tarihli Genel Şart Değişiklikleri

SEDDK'nın 12 Haziran 2026 tarihli açıklamasında dört önemli yenilik duyurulmuştur:

• Araç değer kaybının, hak sahibinden ayrıca yeni bir başvuru istenmeksizin maddi hasar dosyasıyla birlikte hesaplanması ve ödenmesi öngörülmüştür.
• Onarımda orijinal parça kullanılması esas kabul edilmiş; belirli hâllerde hak sahibinin yazılı rızası ve teknik standartların sağlanması şartıyla eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçaya imkân tanınmıştır.
• Sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatlarının sakatlanma teminatından; geçici ve sürekli bakıcı giderlerinin ise tedavi gideri teminatından karşılanacağı açıklığa kavuşturulmuştur.
• Hasar başvurusunda hak sahibinin e-Devlet sistemine kayıtlı cep telefonu numarasının bildirilmesi zorunlu hâle getirilmiştir.

Bu düzenlemeler, “değer kaybı için mutlaka ayrı bir başvuru yapılması gerekir” veya “geçici iş göremezlik her durumda trafik sigortası dışındadır” şeklindeki eski ve kategorik internet bilgilerinin güncelliğini yitirdiğini göstermektedir.

Hasar Dosyaları ve Kusur Oranları e-Devlet Üzerinden Görülebiliyor

SEDDK'nın 5 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre e-Devlet'teki Özel Sigortalarım hizmetinin kapsamı genişletilmiştir. Vatandaşların hasar dosyasına ilişkin eksper raporlarına, kaza tespit tutanaklarına, kusur oranlarına ve güncel/geçmiş poliçe bilgilerine erişebilmesi sağlanmıştır. Bu erişim, sigorta şirketinin değerlendirmesinin ve hasar dosyasının daha erken denetlenmesine yardımcı olabilir; ancak e-Devlet'te görünen kusur oranı da mahkeme veya hakem bakımından değiştirilemez kesin hüküm niteliğinde değildir.

Trafik Kazası Dosyasında Önce Hangi Hukuki Ayrımlar Yapılmalıdır?

Trafik kazası uyuşmazlıklarında ilk hata, bütün talepleri tek bir “trafik tazminatı” başlığı altında değerlendirmektir. Oysa dosya en az dört ayrı eksende incelenmelidir.

Sorumluluk ile Sigorta Teminatı Aynı Şey Değildir

Bir kişi zarardan hukuken sorumlu olduğu hâlde zarar, zorunlu trafik sigortasının standart teminatına girmeyebilir. Örneğin araçtan mahrumiyet veya ticari kazanç kaybı sürücü ve işleten yönünden talep edilebilirken, zorunlu trafik sigortası genel şartlarında dolaylı zarar olarak teminat dışında değerlendirilebilir. Buna karşılık sigortacının sigortalısına rücu edebileceği bir durum bulunması, zarar gören üçüncü kişinin sigortacıya doğrudan başvuru hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Maddi Hasar, Bedensel Zarar ve Ölüm Zararları Ayrı Hesaplanır

Araç hasarı ve değer kaybı teknik otomotiv incelemesi; bedensel zarar tıbbi maluliyet ve aktüerya incelemesi; ölüm zararı ise destek ilişkisi ve aktüeryal hesap gerektirir. Aynı bilirkişinin bütün bu alanları değerlendirmesi çoğu zaman sağlıklı değildir.

Kusur ile Müterafik Kusur Birbirinden Farklıdır

Kazanın meydana gelmesindeki trafik kusuru ile zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına katkısı aynı kavram değildir. Örneğin yolcu kazanın oluşumunda kusursuz olsa bile, emniyet kemeri takmaması ile yaralanmanın ağırlaşması arasında illiyet kurulabilirse TBK m.52 kapsamında tazminattan indirim gündeme gelebilir.

Dava Hakkı ile Sigorta Başvuru Usulü Birbirinden Ayrılmalıdır

Sürücü ve işletene yöneltilecek haksız fiil talebi ile sigorta şirketine yöneltilecek poliçe teminatı talebinin temerrüt tarihi, ön başvuru şartı, görevli mahkeme ve faiz rejimi aynı olmayabilir. Bu nedenle taraflar ve talepler dava açılmadan önce ayrı ayrı sınıflandırılmalıdır.

Talep, Sorumlu ve Sigorta Teminatı Haritası

Trafik kazası dosyasında profesyonel incelemenin en pratik yöntemi, her zarar kalemini ayrı satırda ele almaktır. Aşağıdaki tablo genel bir yol haritasıdır; somut poliçe ve olay özellikleri mutlaka ayrıca incelenmelidir.

Bu ayrım iki nedenle önemlidir. Birincisi, aynı zarar için yanlış kişiye başvurulmasını önler. İkincisi, sigorta teminatı dışında kalan bir kalemin hukuken sorumludan talep edilebileceği ihtimalinin gözden kaçmasını engeller.

Trafik Kazalarında Uygulanan Başlıca Hukuki Düzenlemeler

Karayolları Trafik Kanunu

2918 sayılı Kanun'un özellikle şu hükümleri belirleyicidir:

• KTK m.85: İşletenin ve teşebbüs sahibinin sorumluluğu,
• KTK m.86: İşletenin sorumluluktan kurtulma veya sorumluluğun azaltılması koşulları,
• KTK m.88: Birden fazla sorumlunun müteselsil sorumluluğu,
• KTK m.90: Maddi ve bedensel zararların kapsamı ve hesap esasları,
• KTK m.91-92: Zorunlu mali sorumluluk sigortası ve teminat dışı hâller,
• KTK m.97: Sigortacıya dava veya tahkim öncesi yazılı başvuru,
• KTK m.99: Gerekli belgeler iletildikten sonra sigortacının ödeme süresi,
• KTK m.109: Zamanaşımı,
• KTK m.110: Görev ve yetki,
• KTK m.111: Sorumluluğu kaldıran/daraltan anlaşmalar ile yetersiz veya fahiş uzlaşmalar.

Türk Borçlar Kanunu

6098 sayılı Kanun bakımından haksız fiil sorumluluğu, zararın ve kusurun ispatı, tazminatın belirlenmesi ve indirilmesi, ölüm ve bedensel zarar kalemleri, manevi tazminat, müteselsil sorumluluk, zamanaşımı ve ceza kararının hukuk hâkimine etkisi önem taşır. Özellikle TBK m.49-56, m.61-62, m.72 ve m.74 uygulamada sıkça gündeme gelir.

Sigortacılık ve Ticaret Mevzuatı

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun Sigorta Tahkim Komisyonuna ilişkin 30. maddesi; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta sözleşmelerine ilişkin hükümleri; zorunlu trafik, kasko ve ihtiyari mali mesuliyet genel şartları somut poliçeyle birlikte incelenmelidir.

Trafik Kazasında Kimler Sorumlu Tutulabilir?

Kusurlu Sürücü

Sürücü; hız, takip mesafesi, şerit, kavşak, geçiş önceliği, ışık, manevra, görüş, dikkat ve özen, alkollü veya uyuşturucu etkisinde araç kullanma gibi kurallara aykırı davranışıyla kazaya sebebiyet vermişse haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu olabilir. Sürücünün idari trafik cezası almamış olması, özel hukuk bakımından kusursuz olduğu anlamına gelmez.

İşleten ve Tehlike Sorumluluğu

Motorlu aracın işletilmesi bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olursa, KTK m.85 çerçevesinde işletenin sorumluluğu gündeme gelir. Bu sorumluluk, motorlu aracın yarattığı özel tehlikeye dayanır ve klasik kusur sorumluluğundan daha ağırdır.

İşleten Kimdir?

Trafik sicilinde malik görünen kişi işleten sayılmasına ilişkin güçlü bir karine oluşturur; ancak her zaman nihai sorumlu değildir. Aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işleten, araç üzerinde fiilî ve ekonomik hâkimiyeti bulunan uzun süreli kiracı, finansal kiracı veya başka bir kişi somut olayda işleten kabul edilebilir.

Kısa süreli günlük kiralamada kiralayan şirketin işleten sıfatı çoğu olayda devam ederken, uzun süreli ve hâkimiyetin tamamen devredildiği ilişkilerde farklı sonuca ulaşılabilir. Sözleşmenin adı değil, fiilî kullanım ve ekonomik yararlanma belirleyicidir.

İşleten Sorumluluktan Nasıl Kurtulabilir?

İşletenin kurtuluş kanıtı sıkı koşullara bağlıdır. Kazanın mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru veya üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını; kendisinin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru ile araçtaki bir bozukluğun kazaya etkisinin bulunmadığını ispatlaması gerekir. Bu unsurlardan biri eksikse tam kurtuluş sağlanamayabilir; yalnız tazminattan indirim gündeme gelebilir.

İşletilme Hâlinde Olmayan Araç

Motorlu araç işletilme hâlinde değilse KTK'daki ağırlaştırılmış tehlike sorumluluğu aynı biçimde uygulanmayabilir. Zarar görenin, kazanın işletenin veya sorumlu olduğu kişinin kusurundan yahut araçtaki bozukluktan kaynaklandığını ispatlaması gerekebilir. Bununla birlikte aracın park edilmiş olması tek başına “işletilme hâlinde değildir” sonucunu doğurmaz; aracın trafik ve işletme fonksiyonuyla bağlantısı somut olayda değerlendirilir.

Teşebbüs Sahibi ve İşveren

Araç bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında işletiliyorsa teşebbüs sahibi, işletenle birlikte sorumlu tutulabilir. Sürücü işini görürken kazaya neden olmuşsa işverenin TBK kapsamındaki adam çalıştıranın sorumluluğu da ayrıca gündeme gelebilir.

Birden Fazla Araç ve Müteselsil Sorumluluk

Zincirleme kazada veya birden fazla aracın aynı zarara katkı sunduğu olayda zarar gören, şartları varsa sorumlulara birlikte başvurabilir. Sorumluların kendi aralarındaki kusur ve paylaştırma ilişkisi, zarar görenin dış ilişkideki talebinden ayrıdır. Tahsil edilen toplam tutar gerçek zararı aşamaz.

Yolun Yapım ve Bakımından Sorumlu İdare

Çukur, çökmüş yol, eksik işaretleme, çalışmayan sinyalizasyon, koruyucu bariyer eksikliği, yol çalışmasının gerektiği gibi işaretlenmemesi veya benzeri hizmet kusurları kazaya katkı sunmuşsa ilgili belediye, Karayolları Genel Müdürlüğü veya başka kamu idaresinin sorumluluğu doğabilir. Kamu hizmetinin kusurlu yürütülmesine dayanan taleplerde idari başvuru, süre ve görevli yargı kolu ayrıca incelenmelidir; adli yargıdaki trafik tazminatı davasıyla aynı usul izlenmez.

Araç Üreticisi, Servis veya Onarım Kuruluşu

Fren, direksiyon, lastik, yazılım, batarya, sürüş destek sistemi veya başka bir teknik kusur kazaya neden olmuşsa üretici, ithalatçı, satıcı veya bakım-onarım kuruluşunun ürün ve sözleşme sorumluluğu gündeme gelebilir. Bu ihtimal özellikle yeni araçlarda, bakım sonrası kazalarda ve elektronik kayıtların teknik arızayı gösterdiği olaylarda araştırılmalıdır.

Sigorta Şirketleri

Zorunlu trafik sigortacısı, işletenin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu kaza tarihindeki limit ve teminat kapsamında üstlenir. Kasko sigortacısı sigortalının kendi aracındaki poliçe kapsamındaki zarardan; ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ise zorunlu trafik sigortası limitini aşan sorumluluktan poliçe hükümleri içinde sorumlu olabilir.

Güvence Hesabı

Zorunlu sigortanın bulunmadığı, sigortacının tespit edilemediği, aracın tespit edilemediği veya mevzuatta sayılan diğer hâllerde Güvence Hesabı belirli zararlar yönünden devreye girebilir. Kapsam olayın sebebine göre değişir ve özellikle faili meçhul araç iddiasının somut delillerle ispatlanması gerekir.

Kusur Oranı Nasıl Belirlenir ve Kusura Nasıl İtiraz Edilir?

Kaza Tespit Tutanağı Kesin Delil Değildir

Maddi hasarlı kaza tespit tutanağı, kolluk tutanağı, SBM kusur değerlendirmesi veya idari trafik cezası önemli delillerdir; ancak mahkeme ya da sigorta hakemi bakımından her durumda bağlayıcı değildir. Tutanaktaki kroki, yol yönü, şerit sayısı, çarpışma noktası veya beyan hatalıysa teknik itiraz kurulabilir.

Kusur İncelemesinde Kullanılan Başlıca Deliller

• olay yeri fotoğraf ve videoları,
• KGYS/MOBESE, işyeri ve site kamera kayıtları,
• araç içi kamera görüntüleri,
• araçların hasar yönü ve deformasyon uyumu,
• fren, sürüklenme ve savrulma izleri,
• yol geometrisi, eğim, görüş ve hava koşulları,
• trafik işaretleri ve sinyalizasyon,
• hız, takograf, GPS ve filo takip verileri,
• telefon ve haberleşme kayıtlarının hukuka uygun şekilde temini,
• araç olay veri kaydedicisi ve elektronik kontrol ünitesi verileri,
• tanık anlatımları,
• ceza soruşturması ve keşif bulguları,
• uzman trafik bilirkişisi veya Adli Tıp raporu.

Kamera Kayıtları İçin Gecikmeden Koruma Talebi Yapılmalıdır

Özel işyeri ve site kayıtları, araç içi kamera kayıtları ve bazı kamu kamera görüntüleri kısa sürelerde silinebilir. Kazadan sonra yalnız “kamera vardır” demek yeterli değildir; hangi kamera, hangi saat aralığı ve hangi yöne ilişkin kayıt istendiği belirlenmeli, mümkünse yazılı muhafaza talebi yapılmalıdır.

Ceza Dosyası Hukuk Davasını Nasıl Etkiler?

TBK m.74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleriyle ve ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bütünüyle bağlı değildir. Bununla birlikte kesinleşmiş ceza kararındaki maddi olay tespitleri ve fiilin işlendiğine ilişkin bulgular hukuk yargılamasında güçlü delil niteliği taşıyabilir. Ceza dosyasındaki raporlar, hukuk dosyasında kusur ve illiyet yönünden ayrıca denetlenmelidir.

Kusur Raporuna Etkili İtiraz Nasıl Kurulur?

“Kusur raporunu kabul etmiyoruz” şeklindeki soyut itiraz yeterli değildir. Etkili itirazda:

1. raporun hangi maddi olguyu yanlış kabul ettiği,
2. hangi trafik kuralını yanlış uyguladığı,
3. hangi delili incelemediği,
4. çarpışma mekaniğiyle hangi sonucun çeliştiği,
5. alternatif oluş biçiminin teknik dayanakları

açıkça gösterilmelidir.

Zarar Görenin Davranışı Tazminatı Azaltabilir mi?

Müterafik Kusur

Zarar gören, zararın doğmasına veya artmasına katkıda bulunmuşsa TBK m.52 uyarınca tazminattan indirim yapılabilir. Müterafik kusur, kazanın trafik kuralları bakımından meydana gelmesindeki kusurdan farklıdır.

Emniyet Kemeri Takılmaması

Emniyet kemeri takılmadığının ve bu durumun somut yaralanmanın doğmasına veya ağırlaşmasına etkisinin ispatlanması gerekir. Tutanakta kemer kullanımının belirsiz olması veya yaralanma ile kemer arasında tıbbi illiyet kurulamaması hâlinde otomatik indirim yapılamaz.

Kask Takılmaması

Motosiklet sürücüsü veya yolcusunun kask takmaması ile baş-boyun yaralanmasının artması arasında illiyet varsa Yargıtay uygulamasında müterafik kusur indirimi yapılabilmektedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 25.06.2025 tarihli E.2024/3475, K.2025/9966 sayılı kararında, kafa bölgesi yaralanması ile kask takılmaması arasındaki bağlantı nedeniyle %20 indirimin gerektiği kabul edilmiştir. Bu oran her olayda kendiliğinden uygulanacak sabit bir tarife değildir; yaralanma yeri ve illiyet araştırılmalıdır.

Hatır Taşıması

Bir kişinin karşılıksız ve yalnız hatır amacıyla taşınması, hakkaniyet indirimi tartışmasını doğurabilir. Ancak aile içi olağan taşıma, ortak bir iş veya menfaat için yolculuk, görev nedeniyle taşıma ve ücretli taşıma her zaman hatır taşıması sayılmaz. Hatır taşıması ile müterafik kusur ayrı indirim sebepleridir ve gerekçeleri ayrı kurulmalıdır.

Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında Talep Edilebilecek Zararlar

Araç Onarım Bedeli

Zarar gören, aracının kazadan önceki hâline uygun biçimde onarılması için gerekli ve makul parça, işçilik, boya, kalibrasyon ve diğer giderleri isteyebilir. Hesapta aracın marka-modeli, üretim yılı, hasar bölgesi, onarım yöntemi, parça niteliği ve piyasa koşulları dikkate alınır.

Orijinal, Eşdeğer ve Yeniden Kullanılabilir Parça

12 Haziran 2026 değişikliğiyle orijinal parça esasının güçlendirildiği; hak sahibinin yazılı rızası ve belirlenen standartlar altında eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçaya imkân tanındığı açıklanmıştır. Sigorta eksper raporunda hangi parçanın neden seçildiği, parçanın araç güvenliğine ve garantiye etkisi, sensör/ADAS kalibrasyonu ve onarım sonrası teknik uygunluk denetlenmelidir.

Onarım Bedelinde KDV

Yargıtay'ın güncel kararlarında, onarım, parça ve işçilik KDV'ye tabi olduğundan KDV'nin gerçek zararın bir unsuru olduğu kabul edilmektedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.02.2025 tarihli E.2023/4222, K.2025/2549 sayılı kararında bu yaklaşım açıkça benimsenmiştir. Somut olayda araç sahibinin vergi statüsü, fiilî onarım ve indirim hakkı gibi unsurlar ayrıca tartışılabilse de yalnız fatura sunulmadığı gerekçesiyle KDV'nin kategorik biçimde dışlanması doğru değildir.

İskonto ve Ekspertiz İndirimi

Sigortacının servis veya parça tedarikçisiyle yaptığı özel iskonto, zarar görenin gerçek zararını otomatik olarak azaltmaz. Bilirkişi, piyasa koşullarına göre gerekli onarım bedelini belirlemeli; soyut ve kaynağı gösterilmeyen yüksek iskonto oranları denetlenmelidir.

Tam Hasar, Ağır Hasar ve Pert Hesabı

Onarım ekonomik değilse veya araç teknik olarak güvenli biçimde onarılamıyorsa tam hasar değerlendirmesi yapılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 05.10.2022 tarihli E.2021/15519, K.2022/11594 sayılı kararında, onarım bedelinin araç değerini aşması veya aracın onarım kabul etmemesi hâlinde zararın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri ile sovtaj değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Pert Dosyasında Kontrol Edilmesi Gerekenler

• Kaza tarihindeki emsal araç rayici doğru mu?
• Aynı model, paket, motor, kilometre ve donanım karşılaştırıldı mı?
• Önceki hasarlar ve kullanım durumu somutlaştırıldı mı?
• Sovtaj teklifleri gerçek, erişilebilir ve karşılaştırılabilir mi?
• Araç sahibine sovtajı bırakma veya devretme seçenekleri açıklandı mı?
• Araç üzerindeki kredi, rehin ve vergi durumu hesaba katıldı mı?

Araç Değer Kaybı

Araç onarılsa bile ikinci el piyasasında kaza öncesine göre daha düşük bedelle satılabilecekse değer kaybı doğabilir. Yargıtay'ın yerleşik ölçütü, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile usulüne uygun onarım sonrasındaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farktır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli E.2023/6051, K.2023/9990; 06.11.2024 tarihli E.2024/10459, K.2024/10521; 16.04.2025 tarihli E.2025/2945, K.2025/6015 sayılı kararlarında piyasa farkına dayalı, gerekçeli ve denetlenebilir hesap yaklaşımı öne çıkmaktadır.

Değer Kaybında Hangi Unsurlar İncelenir?

• marka, model ve üretim yılı,
• kaza tarihindeki kilometre,
• hasarın yeri ve niteliği,
• değişen, onarılan ve boyanan parçalar,
• taşıyıcı aksam veya şasi etkisi,
• önceki hasarların aynı bölgeye etkisi,
• aracın ticari veya hususi kullanımı,
• kaza öncesi ve sonrası emsal ilan/gerçek satış verileri.

Aracın eski, yüksek kilometreli veya daha önce hasarlı olması değer kaybını otomatik olarak sıfırlamaz. Önceki hasarın yeni kazanın piyasa etkisini gerçekten ortadan kaldırıp kaldırmadığı teknik ve piyasa verileriyle açıklanmalıdır.

2026'da Ayrı Değer Kaybı Başvurusu

12 Haziran 2026 düzenlemesi, değer kaybının maddi hasarla birlikte hesaplanmasını öngörmektedir. Bununla birlikte sigorta şirketinin hesap yapmaması, hiç ödeme yapmaması veya eksik ödeme yapması hâlinde, uyuşmazlığın somutlaştırılması için yazılı talep ve delillerle başvuru yapılması; ardından tahkim veya dava yolunun değerlendirilmesi gerekebilir.

Araçtan Mahrum Kalma ve İkame Araç Bedeli

Araç, makul onarım süresince kullanılamamışsa araç sahibinin fiilen araç kiralamamış olması zararın doğmasını her zaman engellemez. Zarar; aracın niteliği, kullanım amacı ve makul onarım süresi üzerinden hesaplanabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 23.06.2025 tarihli E.2024/7796, K.2025/9820 sayılı kararında, emsal kira bedelinden yakıt gibi kullanıma bağlı zorunlu giderlerin düşülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Araç tam hasarlıysa süre, tamir süresi değil, benzer bir aracın makul koşullarda edinilebilmesi için gereken süredir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.05.2024 tarihli E.2023/10850, K.2024/5249 sayılı kararında keyfî ve uzun süre yerine somut “ikame araç edinme süresi”nin belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Zorunlu trafik sigortasında araçtan mahrumiyet ve kazanç kaybı çoğunlukla genel şartlardaki dolaylı zarar istisnası nedeniyle teminat dışı tartışılır. Bu nedenle talep sürücü ve işletene, varsa kapsam sunan kasko veya ihtiyari mali mesuliyet poliçesine yöneltilebilir.

Ticari Kazanç Kaybı

Taksi, servis, kamyon, otobüs, iş makinesi veya şirket filosuna ait araçlarda aracın çalışamaması gelir kaybı doğurabilir. Talebin yalnız günlük tahmini ciroya dayanması yeterli değildir. Vergi kayıtları, sefer çizelgeleri, takograf, POS, fatura, taşıma sözleşmesi, kira veya ikame araç gideri, değişken masraflar ve makul onarım süresi birlikte incelenmelidir.

Çekici, Otopark, Muhafaza ve Ekspertiz Giderleri

Kazayla doğrudan bağlantılı, gerekli ve makul çekici, otopark, muhafaza ve zarar tespit giderleri somut belge ve illiyet bağıyla talep edilebilir. Gereksiz bekleme veya olağanın üzerindeki depolama süresi zarar azaltma yükümlülüğü kapsamında tartışılabilir.

Araçtaki Eşya ve Yük Zararı

Araçta bulunan kişisel eşya veya ticari yükün zararı, trafik sigortasının standart teminatı bakımından özel istisnalara tabi olabilir. Taşıma sözleşmesi, emtia sigortası, kasko klozları ve sorumlu sürücü/işleten yönünden ayrı değerlendirme yapılmalıdır.

Yaralanmalı Trafik Kazalarında Maddi Tazminat

Bedensel zarar dosyasında yalnız hastane faturalarına bakılması ağır hak kaybına yol açabilir. TBK m.54 kapsamında tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ve ekonomik geleceğin sarsılması zararları gündeme gelir.

Tedavi Giderleri

Trafik kazasına bağlı acil müdahale, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez, ortez, rehabilitasyon, ulaşım, refakat ve gelecekte yapılması öngörülen tedaviler ayrı ayrı incelenir. KTK m.98 ve sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında SGK'nın karşıladığı giderlerle SGK kapsamı dışında kalan zorunlu giderlerin ayrımı yapılmalıdır.

Özel hastane farkı veya özel tedavi gideri, yalnız özel kurum tercih edildiği için otomatik olarak reddedilemez; tedavinin zorunluluğu, makullüğü ve kamu sistemi tarafından karşılanıp karşılanmadığı araştırılır.

Geçici İş Göremezlik

Kişinin iyileşme süresince çalışamaması veya gelir elde etme kapasitesinin geçici azalmasıdır. 2026 genel şart değişikliğinde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlanma teminatından karşılanacağı açıklanmıştır.

Geçici iş göremezlik hesabında:

• tıbbi iyileşme süresi,
• fiilî çalışma ve gelir durumu,
• SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri,
• kişinin serbest çalışan, ücretli, esnaf, ev hizmeti gören veya öğrenci olması,
• kazadan önceki düzenli ve belgelenebilir kazanç

dikkate alınır.

Sürekli İş Göremezlik ve Çalışma Gücü Kaybı

Kalıcı anatomik kayıp ile kazanç kaybı aynı şey değildir. Tıbbi oran, tazminat hesabının önemli girdisidir; ancak kişinin mesleği, yaşı, işi yapma biçimi ve ekonomik geleceği de incelenmelidir. Aynı tıbbi sekel bir masa başı çalışan ile profesyonel sporcu veya el emeğiyle çalışan kişi üzerinde farklı ekonomik sonuç doğurabilir.

Maluliyet Raporu Hangi Mevzuata Göre Alınır?

Yargıtay'ın güncel yaklaşımında raporun kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre, yetkili sağlık kuruluşu ve uygun uzman heyeti tarafından düzenlenmesi gerekir.

Bu dönemlendirme, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 23.12.2024 tarihli E.2022/16986, K.2024/13534 sayılı kararında özetlenmiştir. Mevzuat değişiklikleri ve kişinin yaşı nedeniyle somut raporun hukuki uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.

Raporun Hükme Elverişli Olması İçin

• bütün tedavi evrakı incelenmeli,
• kişi gerektiğinde bizzat muayene edilmeli,
• sekelin trafik kazasıyla illiyet bağı açıklanmalı,
• doğru yönetmelik uygulanmalı,
• ilgili branş uzmanları heyette bulunmalı,
• geçici iş göremezlik süresi ve bakıcı ihtiyacı gerekçelendirilmelidir,
• dosyadaki diğer raporlarla çelişki varsa giderilmelidir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 30.05.2024 tarihli E.2024/4562, K.2024/5498 ve 30.10.2025 tarihli E.2024/8264, K.2025/14874 sayılı kararları, yalnız oran bildiren fakat tedavi sürecini ve illiyet bağını açıklamayan raporların yeterli olmadığını göstermektedir.

Bakıcı Gideri

Kişi iyileşme döneminde veya sürekli olarak başkasının bakımına ihtiyaç duyuyorsa, fiilen ücretli bakıcı tutulmamış olsa dahi aile bireyinin sağladığı bakımın ekonomik değeri talep konusu olabilir. Bakıcı ihtiyacının süresi ve niteliği tıbbi raporda açıklanmalıdır. 2026 düzenlemesinde geçici ve sürekli bakıcı gideri tedavi gideri teminatı altında konumlandırılmıştır.

Ekonomik Geleceğin Sarsılması

Kişi mevcut gelirini sürdürse bile meslekte ilerleme, iş bulma, iş değiştirme veya rekabet etme kapasitesi kalıcı biçimde azalmış olabilir. Özellikle yüz ve görünüm sekelleri, el-kol fonksiyon kaybı, duyu kaybı veya mesleğe özgü becerilerin etkilenmesi hâlinde ekonomik gelecek zararı ayrıca tartışılabilir.

Ev İşleri Görenler, Öğrenciler, Çocuklar ve Emekliler

Geliri bordroyla ispatlanamayan kişi için “zarar yoktur” denilemez. Ev işleri gören kişinin ev içi hizmet kapasitesi; öğrencinin gelecekteki muhtemel mesleki yaşamı; emeklinin aktif çalışması ve günlük yaşam faaliyetlerindeki kayıp somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Hesabın varsayıma dayalı kısmı, objektif veriler ve hayatın olağan akışıyla gerekçelendirilmelidir.

Aktüeryal Hesap Nasıl Yapılır?

Sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma hesabında yaş, gelir, kusur, maluliyet oranı, çalışma dönemi, pasif dönem, bakiye ömür, sosyal güvenlik ödemeleri ve önceki ödemeler dikkate alınır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin son dönem ağırlıklı yaklaşımı, ülkeye özgü güncel veriler içeren TRH 2010 Yaşam Tablosu ile progresif rant yönteminin kullanılması ve genel şartlardan kaynaklanan %1,8 teknik faiz uygulamasının yapılmaması yönündedir. E.2023/10290, K.2023/12665; E.2024/21, K.2024/847 ve E.2022/6073, K.2023/12464 sayılı kararlar bu yaklaşımı yansıtmaktadır. Bununla birlikte hesap yöntemi; kaza tarihi, uygulanacak kanun, usulî kazanılmış hak ve karar tarihindeki içtihat dikkate alınarak somut dosyada yeniden kontrol edilmelidir.

Ölümlü Trafik Kazalarında Tazminat Hakları

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Destekten yoksun kalma tazminatı, miras payına değil, ölen kişinin sağlığında sunduğu veya ileride sunması beklenen desteğin kaybına dayanır. Bu nedenle talep, mirasçılıktan bağımsız ve doğrudan zarar görenin kendi hakkıdır.

Kimler Talep Edebilir?

Eş, çocuk ve belirli koşullarda anne-baba bakımından destek ilişkisi hayatın olağan akışına göre kabul edilebilir. Kardeş, nişanlı, birlikte yaşayan kişi veya başka bir yakının talebi için fiilî, düzenli ve devamlı destek ilişkisi somutlaştırılmalıdır.

Hesapta Hangi Unsurlar Dikkate Alınır?

• ölenin kaza tarihindeki ve muhtemel gelecekteki geliri,
• yaşı, mesleği ve çalışma süresi,
• destek görenlerin yaşı ve ihtiyaç dönemi,
• eşin yeniden evlenme ihtimali,
• çocukların eğitim ve destek süresi,
• anne-babanın destek ihtiyacı,
• ölenin kendi yaşam payı,
• kusur ve müterafik kusur,
• sosyal güvenlik ödemelerinin rücuya tabi olup olmadığı,
• daha önce yapılan ödemeler.

Tam Kusurlu Sürücünün Yakınları Kendi Trafik Sigortasından Tazminat Alabilir mi?

Bu konu uzun yıllar farklı içtihatlara sahne olmuştur. Güncel Hukuk Genel Kurulu yaklaşımı, tek taraflı kazada yüzde yüz kendi kusuruyla ölümüne neden olan sürücü/işletenin yakınlarının, aynı aracın zorunlu trafik sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği yönündedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.02.2024 tarihli E.2022/1131, K.2024/75 sayılı kararı ile Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 10.02.2025 tarihli E.2023/4754, K.2025/2041 sayılı kararı bu yaklaşımı yansıtır.

Bununla birlikte eski tarihli kaza ve poliçelerde, düzenleme değişiklikleri ve kesinleşmiş önceki içtihatlar nedeniyle dosyanın tarihsel hukuk rejimi ayrıca incelenmelidir. Bu başlıkta yalnız güncel genel cümleyle sonuca gidilmesi güvenli değildir.

Cenaze, Defin ve Ölüm Öncesi Tedavi Giderleri

Ölüm nedeniyle yapılan makul cenaze ve defin giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi ve bakım giderleri ile ölenin bu süre içindeki kazanç kaybı talep edilebilir. Geleneksel veya olağan dışı harcamaların tamamı değil, olayla uygun illiyet içindeki makul giderler dikkate alınır.

Ölüm Nedeniyle Manevi Tazminat

Ölenin yakınları TBK m.56 uyarınca manevi tazminat talep edebilir. Yakınlık yalnız nüfus kaydıyla değil, fiilî bağın niteliğiyle de değerlendirilir. Manevi tazminat miktarı matematiksel bir tarifeye göre değil; olayın ağırlığı, kusur, ölüm şekli, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın alım gücü ve hakkaniyet ölçütleriyle belirlenir.

Manevi Tazminatın Kapsamı ve Sigorta Teminatı

Manevi tazminat, acının fiyatı veya cezalandırma aracı değildir; zarar görenin yaşadığı manevi sarsıntıyı kısmen dengelemeye yönelik hakkaniyet giderimidir. Bedensel bütünlüğü ihlal edilen kişi ile ağır yaralanma veya ölüm hâlinde yakınlar talepte bulunabilir.

Zorunlu trafik sigortasının standart teminatı manevi tazminatı kural olarak kapsamaz. Ancak ihtiyari mali mesuliyet poliçesinde manevi tazminat ek teminatı bulunabilir. Poliçede yalnız “İMM” yazması yeterli değildir; manevi tazminat alt limiti, toplam limit ve olay başına sınır kontrol edilmelidir.

Trafik Kazalarında Sigorta Türleri

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

İşletenin üçüncü kişilere karşı KTK'dan doğan hukuki sorumluluğunu, kaza tarihindeki limit ve teminat kapsamında güvence altına alır. İşletenin kendi aracındaki hasarı karşılayan sigorta değildir.

Kasko Sigortası

Sigortalının kendi aracındaki poliçe kapsamındaki zararı karşılar. Dar, geniş veya genişletilmiş ürün; muafiyet, yetkili servis, orijinal parça, ikame araç, değer kaybı ve İMM klozları poliçeye göre değişir. Kasko sigortacısı ödeme yaptıktan sonra kusurlu sorumlulara halefiyet yoluyla başvurabilir.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası

Zorunlu trafik sigortası limitini aşan hukuki sorumluluğu poliçe sınırlarında güvence altına alır. Ağır bedensel zarar veya çok sayıda zarar görenin bulunduğu kazalarda kritik önem taşır. Manevi tazminat, araç mahrumiyeti veya başka zararların kapsamı özel şartlardan kontrol edilmelidir.

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası

Mevzuatta öngörülen yolcu taşımalarında, yolcu ve bazı görevliler lehine poliçede yazılı meblağ üzerinden ferdi kaza güvencesi sağlayabilir. Sorumluluk sigortasından farklı olarak belirli koşullarda kusurdan bağımsız meblağ sigortası niteliği taşır. Taşıma türü, güzergâh ve poliçenin varlığı araştırılmalıdır.

Yeşil Kart ve Yabancı Plakalı Araçlar

Yabancı plakalı aracın kazaya karışması hâlinde Yeşil Kart sistemi, sınır sigortası, yabancı sigortacı ve Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu bağlantısı araştırılır. Tebligat, yetki, uygulanacak hukuk ve teminatın tespiti standart dosyadan daha karmaşık olabilir.

Zorunlu Trafik Sigortasının Teminat Kapsamı ve Kapsam Dışı Hâller

Genel Olarak Teminat Kapsamında Olabilecek Zararlar

• üçüncü kişiye ait araç ve eşya hasarı,
• araç değer kaybı,
• sağlık giderleri,
• geçici ve sürekli iş göremezlik,
• geçici ve sürekli bakıcı gideri,
• ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma,
• poliçe ve mevzuata göre doğrudan zarar niteliğindeki diğer kalemler.

Standart Teminat Dışında Kalabilen Zararlar

• sigortalı aracın kendi hasarı,
• manevi tazminat,
• gelir ve kâr kaybı, iş durması ve kira/araç mahrumiyeti gibi genel şartlarda dolaylı zarar sayılan kalemler,
• taşınan eşya ve yükle ilgili özel istisnalar,
• hukuken işletenin sorumluluk alanına girmeyen talepler,
• poliçe ve kanunda açıkça dışlanan diğer hâller.

Teminat dışı olma, zararın sürücü veya işletene karşı talep edilemeyeceği anlamına gelmez. Yalnız sigortacının standart poliçe kapsamı dışında kalabilir.

Sigortacının Zarar Görene Karşı Sorumluluğu ile Sigortalıya Rücuu Ayrıdır

Alkollü veya sürücü belgesiz araç kullanılması, çoğu zaman “sigorta hiçbir ödeme yapmaz” şeklinde yanlış anlatılır. Zorunlu trafik sigortasının koruduğu asıl kişi zarar gören üçüncü kişidir. Sigortacı üçüncü kişiye ödeme yaptıktan sonra, genel şartlar ve somut olayın koşulları oluşmuşsa sigortalısına rücu edebilir.

Başlıca Rücu Tartışmaları

• sürücü belgesi olmadan araç kullanma,
• alkol veya uyuşturucu etkisi,
• kasıt veya ağır kusur iddiası,
• aracın ruhsat veya kullanım amacı dışında kullanılması,
• istiap haddinin aşılması,
• aracın çalınması veya gaspında işletenin kusuru,
• rizikonun geç bildirilmesi nedeniyle zararın artması,
• sigortalının gerçeğe aykırı beyanı.

Rücu koşulları, poliçe tarihinde yürürlükte olan genel şartlara ve ihlal ile kazanın oluşumu arasındaki illiyet bağına göre incelenir. Alkollü olmanın tek başına her dosyada rücu için yeterli olup olmadığı konusunda poliçe dönemi ve güncel içtihat dikkate alınmalıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 19.09.2024 tarihli E.2022/3720, K.2024/7969 sayılı kararında, eski genel şartlar yönünden kazanın salt alkol etkisiyle meydana gelmediği durumda rücu kabul edilmemiştir.

Güvence Hesabına Hangi Durumlarda Başvurulabilir?

Güvence Hesabı, zorunlu sigorta sistemindeki belirli boşlukları kaza tarihindeki teminat limitleri içinde gidermek amacıyla kurulmuştur. Başlıca hâller şunlardır:

• kazaya neden olan aracın tespit edilememesi,
• zorunlu trafik sigortasının bulunmaması,
• sigorta şirketinin ruhsatının iptali veya iflası gibi mevzuatta belirtilen hâller,
• çalınmış veya gasbedilmiş aracın neden olduğu ve işletenin sorumlu tutulamadığı belirli zararlar.

Faili meçhul veya plakası belirlenemeyen araç iddiası yalnız zarar görenin beyanıyla kabul edilmeyebilir. Kaza tutanağı, kamera, tanık ve fiziksel bulgularla somut ispat önemlidir.

Güvence Hesabı kural olarak manevi tazminatı teminat altına almaz. Kazaya kendi kusuruyla sebep olan sürücü veya işleten kendi bedensel zararını Hesaptan talep edemez. Maddi araç zararının kapsamı, başvuru nedenine göre özel hükümler içerdiğinden her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

Trafik Kazasından Hemen Sonra Yapılması Gerekenler

İlk Dakikalarda

1. Can güvenliği sağlanmalı, 112 ve gerekli hâllerde kolluk çağrılmalıdır.
2. Yaralanma veya ölüm, sürücülerden birinin ehliyetsiz/alkollü olması, kamu aracının veya kamu malının zarar görmesi, tarafların anlaşamaması, yabancı plakalı araç veya şüpheli durum varsa yalnız taraflar arası maddi hasarlı tutanakla yetinilmemelidir.
3. Araçlar yerinden kaldırılmadan önce geniş açı ve yakın plan fotoğraf/video çekilmelidir.
4. Yol, levha, ışık, şerit, görüş, fren izi ve çevredeki kameralar kayda alınmalıdır.
5. Tanıkların kimlik ve iletişim bilgileri alınmalıdır.

İlk 24 Saatte

• Sağlık muayenesi ve bütün şikâyetlerin kayda geçirilmesi,
• kamera kayıtlarının korunması için yazılı talep,
• kaza tutanağı, poliçe ve ruhsat bilgilerinin temini,
• aracın onarım öncesi ayrıntılı fotoğraflanması,
• çekici/otopark belgelerinin saklanması,
• iş göremezlik ve gelir kaybı belgelerinin toplanmaya başlanması önemlidir.

Tedavi Sürecinde

Epikriz, ameliyat notu, görüntüleme, reçete, fizik tedavi, kontrol, istirahat, yol ve refakat giderleri kronolojik dosyalanmalıdır. Şikâyetler devam ederken aceleyle “kalıcı maluliyet yoktur” veya “tam iyileşti” içerikli belge imzalanmamalıdır.

Sigorta Şirketine Başvuru Usulü

KTK m.97 Ön Başvurusu

Zarar gören, zorunlu trafik sigortacısına karşı dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gitmeden önce yazılı başvuruda bulunmalıdır. Başvuruda yalnız “zararımın ödenmesini talep ederim” denilmesi yerine talep kalemleri, kaza, kusur iddiası, teminat ve belgeler açıkça gösterilmelidir.

“Beş İş Günü İçinde Başvuru” Genellemesi Doğru Değildir

Eski internet içeriklerinde zarar görenin mutlaka kazadan itibaren beş iş günü içinde sigortaya başvurması gerektiği yazılmaktadır. Bu, zarar görenin KTK m.97 kapsamındaki tazminat başvurusu için genel bir hak düşürücü süre değildir. Sigortalının poliçe kapsamında sigortacıya rizikoyu bildirme yükümlülüğü ile zarar görenin doğrudan talep ve zamanaşımı süreleri birbirinden ayrılmalıdır.

Başvuru Dosyasında Hangi Belgeler Bulunmalıdır?

Araç Hasarı ve Değer Kaybı

• kaza tespit tutanağı ve kusur bilgisi,
• ruhsat ve kimlik/temsil belgesi,
• fotoğraf ve video,
• ekspertiz ve hasar dosyası,
• onarım teklifi/fatura ve parça listesi,
• önceki hasar kayıtları,
• araç rayiç ve emsal verileri,
• banka bilgisi ve e-Devlet'e kayıtlı iletişim numarası.

Bedensel Zarar

• kolluk ve ceza dosyası belgeleri,
• bütün tedavi evrakı,
• doğru mevzuata uygun maluliyet raporu,
• geçici iş göremezlik ve bakıcı ihtiyacı raporu,
• gelir ve meslek belgeleri,
• SGK ödeme kayıtları,
• hesap raporu veya talebi somutlaştıran veriler.

Ölüm Zararı

• ölüm ve defin belgeleri,
• nüfus aile kayıtları,
• destek ilişkisi ve gelir belgeleri,
• SGK gelir/aylık bağlama kayıtları,
• destek görenlerin eğitim, yaş ve ihtiyaç durumunu gösteren belgeler.

Sigortacının Ödeme Süresi ve Temerrüt

KTK m.99 ve genel şartlar uyarınca gerekli belgelerin sigortacıya iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde teminat kapsamındaki miktarın ödenmesi gerekir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 26.05.2025 tarihli E.2024/1955, K.2025/8460 sayılı kararında sigortacının temerrüdü, riziko bildirimi ve gerekli belgelerin iletilmesinden sonraki sekiz iş günü üzerinden değerlendirilmiştir.

Eksik veya talep için zorunlu olmayan belgelerin sürekli istenmesi temerrüdü süresiz erteleme aracı olarak kullanılamaz. Buna karşılık zararın hesaplanması için gerçekten zorunlu belge sunulmamışsa sekiz iş günlük sürenin başlangıcı tartışmalı hâle gelebilir.

Sigorta Şirketinin Red veya Eksik Ödeme Gerekçesi Nasıl Denetlenir?

Sigorta şirketinin ret yazısı, hukuki incelemenin başlangıç belgesidir; tek başına uyuşmazlığın sonucunu belirlemez. Özellikle şu gerekçeler teknik ve hukuki denetime tabi tutulmalıdır:

• kusur oranının yalnız SBM değerlendirmesine dayandırılması,
• hasar ile kaza arasında illiyet bulunmadığının soyut biçimde ileri sürülmesi,
• önceki hasarın yeni zararı tamamen ortadan kaldırdığı iddiası,
• piyasa araştırması gösterilmeden yüksek parça veya servis iskontosu uygulanması,
• onarım KDV'sinin yalnız fatura yokluğu gerekçesiyle dışlanması,
• araç değer kaybının sabit formül veya salt kilometre/yaş nedeniyle sıfırlanması,
• maluliyet raporunun yanlış yönetmeliğe göre düzenlenmesi,
• geçici iş göremezlik veya bakıcı giderinin kategorik biçimde teminat dışı sayılması,
• poliçe limitinin yanlış yıl veya yanlış araç grubuna göre uygulanması,
• önceki ödemenin güncellenmeden ya da yanlış kaleme mahsup edilmesi,
• zamanaşımının uzamış ceza zamanaşımı incelenmeden ileri sürülmesi.

Etkili itiraz, ret gerekçesini tekrar etmek yerine ret gerekçesinin dayandığı veri, poliçe hükmü, genel şart, mevzuat ve hesap yöntemini tek tek sınamalıdır.

Başvuru Dosyasının İspat Gücü Nasıl Artırılır?

Başvuru dilekçesinde yalnız toplam tutar yazılması yerine her kalem ayrı gösterilmelidir. Mümkünse şu yapı kullanılmalıdır:

1. olayın ve kusurun kısa kronolojisi,
2. sorumluluk dayanağı,
3. her zarar kaleminin hukuki niteliği,
4. talebi destekleyen belge listesi,
5. yapılan önceki ödemeler ve mahsup yöntemi,
6. faiz ve temerrüt başlangıcı,
7. açık talep sonucu.

Elektronik başvuruda teslim ve içerik ispatı korunmalı; e-posta, KEP, çevrim içi başvuru numarası veya iadeli taahhütlü gönderi belgesi dosyada saklanmalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Dava mı?

Her dosya için tek doğru yol yoktur. Uyuşmazlığın tarafları, delil ihtiyacı, zarar kalemleri ve beklenen hesap yöntemi dikkate alınmalıdır.

Tahkim İçin Bekleme Süresi

Sigorta Tahkim Komisyonunun güncel açıklamasına göre önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmalıdır. Trafik sigortasında olumsuz cevap verilmesi veya 15 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde Komisyona başvurulabilir. Sigortacının sekiz iş günlük ödeme/temerrüt süresi ile tahkime başvuru için 15 günlük bekleme süresi aynı kavram değildir.

Tahkim Parasal Sınırları Değişebilir

Kesinlik, itiraz ve temyiz sınırları dönemsel olarak güncellendiğinden başvuru tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonunun güncel sayfasından kontrol edilmelidir. Eski internet yazılarındaki parasal sınırlar esas alınmamalıdır.

Tahkim veya Dava Seçiminde Stratejik Değerlendirme

Başvuru yolunun seçimi yalnız hız beklentisine göre yapılmamalıdır. Aşağıdaki sorular cevaplandırılmadan tahkim veya dava tercihi yapılması dosyanın parçalanmasına neden olabilir:

Yalnız Sigorta Teminatı mı Tartışılıyor?

Uyuşmazlık yalnız sigorta şirketinin eksik ödediği araç hasarı, değer kaybı veya hesaplanabilir bir bedensel zarar kalemine ilişkinse tahkim dosya ekonomisi sağlayabilir. Buna karşılık sürücü, işleten, işveren, kamu idaresi, üretici veya birden fazla sigortacının aynı dosyada yer alması gerekiyorsa mahkeme daha bütüncül olabilir.

Manevi Tazminat veya Teminat Dışı Kalem Var mı?

Manevi tazminat, araç mahrumiyeti ve ticari kazanç kaybı gibi standart ZMSS kapsamı dışında kalabilen talepler yalnız sigorta tahkiminde çözülemeyebilir. Aynı kazaya ilişkin taleplerin farklı mercilerde görülmesinin çelişkili kusur ve hesap sonuçları doğurabileceği değerlendirilmelidir.

Delil Toplanması Gerekli mi?

Kamera kayıtlarının celbi, tanık dinlenmesi, keşif, kamu kurumlarından kapsamlı belge istenmesi veya çok disiplinli bilirkişi incelemesi gerekiyorsa mahkeme usulü daha elverişli olabilir. Tahkimde sürelerin kısa olması, eksik delilin sonradan tamamlanmasını zorlaştırabilir.

Parasal Sınır ve Kanun Yolu Kontrol Edildi mi?

Tahkim kararının kesinlik, itiraz ve temyiz rejimi başvuru tarihindeki parasal sınırlara bağlıdır. Bu sınırlar dönemsel olarak değiştiği için talep miktarıyla birlikte güncel olarak kontrol edilmelidir.

Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?

Zorunlu trafik sigortacısına yöneltilecek KTK m.97 kapsamındaki taleplerde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel kararları, sigortacıya yazılı ön başvuruyu özel bir dava şartı/alternatif çözüm yolu olarak görmekte ve ayrıca ticari dava şartı arabuluculuk aranmayacağını kabul etmektedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 08.05.2024 tarihli E.2023/12689, K.2024/4378 ve 29.05.2025 tarihli E.2022/6627, K.2025/8872 sayılı kararları bu yöndedir.

Ancak kasko, ihtiyari mali mesuliyet, sigortacının rücu davası, yalnız haksız fiil sorumlularına yöneltilen dava veya farklı sözleşme ilişkilerinde arabuluculuk değerlendirmesi değişebilir. Dava açılacağı tarihte taraf ve talep bazında usul kontrolü yapılmalıdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli Mahkeme

• Zorunlu trafik sigortacısının da davalı olduğu uyuşmazlıklarda, sigorta hukuku TTK'da düzenlendiğinden Asliye Ticaret Mahkemesi görevli kabul edilmektedir.
• Yalnız sürücü ve işletene haksız fiil/KTK sorumluluğuyla yöneltilen davalar kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
• Ücretli yolcu taşıması, tüketici işlemi, iş kazası bağlantısı veya kamu idaresinin hizmet kusuru gibi özel ilişkiler görevli mahkemeyi değiştirebilir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 22.05.2024 tarihli E.2022/2759, K.2024/5110 sayılı kararında sigortacının davalı olduğu davanın ticari dava olduğu belirtilmiştir.

Yetkili Mahkeme

KTK m.110 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan hukuki sorumluluk davaları sigortacının merkez veya şubesinin, sözleşmeyi yapan acentenin bulunduğu yer ya da kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde açılabilir. HMK m.16 kapsamında haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri de somut olaya göre yetki sağlayabilir. Seçeneklerin tüm davalılar ve talepler bakımından birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Faiz Başlangıcı ve Faiz Türü

Sürücü ve İşleten Yönünden

Haksız fiil sorumluları kural olarak olay tarihinde temerrüde düşer. Bu nedenle sürücü ve işletene yöneltilen tazminatta faiz başlangıcı çoğu kez kaza tarihidir.

Sigorta Şirketi Yönünden

Sigortacı, usulüne uygun başvuru ve gerekli belgelerin sunulmasından sonra kanuni ödeme süresinin sonunda temerrüde düşer. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.09.2024 tarihli E.2024/5198, K.2024/7774 sayılı kararı, sigortacı bakımından doğrudan kaza tarihinden faiz yürütülemeyeceğini; başvuru ve sekiz iş günlük sürenin araştırılması gerektiğini vurgular.

Yasal Faiz mi Avans Faizi mi?

Kazaya neden olan aracın ticari araç olması, taşımanın ticari faaliyet kapsamında yürütülmesi ve borcun ticari niteliği avans faizi talebini gündeme getirebilir. Hususi araç ve ticari olmayan ilişki bakımından yasal faiz uygulanabilir. Poliçe türü ve taraf sıfatları somut olayda incelenmelidir.

Trafik Kazalarında Zamanaşımı

Genel Süre

KTK m.109'a göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Uzamış Ceza Zamanaşımı

Fiil ceza kanununa göre daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu daha uzun süre maddi tazminat taleplerine de uygulanabilir. Yaralanma veya ölüm bulunan kazalarda bu düzenleme çoğu kez önem taşır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 15.04.2024 tarihli E.2023/1824, K.2024/3240 sayılı kararına göre uzamış ceza zamanaşımının uygulanması için kamu davası açılması veya mahkûmiyet kararı verilmesi şart değildir; cezayı gerektiren fiilin varlığı yeterlidir. Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2024 tarihli E.2022/369, K.2024/94 sayılı kararı da kazaya neden olan kişinin ölmesi nedeniyle ceza davası açılamamış olmasının tek başına uzamış süreyi engellemeyeceğini kabul etmiştir.

Sigortacıya Başvuru Zamanaşımını Otomatik Kesmez

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 13.02.2024 tarihli E.2023/12969, K.2024/1507 sayılı kararında, sigorta şirketine yapılan başvurunun TBK m.154'te sayılan zamanaşımını kesen sebeplerden biri olmadığı kabul edilmiştir. Bu nedenle “sigortaya başvurdum, süre artık durdu” varsayımı tehlikelidir.

Talep Türüne Göre Süre Değişebilir

Kasko sözleşmesinden doğan talep, sigortacının rücu alacağı, kamu idaresine karşı tam yargı talebi, iş kazası ve sosyal güvenlik rücuu farklı süre ve başlangıçlara tabi olabilir. Her talep için ayrı süre çizelgesi hazırlanmalıdır.

Bilirkişi ve Uzman Raporlarının Denetlenmesi

Trafik kazası dosyasında kararın sonucu çoğu kez kusur, otomotiv, tıp ve aktüerya raporlarına bağlıdır. Ancak bilirkişi raporu mahkemeyi veya hakemi hukuken bağlayan kesin delil değildir; raporun uzmanlık alanı, veri seti, yöntem ve gerekçesi denetlenmelidir.

Kusur Raporunda

• olay yeri ve yol geometrisinin doğru kabul edilip edilmediği,
• araç hasarlarının çarpışma anlatımıyla uyumu,
• kamera ve elektronik verilerin incelenip incelenmediği,
• her sürücüye yüklenen kural ihlalinin somutlaştırılıp somutlaştırılmadığı,
• kaçınma imkânı ve illiyet bağının açıklanıp açıklanmadığı

kontrol edilmelidir.

Otomotiv ve Hasar Raporunda

• kaza tarihindeki rayiç ve gerçek emsaller,
• parça kodu, parça niteliği, işçilik ve boya süreleri,
• KDV ve iskonto gerekçesi,
• önceki hasarın bölgesel etkisi,
• makul onarım süresi,
• değer kaybında kaza öncesi/sonrası piyasa farkı,
• pert hâlinde sovtaj tekliflerinin gerçekliği

irdelenmelidir.

Maluliyet Raporunda

• kaza tarihindeki doğru mevzuat,
• sağlık kuruluşunun ve heyetin yetkisi,
• tedavi sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığı,
• sekel ile kaza arasındaki illiyet,
• geçici iş göremezlik ve bakıcı ihtiyacı,
• diğer raporlarla çelişki

açıklanmalıdır.

Aktüerya Raporunda

• gelir başlangıcı ve artış yöntemi,
• çalışma/pasif dönem,
• TRH 2010 veya somut olaya uygulanacak yaşam tablosu,
• progresif rant yöntemi,
• kusur, müterafik kusur ve hatır indiriminin sırası,
• SGK ödemelerinin rücuya tabi olup olmadığı,
• sigorta ödemesinin güncellenmesi ve doğru kaleme mahsubu,
• poliçe limiti ve temerrüt/faiz başlangıcı

ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Bir rapora itiraz edilirken yalnız sonuç miktarı değil, hesabı değiştiren somut varsayım ve veri hedef alınmalıdır.

Belirsiz Alacak, Kısmi Dava ve Talep Artırımı

Bedensel zarar, destekten yoksun kalma ve bazı araç zararlarında gerçek miktar dava açılırken tam olarak belirlenemeyebilir. Bu durumda belirsiz alacak veya kısmi dava seçeneği, talep artırım/ıslah usulü, zamanaşımı ve faiz sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.

Dava türünün yanlış seçilmesi; artırılan kısım yönünden süre, harç, faiz başlangıcı ve usulî kazanılmış hak tartışması doğurabilir. Bu nedenle “şimdilik düşük tutarla dava açıp sonra artırma” yaklaşımı otomatik ve risksiz bir yöntem değildir. Dava dilekçesinde hangi zarar kaleminin neden belirlenemediği ve hangi delille hesaplanacağı açıklanmalıdır.

İbraname, Sulh ve Eksik Sigorta Ödemesi

Sigorta şirketinin ödeme yapması, bakiye zararın her durumda sona erdiği anlamına gelmez. KTK m.111'e göre Kanun'daki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar ve uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.05.2024 tarihli E.2023/6, K.2024/292 sayılı kararına göre ayrı bir iptal davası açılması zorunlu değildir; iki yıl içinde anlaşmanın kabul edilmediğine ilişkin irade açıklaması veya dava sırasında ileri sürülmesi yeterli olabilir. İki yıllık süre hak düşürücü niteliktedir.

Eksik Ödeme Denetimi Nasıl Yapılır?

1. Ödeme tarihindeki verilere göre gerçek zarar hesaplanır.
2. Ödenmesi gereken tutarla fiilî ödeme arasındaki açık oransızlık incelenir.
3. İbraname makbuz hükmünde kabul edilirse ödeme güncellenerek toplam zarardan düşülür.
4. Bakiye zarar, güncel hesap ve poliçe limiti çerçevesinde belirlenir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.03.2025 tarihli E.2025/2483, K.2025/4502 sayılı kararı bu yöntemi açıklamaktadır.

Özel Nitelikli Trafik Kazaları

Yaya Kazaları

Yayanın kurala aykırı geçişi, sürücünün hız ve özen yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Görüş, aydınlatma, yaya geçidi, okul/hastane çevresi, sürücünün tehlikeyi fark etme imkânı ve kaçınma manevrası birlikte değerlendirilir.

Bisiklet ve Elektrikli Araç Kazaları

Bisiklet, elektrikli bisiklet ve scooterın hukuki niteliği; motor gücü, hız, kullanım alanı ve güncel mevzuata göre değişebilir. Kask, yol bölümü, görünürlük, geçiş önceliği ve aracın “motorlu araç” sayılıp sayılmadığı sorumluluk ve sigorta rejimini etkiler.

Motosiklet Kazaları

Kask ve koruyucu ekipman, yaralanma ile illiyet kurulursa tazminat miktarını etkileyebilir. Motosikletin görünürlüğü, şerit konumu, araçların kör noktası, yol yüzeyi ve koruyucu ekipman ayrı incelenmelidir.

Zincirleme Kazalar

Her çarpışma ayrı zaman ve mekan ilişkisi içinde analiz edilmelidir. İlk çarpışmanın sonraki çarpışmalara etkisi, takip mesafesi, ani durma, kaçınma imkânı ve bağımsız kusurlar belirlenmeden bütün sürücülere aynı oran verilemez.

İş Kazası Niteliğindeki Trafik Kazası

Çalışanın işin yürütümü sırasında, işverenin aracıyla veya görev nedeniyle yaptığı trafik kazası aynı zamanda iş kazası olabilir. SGK bildirimi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu, maddi-manevi tazminat, SGK gelirlerinin rücuya tabi kısmı ve görevli mahkeme birlikte incelenmelidir.

Kamu Aracı ve Toplu Taşıma Kazası

Belediye otobüsü, servis, okul taşıtı veya diğer toplu taşıma kazalarında işleten, teşebbüs sahibi, sürücü, taşıyıcı, zorunlu trafik sigortacısı, koltuk ferdi kaza sigortacısı ve gerekiyorsa kamu idaresi farklı hukuki nedenlerle sorumlu olabilir.

Kiralık ve Finansal Kiralamalı Araç

Kiralama süresi, aracın teslimi, ekonomik ve fiilî hâkimiyet, sözleşmenin içeriği ve kiralama şirketinin kontrolü işleten sıfatını etkiler. “Ruhsat sahibi değilim” veya “aracı kiraya verdim” savunması tek başına sorumluluğu sona erdirmez.

Çarpıp Kaçma ve Plakası Belirlenemeyen Araç

Kolluk tutanağında faili meçhul araçtan bahsedilmesi, kamera ve tanıkların hızlı toplanması önemlidir. Sonradan yalnız beyanla faili meçhul araç ileri sürülmesi Güvence Hesabı talebi için yeterli görülmeyebilir.

Trafik Kazası Dosyasında Sık Yapılan Hatalar

• Yalnız kaza tespit tutanağındaki kusuru kesin kabul etmek,
• kamera kayıtları silinene kadar beklemek,
• araç onarılmadan önce ayrıntılı hasar tespiti yaptırmamak,
• değer kaybını sabit formülle hesaplatmak,
• araç mahrumiyetini değer kaybıyla karıştırmak,
• pert dosyasında rayiç ve sovtaj tekliflerini denetlememek,
• bedensel zarar raporunu yanlış tarihli yönetmeliğe göre almak,
• tıbbi sekel ile kaza arasındaki illiyet bağını açıklatmamak,
• bütün gelir ve meslek belgelerini toplamamak,
• geçici iş göremezlik ve bakıcı giderini talep dışında bırakmak,
• sigortacı, sürücü ve işletenin temerrüt tarihlerini aynı kabul etmek,
• zamanaşımının sigorta başvurusuyla otomatik kesildiğini düşünmek,
• erken ve yetersiz ibraname imzalamak,
• ZMSS, kasko, İMM ve koltuk ferdi kaza poliçelerini birlikte araştırmamak,
• manevi tazminatı zorunlu trafik sigortasından otomatik istemek,
• tahkim ile mahkeme yolunu dosyanın delil ihtiyacına göre seçmemek.

Profesyonel Dosya Yönetim Takvimi

Aşağıdaki takvim, kanuni sürelerin yerine geçen sabit bir takvim değil; delil ve hak kaybını önlemeye yönelik uygulama planıdır.

Uygulamada Dosya Kontrol Listesi

Taraf ve Poliçe Kontrolü

• sürücü,
• tescil maliki,
• fiilî işleten,
• teşebbüs sahibi ve işveren,
• zorunlu trafik sigortacısı,
• kasko ve İMM sigortacısı,
• koltuk ferdi kaza poliçesi,
• yabancı araç/Yeşil Kart,
• Güvence Hesabı ihtimali,
• yol idaresi veya üretici/servis sorumluluğu.

Delil Kontrolü

• tutanak, kroki ve olay yeri fotoğrafları,
• kamera ve araç elektronik verileri,
• ceza/soruşturma dosyası,
• kusur raporları,
• hasar ekspertizi ve onarım belgeleri,
• rayiç/sovtaj/değer kaybı verileri,
• tedavi ve maluliyet belgeleri,
• gelir, meslek ve destek ilişkisi belgeleri,
• SGK ödeme ve gelir kayıtları,
• sigorta başvuru ve tebliğ belgeleri,
• ödeme, ibra ve mutabakat belgeleri.

Süre Kontrolü

• kaza tarihi,
• zararın ve sorumlunun öğrenilme tarihi,
• ceza zamanaşımı ihtimali,
• sigorta başvuru tarihi,
• sekiz iş günlük temerrüt tarihi,
• tahkim için 15 günlük bekleme,
• KTK m.111'deki iki yıllık hak düşürücü süre,
• dava ve kanun yolu süreleri.

Sık Sorulan Sorular

Trafik kazasında yalnız kusurlu sürücü mü sorumludur?

Hayır. İşleten, teşebbüs sahibi, işveren, sigorta şirketi ve somut olaya göre kamu idaresi, araç üreticisi veya servis de farklı hukuki nedenlerle sorumlu olabilir.

Kaza tespit tutanağındaki kusur oranı değiştirilebilir mi?

Evet. Tutanak kesin hüküm değildir. Kamera, hasar uyumu, yol geometrisi ve uzman bilirkişi incelemesiyle farklı kusur sonucu ortaya çıkabilir.

Araç değer kaybı nasıl hesaplanır?

Temel ölçüt, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile usulüne uygun onarım sonrası piyasa değeri arasındaki farktır. Sabit formül tek başına yeterli değildir.

Aracım daha önce hasarlıysa değer kaybı alamaz mıyım?

Önceki hasar talebi otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Önceki hasarın bölgesi ve yeni kazanın piyasaya ek etkisi araştırılır.

2026'da değer kaybı için ayrı başvuru zorunlu mu?

SEDDK'nın 12 Haziran 2026 düzenlemesi değer kaybının maddi hasarla birlikte hesaplanmasını öngörmektedir. Eksik veya hiç ödeme varsa uyuşmazlığın yazılı başvuruyla somutlaştırılması ve tahkim/dava yoluna gidilmesi gerekebilir.

Araçtan mahrumiyet için araç kiralamış olmam gerekir mi?

Her durumda gerekmez. Makul onarım veya ikame araç edinme süresi ve emsal kullanım bedeli üzerinden zarar belirlenebilir; ancak zorunlu trafik sigortasının teminatı ayrıca tartışılır.

Pert araçta tazminat nasıl hesaplanır?

Kaza tarihindeki gerçek ikinci el rayiçten, araç sahibinde kalan sovtaj değeri düşülür. Rayiç ve sovtaj gerçek piyasa verileriyle denetlenmelidir.

Onarım faturasını sunmadıysam KDV talep edebilir miyim?

Yargıtay'ın güncel yaklaşımında KDV gerçek zararın bir unsuru kabul edilmektedir. Somut vergi statüsü ve onarım durumu ayrıca değerlendirilir.

Geçici iş göremezlik trafik sigortasından istenebilir mi?

2026 genel şart değişikliğinde geçici iş göremezlik sakatlanma teminatı içinde düzenlenmiştir. Kaza, gelir, tıbbi iyileşme süresi ve varsa SGK ödemeleri incelenir.

Maluliyet raporu herhangi bir hastaneden alınabilir mi?

Hayır. Rapor, kaza tarihindeki mevzuata göre yetkili sağlık kuruluşu ve uygun uzman heyetince, bütün tedavi belgeleri değerlendirilerek düzenlenmelidir.

Ev hanımı veya geliri belgesiz kişi tazminat alabilir mi?

Gelirin bordroyla ispatlanamaması zararın bulunmadığı anlamına gelmez. Ev içi hizmet kaybı ve asgari ücret/emsal gelir verileri somut olaya göre değerlendirilebilir.

Destekten yoksun kalma tazminatı yalnız mirasçılara mı ödenir?

Hayır. Hak, mirasçılıktan bağımsızdır. Fiilen ve düzenli olarak destek gören kişi şartları varsa talepte bulunabilir.

Tam kusurlu sürücünün ailesi kendi trafik sigortasından destek tazminatı alabilir mi?

Güncel Hukuk Genel Kurulu yaklaşımı, tek taraflı kazada yüzde yüz kendi kusuruyla ölen sürücü/işleten yakınlarının aynı aracın trafik sigortacısından talepte bulunamayacağı yönündedir. Eski kaza ve poliçelerde dönemsel hukuk ayrıca incelenmelidir.

Manevi tazminatı trafik sigortası öder mi?

Standart zorunlu trafik sigortası kural olarak ödemez. İMM poliçesinde manevi tazminat ek teminatı varsa limit içinde talep mümkün olabilir.

Sigorta şirketine kaç gün içinde başvurmalıyım?

Zarar gören bakımından genel “beş iş günü” hak düşürücü süresi yoktur. Ancak delillerin korunması ve zamanaşımı nedeniyle gecikmeden başvuru yapılmalıdır. Sigortalının poliçedeki ihbar yükümlülüğü ayrı konudur.

Sigorta şirketi ne zaman temerrüde düşer?

Gerekli belgelerin sunulduğu usulüne uygun başvurudan sonra sekiz iş günlük ödeme süresinin sonunda; başvurunun içeriğine göre daha erken açık ret hâlinde ret tarihinde temerrüt tartışılabilir.

Tahkime ne zaman başvurabilirim?

Trafik sigortasında sigortacıya yazılı başvurudan sonra olumsuz cevap alınması veya 15 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.

Sigortaya başvuru zamanaşımını keser mi?

Tek başına ve her durumda kesmez. Yargıtay'ın güncel kararları, sigorta başvurusunu TBK m.154 anlamında otomatik kesilme sebebi saymamaktadır.

Trafik kazası tazminatında süre her zaman iki yıl mıdır?

Hayır. İki ve on yıllık genel süre yanında, fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. Talep türüne göre farklı süreler de söz konusu olabilir.

Sigorta şirketi ödeme yaptıysa yeniden talepte bulunabilir miyim?

Gerçek zarar karşılanmamışsa bakiye talep mümkün olabilir. İbraname veya uzlaşma varsa KTK m.111'deki iki yıllık hak düşürücü süre ve açık yetersizlik denetlenmelidir.

Alkollü sürücünün neden olduğu zararı trafik sigortası ödemez mi?

Zarar gören üçüncü kişinin doğrudan hakkı ile sigortacının sigortalıya rücuu ayrıdır. Sigortacı mağdura ödeme yapıp koşulları varsa sigortalısına rücu edebilir.

Kaza yapan aracın sigortası yoksa ne yapılır?

Sürücü ve işletene başvurulabilir; mevzuat şartları varsa bedensel zararlar ve belirli diğer zararlar için Güvence Hesabı gündeme gelebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu mu mahkeme mi daha uygundur?

Yalnız sigorta uyuşmazlığı ve sınırlı teknik delil bulunan dosyada tahkim hızlı olabilir. Çok taraflı, manevi tazminatlı, kamu idaresi veya karmaşık kusur/illiyet içeren dosyada mahkeme daha uygun olabilir.

Sigortacıya karşı dava öncesi arabuluculuk zorunlu mu?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel yaklaşımında KTK m.97'deki ön başvuru, ZMSS talepleri için özel dava şartı kabul edilmekte ve ayrıca zorunlu ticari arabuluculuk aranmamaktadır. Diğer poliçe ve talep türleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Trafik kazası nedeniyle hangi mahkemede dava açılır?

Sigortacının da davalı olduğu dava çoğunlukla Asliye Ticaret Mahkemesinde; yalnız sürücü ve işletene yöneltilen haksız fiil davası Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür. Tüketici, iş veya idari yargı ilişkisi varsa görev değişebilir.

Sonuç: Trafik Kazası Dosyası Bütüncül İncelenmelidir

Trafik kazası tazminatının doğru belirlenmesi; kusur, işleten sıfatı, müteselsil sorumluluk, poliçeler, gerçek zarar, maluliyet, destek ilişkisi, teminat limiti, başvuru usulü, temerrüt, faiz ve zamanaşımının aynı dosya planı içinde değerlendirilmesini gerektirir.

Özellikle 2026 yılında değer kaybı, parça uygulaması, geçici-sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri teminatlarındaki değişiklikler; e-Devlet üzerinden hasar dosyası ve kusur verilerine erişim; güncel Yargıtay kararları karşısında eski ve kısa internet metinleriyle hareket edilmesi önemli hak kayıplarına yol açabilir.

Somut dosyada doğru yöntem; önce bütün sorumluları ve poliçeleri belirlemek, delilleri kaybolmadan toplamak, zarar kalemlerini ayrı ayrı hesaplatmak, sigorta başvurusunu eksiksiz yapmak ve tahkim ile dava yollarından dosyanın yapısına uygun olanı seçmektir.

Seçilmiş Güncel İçtihatlar

Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları
• SEDDK - 2026 Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri
• SEDDK - 12.06.2026 tarihli Trafik Sigortası Genel Şartları Yenilendi duyurusu
• SEDDK - 05.10.2026 tarihli Sigorta Hasarları e-Devlet'te duyurusu
• Sigorta Tahkim Komisyonu - Başvuru Nasıl Yapılır?
• Sigorta Tahkim Komisyonu - Sık Sorulan Sorular
• Güvence Hesabı resmî başvuru ve sık sorulan sorular sayfaları