Yabancı plakalı bir aracın Türkiye’ye girişinde ruhsatta yazılı kişi ile aracı getiren kişi aynı olmak zorunda değildir. Bununla birlikte, vekâletname, kira sözleşmesi veya şirketin yetkilendirme yazısı tek başına geçici araç getirme hakkı sağlamaz. Önce kişinin ve aracın ilgili gümrük rejimine uygunluğu, ardından temsil belgesinin kapsamı ve Türkiye’deki kullanım koşulları incelenir. [1, 2, 3]
Bu makale, turistik kolaylıklar kapsamında kişisel kullanıma mahsus yabancı plakalı araçların malik dışındaki kişi tarafından getirilmesini ele alır. Ticari yük taşımacılığı yapan kamyonların izinleri, kalıcı araç ithalatı ve yabancıların özel geçici tescil rejimi farklı kurallara tabidir. Araç taşıyıcı üzerinde gönderilecekse, sevkiyatın ayrıca planlanması gerekir.
Vekâletname hangi sorunu çözer?
Vekâletname, araç sahibinin başka bir kişiye belirli işlemleri yapma yetkisi verdiğini gösterir. Gümrük bakımından ise üç farklı soru vardır: Aracı kim getirebilir, giriş işlemi kimin adına kaydedilir ve araç Türkiye’de kimler tarafından kullanılabilir? Birinci soruya verilen olumlu cevap, diğer ikisini kendiliğinden çözmez.
Örneğin Almanya’da yaşayan bir kişi, kendi aracını yine yurt dışında yaşayan yakınına getirttirebilir. Gümrük, aracın sahibinin ve getirenin koşullarını birlikte inceler. Buna karşılık Türkiye’de yerleşik bir kişinin yurt dışındaki arkadaşından noter vekâleti alması, turistik geçici ithalat şartlarını kendiliğinden sağlamaz. Vekâlet, eksik yerleşikliğin yerine geçmez. [2, 3]
Aracın mülkiyet sahibi gerçek kişi ise hem malik hem de vekâleten getiren bakımından yurt dışında yerleşiklik aranır. Bakanlık açıklamasında bu inceleme, giriş tarihinden geriye doğru 365 gün içinde en az 185 gün yurt dışında bulunma koşuluyla birlikte açıklanır. Yurt dışında ikametin gerçekten kurulmuş olması da gerekir; yalnızca otelde geçirilen gün sayısına dayanılarak yerleşiklik sonucu çıkarılamaz. Emeklilere ilişkin özel kolaylıklar ayrıca değerlendirilir. [2, 3]
Hangi vekâlet ve yetki belgeleri kabul edilir?
Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği’nin 23. maddesi birden fazla belge türünü kabul eder. Bu nedenle her olayda yalnızca Türk noterinden düzenlenmiş vekâletname gerektiği söylenemez. [1]
| Getirme yöntemi | Temel yetki belgesi | Ayrıca kontrol edilecek husus |
|---|---|---|
| Gerçek kişiye ait araç | Elçilik, konsolosluk veya noter onaylı vekâletname | Malik ve getirenin yerleşikliği, araç bilgileri, yetkinin geçerliliği |
| Malik ve getirenin giriş gümrüğünde birlikte bulunması | Kendi aralarında düzenlenen ve gümrükçe onaylanan vekâletname | Her iki kişinin hazır bulunması ve işlem koşulları |
| Yabancı resmî makamca onaylanan belge | İlgili ülkenin gümrük, belediye, emniyet veya mahkeme gibi makamlarınca onay | Belgenin aracı ve yetki verilen kişiyi belirlemesi |
| Otomobil kuruluşu belgesi | AIT/FIA kapsamında kabul edilen kuruluş belgesi | Düzenleyenin niteliği ve belgenin geçerliliği |
| Şirket adına kayıtlı araç | Firma sahibi veya yönetim kurulunun imza ve onayını içeren yetkilendirme | Şirket bağı, imza yetkisi ve özel süre |
| Kiralık araç | Kira sözleşmesi | Türkiye’ye çıkış izni, sürücüler ve kira süresi |
Belgede plaka yanında şasi numarasının, malik ve yetkilendirilen kişinin bilgilerinin, işlemin kapsamının ve geçerlilik süresinin anlaşılır biçimde bulunması uyuşmazlığı azaltır. Bu ayrıntılar, her durumda aynı biçimde zorunlu tek bir vekâlet şablonu bulunduğu anlamına gelmez; belgenin somut işlem için yeterli olup olmadığını kontrol etmeye yarar.
Yabancı dilde hazırlanmış belgenin tercüme ve onay ihtiyacı, düzenlendiği ülkeye, belge türüne ve kullanılacağı işleme göre önceden değerlendirilmelidir. Her belgenin mutlaka apostilli olması gerektiği veya hiçbir tercümeye ihtiyaç bulunmadığı yönünde genel bir kabul doğru değildir. Gümrüğün kabul ettiği vekâlet biçimi ile yabancı belgenin Türkiye’de kullanılabilirliği birlikte incelenmelidir.
Süresi dolmuş, Türkiye’de geçerli olmayan veya üzerinde usulüne uygun düzeltilmemiş değişiklikler bulunan belgeler sorun yaratır. Geçerli mülkiyet veya yetki belgesinin sunulamaması da girişe engeldir. Sınırda eksikliği fark etmek yerine, ruhsat ile yetki belgesindeki kişi ve araç bilgilerinin yolculuktan önce karşılaştırılması gerekir. [1]
Kiralık araçla girişte hangi süre uygulanır?
Kiralık araçta kira sözleşmesi temel yetki belgesidir. Ancak sözleşmenin aracı Türkiye’ye götürmeye izin verip vermediği, hangi sürücüleri kapsadığı ve sınır ötesi kullanımın sigorta şartları ayrıca kontrol edilmelidir. Araç kiralama şirketinin özel hukuk bakımından verdiği izin, gümrük koşullarının yerine geçmez.
Kiralama yoluyla getirilen kişisel araçta süre, kişinin Türkiye’de kalabileceği süre ve kira sözleşmesindeki dönem dikkate alınarak belirlenir; genel azami süre aşılamaz. Örneğin yirmi günlük kira sözleşmesi, aracı iki yıl Türkiye’de bırakma hakkı vermez. Sözleşme süresi içinde başka bir ülkede teslim zorunluluğu varsa, gümrükte tanınabilecek süreye bakılmaksızın bu yükümlülük de dikkate alınır. [1, 2, 3]
Kira sözleşmesinin sonradan uzatılması, gümrük kaydının da kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez. Yeni sözleşmenin ilgili idareye sunulması ve aracın kayıtlı izin süresinin kontrol edilmesi gerekir. Araç kiralama şirketiyle yapılan e-posta yazışmasının, gümrükte süre uzatımı yapıldığına ilişkin kayıtla aynı belge olmadığı unutulmamalıdır.
Sözleşmede ikinci sürücü olarak gösterilmek de Türkiye’deki gümrük kullanım sınırlarını kaldırmaz. Kiralama şirketinin izin verdiği sürücü, ayrıca geçici ithalat rejiminde kullanıma yetkili kişiler arasında bulunmalıdır.
Şirket aracında yetki ve 90 günlük süre
Yurt dışında yerleşik tüzel kişilik adına kayıtlı aracın vekâleten getirilmesi, özel bir belge ve süre incelemesi gerektirir. Bakanlık açıklamalarına göre bu kapsamdaki otomobil, arazi taşıtı, kamyonet ve motosikletlere 90 güne kadar süre verilir. Şirket aracına, gerçek kişinin kendi aracına ilişkin genel 730 günlük süre otomatik olarak uygulanmaz. [2, 3]
Aracı getiren kişinin şirket ortağı veya çalışanı olduğunu gösteren belge ile şirketin yetkilendirmesi birlikte hazırlanmalıdır. Bir kişi şirketin tek ortağı olsa dahi, aracın ruhsatında şirketin bulunması ile aracın kendi adına kayıtlı olması aynı durum değildir. İmza yetkisi ve şirketle bağlantı, ticaret sicili belgesi, görev yazısı veya niteliğine uygun diğer belgelerle ortaya konulmalıdır. [3]
Şirketin antetli kâğıdındaki genel bir izin yazısı her ihtimali çözmeyebilir. Yetkilendirmenin Türkiye’ye giriş, aracın teslim alınması, kullanım ve geri çıkarılma işlemlerini karşılayıp karşılamadığı incelenmelidir. Yazıyı imzalayanın şirket adına işlem yapma yetkisi de gösterilmelidir.
Şirket aracının bu yolla getirilmesi, Türkiye’de ücretli yolcu veya yük taşımacılığı yapma izni vermez. Bakanlık, turistik kolaylıklar kapsamındaki şirket araçlarının Türkiye’deki merkez, şube veya acente faaliyetlerinde kullanılamayacağını da belirtmektedir. Ticari taşımacılık faaliyetiyle kişisel kullanım için getirilen şirket aracının gümrük statüsü farklıdır. Şirketin Türkiye’de şubesi bulunması geçici ithalat koşullarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. [3]
Araç Türkiye’ye girdikten sonra kim kullanabilir?
Giriş işleminin malik dışında biri adına yapılması hâlinde, kullanım bakımından gümrük kaydındaki izin hak sahibinin kim olduğu önemlidir. Ruhsat maliki, vekil, kiracı ve fiilî sürücü aynı kişi olmayabilir. Denetimde yalnızca araç anahtarını ve ruhsatı taşımak yeterli bir yetki açıklaması oluşturmaz.
14 Ağustos 2026 tarihli değişiklik sonrasında, turistik kolaylıklar kapsamında getirilen araç, izin hak sahibinin yurt dışında ikamet eden eşi, üstsoyu ve altsoyu tarafından kullanılabilir. Ayrıca izin hak sahibinin araçta bulunması koşuluyla, yurt dışında ikamet eden diğer kişiler de aracı kullanabilir. Bakanlık açıklamalarında yakınların kullanımında hak sahibinin Türkiye’de bulunması koşulu korunmaktadır. [1, 3, 4]
Dolayısıyla yurt dışında yaşayan bir arkadaşın aracı kullanması ile Türkiye’de yerleşik bir arkadaşın kullanması aynı değerlendirmeye tabi değildir. Yeni düzenleme, Türkiye’de yerleşik herkese genel kullanım serbestisi tanımamıştır. Türkiye’de yerleşik kişinin acil durumda kullanımı gibi özel istisnalar, kendi dar koşulları içinde incelenir. [2, 4]
İzin sahibi aracı Türkiye’de bırakarak yurt dışına çıkacaksa, ayrıca gerekli bildirim veya gümrüğe teslim işlemini yapmalıdır. Araç Türkiye’de bırakılıp hak sahibi yurt dışındayken, kullanımın devam edebileceği varsayılmamalıdır. Kiralama şirketinin veya malikin özel izni bu gümrük yükümlülüğünü kaldırmaz. [1, 3]
Giriş kaydı, sigorta ve çıkış sorumluluğu
Gümrük işlemi tamamlandığında aracın hangi kişi adına kaydedildiği ve izin süresinin hangi tarihte sona erdiği kontrol edilmelidir. Vekâleten girişte vekâlet belgesine ilişkin bilgiler de kayıt altına alınır. Bu kayıt, ileride araç sahibiyle vekil arasında yapılabilecek özel anlaşmalardan bağımsız olarak idarenin takip edeceği işlemin temelidir. [1]
Türkiye’de geçerli zorunlu sorumluluk sigortası ayrıca gereklidir. Uluslararası yeşil kartta Türkiye’nin kapsam dışında bırakılmış olması veya poliçenin süresinin bitmesi girişe engel oluşturabilir. Kasko, kiralama teminatı veya taşıma sigortası, zorunlu trafik sigortasıyla aynı korumayı sağlamaz. Poliçede sürücü, ülke ve kullanım sınırlamaları ayrıca okunmalıdır. [1]
Aracı başka bir kişi yurt dışına çıkaracaksa yalnızca anahtar teslimiyle işlem tamamlanmış olmaz. Tebliğ’in 29. maddesine göre çıkışa yönelik vekâlet ve gerektiğinde gümrük kayıt işlemleri yürütülür. Aracı çıkaracak kişinin yurt dışında yerleşikliği de değerlendirilir. Malikin hazır bulunamadığı durumdaki onaylı vekâlet seçeneği ile birlikte başvuru yolu birbirinden ayrılmalıdır. [1]
Aracın taşıyıcıya teslim edilerek çıkarılması planlanıyorsa nakliye firmasıyla araç getirme ve gönderme yazısındaki sevkiyat ve kayıt kapatma kontrolleri uygulanmalıdır. Hak sahibinin uçak bileti veya taşıyıcının teslim fişi, aracın gümrükten çıkışının kaydedildiğini tek başına göstermez.
Yerleşiklik hesabı hatalıysa nasıl değerlendirilir?
Danıştay 10. Dairesinin 5 Mayıs 2025 tarihli, E.2021/999, K.2025/2353 sayılı kararında, şirket mülkiyetindeki yabancı plakalı aracın alıkonulup tasfiye edilmesi nedeniyle açılan tazminat davası incelenmiştir. Dosyada başlangıçta 173 gün olarak değerlendirilen yurt dışı kalış süresine karşılık, Bakanlığın sonraki yazısında 203 gün bildirilmiştir. Daire, bu çelişki araştırılmadan ve ceza yargılamasının sonucu değerlendirilmeden verilen ret kararını eksik inceleme nedeniyle bozmuştur. [5]
Bu karar her araç sahibine tazminat ödenmesi gerektiğini söylemez. Kararın pratik önemi, yerleşiklik hesabının dayandığı kayıtların ve farklı idari yazılar arasındaki çelişkilerin araştırılmasıdır. Kararda aktarılan olay tarihindeki mevzuat da bugünkü şirket aracı süresi yerine kullanılamaz.
Bir giriş veya ceza uyuşmazlığında, yalnızca son sınır geçişine değil; hava, kara ve deniz yoluyla yapılan bütün kişi giriş çıkışlarına, aracın ayrı hareketlerine, şirketin yerleşikliğine ve verilen yetkiye bakılmalıdır. Yaptırım uygulanmışsa başvuru süresi ayrıca izlenmelidir; ayrıntılar gümrük cezası ve aracın geri alınması makalesinde açıklanmaktadır.
Yolculuktan önce hazırlanacak dosya
Hazırlık dosyasında kimlik ve seyahat belgesi, gerçek yurt dışı ikametini destekleyen kayıtlar, araç ruhsatı, geçerli yetki belgesi ve Türkiye’yi kapsayan sigorta birlikte bulunmalıdır. Kiralık araçta sözleşme, şirket aracında şirket bağı ve imza yetkisi belgeleri eklenmelidir. Varsa aracın önceki Türkiye girişleri ve izin sonu da dosyaya alınmalıdır.
Belgeler yalnızca mevcut oldukları için yeterli sayılmamalıdır. İsim, plaka, şasi, tarih, ülke kapsamı ve imza bilgileri birbirini doğrulamalıdır. Teslim, kullanım ve yurt dışına çıkarma görevleri taraflar arasında yazılı olarak belirlenmeli; fiilî planın gümrükteki kayıtla uyumlu olması sağlanmalıdır.
Sonuç
Vekâletle, kiralık veya şirket aracıyla Türkiye’ye girişte doğru belge, uygun kişinin yerine geçmez. Yerleşiklik ve araç statüsü belirlendikten sonra temsil yetkisi, özel süre, sigorta, Türkiye’deki sürücüler ve çıkış planı birlikte kontrol edilmelidir. En önemli önlem, araç yola çıkmadan önce bu unsurların aynı dosyada doğrulanması ve girişte verilen gerçek son tarihin kayda alınmasıdır.
İlgili yazılar: Yurt Dışından Araç Getirmek: Şartlar, Süreler ve Gümrük İşlemleri; Yabancı Plakalı Aracı Türkiye’de Kimler Kullanabilir? Eş, Çocuk, Vekâlet ve Üçüncü Kişiler; Yurt Dışından Emekli Olanların Araç Getirmesi: Kalış Süresi, Süre Uzatımı ve Başvuru Şartları.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de yaşayan kişi noter vekâletiyle yabancı plakalı araç getirebilir mi?
Turistik geçici ithalatta noter vekâleti tek başına yeterli değildir. Getiren kişinin yurt dışında yerleşiklik koşulu ve varsa somut olaya uygulanabilecek özel istisna ayrıca incelenir. [2, 3]
Araç sahibinin de 185 gün koşulunu sağlaması gerekir mi?
Gerçek kişiye ait aracın vekâleten getirilmesinde Bakanlık, hem malik hem getiren için yurt dışında yerleşiklik ve ilgili 185 günlük hesabı aramaktadır. Emeklilik gibi özel durumlar ayrıca değerlendirilir. [3]
Her vekâletnamenin Türk noterinden alınması zorunlu mu?
Hayır. Tebliğ’in 23. maddesi konsolosluk veya noter onaylı belgeler yanında belirli yabancı resmî makam belgelerini ve diğer sayılan yetkilendirme biçimlerini de kabul eder. Belgenin somut işleme uygunluğu yine kontrol edilir. [1]
Yabancı şirketin tek ortağı kendi şirketinin aracını iki yıl tutabilir mi?
Tek ortak olmak aracın tüzel kişilik adına kayıtlı olduğu gerçeğini değiştirmez. Vekâleten getirilen şirket araçlarında ilgili özel kategori için 90 güne kadar süre söz konusudur; otomatik 730 gün kabulü yapılmamalıdır. [2, 3]
Kira sözleşmesini uzatmak araç iznini de uzatır mı?
Kira sözleşmesindeki değişiklik gümrük kaydını kendiliğinden değiştirmez. Yeni belgeyle ilgili idareye başvurulmalı ve araç için kayıtlı süre kontrol edilmelidir. [1, 3]
Kira sözleşmesindeki ikinci sürücü aracı kullanabilir mi?
Sözleşmedeki izin yanında gümrük kullanım koşullarını da sağlaması gerekir. Sürücünün ikameti, izin sahibiyle ilişkisi ve izin sahibinin Türkiye’de veya araçta bulunması önem taşır. [1, 4]
Araç sahibi ile getiren sınırda birlikteyse ayrıca vekâlet gerekir mi?
Tebliğ, iki kişinin giriş gümrüğünde hazır bulunması hâlinde kendi aralarında düzenledikleri ve gümrükçe onaylanan vekâletnameye imkân verir. Bu yöntem diğer giriş şartlarını kaldırmaz. [1]
Aracı farklı bir kişi yurt dışına çıkarabilir mi?
Gerekli vekâlet, yerleşiklik ve gümrük kayıt koşulları sağlandığında mümkündür. İşlem, aracın anahtarının başka kişiye bırakılmasıyla tamamlanmış sayılmaz. [1]
Kaynakça
- Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No:1), özellikle m.5–6, 17, 23–24, 26–27 ve 29. Bakanlık mevzuat dizini; incelenen konsolide metin nüshası.
- 2009/15481 sayılı Karar, özellikle m.3, 16–20. İncelenen metin nüshası.
- Ticaret Bakanlığı, Yolcu Beraberi Taşıtlar — Sıkça Sorulan Sorular, yerleşiklik, vekâlet, kiralama ve tüzel kişilik araçları başlıkları.
- Seri No:9 değişiklik Tebliği, 14.08.2026 tarihli ve 33340 sayılı Resmî Gazete, özellikle m.2 ile değiştirilen kullanım hükmü. Resmî Gazete metninin erişilebilir nüshası.
- Danıştay 10. Daire, 05.05.2025, E.2021/999, K.2025/2353. Tam karar kaydı. Karar erişimi üyelik gerektirebilir; kararın inceleme sınırı metinde belirtilmiştir.