Nafakada yıllık artış ile gecikme faizi farklı işlemlerdir. Yıllık artış, kararın öngördüğü tarihte ödenecek aylık tutarı değiştirir. Faiz ise vadesinde ödenmeyen para borcu için, hukuken esas alınacak başlangıçtan itibaren hesaplanır. Doğru sonuç için kararın hüküm fıkrası, aylık vade, artış ölçütü, ödeme kayıtları ve her dönemde yürürlükte bulunan faiz oranı birlikte okunmalıdır. [1; 2]
14 Ekim 2026 itibarıyla ayrıca önemli bir mevzuat değişikliği vardır: 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenleme kanuni faizi TCMB reeskont oranına bağlamıştır. Bu nedenle geçmiş dönemleri de kapsayan bir nafaka hesabında eski yüzde 24 oranını bütün tarihlere uygulamak doğru değildir. Bu yazı, Türk lirası nafaka alacağı için hesap mantığını açıklar; döviz nafakası ayrıca değerlendirilmelidir. [2; 8; 9]
Hesaba başlamadan karardan hangi bilgiler alınmalıdır?
Önce aylık anapara ve nafakanın başlangıç tarihi belirlenir. Daha sonra ödeme günü, ilk artış zamanı ve artışın hangi endekse bağlandığı çıkarılır. “Her yıl artar” ile “her yıl ocak ayında artar” aynı tarih düzeni değildir. Hüküm yalnızca başlangıç tutarı içeriyorsa kendiliğinden seçilecek bir TÜFE veya ÜFE oranıyla icra hesabını yükseltmek yerine kararın kapsamı ve artırım talebi değerlendirilmelidir. [1; 5]
Boşanma protokolünün metni ile mahkemenin onayladığı hüküm arasında farklılık varsa, hesapta hangi düzenlemenin bağlayıcı olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Protokolde bulunan ancak hükümle ilişkisi belirsiz bir cümlenin otomatik uygulanması uyuşmazlık yaratabilir. Hesap yapan kişinin tercih ettiği endeks, mahkemenin belirlediği ölçütün yerine geçmez.
| Karardan alınacak bilgi | Neden gereklidir? |
|---|---|
| İlk aylık tutar | Artışın hangi anapara üzerinden yapılacağını gösterir |
| Başlangıç ve vade | Borcun doğduğu dönem ile gecikmeyi ayırır |
| İlk artış tarihi | İlk yılın yanlış artırılmasını önler |
| Endeks ve karşılaştırma | Yıllık değişim ile ortalama değişimi ayırır |
| Faiz hükmü | Hükmün açık düzenlemesinin dışına çıkılmasını önler |
TÜFE, ÜFE ve on iki aylık ortalama aynı şey midir?
Hayır. Kullanılan endeksin adı kadar, değişimin hangi döneme göre alındığı da önemlidir. Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim, on iki aylık ortalamalara göre değişim ve iki endeks değeri arasındaki oran farklı hesaplar oluşturur. Kararda açıkça belirtilen yöntem esas alınmalıdır. Bir hesaplama aracında seçenek olarak “TÜFE” bulunması, girilen verinin karardaki ölçütle aynı olduğunu kanıtlamaz. [6]
Yargıtayın endeks hesabına yaklaşımı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 23 Aralık 2015 tarihli E.2015/17356, K.2015/23067 sayılı kararında, altı aylık artış öngören ilama uygun endeks hesabı incelenmiştir. Karar düzeltme aşamasında önceki bozma kaldırılarak hüküm değişik gerekçeyle onanmıştır. Bu nedenle metindeki önceki bozma açıklaması, nihai sonuçmuş gibi kullanılmamalıdır. Kararın verdiği ders, ilamın belirlediği dönem ve yöntemin korunmasıdır; bütün nafakalara altı aylık artış uygulanması değildir. [6]
Yıllık artış talebi hakkında karar verilmesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 24 Mart 2026 tarihli E.2025/5610, K.2026/3072 sayılı kararında, yıllık artış talebi hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmemesi bozma nedenleri arasında yer almıştır. Bu karar, her nafakanın kanun gereği kendiliğinden ÜFE oranında arttığını söylemez. Talebin mahkemece karşılanması ve hükmün açık olması gerektiğini gösterir. [5]
Yıllık artış nasıl hesaplanır?
Kararda yüzde esaslı yıllık artış varsa temel işlem, yürürlükteki aylık tutarın bir artı oranla çarpılmasıdır. Aşağıdaki rakamlar yalnızca yöntemi açıklamak için seçilmiş varsayımsal oranlardır; gerçek TÜİK verisi veya belirli bir dosyanın sonucu değildir.
| Dönem | Varsayımsal işlem | Yeni aylık tutar |
|---|---|---|
| Başlangıç | Mahkemenin belirlediği tutar | 10.000 TL |
| İlk artış | 10.000 × 1,20 | 12.000 TL |
| İkinci artış | 12.000 × 1,10 | 13.200 TL |
İkinci artışta yeniden ilk 10.000 TL üzerinden hesap yapılması, bu örnekte 200 TL eksik aylığa yol açar. Bununla birlikte hüküm farklı bir hesap yöntemi belirlemişse o yöntem uygulanır. Endeks değerlerinin oranlanması gereken bir dosyada yüzde değişimi ayrıca eklemek, aynı artışı iki kez hesaba katabilir.
Yuvarlama da kayıt altına alınmalıdır. Her ay farklı biçimde yuvarlanan küçük farklar uzun dönemde hesap uyuşmazlığı yaratabilir. Kullanılan endeks bülteni, ilgili ay, oran veya endeks değeri ve hesap sonucu dosyada saklanmalıdır. Böylece karşı taraf ve bilirkişi hesabı yeniden üretebilir.
Nafaka faizi hangi tarihten başlar?
Faiz başlangıcını yalnızca “dava tarihi” veya “kesinleşme tarihi” diye tek cümleyle belirlemek çoğu dosyada yetersizdir. Hükümde açık bir faiz düzenlemesi bulunup bulunmadığı, borcun niteliği ve ilgili taksidin ne zaman muaccel olduğu incelenir. Henüz vadesi gelmemiş gelecek aylıklar, ilk karar gününden itibaren gecikmiş borç gibi faizlendirilmez. [3; 4]
Birikmiş nafaka farkları
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 12 Nisan 2007 tarihli E.2007/4303, K.2007/7101 sayılı kararında, ilamda faiz başlangıcı gösterilmeyen birikmiş nafaka farkları ele alınmıştır. Borçlunun karar öncesinde bu farklar yönünden temerrüde düştüğü kabul edilmeyerek karar tarihinden itibaren faiz hesabı esas alınmıştır. Bu değerlendirme, her nafaka taksidinde faiz mutlaka karar tarihinden başlar biçiminde genellenmemelidir. [3]
Sonradan muaccel olan aylıklar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 12 Aralık 2023 tarihli E.2023/8000, K.2023/6132 sayılı kararında yoksulluk nafakasına ilişkin faiz başlangıcı yönünden muacceliyet tarihi vurgulanmıştır. Kararın diğer bozma nedenleri nafaka miktarı ve usule ilişkindir. Faiz açısından uygulama sonucu, taksitlerin vadesini ayırmak ve bütün aylıkları tek kesinleşme gününden faizlendirmemektir. [4]
2026 değişikliği: Kanuni faiz artık nasıl belirleniyor?
3095 sayılı Kanun’un 7589 sayılı Kanun ile değişen 1. maddesi, önceki yılın 31 Aralık günündeki TCMB kısa vadeli reeskont oranının yüzde seksenini esas alır. 30 Haziran oranı ile önceki 31 Aralık oranı arasında beş puan veya daha fazla fark varsa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni uygulanır. Değişiklik 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. [2; 8]
İnceleme tarihinde TCMB’nin resmî tablosunda 20 Aralık 2025’ten itibaren reeskont oranı yüzde 38,75’tir. Kanundaki yüzde seksen hesabı 38,75 × 0,80 = yüzde 31 sonucunu verir. Bu sonuç 14 Ekim 2026 tarihli kontrolün sonucudur; gelecek yıllar için sabit bir oran vaadi değildir. Hesap gününde resmî tablo ve yürürlük bilgisi yeniden kontrol edilmelidir. [9]
Yeni oran, eski dönemde işlemiş faizin tamamını geriye dönük olarak yüzde 31’e dönüştürmez. Aynı anapara bakımından faiz dönemi, oran değişikliğinin yürürlük tarihinde bölünür. Önceki dönem oranı da o tarihte yürürlükteki düzenlemeye göre belirlenir. Nafakanın ticari bir borç olmaması nedeniyle ticari avans faizini sırf daha yüksek olduğu için seçmek doğru değildir. [2; 8]
Örnek gecikme hesabı
Yalnızca matematiği göstermek için, faize esas 10.000 TL’nin yüzde 31 yıllık basit faizle 30 gün geciktiğini ve hesapta 365 günlük yıl kullanıldığını varsayalım. İşlem 10.000 × 0,31 × 30 / 365 olup yaklaşık 254,79 TL verir. Bu örnek, faiz hakkının doğduğu tarihi belirlemez; vade, talep, ödeme ve uygulanacak gün hesabı ayrıca doğrulanmalıdır.
3095 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca kanuni faiz hesabında kural olarak mürekkep faiz yürütülemez. Her ay hesaplanan faizi anaparaya ekleyip sonraki ay yeniden faizlendirmek, yıllık nafaka artışıyla aynı işlem değildir. Artışın anaparaya etkisi ile gecikme faizinin hesabı ayrı sütunlarda tutulmalıdır. [2]
Eksik ve düzensiz ödemeler nasıl işlenir?
Ödeme önce hangi borca ilişkin olduğuyla eşleştirilir. Açıklamalı banka transferi, icra tahsilat kaydı ve tarafların ödeme bildirimi birlikte değerlendirilir. TBK 100–102’deki mahsup kuralları nedeniyle, her gelen tutarın doğrudan o ayın anaparasından düşüleceği varsayılmamalıdır. Masraf, faiz, birden çok borç ve ödeme açıklaması sonucu etkileyebilir. [7]
Özellikle maaştan kesinti yapılırken ayrıca banka havalesi gönderilmişse mükerrer tahsil olasılığı kontrol edilmelidir. Ödeme tarihi hesaba işlendiğinde ilgili tutarın sonraki günler için faiz üretmeye devam etmesi önlenir. Uyuşmazlık varsa taraflardan birinin hazırladığı hesap kesin kabul edilmez; dayanak belgelerle denetlenebilir bir döküm sunulur.
Sonuç
Nafaka hesabı üç ayrı soruya cevap vermelidir: O ay ne kadar anapara doğdu, bunun ne kadarı ödendi ve kalan kısım için hangi tarihler arasında hangi faiz uygulandı? Karardaki artış şartını, güncel kanuni faiz sistemini ve ödeme mahsuplarını ayrı izlemek hem fazla talebi hem eksik tahsili azaltır. Özellikle 31 Temmuz 2026 değişikliğini içeren uzun dönemli hesaplarda tarih ayrımı zorunludur.
İlgili yazılar: Nafaka İhlalinde Tazyik Hapsi: Şartlar, Tebligat, Şikâyet Süresi ve İtiraz; Fazla Ödenen Nafaka Geri Alınabilir mi? İstirdat, İcra Dosyasında İade ve Süreler; Nafaka Davası Nerede ve Nasıl Açılır? Görevli Mahkeme, Yetki, Arabuluculuk ve Adli Yardım.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka her yıl otomatik artar mı?
Kararda veya uygulanabilir düzenlemede yıllık artış şartı bulunup bulunmadığı incelenir. Her dosyada kendiliğinden aynı endeks uygulanmaz. [1; 5]
TÜFE yerine ÜFE kullanabilir miyim?
Hükmün seçtiği ölçüt hesap yapanın tercihiyle değiştirilemez. Belirsizlik varsa hukuki yorum ve gerekli başvuru yolu değerlendirilir. [6]
On iki aylık ortalama ile yıllık değişim aynı mıdır?
Hayır. Farklı karşılaştırma yöntemleridir. Hesaba girilen veri karardaki ölçütle eşleşmelidir. [6]
İkinci yıl artış ilk tutar üzerinden mi yapılır?
Yüzde esaslı olağan kümülatif artışta yürürlükteki tutar esas alınır. Ancak hüküm farklı yöntem içeriyorsa ona uyulur.
Bütün aylıkların faizi kesinleşme gününde mi başlar?
Hayır. Sonraki aylıkların muacceliyet tarihleri ayrılır; hükmün faiz düzenlemesi ayrıca okunur. [4]
Nafaka farkına her zaman dava tarihinden faiz işler mi?
Böyle genel bir kural kurulamaz. 2007 tarihli kararda açıklanan fark alacağı bakımından karar tarihi esas alınmıştır. [3]
Ekim 2026’da kanuni faiz yüzde 24 müdür?
İnceleme tarihinde yeni sistemde hesaplanan oran yüzde 31’dir. 31 Temmuz 2026’dan önceki dönem aynı oranla geriye dönük hesaplanmaz. [2; 8; 9]
Nafaka artışı ile faiz birlikte hesaplanabilir mi?
Koşulları varsa evet; biri aylık tutarı, diğeri gecikmeyi ilgilendirir. Aynı artış veya ödeme iki kez hesaba katılmamalıdır. [1; 2]
İşleyen faiz sonraki ay anaparaya eklenir mi?
Kanuni faiz hesabında mürekkep faiz yasağı gözetilir. Faizi sürekli anaparaya eklemek nafakanın yıllık artırılmasından farklıdır. [2]
Elden ödeme hesapta dikkate alınır mı?
Ödemenin ve hangi borca ait olduğunun ispatı gerekir. İmzalı makbuz ve diğer deliller, mahsup kurallarıyla birlikte değerlendirilir. [7]
Kaynakça
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.176, 330, 365. <https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4721.pdf>
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, m.1–3 ve yürürlük cetveli. <https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3095.pdf>
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 12.04.2007, E.2007/4303, K.2007/7101. <https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/73081700>
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 12.12.2023, E.2023/8000, K.2023/6132. <https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/997189900>
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 24.03.2026, E.2025/5610, K.2026/3072. <https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1217785000>
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 23.12.2015, E.2015/17356, K.2015/23067. <https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/193003400>
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.100–102, 117–121. <https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6098.pdf>
- 7589 sayılı Kanun, m.10 ve 26; Resmî Gazete, 31.07.2026. <https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260731-1.htm>
- TCMB, Reeskont ve Avans Faiz Oranları; erişim 14.10.2026. <https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB%2BTR/Main%2BMenu/Temel%2BFaaliyetler/Para%2BPolitikasi/Reeskont%2Bve%2BAvans%2BFaiz%2BOranlari>