Mobbing, Sendikal Haklar ve Özel İş İlişkileri

Mobbing, Ayrımcılık ve İşyerinde Kişilik Haklarının Korunması

İşyerindeki her anlaşmazlık, eleştiri veya yönetim kararı mobbing oluşturmaz. Psikolojik taciz iddiasında davranışların sürekliliği, sistematik niteliği, amacı, işçinin kişiliği ve çalışma koşulları üzerindeki etkisi ile işverenin önleme yükümlülüğü birlikte değerlendirilir. Ayrımcılık ve taciz iddiaları ise olayın niteliğine göre farklı ispat ve başvuru yollarına tabi olabilir.

Bu kapsamda:

• Sistematik psikolojik taciz ve yıldırma iddiaları
• İşyerinde cinsel taciz ve şiddet
• Cinsiyet, gebelik, doğum, engellilik, yaş, inanç veya benzeri nedenlerle ayrımcılık
• Sendika üyeliği veya sendikal faaliyet nedeniyle farklı işlem
• Eşit davranma borcu ve eşit ücret
• Kişilik hakkına saldırının önlenmesi ve durdurulması
• Maddi ve manevi tazminat talepleri
• Haklı fesih ve çalışma koşullarının değerlendirilmesi
• İşverenin iç şikâyet ve inceleme mekanizması
• Misillemenin önlenmesi ve başvuru sahibinin korunması
• E-posta, mesaj, performans kaydı, sağlık belgesi ve tanık anlatımları
• ALO 170, CİMER, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ve diğer başvuru yolları
• Ceza hukuku veya kişisel veri boyutu bulunan eylemler

ele alınır. İşverenler bakımından şikâyetin tarafsız biçimde incelenmesi, ilgili kişilerin dinlenmesi, kişisel verilerin korunması ve ölçülü tedbir alınması; çalışan bakımından ise olayların tarih, kişi ve içerik yönünden somutlaştırılması önemlidir.

Sendikal Haklar ve Toplu İş Hukuku

Sendika üyeliği, toplu iş sözleşmesi yetkisi, sendikal faaliyet, grev ve lokavt süreçleri bireysel iş uyuşmazlıklarından farklı süre ve usullere tabidir. İşçi, işveren, sendika ve işveren sendikası bakımından toplu iş ilişkisinin etkileri ayrı ayrı değerlendirilir.

Bu kapsamda:

• Sendika üyeliği ve üyelikten çekilme işlemleri
• Sendikal nedenle ayrımcılık ve fesih
• Sendikal tazminat talepleri
• İşyeri sendika temsilcisinin güvencesi
• Sendika yöneticiliği güvencesi
• İşkolu tespiti
• Toplu iş sözleşmesi yetki tespiti ve itirazları
• Toplu görüşme ve toplu iş sözleşmesi metinleri
• Toplu iş sözleşmesinin uygulanması ve yorumlanması
• Dayanışma aidatı ve sözleşmeden yararlanma
• Grev ve lokavt kararları ile uygulama uyuşmazlıkları
• Yüksek Hakem Kurulu ve bağlantılı başvurular
• Sendika ve toplu iş sözleşmesinden doğan alacaklar

ele alınır. Bu işlemlerde kanuni süreler çoğu zaman kısa olduğundan başvuru tarihi, tebliğ ve ilan süreçleri gecikmeden incelenmelidir.

İlgili ayrıntılı sayfa: Sendikalar Hukuku ve Toplu İş Sözleşmeleri

Yabancı Çalışanlar ve Uluslararası İş İlişkileri

Yabancı çalışanın Türkiye’de çalışması veya Türkiye’deki bir çalışanın yurt dışına görevlendirilmesi; iş sözleşmesinin yanı sıra çalışma izni, sosyal güvenlik, vergi, uygulanacak hukuk ve mahkeme yetkisi konularını gündeme getirebilir.

Bu alandaki çalışmalar:

• Yabancı çalışan için iş sözleşmesi
• Çalışma izni ve çalışma izni muafiyetiyle bağlantılı işveren işlemleri
• Çalışmaya başlama ve sona erme bildirimleri
• Yabancı çalışanın sosyal güvenliği
• Türkiye’nin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmeleri
• Yurt dışına geçici veya sürekli görevlendirme
• Expatriate ve üst düzey yönetici sözleşmeleri
• Ücretin yabancı para üzerinden belirlenmesi
• Uygulanacak hukuk ve milletlerarası yetki
• Yabancı dilde iş sözleşmesi ve tercüme
• Yabancı ülkedeki çalışma döneminin alacaklara etkisi
• Yabancı mahkeme veya hakem kararlarının Türkiye’deki sonuçları

başlıklarını kapsar. Çalışma izni, ikamet izni ve vatandaşlık aynı işlem değildir; yabancılar hukuku boyutu ilgili bağımsız çalışma alanıyla birlikte yürütülür.

İlgili ayrıntılı sayfalar: Çalışma İzni ve Yabancı Personel Hukuku; Sosyal Güvenlik Hukuku ve SGK Davaları

Kamu Çalışanları ile İşçilerin Hukukî Statüsünün Ayrılması

Kamuda çalışan herkes iş hukuku hükümlerine tabi değildir. İş sözleşmesiyle çalışan kamu işçileri ile memur, sözleşmeli personel veya diğer kamu görevlilerinin görev, başvuru yolu ve yargı kolu farklı olabilir.

• Kamu işçisinin bireysel ve toplu iş uyuşmazlıkları bu sayfa kapsamında ele alınır.
• Memur ve diğer kamu görevlilerinin atama, disiplin, özlük, görevden uzaklaştırma ve parasal hak uyuşmazlıkları “Memur ve Kamu Görevlileri Hukuku” çalışma alanına aittir.
• Statü tartışmalıysa fiilî çalışma biçimi, atama işlemi, sözleşme ve ilgili özel mevzuat birlikte incelenir.

Bu ayrım, yanlış yargı kolunda veya yanlış süreyle başvuru yapılmasını önlemek bakımından önemlidir.

İlgili ayrıntılı sayfa: Kamu Personeli ve Memur Hukuku