Siyasi Nitelikli Suçlamalar Nedeniyle Çıkarılan INTERPOL Kaydı Nasıl İptal Ettirilir?

INTERPOL’ün siyasi dosyalardaki yetki sınırı nedir?

INTERPOL uluslarüstü bir mahkeme veya kolluk kuvveti değildir. Bir kişiyi suçlu ilan etmez, ulusal yakalama kararını kaldırmaz, iade kararı vermez ve üye devlet adına soruşturma yürütmez. Örgüt, uluslararası polis iş birliği kanallarında veri işlenmesinin kendi Anayasasına ve Veri İşleme Kurallarına uygun olup olmadığını denetler.

INTERPOL Anayasası’nın 2. maddesi, kriminal polis makamları arasındaki iş birliğinin İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin ruhu içinde yürütülmesini öngörür. Anayasa’nın 3. maddesi ise:

“Örgütün siyasi, askerî, dinî veya ırksal nitelikte herhangi bir müdahale veya faaliyette bulunması kesinlikle yasaktır.”

Bu yasak, Kırmızı Bültenin yanı sıra diffüzyonlara, mesajlara, pasaport ve seyahat belgesi kayıtlarına ve INTERPOL Bilgi Sisteminde işlenen diğer verilere de uygulanabilir. Bir devlet, iç hukukunda geçerli bir yakalama kararı bulunduğunu gösterse bile, bu kararın INTERPOL kanallarında dolaşıma sokulması ayrıca Anayasa’nın 2. ve 3. maddelerine uygun olmalıdır.

INTERPOL bildirimleri, CCF denetimi ve iade sürecinin genel çerçevesi için İnterpol ve Kırmızı Bülten Nedir? rehberimize bakılabilir.

CCF ulusal ceza davasının haklı olup olmadığına karar verir mi?

Hayır. CCF, ceza mahkemesinin yerine geçerek tanık dinlemez, mahkûmiyet veya beraat hükmü kurmaz ve ulusal hukuktaki suçun maddi unsurları hakkında bağlayıcı karar vermez. Bununla birlikte INTERPOL kaydının kurallara uygunluğunu inceleyebilmek için:

• İsnat edilen fiilin yeterince ve açıkça tanımlanıp tanımlanmadığını,
• Kişinin suça kişisel katılımını gösteren somut bilgi bulunup bulunmadığını,
• Talebin adi suç iş birliği amacı mı yoksa siyasi baskı amacı mı taşıdığını,
• Verinin doğru, güncel, gerekli ve orantılı olup olmadığını

değerlendirir.

Bu nedenle “CCF delil tartamaz” cümlesi, Komisyonun dosyadaki bilgi kalitesini ve fiil–kişi bağlantısını hiç incelemeyeceği anlamına gelmez. CCF’nin sınırlı yetkisi ile INTERPOL verisinin yeterli ve hukuka uygun bir temele dayanması zorunluluğu birlikte okunmalıdır.

Hangi suçlamalar siyasi nitelikte kabul edilebilir?

INTERPOL uygulaması, saf siyasi suçlar ile siyasi ve adi suç unsurlarını birlikte taşıyan nispi veya karma suçları ayırır.

Saf siyasi suçlar

Yalnız siyasi, askerî, dinî veya ırksal içeriği nedeniyle suç sayılan ve adi suç unsuru taşımayan fiiller kural olarak madde 3 kapsamındadır. Vatana ihanet, sırf siyasi görüş açıklama, barışçıl muhalefet veya devletin siyasi yapısına ilişkin bazı suçlamalar somut olayın niteliğine göre bu gruba girebilir.

Suçun ulusal kanunda “adi suç” başlığı altında düzenlenmesi sonucu tek başına değiştirmez. Esas olan suç etiketinden çok, kayda dayanak yapılan fiilin ne olduğudur.

Karma veya nispi suçlar

Dolandırıcılık, zimmet, vergi suçu, sahtecilik, yolsuzluk, kamu düzenini bozma, şiddet, terör örgütü üyeliği veya benzeri bir suçlama siyasi bir bağlamda ileri sürülebilir. Bu durumda kayıt otomatik olarak siyasi veya otomatik olarak adi suç sayılmaz. Baskınlık testi uygulanır.

Örneğin siyasi muhalif hakkında seçimden hemen sonra açılan bir “mali suç” dosyasında kişinin hangi işlemi ne zaman yaptığı açıklanmıyor; benzer faaliyetteki iktidara yakın kişiler kovuşturulmuyor; suçlama yalnız muhalif yapıyla bağlantıya dayanıyor ve iade talebi de fiilen gönderilmiyorsa siyasi unsur baskın hâle gelebilir.

Buna karşılık siyasi kimliği bulunan bir kişinin öldürme, ağır şiddet, insan kaçakçılığı veya uluslararası toplumca terör eylemi kabul edilen somut fiile kişisel katılımı güvenilir biçimde açıklanmışsa siyasi kimlik madde 3’ün uygulanması için tek başına yeterli olmaz.

Diplomatik muafiyet ve uluslararası sözleşmelerin ihlali

Siyasi nitelik itirazında, başvurucunun uluslararası hukuktan doğan dokunulmazlık ve muafiyet statüsü ayrıca dikkate alınmalıdır. 1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi, 1963 Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi veya özel görev muafiyetleri kapsamında bulunan kişilere yönelik çıkarılan kayıtlar, INTERPOL Anayasası'nın 3. maddesindeki siyasi/askeri yasakla doğrudan kesişir.

Bir üye devletin, diplomatik koruma veya resmi görev muafiyeti altındaki kişiyi siyasi hesaplaşma amacıyla INTERPOL kanallarıyla aramaya kalkışması, polis iş birliği kanallarının kötüye kullanılması anlamına gelir ve kaydın öncelikli olarak silinmesini gerektirir.

Terör suçlaması siyasi kayıt itirazını ortadan kaldırır mı?

Hayır. “Terör” veya “terör örgütü üyeliği” etiketi madde 3 incelemesini sona erdirmez. CCF ve INTERPOL Genel Sekreterliği özellikle:

• Örgütün niteliği hakkında uluslararası uzlaşı bulunup bulunmadığını,
• Kişinin örgütle aktif ve anlamlı bağlantısını,
• Kişinin hangi somut eyleme katıldığını,
• İddianın yalnız üyelik, yakınlık, toplantı, ifade veya ilişkilendirme üzerine kurulup kurulmadığını,
• Şiddet ve mağdur bulunup bulunmadığını,
• Siyasi veya toplumsal bağlamı

inceler.

Barışçıl siyasi hareket, gazetecilik faaliyeti, dernek üyeliği veya eleştirel ifade ile somut şiddet eylemi aynı hukukî ağırlıkta değildir. Bununla birlikte uluslararası düzeyde terör örgütü olduğu konusunda güçlü uzlaşı bulunan bir yapıya aktif ve anlamlı katılım, adi suç unsurunun ağır basmasına yol açabilir.

Siyasi baskınlık testi nasıl uygulanır?

INTERPOL Veri İşleme Kuralları’nın 34. maddesi ve Kasım 2024 tarihli Articles 2 and 3 Repository of Practice uyarınca bütün ilgili unsurlar birlikte değerlendirilir:

Bu liste kapalı değildir. CCF, kaynak ülkenin benzer INTERPOL taleplerindeki geçmiş uygulamasını, aynı olay nedeniyle başka kişiler hakkında kurulan kayıtları ve talebin uluslararası görünümünü de değerlendirebilir.

Siyasetçi olmayan kişi madde 3 korumasından yararlanabilir mi?

Evet. Siyasi nitelik itirazı yalnız milletvekili, parti başkanı veya eski bakana özgü değildir. Gazeteci, akademisyen, insan hakları savunucusu, protestocu, iş insanı, bağışçı, kamu görevlisi, avukat veya siyasi figürün yakını da hedef alınabilir.

CCF’nin 2024 tarihli 2 No.lu kararında başvurucu siyasetçi değil iş insanıydı. Buna rağmen Komisyon; siyasi bağlamı, kişinin isnat edilen mali fiile kişisel katılımının açıklanmamasını, insan hakları risklerini ve kaynak NCB’nin ayrıntılı sorulara cevap vermemesini birlikte değerlendirdi ve verinin silinmesine karar verdi.

Temel sonuç: Kişinin resmî siyasi unvanı değil, ceza işleminin siyasi bağlamla gerçek ilişkisi önemlidir.

Siyasi saik iddiası hangi delillerle ispatlanmalıdır?

Başarılı başvuru iki ayrı katmanı birlikte kurmalıdır:

• Kaynak ülkedeki genel siyasi ve insan hakları bağlamı,
• Bu bağlamın doğrudan başvurucunun soruşturmasına, yakalama kararına ve INTERPOL kaydına yansıması.

Yalnız ilk katmanı sunmak çoğu dosyada yeterli değildir.

Kişisel siyasi profil belgeleri

• Parti, sendika, dernek veya sivil toplum üyelik kayıtları,
• Seçilmiş veya atanmış kamu görevi belgeleri,
• Gazetecilik, akademik çalışma veya insan hakları faaliyeti kayıtları,
• Barışçıl toplantı, konuşma, makale ve sosyal medya paylaşımları,
• Siyasi görüş nedeniyle alınan disiplin, görevden çıkarma veya kapatma kararları,
• Başvurucu veya ailesine yönelen tehdit, baskı ve soruşturma kayıtları.

Belge yalnız siyasi kimliği göstermemeli; bu kimliğin suçlama ve yakalama süreciyle bağlantısı açıklanmalıdır.

Zamanlama ve nedensellik belgeleri

Siyasi konuşma, seçim, protesto, iktidar değişikliği, kamu görevinden ayrılma veya muhalif gruba katılım ile ceza soruşturmasının başlangıcı arasında yakın zaman ilişkisi güçlü olabilir. Şu tarihler tek çizelgede gösterilmelidir:

• Siyasi faaliyetin tarihi,
• İlk tehdit veya resmî açıklama,
• Soruşturmanın açılması,
• Yakalama kararının verilmesi,
• Kırmızı Bülten veya diffüzyon talebi,
• İade girişimleri ve bunların sonuçları.

Zaman yakınlığı tek başına ispat değildir; ancak seçici kovuşturma ve siyasi söylemle birleştiğinde güçlü bir bağ kurabilir.

Seçici veya ayrımcı kovuşturma belgeleri

• Aynı fiili gerçekleştiren benzer kişilerin kovuşturulmaması,
• Yalnız muhalif şirket veya kişilerin hedef alınması,
• Ortak sanıklar arasında açıklanamayan farklı muamele,
• İktidara yakın kişi veya şirketler hakkında dosyanın kapatılması,
• Suçlamanın yalnız siyasi yakınlık veya aile ilişkisine dayanması,
• Kaynak makamların kişiyi kamuoyu önünde önceden suçlu ilan etmesi

karşılaştırmalı tabloyla sunulmalıdır.

Ceza isnadının zayıflığını gösteren belgeler

CCF ulusal yargılamanın esası hakkında hüküm kurmasa da INTERPOL verisinin kişisel ve somut bir suç anlatımına dayanması gerekir. Başvuruda:

• Kişinin hangi fiili işlediğinin açıklanmadığı,
• Tarih, yer, yöntem, mağdur veya zarar bilgisinin bulunmadığı,
• Şirket yöneticiliğinin otomatik ceza sorumluluğuna dönüştürüldüğü,
• Yalnız ortak sanık beyanına veya baskı altında alınmış ifadeye dayanıldığı,
• Kişisel menfaat, kast veya katılımın gösterilmediği,
• Yakalama kararı ile bülten anlatımı arasında çelişki bulunduğu

belgeler üzerinden açıklanmalıdır.

Delil standardı yetersizliği ve soyut suçlama itirazı (RPD Madde 83)

Siyasi nitelikli dosyalarda kaynak devletler sıklıkla soyut, genel geçer ve isnat edilen fiilin zamanı, yeri ve yöntemi gösterilmeyen suçlamalara dayanır. INTERPOL Veri İşleme Kuralları'nın (RPD) 83. maddesi gereğince, veri sistemde işlenmeden önce somut, açık ve bireyselleştirilmiş suç faaliyetlerine dayanmak zorundadır.

Madde 3 itirazı yapılırken; isnadın "bireysel cezai sorumluluk" oluşturacak maddi delillerden yoksun olduğu, isnat edilen suçlama ile başvurucu arasında nedensellik bağı kurulmadığı ve isnat anlatımının boşluklarla dolu olduğu belgelenerek veri kalitesi yönünden de silme talep edilmelidir.

Güvenilir ülke ve insan hakları kaynakları

BM organları, AİHM kararları, uluslararası veya bölgesel mahkemeler, resmî devlet raporları ve güvenilir insan hakları kuruluşlarının çalışmaları kullanılabilir. Ancak raporun yalnız kaynak ülkeye ilişkin olması yetmez. İlgili bölümün:

• Başvurucunun grubuna,
• Aynı suç normunun kötüye kullanımına,
• Aynı döneme,
• Aynı kolluk veya yargı makamına,
• Aynı tutukluluk veya kötü muamele riskine

ilişkisi açıklanmalıdır.

Genel ülke raporu neden tek başına yeterli değildir?

CCF’nin 2024 tarihli 3 No.lu kararında başvurucu, ülkesinin muhalifler ve gazeteciler hakkında INTERPOL’ün çalıntı ve kayıp seyahat belgeleri veri tabanını kötüye kullandığını ileri sürdü; bir gazete yazısı ve genel rapor sundu. Komisyon, bu kaynakların başvurucunun kendi dosyasında siyasi saik veya kanalın kötüye kullanılmasıyla ilgili somut bilgi vermediğini belirledi. Kaynak NCB ise pasaport iptalinin mahkeme kararı ve ceza dosyasına dayandığını açıkladı. Sonuçta veri kurallara uygun bulundu.

Bu kararın uygulama değeri açıktır:

• “Bu ülke INTERPOL’ü kötüye kullanıyor” iddiası kişisel bağlantı kurulmadan yeterli değildir.
• Genel basın yazısı, başvurucunun dosyasında hangi işlemin neden siyasi olduğunu göstermelidir.
• Kaynak devletin sunduğu mahkeme ve dosya belgelerine karşı somut cevap verilmelidir.
• Suçlama, zamanlama ve siyasi faaliyet arasındaki bağ dosya özelinde kurulmalıdır.

CCF karar özetleri bağlayıcı emsal mahkeme kararı değildir; somut dosyalardaki Komisyon yaklaşımını gösteren anonimleştirilmiş kurumsal uygulama örnekleridir. Bununla birlikte güncel başvurunun nasıl belgelenmesi gerektiğini anlamak bakımından yüksek pratik değere sahiptir.

Mültecilik veya uluslararası koruma INTERPOL kaydını otomatik siler mi?

Her durumda otomatik silme sonucu çıkarılamaz. Mültecilik kararının:

• Hangi devlet tarafından verildiği,
• Kaydı isteyen devletin kişinin menşe ülkesi olup olmadığı,
• Korumanın hangi olgulara dayandığı,
• Suç isnadının koruma kararından önce mi sonra mı ortaya çıktığı,
• Koruma dışında bırakma veya sona erme sebebi bulunup bulunmadığı,
• İade veya teslimin geri göndermeme ilkesine aykırı olup olmadığı

incelenir.

Menşe ülkenin NCB’si tarafından, o ülkeye karşı mülteci olarak tanınmış kişi hakkında iade amacıyla gönderilen kayıt güçlü bir itiraz sebebidir. Bununla birlikte yalnız ikamet izni, geçici vize, vatandaşlık başvurusu veya sonuçlanmamış sığınma talebi kesin mültecilik kararıyla aynı değildir.

Sonradan başka vatandaşlık kazanılması koruma gerekçesini ortadan kaldırır mı?

CCF’nin 2018 tarihli 7 No.lu karar özeti, eski mültecinin daha sonra yeni vatandaşlık kazanmasının ilk koruma kararına yol açan zulüm riskini tarihsel bir olgu olarak tamamen yok etmediğini gösterir. Komisyon, menşe ülkedeki risk koşullarının esaslı biçimde değişip değişmediğine bakmıştır. Geri göndermeme, uluslararası insan hakları hukuku ve iade hukukundaki yeri nedeniyle yeni vatandaşlık sonrasında da belirli koşullarda önem taşıyabilir.

İade ret kararı ne kadar etkilidir?

İade ret kararının etkisi gerekçesine bağlıdır. Vatandaşlık, şekli belge eksikliği veya süre gibi sınırlı nedenlerle verilen ret kararı, siyasi kovuşturma veya kötü muamele riski nedeniyle verilen ret kararıyla aynı ağırlıkta değildir.

CCF’ye kararın yalnız sonuç kısmı değil:

• Tam gerekçesi,
• Kesinleşme bilgisi,
• Dayandığı deliller,
• Aynı kişi, aynı fiil ve aynı kaynak devlete ilişkin olduğu,
• Kaynak devletin ret sonrasında yeni delil sunup sunmadığı

gösterilmelidir.

Temel sonuç: Mültecilik ve iade reddi güçlü delillerdir; fakat kayıtla kişi ve fiil yönünden bağlantıları açıklanmadan otomatik sonuç doğurmazlar.

Siyasi INTERPOL kaydı için CCF’ye nasıl başvurulur?

Önce kayıt türü belirlenmelidir

Kamuya açık Red Notice arama sayfasında adın bulunmaması kayıt bulunmadığını göstermez. Kapalı Kırmızı Bülten, Wanted Person Diffusion, mesaj, seyahat belgesi kaydı veya başka INTERPOL verisi bulunabilir.

Kayıt türü ve içeriği bilinmiyorsa önce CCF’ye erişim başvurusu yapılabilir. Yakalama veya iade riski acilse, mevcut bilgilerle erişim ve silme stratejisi birlikte değerlendirilmelidir. Başvuruların birlikte sunulabilmesi, her talebin kendine özgü kabul ve gerekçe şartlarının kaldırıldığı anlamına gelmez.

Henüz kayıt çıkarılmadan yapılan önleyici başvurular (Pre-emptive submissions)

Siyasi baskı, seçim dönemi hedef göstermeleri veya muhalif gruplara yönelik toplu soruşturmalar nedeniyle hakkında Kırmızı Bülten veya diffüzyon çıkarılma riski bulunan kişiler, kayıt henüz INTERPOL Bilgi Sistemine girmeden CCF'ye önleyici bildirimde (pre-emptive request) bulunabilir.

Bu başvuruda; devam eden siyasi soruşturmanın varlığı, siyasi saik delilleri ve olası bir INTERPOL talebinin Anayasa'nın 3. maddesini ihlal edeceği açıkça belgelenir. Önleyici başvuru, talebin sisteme girdiği anda Genel Sekreterlik denetim mekanizmasının (NDTF) uyarılmasını ve verinin dolaşıma sokulmadan durdurulmasını sağlayan kritik bir koruyucu araçtır.

Silme talebinin hukukî sebepleri birlikte kurulmalıdır

Siyasi kayıt başvurusunda yalnız madde 3’e dayanmak çoğu zaman gereksiz daralma yaratır. Dosyaya uygunsa şu itirazlar birlikte ileri sürülmelidir:

• INTERPOL Anayasası madde 3: siyasi, askerî, dinî veya ırksal nitelik,
• INTERPOL Anayasası madde 2: insan hakları ve geri göndermeme,
• Suç faaliyetlerinin açık ve yeterli anlatılmaması,
• Kişisel katılım ve kastın gösterilmemesi,
• Verinin yanlış, eksik, eski veya yanıltıcı olması,
• Geçerli ulusal yakalama kararının bulunmaması veya kaldırılması,
• İade amacının gerçekçi olmaması,
• Amaç, gereklilik ve orantılılık şartlarının yokluğu,
• INTERPOL kanallarının kötüye kullanılması.

Bir gerekçenin kabul edilmesi kaydın silinmesine yetebilir. Buna karşılık çok sayıda soyut itiraz, güçlü başlıkların görünürlüğünü azaltabilir. Her gerekçe ayrı delil grubuna bağlanmalıdır.

Başvurunun biçim şartları nelerdir?

26 Mart 2026 saat 10.00 CET’den itibaren CCF başvuruları kural olarak güvenli çevrim içi portal üzerinden yapılır. İstisnai başka kanal ancak CCF’nin kabul ettiği olağanüstü durumda kullanılabilir.

Başvuruda:

• Okunabilir ve karartılmamış kimlik belgesi,
• İmzalı başvuru,
• Vekille başvuruluyorsa INTERPOL dosyalarındaki bilgilere erişme yetkisini açıkça içeren vekâletname,
• CCF çalışma dillerinden birinde metin ve gerekli tercümeler,
• On sayfayı aşmayan düzeltme/silme gerekçesi,
• Ekler listesi ve metin içinde belirli belge atıfları

bulunmalıdır.

CCF çalışma dilleri Arapça, İngilizce, Fransızca ve İspanyolcadır. Türkçe belgelerin ilgili kısımları güvenilir ve anlaşılır tercümeyle sunulmalıdır.

Siyasi dosya için ideal delil dizini

Deliller nasıl yazılı argümana dönüştürülmelidir?

Her önemli iddia şu dört parçayla kurulmalıdır:

• Olgu: Ne oldu?
• Belge: Hangi ek bunu gösteriyor?
• INTERPOL kuralı: Hangi madde veya değerlendirme ölçütü ihlal edildi?
• İstenen sonuç: Veri neden silinmeli, düzeltilmeli veya erişime kapatılmalı?

Örneğin “başvurucu muhaliftir” yerine; başvurucunun belirli tarihte yaptığı açıklama, ertesi gün kaynak makamın hedef gösteren beyanı, kısa süre sonra açılan soruşturma, aynı fiili işleyen karşılaştırma grubuna işlem yapılmaması ve yakalama kararında başvurucunun somut fiilinin açıklanmaması birlikte gösterilmelidir.

CCF incelemesi sırasında geçici erişim engeli istenebilir mi?

Yakın yakalama, iade, ağır sağlık riski veya telafisi güç zarar varsa aciliyet belgelenerek CCF’den INTERPOL verisine erişimin inceleme süresince sınırlandırılması istenebilir. CCF’nin 2024 tarihli 2 No.lu kararında, kaynak NCB’nin belirlenen sürede sorulara cevap vermemesi üzerine üye ülkelerin veriye erişimi inceleme devam ederken engellenmiştir.

Ancak geçici tedbir:

• Otomatik olarak verilmez,
• Ulusal yakalama kararını iptal etmez,
• Kişinin bulunduğu ülkedeki tutuklama veya iade sürecini kendiliğinden durdurmaz,
• Başka polis iş birliği kanallarını her durumda ortadan kaldırmaz.

Acil başvuruda uçuş veya transit planı, gözaltı belgesi, iade duruşma günü, sağlık raporu, koruma kararı ve yaklaşan somut zarar sunulmalıdır.

CCF başvurusu ne kadar sürer?

CCF, başvurunun alınmasından itibaren kural olarak bir ay içinde kabul edilebilirlik durumunu bildirir. Düzeltme veya silme başvurusu, kabul edilebilir ilan edildiği tarihten itibaren kural olarak dokuz ay içinde karara bağlanır. Makul ve gerekçeli uzatma mümkündür.

2026 uygulamasında CCF, kararların yıl içine daha dengeli yayılması için uzaktan inceleme ve yetki devri içeren bir pilot yürütmektedir. Bununla birlikte resmî sayfa, artan iş yükü nedeniyle gecikmeler yaşandığını da açıklamaktadır. Bu nedenle dokuz aylık süre kesin sonuç tarihi veya kaydın dokuz ay içinde mutlaka silineceği garantisi değildir.

Başvurunun portal gönderim tarihi ile kabul edilebilirlik tarihi aynı değildir. Süre takibi şu tarihler üzerinden ayrı yapılmalıdır:

• Portal gönderimi,
• Kabul edilebilirlik bildirimi,
• Ek bilgi talebi ve cevap son günü,
• CCF oturum veya inceleme bildirimi,
• Karar ve uygulama bildirimi.

CCF kararlarına göre güçlü ve zayıf siyasi dosya nasıl ayrılır?

2024 tarihli 2 No.lu CCF kararının etkisi

Kararda mali suç isnadı bulunan iş insanı; işkence, zorla itiraf, adil yargılanma ve siyasi bağlam yönünden ayrıntılı kaynaklar sundu. Benzer şirket ve kişilere farklı muamele yapıldığını, kendi kişisel katılımının açıklanmadığını ileri sürdü. Kaynak NCB, CCF’nin belirli ve tekrarlanan sorularına cevap vermedi. Komisyon, verinin Anayasa madde 2 ve Veri İşleme Kuralları’nın suç faaliyetlerini açıklama şartlarıyla bağdaşmadığına ve silinmesine karar verdi.

Hukukî ağırlık: CCF’nin anonimleştirilmiş kurumsal karar özetidir; ulusal mahkemeler için bağlayıcı emsal değildir. CCF’nin güncel delil ve değerlendirme yaklaşımını doğrudan göstermesi nedeniyle başvuru pratiğinde güçlü yardımcı kaynaktır.

2024 tarihli 3 No.lu CCF kararının etkisi

Başvurucu, pasaportunun siyasi amaçla INTERPOL’ün çalıntı ve kayıp seyahat belgeleri veri tabanına kaydedildiğini ileri sürdü. Ancak kendi dosyasına ilişkin somut siyasi unsur sunmadı; genel rapor ve gazete yazısıyla yetindi. Kaynak NCB ulusal mahkeme kararı ve geçerli ceza dosyası sundu. CCF veriyi kurallara uygun buldu.

Somut ders: Ülke uygulaması hakkındaki genel eleştiri, kişisel dosyayla bağlantı kurulmadan siyasi kötüye kullanımı ispatlamaz.

2018 tarihli 13 No.lu CCF kararının etkisi

Komisyon, suçun gerçek niteliği hakkında tereddüt, kişinin statüsü ve genel siyasi bağlamı birlikte ele aldı; CCF’nin ulusal mahkemenin yerine geçmediğini fakat baskınlık testini bütün ilgili unsurlarla uyguladığını açıkladı. Sonuçta siyasi unsurlar ile adi suç temelindeki yetersizliklerin birlikte kaydı kurallara aykırı hâle getirebileceğini gösterdi.

AİHM ve ABAD kararları siyasi INTERPOL dosyasında ne sağlar?

AİHM, M.C./Türkiye

M.C. v. Türkiye, Başvuru No. 31592/18, 4 Haziran 2024 kararında Rusya üzerinden yayımlanan Kırmızı Bülten ve gıyabî yakalama kararına bağlı geçici tutma ve iade süreci incelenmiştir. Karar, INTERPOL kaydının ulusal kanun, kişi özgürlüğü ve etkili yargısal denetim güvencelerinden bağımsız olmadığını gösterir.

Karar CCF’ye silme emri veren bir hüküm değildir. Türkiye’de veya başka bir Avrupa Konseyi ülkesinde başlayan yakalama ve iade sürecinin AİHS madde 5 ve somut olaya göre madde 3 yönünden ayrıca denetlenmesi gerektiğini gösteren bağlayıcı AİHM kararıdır.

AİHM, Liu/Polonya

Liu v. Poland, Başvuru No. 37610/18, 6 Ekim 2022 kararında Çin’e iade hâlinde kötü muameleye uğrama gerçek riski bulunduğu değerlendirilmiştir. Kırmızı Bülten veya yabancı yakalama kararı, talep edilen devleti kötü muamele riskini bağımsız ve güncel biçimde inceleme yükümlülüğünden kurtarmaz.

Bu karar siyasi nitelik testini doğrudan çözmez; insan hakları ve geri göndermeme savunmasının ulusal iade sürecindeki bağlayıcı ağırlığını gösterir.

ABAD, I.N. kararı

ABAD Büyük Dairesinin Ruska Federacija v I.N., C‑897/19 PPU, 2 Nisan 2020 kararı, EFTA devleti vatandaşlığı ve uluslararası koruma bağlantılı bir kişinin Kırmızı Bülten temelinde üçüncü devlete iadesi sürecinde vatandaşlık temelinde ayrımcılık, serbest dolaşım ve koruyucu alternatiflerin incelenmesini ele almıştır.

Karar dünya çapında INTERPOL kaydını silen bir hüküm değildir. AB hukuk alanında, Red Notice bulunduğunda dahi iade işleminin otomatik yürütülemeyeceğini ve ilgili AB hukuku güvencelerinin ayrıca uygulanacağını gösterir.

Temel sonuç: CCF, INTERPOL veri işlemesini; ulusal ve bölgesel mahkemeler ise yakalama, iade, koruma ve kişi özgürlüğünü denetler. Tek süreç diğerinin yerine geçmez.

Siyasi INTERPOL dosyasında hangi işlemler birlikte yürütülmelidir?

Etkili strateji genellikle dört paralel hat içerir:

CCF başvurusu ulusal süreleri durdurmaz. İade itirazı, tutuklamaya itiraz, sığınma başvurusu veya sınır dışı kararına karşı dava kendi süresi içinde yapılmalıdır.

Kaynak ülke yakalama kararının kaldırılması neden ayrıca önemlidir?

INTERPOL verisinin silinmesi, ulusal yakalama emrini kendiliğinden hükümsüz kılmaz. Kaynak devlet yeni veya farklı bir polis iş birliği kanalı kullanabilir. Buna karşılık ulusal yakalama kararının kaldırılması, soruşturmanın kapanması, beraat veya cezanın infazı CCF bakımından verinin doğruluğu, amacı ve güncelliği için güçlü yeni delil oluşturur.

Silme kararı güvenli seyahat garantisi midir?

Hayır. Silme sonrasında:

• Ulusal yakalama kayıtları,
• İkili polis yazışmaları,
• Schengen veya başka bölgesel sistemler,
• Vize ve göç kayıtları,
• Özel bankacılık ve risk veri tabanları,
• Önceden diffüzyon gönderilmiş ülkelerdeki ulusal kopyalar

ayrıca araştırılmalıdır. Seyahat ve transit planı ülke özelinde değerlendirilmelidir.

CCF silme kararından sonra kayıt yeniden çıkarılabilir mi?

Kaynak ülkenin aynı veriyi hiçbir değişiklik yapmadan yeniden dolaşıma sokması INTERPOL kuralları bakımından sorun yaratır. Ancak yeni yakalama kararı, yeni fiil, yeni delil veya farklı bir hukukî temel ileri sürülebilir. Bu durumda yeni veri de bağımsız uygunluk denetimine tabidir.

Başvurucu:

• CCF kararı ve uygulama bildirimini saklamalı,
• Kaynak ceza dosyasındaki değişiklikleri izlemeli,
• Yeni kayıt şüphesinde CCF’ye erişim talebi sunmalı,
• Önceki kararla aynı olay arasındaki bağlantıyı göstermeli,
• Yeni olgu varsa altı aylık yeniden inceleme süresini değerlendirmelidir.

CCF içinde klasik anlamda istinaf veya temyiz yolu bulunmaz. Yeniden inceleme, önceki karar sırasında bilinmiş olsaydı sonucu muhtemelen değiştirebilecek yeni ve ilgili olgunun öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde istenebilir.

Silme kararı sonrası üye devlet NCB'lerine doğrudan bildirim usulü

CCF verinin silinmesine karar verip Genel Sekreterlik bunu uyguladığında, karar INTERPOL Bilgi Sistemindeki ana kaydı kaldırır. Ancak kaynak devletin önceden doğrudan başka ülkelere gönderdiği ikili diffüzyon mesajları veya bazı ülkelerin kendi ulusal polis veri tabanlarına aldığı lokal kopyalar varlığını sürdürebilir.

Bu riski bertaraf etmek için; CCF kararı ve Genel Sekreterlik teyit yazısı (Attestation) alındıktan sonra, kişinin seyahat etme riski bulunan veya transit geçeceği kritik ülkelerin Ulusal Merkez Bürolarına (NCB) resmî hukuki ihtarname gönderilmelidir. Bu bildirimle, INTERPOL'ün nihai kararı uyarınca ulusal kayıtların da derhal güncellenmesi ve verinin silinmesi talep edilir.

Sık yapılan hatalar

• Yalnız “muhalifim” veya “ülke antidemokratiktir” demek,
• Genel ülke raporlarını kişisel dosyayla ilişkilendirmemek,
• Suçlama ve yakalama kararının tam metnini incelememek,
• Her adi suç isnadını otomatik siyasi saymak,
• Terör suçlamasında örgüt ve kişisel eylem analizini yapmamak,
• İkamet iznini mülteci statüsü gibi sunmak,
• İade ret kararının gerekçesini ve kesinleşmesini sunmamak,
• Siyasi faaliyetin tarihi ile ceza işlemlerini zaman çizelgesinde göstermemek,
• Güvenilirliği doğrulanmamış haberleri dosyanın ana delili yapmak,
• CCF’yi ulusal ceza mahkemesi gibi kullanmak,
• On sayfalık gerekçe sınırını aşmak veya ek listesi hazırlamamak,
• Aciliyet iddiasını uçuş, gözaltı veya iade belgesiyle desteklememek,
• CCF başvurusunun ulusal yakalama ve iade süresini durdurduğunu varsaymak,
• Kamuya açık listede ad bulunmamasını kayıt yokluğu saymak.

Siyasi INTERPOL kaydı şüphesinde ilk 72 saatte ne yapılmalıdır?

• Plansız seyahat ve özellikle riskli transit durdurulmalı,
• Yakalama, sınır, vize veya kolluk belgesinin kopyası alınmalı,
• Kayıt türü, kaynak ülke ve dosya numarası belirlenmeli,
• Ulusal yakalama kararı ile isnat edilen suç belgeleri temin edilmeli,
• Mültecilik, iade, koruma ve ikamet kararları toplanmalı,
• Siyasi faaliyet ve soruşturma tarihleri tek çizelgede birleştirilmeli,
• Bulunulan ülkede yakalama/iade avukatıyla iletişim kurulmalı,
• CCF erişim, silme ve acil geçici tedbir seçenekleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kimlik ve pasaport görüntüleri gayriresmî “INTERPOL sorgulama” sitelerine yüklenmemelidir. Kamuya açık Red Notice ekranı kesin ve tam sorgu değildir.

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu siyasi INTERPOL dosyalarında nasıl çalışır?

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu, siyasi nitelik iddiasını genel siyasi söylem düzeyinde bırakmadan, ceza dosyası ile uluslararası veri işlemesi arasındaki somut bağlantıyı kurar. Dosyanın koşullarına göre sunulan hukukî çalışmalar:

• Kırmızı Bülten, diffüzyon ve diğer INTERPOL verilerinin risk analizi,
• CCF erişim başvurusunun hazırlanması ve portal takibi,
• Siyasi baskınlık testi için suç–statü–kaynak–bağlam analizinin kurulması,
• Siyasi faaliyet, soruşturma, yakalama ve iade zaman çizelgesinin hazırlanması,
• Seçici kovuşturma ve benzer kişi karşılaştırmasının belgelenmesi,
• Mültecilik, geri göndermeme ve iade ret kararlarının hukukî etkisinin değerlendirilmesi,
• İnsan hakları, veri doğruluğu, amaç, gereklilik ve orantılılık itirazlarının hazırlanması,
• CCF silme, düzeltme ve yeniden inceleme başvurularının yürütülmesi,
• Acil dosyada geçici erişim sınırlaması talebinin belgelenmesi,
• Kaynak ülke ve bulunulan ülkedeki avukatlarla ceza, yakalama ve iade koordinasyonu,
• Silme kararı sonrasında ulusal ve üçüncü ülke kayıtlarının güncellenmesinin takibi.

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu, 1999’dan bu yana Antalya merkezli olarak Türkiye’nin 81 ilinde ve uluslararası bağlantılı dosyalarda Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça hukukî hizmet sunmaktadır.

Dosyada sonuç garantisi verilmez. Müvekkile kayıt türü, delil eksikleri, yakalama ve seyahat riskleri, yetkili merciler ve işlemlerin doğru sırası açık biçimde bildirilir.

Sık sorulan sorular

Siyasi suçlama varsa Kırmızı Bülten otomatik silinir mi?

Hayır. Saf siyasi suçlar kural olarak madde 3 kapsamındadır; karma suçlarda siyasi ve adi suç unsurlarından hangisinin baskın olduğu somut olay üzerinden incelenir.

Siyasetçi değilsem siyasi nitelik itirazı yapabilir miyim?

Evet. Gazeteci, aktivist, akademisyen, iş insanı, avukat, eski kamu görevlisi veya siyasi figürün yakını da siyasi hedefleme iddiasını kişisel delillerle ileri sürebilir.

Terör örgütü üyeliği suçlaması silme başvurusunu engeller mi?

Hayır. Örgütün niteliği, uluslararası uzlaşı, kişinin aktif ve anlamlı bağlantısı ve isnat edilen somut eylemler incelenir. Sırf suç etiketi sonucu belirlemez.

Mülteci statüsü Kırmızı Bülteni kaldırır mı?

Otomatik ve her durumda değil. Kaydı isteyen ülke, koruma kararının gerekçesi, geri göndermeme riski ve suç isnadının koruma kararıyla ilişkisi değerlendirilir.

İade reddedildiyse CCF kaydı silmek zorunda mıdır?

Hayır. Ret kararının siyasi kovuşturma, kötü muamele veya adil yargılanma riskine dayanması güçlü delildir; fakat CCF’ye ayrı silme başvurusu yapılmalı ve kararın aynı kişi, fiil ve ülkeye ilişkin olduğu gösterilmelidir.

Genel insan hakları raporu yeterli midir?

Genellikle hayır. Raporun başvurucunun grubu, suç normu, soruşturma dönemi, ilgili makam ve kişisel riskle bağlantısı kurulmalıdır.

CCF kaynak ülkeden bilgi ister mi?

Evet. CCF, kaynak NCB, Genel Sekreterlik ve gerektiğinde diğer kuruluşlardan bilgi isteyebilir. Kaynak NCB’nin belirli sorulara cevap vermemesi dosyadaki diğer unsurlarla birlikte kurallara uygunluk hakkında ciddi tereddüt yaratabilir.

CCF başvurusu gizli midir?

CCF dosyaları gizlidir. Başvuru kabul edildiğinde inceleme için bilgiler Genel Sekreterlik ve gerektiğinde ilgili NCB ile paylaşılabilir. Açıkça gizli tutulan bilgi paylaşılmaz; ancak bu, CCF’nin belgeyi doğrulama ve iddiayı inceleme imkânını daraltabilir.

CCF başvurusu ücretsiz midir?

CCF başvurudan ücret almaz. Tercüme, noter, apostil, belge temini, yabancı hukukçu ve avukatlık hizmetleri ayrıca gider doğurabilir.

Silme başvurusu ne kadar sürer?

Kabul edilebilirlikten itibaren kural olarak dokuz ay içinde karar verilir; gerekçeli uzatma ve uygulamadaki gecikmeler mümkündür.

CCF başvurusu yakalamayı veya iadeyi durdurur mu?

Hayır. Bulunulan ülkedeki yakalama, tutuklama ve iade kararlarına karşı ulusal hukuk yolları ayrıca ve süresinde kullanılmalıdır.

Kayıt silinirse ulusal yakalama kararı da kalkar mı?

Hayır. INTERPOL verisinin silinmesi kaynak ülkedeki ceza dosyasını ve ulusal yakalama kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Kayıt silindikten sonra yeniden çıkarılabilir mi?

Kaynak ülke yeni fiil, karar veya delile dayalı yeni talepte bulunabilir. Yeni veri de INTERPOL kurallarına tabidir; önceki CCF kararıyla ilişkisi ayrıca incelenmelidir.

Sonuç

Siyasi nitelikli INTERPOL kaydının silinmesi, suçlamanın “siyasi” olarak adlandırılmasına değil; uluslararası polis iş birliğinin gerçekte siyasi baskı aracına dönüştüğünün somut ve kişiselleştirilmiş delillerle gösterilmesine bağlıdır.

INTERPOL Anayasası madde 3 güçlü bir korumadır; ancak adi suç görüntüsü taşıyan karma dosyalarda baskınlık testi uygulanır. Suçun gerçek niteliği, kişinin statüsü, kaynak devlet, diğer ülkelerin ve uluslararası kuruluşların tutumu, insan hakları yükümlülükleri, örgütün tarafsızlığı ve genel siyasi bağlam birlikte tartılır.

CCF başvurusu tek başına yeterli bir savunma sistemi değildir. Kaynak ülkedeki yakalama kararına karşı işlem, bulunulan ülkedeki yakalama ve iade savunması, uluslararası koruma ve göç başvuruları gerektiğinde eş zamanlı yürütülmelidir.

Nihai hukukî sonuç: Etkili başvuru yalnız “dosya siyasidir” demez; siyasi faaliyeti, ceza işlemini, kişisel hedeflemeyi, delil yetersizliğini, insan hakları riskini ve INTERPOL kanalının neden kullanılamayacağını tek ve denetlenebilir bir hukukî anlatıda birleştirir.

Gizlilik ve hukukî bilgilendirme

Güneş & Güneş Hukuk Bürosuyla paylaşılan kimlik, pasaport, ceza soruşturması, siyasi faaliyet, mültecilik, iade ve diğer bilgi ve belgeler yalnız hukukî değerlendirme ve hizmet amacıyla kullanılır; avukatlık meslek sırrı, gizlilik yükümlülüğü ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında korunur.

Bu makale genel hukukî bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyanın kaynak ülkesi, isnat edilen fiiller, kayıt türü, koruma durumu, kişinin bulunduğu veya seyahat edeceği ülkeler ve güncel resmî uygulama incelenmeden hukukî görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.

Resmî, yargısal ve akademik kaynaklar

INTERPOL ve CCF resmî kaynakları

• INTERPOL Constitution: Madde 2 ve siyasi, askerî, dinî veya ırksal faaliyet yasağını düzenleyen madde 3.
• Repository of Practice on Articles 2 and 3 — Third Edition, November 2024: Baskınlık testi, saf ve karma suçlar, ifade, toplantı, devlet güvenliği, terör, askerî, dinî ve ırksal unsurlara ilişkin güncel resmî uygulama.
• Rules on the Processing of Data: Madde 34 ve bildirim, diffüzyon, veri kalitesi, amaç ve suç faaliyetlerinin açıklanması koşulları.
• INTERPOL — Compliance and Review: NDTF ön ve sürekli uygunluk denetimi.
• CCF — How to Submit a Request: 26 Mart 2026 portalı, başvuru türleri, belge biçimleri ve yetki sınırları.
• CCF Operating Rules — 26 March 2026: Portal, kabul edilebilirlik, temsil, on sayfalık gerekçe, belge listesi ve ek bilgi usulü.
• Statute of the CCF: CCF’nin yetkisi, inceleme, süre, karar ve yeniden inceleme hükümleri.
• CCF Sessions and Decisions: 2026 oturumları, gecikme açıklaması ve anonimleştirilmiş karar özetleri.

CCF karar özetleri

• CCF Decision No. 2024-02: İnsan hakları, siyasi bağlam, kişisel katılımın açıklanmaması, kaynak NCB’nin cevapsızlığı ve silme kararı.
• CCF Decision No. 2024-03: Genel ülke raporunun kişisel dosyayla ilişkilendirilmemesi ve siyasi kötüye kullanım iddiasının reddi.
• CCF Decision Excerpt No. 13 (2018): Veri kalitesi, adil yargılanma, siyasi bağlam ve baskınlık testi.
• CCF Decision Excerpt No. 7 (2018): Mültecilik, sonradan vatandaşlık ve geri göndermeme değerlendirmesi.
• CCF Decision Excerpt No. 4 (2023): Genel yargı sistemi eleştirisinin kişiselleştirilmemesi ve CCF ile ulusal iade yargısının yetki ayrımı.

Yargı kararları

• AİHM, M.C. v. Türkiye, B. No. 31592/18, 04.06.2024: Kırmızı Bültene bağlı geçici tutma ve iade sürecinde kişi özgürlüğü ve ulusal hukuk denetimi.
• AİHM, Liu v. Poland, B. No. 37610/18, 06.10.2022: İade hâlinde kötü muamele riski ve bağımsız, güncel inceleme yükümlülüğü.
• ABAD Büyük Daire, Ruska Federacija v I.N., C‑897/19 PPU, 02.04.2020: Kırmızı Bülten, uluslararası koruma, serbest dolaşım ve üçüncü devlete iade güvenceleri.

Akademik kaynaklar

• Machiko Kanetake, “INTERPOL’s Red Notices: Human Rights Safeguards for Targeted Individuals”, AJIL Unbound, C. 120, 2026, s. 17–22: Madde 2–3 denetimi, CCF ve Kırmızı Bültenlerin fiilî etkileri.
• Kristina Daugirdas, “The Durability of Protections Against Abuse at INTERPOL Amidst Rising Authoritarian Pressures”, AJIL Unbound, 2026: INTERPOL kanallarının siyasi kötüye kullanımına karşı kurumsal güvencelerin dayanıklılığı.
• Rutsel Silvestre J. Martha, The Legal Foundations of INTERPOL, Hart Publishing, 2010: INTERPOL’ün kurumsal ve hukukî temeli; güncel usuller için yürürlükteki resmî kurallar ayrıca esas alınmalıdır.

---