HUKUK SÖZLÜĞÜ
Ödeme emri
Ödeme emri, ilamsız icra takibinde alacaklının takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenip borçluya tebliğ edilen, borcun belirli süre içinde ödenmesini isteyen ve itiraz hakkını bildiren resmî belgedir. İcra ve İflas Kanunu m. 60'ta düzenlenir; genel haciz yolunda ödeme ve itiraz süresi kural olarak yedi gündür. Ödeme hizmetleri mevzuatında aynı terim, ödeme işlemi için ödeme hizmeti sağlayıcısına verilen talimatı ifade eder.
Kapsam
İcra müdürü, takip talebi kanundaki şartları taşıyorsa ödeme emri düzenler (İİK m. 60). Genel haciz yolunda ödeme emri; borcun ve masrafların yedi gün içinde ödenmesi, imzaya veya borca itirazın aynı süre içinde bildirilmesi ve itiraz edilmezse mal beyanında bulunulması ihtarlarını içerir (m. 60) ve takip talebinden itibaren en geç üç gün içinde borçluya tebliğe gönderilir (m. 61). Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme süresi on gündür; şikâyet, imza itirazı ve borca itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır (m. 168). Alacaklı aynı senede dayanarak genel haciz yolunu seçerse genel kurallar uygulanır (m. 167). Amme alacaklarında 6183 sayılı Kanuna göre ayrı bir ödeme emri düzenlenir (m. 55).
Uygulamadaki önemi
Genel haciz yolunda itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir (m. 62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir (m. 66, 78). Takibi duran alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir (m. 67); takip m. 68'de sayılan belgelerden birine (ör. imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış borç ikrarı içeren senet) dayanıyorsa alacaklı altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını da isteyebilir (m. 68). Süreler tebliğle başladığından tebligatın usulüne uygunluğu da önemlidir. Önceden konulmuş ihtiyati haciz, borçlu süresinde itiraz etmezse kendiliğinden kesin hacze dönüşür (m. 264).
Karıştırılan kavramlar
Ödeme emri, ilamlı takipteki icra emriyle karıştırılır. İcra emri, mahkeme ilamına veya ilam niteliğindeki belgeye dayanan takipte gönderilir (İİK m. 32, 38); borçlu bu takibi icra dairesine itirazla durduramaz, ancak itfa, imhal veya zamanaşımı gibi kanunda sayılan sebeplerle icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir (m. 33). Ödeme emri ise alacağın bir ilama dayanmadığı ilamsız takipte gönderilir; genel haciz yolunda süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (m. 66), kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ise icra mahkemesine yapılan itiraz, mahkeme durdurma kararı vermedikçe satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (m. 169, 170). Haciz, ödeme emrinden sonraki aşamadır. Ödeme hizmetleri mevzuatında ise ödeme emri, ödeme hizmeti kullanıcısının bir ödeme işlemi için ödeme hizmeti sağlayıcısına verdiği talimattır (6493 s. K. m. 3); icra hukukundaki ödeme emriyle bağlantısı yoktur.
Uygulama notu
Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda imza ve borca itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır ve kural olarak satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (İİK m. 168–170).
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu · m. 32, 33, 38, 58–68, 78, 167–170, 264(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun · m. 3/1-p(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun · m. 55(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.