HUKUK SÖZLÜĞÜ
Haksız rekabet
Haksız rekabet, rakipler arasındaki veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen, aldatıcı ya da dürüstlük kuralına başka biçimde aykırı davranış ve ticari uygulamaları ifade eder. Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Kötüleme, yanıltıcı açıklama, karıştırılmaya yol açma, iş sırlarının ifşası ve sözleşmeyi ihlale yöneltme başlıca örneklerdir; tespit, men, eski hâle getirme ve tazminat davalarına konu olabilir.
Kapsam
TTK m. 54'e göre bu hükümlerin amacı, bütün katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır; rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. TTK m. 55 başlıca hâlleri sayar: dürüstlük kuralına aykırı reklam ve satış yöntemleri (kötüleme, yanıltıcı açıklama, başkasının ürün veya faaliyetleriyle karıştırılmaya yol açma gibi), sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltme, başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma, üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etme, iş şartlarına uymama ve dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanma. Sayım örnek niteliğindedir; genel ölçüt m. 54'tür.
Uygulamadaki önemi
Haksız rekabet nedeniyle ekonomik menfaatleri zarar gören ya da böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek kişi; fiilin haksız olup olmadığının tespitini, men'ini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, kusur varsa maddi tazminat ve koşulları varsa manevi tazminat isteyebilir (TTK m. 56). Bu davalar kural olarak hakların doğduğunun öğrenildiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumlarından itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanununa göre daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TTK m. 60). TTK m. 55'te sayılan fiilleri kasten işleyenler, şikâyet üzerine cezai yaptırımla da karşılaşabilir (TTK m. 62).
Karıştırılan kavramlar
Haksız rekabet, rekabetin korunması hukukuyla karıştırılır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, rekabeti kısıtlayan anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve hâkim durumun kötüye kullanılmasını yasaklar ve Rekabet Kurumu tarafından uygulanır (m. 4, 6); haksız rekabet hükümleri ise dürüstlük kuralına aykırı davranışlara karşı esas olarak özel hukuk davalarıyla koruma sağlar. Haksız rekabet, haksız fiilin ticari ilişkilerdeki özel bir görünümü olarak da değerlendirilir; ancak tespit ve men istemleri için kusur aranmazken tazminat istemi kusura bağlıdır (TTK m. 56).
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu · m. 54–56, 60–62(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun · m. 4, 6(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.