Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: Uygulanma Şartları, Kanun Yolları ve Hukuki Sonuçları

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ceza yargılamasında suçun ve cezanın değerlendirilmesinden sonra gündeme gelen, sonuçları denetim sürecine bağlı bir kurumdur. HAGB kararı beraatle aynı değildir; buna karşılık olağan bir kesin mahkûmiyet hükmü gibi de ele alınamaz. Kararın kişiye etkisini anlamak için uygulama koşulları, denetim süresi, müsadere istisnası ve kanun yolu birlikte incelenmelidir.

Kısa cevap: Güncel CMK 231'e göre, iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ile diğer yasal koşulların bulunması hâlinde HAGB uygulanabilir. Yeni rejimde HAGB kararına karşı, CMK 272/3 istisnaları saklı olmak üzere istinaf mümkündür. 2026'daki kanun değişikliği nedeniyle HAGB'nin bütünüyle kaldırıldığı söylenemez. 1 Haziran 2024 öncesi kararlar ise geçiş hükümleri nedeniyle ayrıca incelenmelidir. [1]

HAGB nedir, hangi sonucu doğurur?

Hüküm kurulur, açıklanması geri bırakılır

Mahkeme, HAGB değerlendirmesinden önce yüklenen suçun oluşup oluşmadığını ve sanık tarafından işlenip işlenmediğini usulüne uygun biçimde incelemelidir. Deliller mahkûmiyete yeterli değilse, HAGB uygulanarak ispat sorunu aşılmış olmaz. CMK 223'teki beraat nedenleri değerlendirilmelidir. HAGB, eksik araştırmayı veya gerekçesiz suçluluk kabulünü meşrulaştıran bir araç değildir.

CMK 231/5, müsadereye ilişkin hükümler dışında kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını esas alır. Ancak kişi denetim süresine ve varsa yükümlülüklere tabi tutulur. Denetim sonunda koşullara göre hükmün ortadan kaldırılması ve davanın düşmesi ya da hükmün açıklanması gündeme gelir. Bu nedenle kararın izlenmesi gereken bir hukuki süreci vardır.

Beraat, erteleme ve seçenek yaptırımlardan farkı

Beraatte, sanığın cezalandırılmasını gerektiren koşulların bulunmadığına ilişkin bir hüküm verilir. HAGB'de ise mahkûmiyet hükmünün açıklanması geri bırakılır. Hapis cezasının ertelenmesi, hükmün sonuçları ve infazı bakımından başka bir kurumdur. Kısa süreli hapsin seçenek yaptırıma çevrilmesi de farklı koşullara dayanır.

CMK 231/7, HAGB uygulanan hükümdeki hapis cezasının aynı zamanda ertelenmesini veya kısa süreli olması nedeniyle seçenek yaptırıma çevrilmesini engeller. Sonradan yükümlülükleri yerine getirememe nedeniyle 231/11 kapsamında kurulabilecek yeni hüküm ise kendi özel koşulları içinde değerlendirilir. Bu ayrım, bütün lehe kurumların aynı anda otomatik olarak uygulanacağı beklentisini önler.

HAGB 2026'da kaldırıldı mı?

AYM iptal kararı ve sonraki kanun değişikliği

Anayasa Mahkemesi, 10 Temmuz 2025 tarihli, E.2024/98, K.2025/149 sayılı kararıyla CMK 231'deki HAGB düzenlemeleri hakkında iptal kararı vermiştir. İlgili iptal hükümleri için Resmî Gazete'de yayımdan itibaren dokuz aylık erteleme öngörülmüştür. 31 Aralık 2025 tarihli yayım bakımından bu süre 30 Eylül 2026 tarihine uzanmıştır. [3]

Ancak yasama organı, bu tarihten önce 7589 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle CMK 231'in ilgili fıkralarını yeniden düzenlemiştir. Yeni hükümler 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla yalnızca iptal kararının eski hükümlere ilişkin yürürlük tarihine bakarak “30 Eylül 2026'dan sonra HAGB yoktur” sonucuna varmak güncel metni gözden kaçırır. [1]

İptalin gerekçesi neden hâlâ önemlidir?

AYM, 2025 kararında 2024 değişikliğiyle istinaf denetiminin getirildiğini ve müsadere bakımından farklı düzenleme yapıldığını dikkate almıştır. Buna karşılık kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği, Anayasa'nın 17. maddesi kapsamındaki işkence, eziyet ve kötü muamele suçlarında HAGB'nin uygulanmasını engelleyen yeterli yasal güvencenin bulunmamasını değerlendirmiştir. İptalin gerekçesi bu yönüyle mağdurun etkili korunması ve fiille orantılı yaptırımla ilgilidir. [3, §§ 52–60]

Güncel CMK 231/14, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçları HAGB dışında bırakır. Bu nedenle kurumun yalnızca sanığa sağlanan bir imkân olarak görülmesi eksik olur; mağdur hakları ve suçun niteliği de uygulama sınırını belirler.

HAGB'nin uygulanma koşulları

Hükmolunan cezanın sınırı

CMK 231/5'teki ölçüt, suç için kanunda yazan soyut üst sınırdan ziyade yargılama sonunda hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmasıdır. Temel ceza, artırım ve indirimlerin uygulanmasıyla ulaşılan sonuç doğru hesaplanmalıdır. Birden fazla suçtan hüküm kurulmuşsa her hükmün koşulları ve birbirine etkisi ayrıca değerlendirilir.

Ceza miktarının uygun olması tek başına HAGB zorunluluğu doğurmaz. Önceki mahkûmiyet, yeniden suç işlememe kanaati, zarar ve uygulama yasağına ilişkin hükümler birlikte incelenir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler de saklıdır. Özel kanunlarda yer alan sınırlamalar ve suçun niteliği, dosyanın güncel mevzuatına göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmama

CMK 231/6-a, sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmamasını arar. Adli sicilde görünen her satırın aynı hukuki etkiye sahip olduğu düşünülmemelidir. Kaydın hangi karara dayandığı, kararın kesinleşmesi, suçun niteliği ve hukuki durumu araştırılır. Taksirli suç mahkûmiyeti, maddede yazılı kasıtlı suç koşuluyla aynı değildir. Konunun ayrıntıları için adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi yazısına bakılabilir.

Önceki HAGB kararı da sıradan bir kesin mahkûmiyet gibi değerlendirilmemelidir. Bununla birlikte denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle yeniden HAGB verilmesine ilişkin CMK 231/8'deki özel sınırlama ayrıca vardır. Bu nedenle yalnızca “sabıkam yok” açıklaması, önceki HAGB dosyasının incelenmesini gereksiz kılmaz.

Yeniden suç işlemeyeceği konusunda kanaat

Mahkemenin sanığın kişilik özelliklerini ve duruşmadaki tutumunu değerlendirerek yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaate ulaşması gerekir. Bu değerlendirme gerekçesiz bir takdir alanı değildir. Dosyadaki somut olgularla kurulmalı, suçun işlendiği kabulünün tekrarından ibaret bırakılmamalıdır.

Sanığın susma hakkını kullanması, suçlamayı reddetmesi veya beraat istemesi, tek başına olumsuz kişilik değerlendirmesinin yerine konulmamalıdır. HAGB ihtimali, kişinin savunma hakkından vazgeçmesi için baskıya dönüşmemelidir. AYM'nin Atilla Yazar ve diğerleri kararındaki yargılama güvencelerine ilişkin değerlendirmeleri bu noktada önem taşır. [4]

Zararın tamamen giderilmesi

Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi koşulu araştırılır. Zararın varlığı, suçla bağlantısı ve miktarı belirlenmelidir. Her suçta otomatik olarak aynı türden parasal zarar bulunduğu varsayılamaz. Tartışmalı bir tutarın nasıl hesaplandığı gerekçede gösterilmelidir.

Zararın derhâl giderilememesi hâlinde CMK 231/9, denetim süresince aylık taksitlerle tamamen giderme koşuluyla HAGB verilmesine imkân tanır. Bu seçenek de ödeme planı ve sanığın durumu değerlendirilerek karara bağlanır. Ödeme yapıldığı ileri sürülüyorsa makbuz, banka kaydı veya iade tutanağı gibi belgeler dosyaya sunulmalıdır.

Sanığın kabulü gerekli mi?

Güncel kural ile eski kararların ayrılması

Güncel CMK 231, HAGB uygulanmasını sanığın kabulüne bağlayan eski koşulu içermez. Bununla birlikte 1 Haziran 2024'ten önce verilen HAGB kararları bakımından CMK geçici 6/2'deki hükümler uygulanır. Eski rejime ilişkin kabul koşulu ve kanun yolu düzeni, karar tarihi esas alınarak ayrıca incelenmelidir. [1] Konunun ayrıntıları için Seri Muhakeme Usulü: Şartları, Ceza İndirimi, İtiraz ve Tekerrür yazısına bakılabilir.

Bu nedenle internetteki “HAGB mutlaka kabul edilmelidir” veya “HAGB'yi kabul etmeyen sanığa uygulanamaz” şeklindeki genel anlatımlar, hangi dönemden söz edildiği belirtilmeden kullanılamaz. Aynı şekilde eski kararları bugünkü istinaf rejimine otomatik olarak taşımak da doğru değildir. Dosyanın zaman çizelgesi hazırlanmalıdır.

Beraat isteyen kişi HAGB kararını denetletebilir mi?

Güncel rejimde kanunun açık tuttuğu istinaf denetimi, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıkları kapsar. Sanık, delillerin yetersizliği, suçun unsurlarının bulunmaması veya savunmanın kısıtlanması gibi nedenleri ileri sürebilir. HAGB'nin uygulanmış olması, mahkûmiyet temelinin denetim dışında kalması anlamına gelmez.

Başvuruda HAGB koşullarına ilişkin itirazlarla, suçun sübutuna ilişkin itirazlar birbirinden ayrılmalıdır. Örneğin öncelikle beraat, bu kabul edilmezse ceza hesabının düzeltilmesi ve uygun lehe hükümlerin uygulanması istenebilir. İstemlerin birbiriyle ilişkisi açık yazıldığında mahkemenin her belirleyici iddiaya cevap vermesi kolaylaşır.

Denetim süresi ve yükümlülükler

Yetişkinlerde beş yıl, çocuklarda özel kural

CMK 231/8'de yetişkinler için beş yıllık denetim süresi düzenlenir. Çocuklar bakımından 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 23. maddesi gereğince denetim süresi üç yıldır. Sürenin başlangıcı ve bitişi, HAGB kararının kesinleşme kaydıyla birlikte değerlendirilmelidir. Karar tarihini tek başına başlangıç kabul etmek hatalı hesaplamaya yol açabilir. [1][2]

Denetim süresi ile belirli denetimli serbestlik yükümlülüğünün süresi aynı değildir. CMK 231/8'de eğitim, çalışma veya belirli yerlere ilişkin yükümlülüklerin mahkemece bir yıldan fazla olmayacak şekilde belirlenebilmesi öngörülür. Kararda hangi yükümlülüğün hangi süreyle verildiği okunmalı; beş yıllık denetimin tamamında aynı yükümlülüğün bulunduğu varsayılmamalıdır.

Yeni suç ve yükümlülüğe aykırılık

Denetim süresinde kasten yeni suç işlenmesi veya belirlenen yükümlülüklere aykırılık, hükmün açıklanmasını gündeme getirebilir. Yeni olayın suç tarihi, kast niteliği ve hukuken nasıl kesinleştiği önemlidir. Bir şikâyetin yapılması veya soruşturma açılması tek başına yeni suçun işlendiğine ilişkin kesin kabul yerine geçirilemez.

Yükümlülüğün hiç bildirilmemesi, belirsiz olması veya kişinin yerine getirememesine neden olan somut engeller de değerlendirilmelidir. CMK 231/11, yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumuna göre belirli kısmın infaz edilmemesi, erteleme veya seçenek yaptırım konusunda özel imkânlar içerir. Bu hüküm, her ihlalde otomatik indirim veya her yeni kasıtlı suçta zorunlu erteleme şeklinde okunamaz.

Denetimin başarıyla tamamlanması

Denetim süresinde kasten yeni suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması hâlinde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir. Sürenin takvimde dolmasıyla dosyadaki gerekli kararın ve kayıt işlemlerinin tamamlanması aynı işlem değildir. Düşme kararının verilip verilmediği takip edilmelidir.

Denetim süresinde dava zamanaşımının durmasına ilişkin hüküm de ayrıca dikkate alınır. Başka dosyadaki yeni suçun ne zaman işlendiği ile o dosyada hükmün ne zaman verildiği karıştırılmamalıdır. Sonradan ulaşan bir ihbarın, hangi olay tarihine dayandığı dosyadan görülmelidir.

HAGB kararına karşı hangi kanun yoluna başvurulur?

1 Haziran 2024 ve sonrasındaki HAGB kararları

Güncel CMK 231/12, CMK 272/3 hükümleri saklı kalmak üzere HAGB kararına karşı istinaf yolunu düzenler. Kanun yolunun açıklığı yalnızca kararın “HAGB” başlığından belirlenmez; ilgili kesinlik ve istisna hükümleri de incelenir. İstinafta karar ve hüküm, usul ve esas yönünden denetlenir.

Güncel CMK 273 kapsamında istinaf süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Tebliğ tarihi, temsil durumu ve kararın tabi olduğu geçiş rejimi dosyadan belirlenmelidir. İstinafta etkili savunma, delil ve gerekçe itirazlarının nasıl somutlaştırılacağı bakımından tamamlayıcıdır.

Eski HAGB kararlarında geçiş hükümleri

1 Haziran 2024 öncesi HAGB kararlarında CMK geçici 6/2-a uyarınca önceki itiraz rejimi uygulanmaya devam eder. Bu kararlara ilişkin süre ve inceleme düzeni de eski hükümlerle birlikte değerlendirilir. Eski kararlardaki yedi günlük itiraz süresini bütün yeni HAGB kararlarına uygulamak doğru değildir.

Aynı geçiş maddesi, bu tarihten önce verilen HAGB kararlarının sonradan açıklanması veya yeniden kurulması hâlindeki kanun yollarını da ayrıca düzenler. Bu nedenle 2026'da verilen bir açıklama kararında yalnızca son kararın tarihi yeterli olmayabilir; ilk HAGB kararının tarihi de önemlidir.

Hükmün açıklanmasına karşı başvuru

Güncel CMK 231/11, açıklanan veya yeni kurulan hükme karşı itirazı ve incelemenin bu fıkradaki koşullarla sınırlı olmasını düzenler. Bu aşamada denetim süresi, yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali ve açıklama koşulları önem taşır. İlk HAGB kararına karşı yapılabilecek geniş usul ve esas denetimiyle aynı kapsam varsayılmamalıdır.

Öte yandan eski HAGB dosyaları için geçiş hükümlerinin koruduğu farklı kanun yolu düzeni dikkate alınmalıdır. Başvuru dilekçesi hazırlanırken ilk karar, kesinleşme, denetim, ihbar ve açıklama kararının tarihleri birlikte gösterilmelidir. Bu çizelge yanlış mercie ve yanlış süre hesabıyla başvurulmasını önlemeye yardımcı olur.

Gerçek AYM kararları savunmaya hangi ölçütleri getiriyor?

Atilla Yazar ve diğerleri kararı

AYM Genel Kurulunun 5 Temmuz 2022 tarihli, B. No: 2016/1635 sayılı Atilla Yazar ve diğerleri kararı, HAGB uygulamasındaki gerekçe ve savunma sorunlarını geniş biçimde değerlendirmiştir. Mahkemelerin belirleyici savunma iddialarını incelememesi, delil taleplerini soyut gerekçelerle reddetmesi ve müdafi yardımını etkisiz bırakması gibi sorunlar ele alınmıştır. [4, §§ 128–141]

Kararın hüküm bölümündeki ihlal sonuçları ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı bakımından kurulmuştur. Bu nedenle kararın adil yargılanmaya ilişkin bütün değerlendirmelerini, hükümde ayrı ayrı verilmiş ihlal sonuçlarıymış gibi aktarmak doğru değildir. Ayrıca karar, bugünkü 2026 düzenlemesinden önceki HAGB uygulamalarına ilişkindir.

Güncel dosyada nasıl kullanılmalıdır?

Kararın güncel savunmaya katkısı, HAGB ihtimalinin yargılamayı yüzeysel yürütme gerekçesi olamayacağını göstermesidir. Suçun unsurları, belirleyici deliller ve savunma talepleri değerlendirilmelidir. Örneğin video kaydının tamamına erişim, tanığın dinlenmesi veya olayın hukuki niteliğini değiştiren belge talebi, yalnızca HAGB verileceği gerekçesiyle önemsiz sayılamaz.

Bununla birlikte 2022 kararının eski itiraz yoluna ve sanığın kabulüne ilişkin eleştirileri, mevzuattaki sonraki değişiklikler açıklanmadan bugüne aynen taşınmamalıdır. Doğru emsal kullanımı, ilkeyi korurken kararın tarihsel ve normatif sınırlarını da göstermeyi gerektirir. Tanık sorgulama ve çapraz sorgu ile bilirkişi raporuna itiraz konuları HAGB ihtimali bulunan dosyalarda da önemlidir.

Norm denetimi ile bireysel başvuru farklıdır

E.2024/98, K.2025/149 sayılı norm denetimi kararı bir kanun hükmünün Anayasa'ya uygunluğunu; Atilla Yazar ve diğerleri kararı ise somut başvurulardaki temel hak sorunlarını inceler. Biri diğerinin yerine geçmez. Bir hükmün iptal edilmesi de bütün eski dosyalarda kendiliğinden aynı usuli sonucu doğurduğu şeklinde yorumlanmamalıdır.

Bireysel başvuruda olağan kanun yollarının tüketilmesi ve süre ayrıca değerlendirilir. HAGB'nin hukuki sonuç doğurmaması ifadesi, hiçbir temel hak müdahalesi oluşturamayacağı anlamına gelmez. AYM bireysel başvuru koşulları, somut şikâyetin niteliğiyle birlikte ele alınmalıdır. Bu başlıkla ilgili ayrıca yasaklanmış hakların geri verilmesi yazısı incelenebilir.

Konuyla bağlantılı ayrıntılar için CMK 308/A itirazı ve ceza davasında temyiz yazılarımıza da bakabilirsiniz.

Sicil, müsadere ve mesleki sonuçlar

HAGB kaydı nasıl tutulur?

CMK 231/13, HAGB kararlarının bunlara mahsus bir sistemde tutulmasını ve belirli yargısal amaçlarla kullanılmasını düzenler. Bu kayıt sıradan bir kesin mahkûmiyet kaydıyla özdeş değildir. Ancak “hiçbir yerde görünmez” veya “hiçbir hukuki işlemde önem taşımaz” biçimindeki kesin ifadeler de yanıltıcı olabilir.

Kamu görevine giriş, ruhsat, disiplin veya mesleki yeterlilik gibi konularda ilgili özel mevzuat ve işlemin dayandığı gerekçe ayrıca incelenmelidir. İdari merciin bir olayı kendi hukuki çerçevesinde değerlendirmesiyle HAGB'yi kesin suçluluk kanıtı gibi kullanması farklıdır. Somut işlem görülmeden her meslek için aynı sonuç söylenemez.

Müsadere istisnası

Güncel CMK 231/5, müsadereye ilişkin hükümleri hukuki sonuç doğurmama kuralının dışında bırakır. Bu nedenle HAGB verildiğinde eşyanın veya kazancın müsaderesine ilişkin bölümün hiçbir etkisinin olmayacağı varsayılmamalıdır. Müsaderenin maddi koşulları, mülkiyet ilişkisi ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.

Üçüncü kişiye ait eşya, iyi niyet ve suçla bağlantı gibi meseleler kendi delilleriyle incelenmelidir. Kararın yalnızca HAGB kısmına odaklanan bir başvuru, malvarlığı bakımından önemli bir bölümün gözden kaçmasına yol açabilir. Karar fıkrası bütünüyle okunmalıdır.

Sonuç

HAGB'nin değerlendirilmesinde suçun ispatı, uygulama koşulları, denetim yükümlülükleri ve kanun yolu birbirine bağlıdır. Güncel 2026 düzenlemesi ile eski kararların geçiş rejimi ayrılmalı; AYM kararları kendi gerekçe ve sonuçlarıyla kullanılmalıdır. Etkili savunma, beraat iddiasını korurken alternatif lehe hükümlerin koşullarını da somutlaştırır ve kararın denetim süresince doğuracağı yükümlülükleri izler.

Ceza yargılaması ve infaz süreçlerinde hukukî destek için ceza avukatlık hizmetlerimize göz atabilirsiniz.

İlgili yazılar: Hapis Cezasının Ertelenmesi.

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB beraat anlamına gelir mi?

Hayır. HAGB'de hükmün açıklanması geri bırakılır. Beraat ise CMK 223'teki nedenlerden biriyle verilen farklı bir hükümdür.

HAGB 30 Eylül 2026'da tamamen kalktı mı?

Hayır. 7589 sayılı Kanun, ilgili CMK 231 fıkralarını 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren hükümlerle yeniden düzenlemiştir. İptal kararı güncel değişiklikle birlikte okunmalıdır.

HAGB için sanığın kabulü gerekiyor mu?

Güncel rejimde eski kabul koşulu yoktur. 1 Haziran 2024 öncesi HAGB kararlarının tabi olduğu geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilir.

HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı yapılır?

İlk kararın tarihi ve karar türü belirleyicidir. Güncel HAGB kararlarında CMK 272/3 saklı olmak üzere istinaf; eski kararlarda geçiş hükmüyle korunan itiraz rejimi söz konusudur.

Denetim süresi herkes için beş yıl mı?

Yetişkinler için CMK'da beş yıl, çocuklar için Çocuk Koruma Kanunu'nda üç yıl düzenlenmiştir. Süre, kararın kesinleşmesi ve dosya kayıtlarıyla hesaplanmalıdır.

Yeni bir şikâyet yapılması HAGB'yi bozar mı?

Şikâyet tek başına yeni kasıtlı suçun işlendiğini göstermez. Olay tarihi, suçun niteliği ve yargısal sonuç incelenir; hükmün açıklanması yetkili mahkemenin kararıyla olur.

Denetim bitince ayrıca karar verilmesi gerekir mi?

Koşulları oluştuğunda açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılması ve davanın düşmesi kararı verilir. Dosyada bu işlemin tamamlandığı kontrol edilmelidir.

HAGB uygulanırsa müsadere de etkisiz mi kalır?

Güncel kanun müsadereye ilişkin hükümleri istisna tutar. Müsadere koşulları ve ilgili kanun yolu ayrıca incelenmelidir.

Kaynakça

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.223, 230–231, 268, 272–273, 286 ve geçici m.6; 7499 sayılı Kanun ile 7589 sayılı Kanun m.15 değişiklikleri. Güncel metin kontrolü: 12 Ekim 2026.

2. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, m.23; çocuklarda HAGB denetim süresi.

3. AYM, 10.07.2025, E.2024/98, K.2025/149, özellikle §§ 52–60, 173 ve hüküm bölümü; Resmî Gazete: 31.12.2025, sayı 33124. İptal ve sonraki kanun değişikliği ayrı değerlendirilmiştir.

4. AYM Genel Kurulu, Atilla Yazar ve diğerleri, B. No: 2016/1635, 05.07.2022, özellikle §§ 116–141 ve hüküm bölümü. Karar eski HAGB rejimine ilişkindir.