Kredi limiti, borç bakiyesi ve kefalet limiti nasıl ayrılır?
Kredi limiti, bankanın müşterisine açtığı finansman imkânının tavanıdır. Kullandırılmış ve ödenmemiş borç, müşterinin gerçekten kullandığı ve ilgili tarihte geri ödemediği tutardır. Kefalet limiti ise kefilin üstlendiği riskin parasal sınırıdır. Birincisi kredi tahsis ve artırım belgelerinden, ikincisi kullandırım ve hesap hareketlerinden, üçüncüsü geçerli kefalet beyanından okunur. Üçü aynı rakam olsa dahi bankanın her birini ispat için dayanacağı belge farklıdır.
Örneğin şirketin kredi limiti 3.000.000 TL, geçerli kefalet 500.000 TL, kapsama giren ödenmemiş anapara ve borçluya bağlı ferî alacaklar toplamı 320.000 TL ise kefalet belgesindeki 500.000 TL bankaya 180.000 TL daha isteme hakkı vermez. Tersine, aynı kapsamdaki tutar 800.000 TL ise kefilin asıl borca bağlı sorumluluğu 500.000 TL ile sınırlıdır. Kefilin kendi temerrüdünden doğabilecek faiz ayrıca değerlendirilir. [1] [9]
Sonradan kullandırılan kredi ilk kefaletin kapsamına ne zaman girer?
Genel kredi sözleşmesi, banka ile müşteri arasındaki işlemler için çerçeve kurar. Rotatif veya spot kredi, taksitli ticari kredi, kredili mevduat hesabı, ticari kart ve teminat mektubu aynı müşteri dosyasında yer alabilir. Kefalet, geçerli bir asıl borca bağlıdır. Gelecekte doğacak borç da güvence altına alınabilir. Bunun için borcun doğduğunda hangi ilişkiye ve hangi kefalete bağlanacağının belirlenebilmesi gerekir. Aksi açıkça kararlaştırılmadıkça kefil, kefaletin kurulmasından sonraki borçlardan sorumludur. [1]
İmzasız artırım eki ilk kefaleti sona erdirir mi?
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 21.10.2015, E. 2015/5485, K. 2015/13282. Banka, 25.000 TL limitli 2010 tarihli sözleşmeden sonra düzenlenen artırım belgelerine kefilin imza atmadığı bir dosyada ilk kefalete dayandı. Daire, belgelerin aynı sözleşmenin eki olduğunu saptadı. İlk sözleşme kapsamında yapılan kullandırımlar belirlenmeden her artırımın ayrı bir sözleşme sayılmasını bozma nedeni yaptı. [8]
“Limit artırımları ayrı bir sözleşme olarak değerlendirilemez”
Bu cümlenin kapsamını dosyadaki ek sözleşme tespiti belirler. Bağımsız bir krediye veya kefalet tavanındaki artışa peşinen onay verildiği sonucu çıkarılamaz.
Kredi bakiyesi bir süre sıfırsa kefalet biter mi?
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 02.12.2019, E. 2018/3312, K. 2019/5369. Kefilin imzaladığı çerçeve sözleşmede tutar 5.000 TL idi. Daire, ilk kullandırım ödendikten sonra aynı çerçeve kapsamında yeniden kredi açılabileceğini belirtti. Bankacılık alanında uzman bilirkişiyle gerçek borcun ve kefilden tahsil edilen tutarın araştırılması için hükmü bozdu. [10]
“borç bakiyesinin sıfır olması kefillerin kefaletini sona erdirmez”
Hesap ekstresindeki bir günlük sıfır bakiye ile sözleşmenin feshi, borcun kesin tasfiyesi veya kefilin ibra edilmesi ayrı olaylardır. Bankadan hesap kapama talimatı, sonraki kullandırım fişi ve her iki kaydın sözleşme referansı istenmesi bu ayrımı görünür kılar.
Kefalet limitinin artırılmasında hangi şekil şartları aranır?
1 Temmuz 2012’den itibaren kurulan kefalette TBK m. 583 uyarınca yazılı sözleşme, kefilin imzası, azami miktar ve tarih aranır. Azami miktarı ve tarihi kefil kendi el yazısıyla belirtmelidir. Müteselsil kefalet üstleniliyorsa bu sıfatın veya aynı anlama gelen bir ifadenin de kefilin el yazısıyla belirtilmesi kanunda öngörülmüştür. Bir şirket yetkilisinin yalnızca şirketi temsilen imzaladığı artırım belgesi, aynı kişinin şahsi kefaletini artırdığı sonucunu tek başına doğurmaz. [1]
Kefilin riskini artıran sonraki değişiklik, kefalet için öngörülen şekilde yapılır. Azami miktarın 500.000 TL’den 2.000.000 TL’ye çıkarılmasında yeni üst sınır, tarih, imza ve üstlenilen kefalet sıfatı kontrol edilir. Aynı parasal tavan içinde daha önce dışarıda kalan bir borç grubunun eklenmesi de sorumluluğu genişletebilir. Dosyada artırım geçersizse ilk kefaletin geçerli olup olmadığı ve hangi borçları kapsadığı ayrıca incelenir. [1]
Eski tarihli kararlar hangi işlemlerde yol gösterir?
6101 sayılı Kanun m. 1 uyarınca kuruluş ve bağlayıcılık kural olarak işlemin yapıldığı tarihte yürürlükteki hukuka tabidir. Yürürlükten sonra gerçekleşen temerrüt, sona erme ve tasfiye bakımından geçiş hükümleri ayrıca uygulanır. 2009 veya 2010 tarihli bir kefaletin kuruluşuna bugünkü el yazısı şartını geriye yürüterek sonuca varılamaz. Tersine, eski sözleşmenin varlığı da 2012 sonrasında kişisel sorumluluğu ağırlaştıran ayrı bir işlemi şekil denetiminden kurtarmaz. [1] [2]
Kefalette şekil eksikliği istinafta resen incelenebilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 03.05.2023, E. 2022/277, K. 2023/408, §§ 23–28. Kefalet tarihi kefilin el yazısıyla belirtilmemişti. İlk derece mahkemesindeki kısmi kabul kararını yalnız banka istinaf etti. Genel Kurul şekil eksikliğinin resen gözetileceğini kabul etti. Bununla birlikte çoğunluk, bu eksikliği sadece bankanın başvurusu üzerine hükmün onun aleyhine tümden redde çevrilmesini sağlayan bir kamu düzeni sebebi saymadı ve direnme kararını bozdu. [11]
“Kefalet sözleşmesinin şekle aykırılık nedeniyle hükümsüzlüğünü hâkimin resen göz önünde tutması gerekir.”
Kefil vekili açısından somut sonuç şudur. İlk derece mahkemesi şekil eksikliğine rağmen kısmen kabul kararı vermişse, kabul edilen kısım için süresinde istinafa başvurulması önem taşır.
Ticari borçta kefalet her zaman müteselsil midir?
Ticari borçta kefilin sıfatı, bankanın önce asıl borçluya veya bir rehne başvurması gerekip gerekmediğini etkiler. TTK m. 7 ticari borçlara kefalette teselsül karinesi öngörür. TBK m. 583 ise müteselsil kefil olma iradesinin el yazısıyla açıklanmasını arar. Hukuk Genel Kurulunun 2022 tarihli kararı ile 11. Hukuk Dairesinin 2023 ve 2024 tarihli kararları, bu iki hükmün somut belgeye göre nasıl yorumlandığını gösterir. [1] [3]
Müteselsil kefil ibaresi el yazısıyla yazılmamışsa Yargıtay nasıl karar veriyor?
Kefalet senedinin başlığında müteselsil sıfatının bulunması
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.04.2022, E. 2019/254, K. 2022/584, §§ 28–31. Ticari satımdan doğan borç için iki kişi, başlığında “Müteselsil Kefalet Senedi” yazan belgeyi 2.500.000 TL sınırla imzalamıştı. Müteselsil sıfatını el yazılarıyla yazmamışlardı. Kurul, belgedeki açık kayıt ile aksine sözleşme hükmü bulunmamasını değerlendirerek TTK m. 7/2’yi uyguladı. Adi kefalet kabul eden direnme kararını oybirliğiyle bozdu. [19]
“davalıların kefaletinin müteselsil kefalet olduğunun kabulü gerekmektedir.”
Kredi sözleşmesinde matbu müteselsil kefalet kaydı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 13.07.2023, E. 2022/2212, K. 2023/4462. Kefalet tutarı, tarihi ve süresi el yazısıyla yazılmış, müteselsil sorumluluğa ilişkin ibare matbu bırakılmıştı. Daire, ticari nitelikteki borç bakımından TTK m. 7’ye ve yukarıdaki Genel Kurul kararına dayanarak, kefaleti geçersiz sayıp ilgili kefil yönünden davayı reddeden istinaf hükmünü bozdu. [16]
“ticarî borçlara kefaletin müteselsil kefalet olduğunun kabulü gerekir.”
Kefalet türüne ayrılan hanede müteselsil ibaresinin bulunmaması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 01.04.2024, E. 2022/5751, K. 2024/2641. Daire bu kez iki kefil bakımından müteselsil sıfatının el yazısıyla belirtilmediğini dikkate aldı. TBK m. 583’teki geçerlilik şartına öncelik tanıdı. Diğer unsurları bulunan kefaleti adi kefalet olarak nitelendirip buna uygun takip koşulları incelenmek üzere kararı bozdu. [12]
“teselsül karinesi zayıflatılarak şarta bağlanmıştır.”
Kararların birlikte değerlendirilmesi ve kefile başvuru sırası
Değerlendirmemiz. 2022 ve 2023 kararlarında müteselsil iradeyi gösteren matbu bir başlık veya kayıt vardı. 2024 kararı, kefalet türü için el yazısıyla doldurulacak alandaki eksikliği esas aldı. Belge düzenleri farklı, hükümlerin önceliğine ilişkin gerekçeler de tam örtüşmüyor. Bu nedenle 2024 kararını Genel Kurul yaklaşımını ortadan kaldıran kesin bir kural olarak sunmak isabetli olmaz. Kefaletin türünü ihtilaftan koruyacak uygulama, sıfatı başlangıçta kefilin kendi el yazısıyla kayda almaktır.
Takibe etkisi. Adi kefalette TBK m. 585’teki istisnalar dışında önce borçluya başvurulur. Müteselsil kefalette TBK m. 586/1, borçlunun ifada gecikmesini ve ihtarın sonuçsuz kalmasını veya borçlunun açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde bulunmasını arar. Teslime bağlı taşınır rehni ve alacak rehni varsa m. 586/2’deki özel sıra ile istisnalar ayrıca incelenir. [1]
Ticari kredi kartı ve gayrinakdi kredilerde kefalet hangi sözleşmeye dayanır?
Ayrı kart sözleşmesi ve 2.200 TL’lik kefalet
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 25.03.2026, E. 2023/283, K. 2026/542. Aynı tarihte imzalanan genel kredi ve teminat sözleşmesinde 100.000 TL, ayrı ticari kart sözleşmesinde 2.200 TL kefalet vardı. Banka, kart limitini 15.000 TL’ye çıkardığını ileri sürdü. Daire, kartın genel kredi sözleşmesi kapsamında tahsis edilmediğini belirledi. Kefil yönünden 2.200 TL asıl alacak ve takip sonrası ferîleri üzerinden verilen karara yönelik istinaf başvurularını esastan reddetti. Karar, miktar itibarıyla kesindir. [14]
“Ticari kredi kartı sözleşmesinde davalı kefilin sorumluluk limitinin 2.200-TL olduğunun kabulü yerindedir.”
Aynı sözleşmeye bağlı ürünler ve sonradan verilen kefalet
İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi, 08.10.2026, E. 2023/125, K. 2026/1713. Bu kez 10.08.2015 tarihli genel kredi sözleşmesinin limiti 2.000.000 TL, 16.11.2015 tarihli kefaletin tavanı 1.000.000 TL idi. Ticari kart, borçlu cari hesap, kredili hesap ve bankanın ödeme yaparak tazmin ettiği gayrinakdi krediler, takibin dayandığı sözleşmeyle ilişkilendirilebildi. Daire, kefilin istinafını esastan reddetti. Hüküm temyize açık verilmiştir. Kararın anonim tam metni özel bir içtihat arşivinde erişilebilmektedir. Resmi nüshası ve sonraki kanun yolu sonucu doğrulanamamıştır. [15]
“Söz konusu alacak kalemleri davalı müteselsil kefilin 1.000.000,00 TL kefaletinin yer aldığı kredi sözleşmesine ilişkindir.”
İki dosyayı ayıran delil, bankanın hangi ürünü hangi sözleşmeye dayanarak tahsis ettiğini gösteren kayıttır. İlkinde aynı tarih ve aynı müşteri, ayrı kart kefaletindeki 2.200 TL sınırını aşmaya yetmedi. İkincisinde ürünlerin sözleşmeyle bağı kurulabildi. Her iki hüküm de kendi dosyasındaki belgelere dayanır.
Teminat mektubu veya çek yaprağından doğan gayrinakdi riskte bankanın üçüncü kişiye ödeme tarihi ve dekontu ayrıca önemlidir. Bankanın ödediği bir bedelin tahsili ile henüz ödeme yapmadan risk karşılığının depo edilmesini istemesi iki ayrı taleptir. Tazmin edilmiş tutarlara ilişkin ikinci karardan, her kefilden tazmin öncesi depo istenebileceği sonucu çıkarılamaz. Önce kefaletin ve depo talebine dayanak sözleşme hükmünün kapsamı incelenmelidir.
Kredi borcu yapılandırıldığında önceki kefalet devam eder mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 24.06.2026, E. 2025/296, K. 2026/402, §§ 13, 19–24. 2011’deki krediye kefil olan kişi, 2016’daki yapılandırma protokolünü imzalamamıştı. Banka, anapara hesabını kapatıp yeni ödeme planı açmıştı. Çoğunluk, protokolün önceki sözleşmeyi saklı tutan 6.3 maddesini ve borcun fiilen ödenmediğini birlikte değerlendirerek yenileme kabul eden direnme kararını bozdu. Azınlık, önceki kredinin tasfiye edildiği görüşündeydi. [17]
“Borcun yenilenmesi karine olarak kabul edilemez.”
TBK m. 133 bakımından soru, eski borcu sona erdirip yerine yenisini kurma iradesinin bulunup bulunmadığıdır. Anaparanın hesaplar arasında aktarılması, vadenin uzaması veya taksitlerin değişmesi bu iradeyi tek başına ispatlamaz. Eski borç gerçekten sona ermişse kural olarak ona bağlı kefalet de sona erer. Yenileme yoksa bu defa yeni koşulların ilk kefalet beyanını aşıp aşmadığı incelenir. [1]
Kefalet limiti artırılırken eşin yazılı rızası ne zaman gerekir?
Kefil evliyse, mahkemece ayrılık kararı veya yasal ayrı yaşama hakkı gibi haller ve kanuni istisnalar saklı olmak üzere, eşin yazılı rızası işlemden önce ya da en geç işlem anında alınır. Kefilin azami tutarı artırılıyor, adi kefalet müteselsile çevriliyor veya kefil yararına güvenceler önemli ölçüde azaltılıyorsa TBK m. 584/2 uyarınca yeni rıza denetlenir. Yalnız müşterinin kredi tahsis limitinin yükseltilmesi bu üç sonuçtan birini doğurmuyorsa yeni eş rızası gerekmez. [1] [4]
Şirket ortağı ve yöneticisi için eş rızası istisnası
Ticaret siciline kayıtlı işletme sahibinin, ticaret şirketi ortağının veya yöneticisinin kendi işletmesi ya da şirketiyle ilgili kefaletinde m. 584/3 istisnası uygulanabilir. Önemli olan kefalet tarihindeki sıfat ve o borçla bağlantıdır. Çalışan olmak veya şirket ortağının yakını olmak yeterli değildir. Madde ayrıca sicile kayıtlı esnaf ve sanatkârların mesleki kefaletleri ile sayılan destekli ve kooperatif kredileri için özel istisnalar içerir. [1] [4]
Bonoya aval verildiğinde eş rızası aranır mı?
Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 20.04.2018, E. 2017/4, K. 2018/5. Kurul oyçokluğuyla, eş rızasına ilişkin kefalet kuralının TBK m. 603 üzerinden avale taşınmayacağına karar verdi. Hükümden kısa kesit şöyledir. [13]
“aynı Kanunun 603'üncü maddesi uyarınca 'aval'de uygulanmasının gerekmediği”
— Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu · K. 2018/5
Aval, kambiyo senedi veya alonj üzerindeki şekle bağlı teminattır. GKS’deki kefalet imzası ile bonodaki imzanın yeri ve sıfatı ayrı okunur. Buna karşılık GKS’de gerçekte kişisel güvence veren gerçek kişiye “garantör” veya “müşterek borçlu” denmişse TBK m. 603’teki şekil, ehliyet ve eş rızası hükümleri işlemin gerçek işlevine göre uygulanır. [1] [3]
Kefilden istenebilecek tutar ve faiz nasıl hesaplanır?
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 19.11.2015, E. 2015/534, K. 2015/15154. 28.12.2009 tarihli sözleşmede kredi limiti 25.000 TL, kefalet limiti 28.750 TL idi. Sonraki artırım belgelerinde kefilin imzası yoktu. Daire, takip tarihindeki asıl borç belirlenirken ilk kefalet tavanının ve kefilin kendi temerrüdünün dikkate alınmasını istedi. Eksik incelemeyle verilen hükmü bozdu. [9]
“sonraki limit artırımlarında imzasının ve isminin bulunmadığı anlaşılmaktadır.”
Birinci hesap, borçludan kaynaklanan kalemlerdir. TBK m. 589’da aksi kararlaştırılmadıkça asıl borç ve borçlunun kusur veya temerrüdünün yasal sonuçları, belirli koşullarla borçluya karşı takip ve dava giderleri, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan yıla ait akdî faizler kefalet tavanı içinde düzenlenir. Giderler yönünden kefile bunları ödeme yaparak önleyebileceği uygun zamanda bildirim koşulu incelenir. Asıl ilişkinin hükümsüzlüğünden doğan zarar ve ceza koşuluna ilişkin sorumluluk anlaşmaları kesin hükümsüzdür. [1]
İkinci hesap, kefilin kendi gecikmesidir. Bu sebeple talep edilen faiz, borçlunun temerrüt faiziyle aynı başlangıç tarihine otomatik olarak bağlanamaz. TTK m. 7/1’deki bildirim, alacağın muacceliyeti, borçluya ve kefile ayrı ayrı yapılan tebligatlar ve ödeme için tanınan süre incelenir. TBK m. 590 uyarınca asıl borcun muacceliyeti süre içeren bir bildirime bağlıysa kefalet borcu için süre kefile bildirim tarihinde başlar. Aynı dönem ve aynı tutara iki kez faiz işletilmemelidir. [1] [3] [9] [14]
Örnek olayda 500.000 TL kefalet ve 2.000.000 TL takip talebi
Şirketin 15.03.2016 tarihli 1.000.000 TL limitli sözleşmesine 500.000 TL ile kefil olunduğunu, 04.12.2017’de şirket limitinin 3.000.000 TL’ye yükseltildiğini, 2018’deki kullandırım için 2.000.000 TL istendiğini varsayalım.
Aynı sözleşmeden doğan yeni kullandırım
2018 kullandırımı ilk kefalete bağlı ve muaccel borç tavanı aşıyorsa, asıl borca bağlı kalemler için en çok 500.000 TL istenebilir. Kapsama giren bakiye daha düşükse o bakiye esas alınır.
Bağımsız bir sözleşmeye dayanan kredi
2018 kredisi ayrı sözleşmeye bağlıysa, ilk beyanın bu borcu da geçerli biçimde kapsadığı gösterilemedikçe bu kullandırım için ilk kefile başvurulamaz.
Kefalet limitinin ayrıca artırılması
2.000.000 TL’lik yeni tavan ancak kefilin şekle uygun taahhüdüyle, gerekiyorsa eşin yazılı rızasıyla ve ispatlanan borç ölçüsünde uygulanır. Takip tarihi ayrıca süre denetiminden geçer.
Banka ve kefil hangi belgeleri dosyaya sunmalı?
Banka açısından ispat. Alacaklı, hangi geçerli kefalete dayanarak hangi muaccel borcu istediğini ortaya koyar. GKS ve tüm ekleri, kefalet sayfasının aslı, artırım protokolleri, ürün sözleşmeleri ve kullandırım fişleri tarih ve referans numarasına göre eşleştirilir. Kat ihtarı, tebliğ evrakı, ödeme ve mahsup kayıtları bu sıraya eklendiğinde neyin ne zaman talep edilebileceği denetlenebilir. Şirket kaşesi üzerindeki temsil imzasıyla şahsi kefalet bölümündeki imza da ayrı gösterilmelidir. [1] [5]
Kefil açısından itiraz. İtiraz edilen kullandırımın numarası, eksik el yazısı unsuru, ileri sürülen ödemenin tarihi ve hangi kaleme mahsup edildiği somutlaştırılır. Eş rızası uyuşmazlığında işlem tarihindeki sicil kaydı, kapsam uyuşmazlığında ayrı ürün sözleşmesi, borcun sona erdiği savunmasında kapama, ibra ve tahsil belgeleri belirleyicidir. İmza veya el yazısı inkâr ediliyorsa asıl belge ile karşılaştırmaya elverişli yazı ve imza örnekleri üzerinden inceleme istenir. [5]
Bilirkişiye hangi hesap soruları yöneltilmeli?
Her ürün için kullandırım tarihi, dayanak belge numarası, anapara, geri ödeme, faiz dönemi ve dayanak oranı, masraf, vergi ve kalan bakiye ayrı gösterilmelidir. Gayrinakdi kalem için tazmin tarihi, mükerrer kayıtlar için mahsup açıklaması, kefilin kişisel temerrüdü için ayrı başlangıç ve hesap tablosu istenir. Banka kayıtları birden çok sonuca elverişliyse mahkemenin belirleyeceği ihtimallere göre alternatif hesap alınabilir. Şeklin geçerliliği, kefaletin kapsamı ve sözleşmenin yenileme sayılıp sayılmayacağı hakkında hukuki nitelendirme hâkime aittir. [5] [10]
Dava açıldıktan sonra ödeme yapılırsa menfi tespit ve istirdat talepleri nasıl etkilenir?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 19.03.2024, E. 2023/4909, K. 2024/2215. Sıfır bakiyeye ilişkin 2019 tarihli bozmanın ardından aynı dosya tekrar Yargıtaya geldi. Bu aşamada inceleme konusu, kefaletin sınırından farklıydı. Daire, davadan sonra yapılan ödeme nedeniyle somut davanın konusuz kaldığını ve giderlerin dava tarihindeki haklılık durumuna göre belirlenmesi gerektiğini kabul ederek hükmü bozdu. [18]
“huzurdaki dava, davaya konu borcun davadan sonraki süreçte ödenmesi sebebiyle konusuz kalmıştır.”
İİK m. 72/6, borçlu menfi tespit davasında tedbir almamış ve borcu ödemişse davaya istirdat davası olarak devam edilmesini düzenler. Bu nedenle 2024 kararını her sonradan ödeme haline yaymamak gerekir. Ödemeyi kimin yaptığı, ödemenin takip baskısı altında olup olmadığı ve davada hangi tutarın iadesinin istendiği incelenmelidir. Bankanın itirazın iptalini, kefilin borçlu olmadığının tespitini veya tahsil edilen paranın iadesini istemesi farklı ispat ve süre sorunları doğurur. [6] [18]
Sonuç
Kefil hakkında takipte ilk soru, bankanın müşterisine ne kadar kredi açtığı değil, ödenmemiş borcun hangi sözleşmeden doğduğu ve kefilin o borcu hangi tutara kadar üstlendiğidir. Aynı çerçevede yeni kullanım, bağımsız kredi ve kişisel güvencenin ağırlaştırılması birbirinden ayrıldığında, hem tahsil edilebilir alacak hem de itiraza konu fazla kısım belirlenebilir.
Banka için en güçlü dayanak, kullandırım kaydından kefalet beyanına kadar belgelerin birbirini doğrulamasıdır. Kefil için en güçlü itiraz ise hangi talebin hangi nedenle kapsam dışında kaldığını göstermektir. Ticari kart davalarında 2.200 TL’lik ayrı kefalet ile 1.000.000 TL’lik çerçeve kefalet arasındaki farkı yaratan, tam olarak bu sözleşme bağlantısıdır. [14] [15]
Sıkça Sorulan Sorular
Limit artırımını imzalamadım. Önceki kefaletim sona erer mi?
İlk kefalet geçerliyse ve açık olan çerçeve kapsamındaki borcu güvence altına alıyorsa sorumluluk ilk sınırda sürebilir. İmzasız artırım belgesiyle kefaletin parasal tavanı yükseltilemez. [1] [8]
Kefaletten on yıl sonra ilk kez takip başlatılabilir mi?
Gerçek kişinin kefaleti TBK m. 598’e göre kural olarak kurulduğu tarihten on yıl sonra kendiliğinden sona erer. Uzatma, en erken sona ermeden bir yıl önce, kefaletin şekline uygun yazılı açıklamayla ve en çok on yıllık yeni bir dönem için yapılabilir. Yeni ve geçerli kefalet de ayrıca mümkündür. Örnekteki 15.03.2016 kefaletinde geçerli uzatma veya yeni kefalet yoksa Kasım 2026’da ilk kez takibe geçmek için on yıllık süre dolmuştur. Daha önce süresinde başlatılan bir takibin devamı ayrıca incelenir. Şirketin limit artırım tarihi süreyi baştan başlatmaz. [1] [2]
Şirketten ayrılmak veya bankaya yazı göndermek yeterli mi?
Ortaklıktan ayrılma, verilmiş şahsi kefaleti kendiliğinden kaldırmaz. Bankanın kefili ibra edip etmediği ve son borcun hangi sözleşmeden doğduğu araştırılır. Gelecekte doğacak borç için TBK m. 599, borç henüz doğmadan, borçlunun mali durumuyla ilgili kanuni koşullar gerçekleştiğinde yazılı bildirimle dönmeye imkân verir. Alacaklının kefalete güvenmesi sebebiyle uğradığı zarara ilişkin sorumluluk ayrıca düzenlenmiştir. [1]
Ticari şirket kredisi ile tüketici kredisi aynı şekilde mi değerlendirilir?
Bu incelemenin konusu ticari kredidir. Tüketici işlemlerinde tüketicinin edimine karşı alınan şahsi teminat, adı ne olursa olsun 6502 sayılı Kanun m. 4/6 uyarınca adi kefalet sayılır. Bu nedenle ticari borçtaki teselsül tartışması tüketiciye aynı biçimde aktarılamaz. [7]
Kaynakça
Mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m. 117, 133, 581–586, 589–591, 598–600 ve 603.
- 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun, m. 1 ve 5.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 7, 700–702, 778 ve 818.
- 6455 sayılı Kanun, m. 77. TBK m. 584’e eklenen eş rızası istisnaları.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 190, 208, 211, 266, 279/4, 331 ve 355.
- 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu, m. 67 ve 72.
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 4/6.
Yargı kararları
- Yargıtay 19. HD, 21.10.2015, E. 2015/5485, K. 2015/13282. Aynı sözleşmenin artırım ekleri.
- Yargıtay 19. HD, 19.11.2015, E. 2015/534, K. 2015/15154. İlk sınır, takip bakiyesi ve kefilin temerrüdü.
- Yargıtay 19. HD, 02.12.2019, E. 2018/3312, K. 2019/5369. Geçici sıfır bakiye ve eksik hesap incelemesi.
- Yargıtay HGK, 03.05.2023, E. 2022/277, K. 2023/408, §§ 23–28. Resen denetim ve istinafın sınırı.
- Yargıtay 11. HD, 01.04.2024, E. 2022/5751, K. 2024/2641, değerlendirme § 3. El yazısı ve adi kefalet.
- Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 20.04.2018, E. 2017/4, K. 2018/5, sonuç. RG 16.10.2018, sayı 30567. Aval ve eş rızası. Alternatif tam metin.
- İstanbul BAM 12. HD, 25.03.2026, E. 2023/283, K. 2026/542, gerekçe ve hüküm. Ayrı kart sözleşmesi.
- İstanbul BAM 14. HD, 08.10.2026, E. 2023/125, K. 2026/1713, gerekçe ve hüküm. Ürünlerin aynı GKS ile bağlantısı. Temyize açık karara ait anonim tam metin.
- Yargıtay 11. HD, 13.07.2023, E. 2022/2212, K. 2023/4462, değerlendirme § 3. Ticari teselsül karinesi.
- Yargıtay HGK, 24.06.2026, E. 2025/296, K. 2026/402, §§ 13, 19–24. Yenileme ve yapılandırma.
- Yargıtay 11. HD, 19.03.2024, E. 2023/4909, K. 2024/2215, değerlendirme § 3. Dava sonrası ödeme.
- Yargıtay HGK, 21.04.2022, E. 2019/254, K. 2022/584, §§ 28–31. Matbu müteselsil kefalet kaydı ve TTK m. 7/2.
Öğreti ve ilgili yayın
- Serkan Ayan, Kefalet Sözleşmesi, Adalet Yayıncılık, Ankara, 2018.
- Burak Özen, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Kefalet Sözleşmesi, 4. baskı, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2017.
- Özlem Acar, Türk Borçlar Hukukunda Müteselsil Kefalet Sözleşmesi, doktora tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul, 2014.
- K. Berk Kapancı, “Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun Evli Kişi Tarafından Verilen Avalde Eş Rızası Aranmamasına İlişkin E. 2017/4, K. 2018/5 Sayılı ve 20.04.2018 Tarihli Kararı Üzerine Düşünceler”, Prof. Dr. H. Ercüment Erdem’e Armağan, On İki Levha, İstanbul, 2023, s. 863–896.
- Av. Alican Çekmez, “Genel Kredi Sözleşmelerinde Limit Artışı ve Kefilin Sorumluluğu”, Hukuki Haber, 04.11.2026. İlk kredi sözleşmesi, artırım ekleri ve kefalet sınırı hakkındaki inceleme.