Komşunun izni, süzme sayaç veya apartman yönetiminin sözlü onayı her elektrik kullanımını hukuka uygun hâle getirmez. Bağlantının nereden yapıldığı, tüketimin hangi sayaçta ölçüldüğü, enerji sahibinin rızası, abonelik ve ortak alan kuralları birlikte değerlendirilir. Evde araç şarjı ise sırf elektrikli araç bulunduğu için kaçak kullanım sayılmaz.
Bu rehberin kaynak kontrol tarihi 9 Ekim 2026’dır. Amaç, konut hayatındaki farklı kullanım biçimlerini aynı “kaçak elektrik” başlığı altında birbirine karıştırmadan açıklamaktır.
Komşudan elektrik almak suç mu?
Bu sorunun tek kelimelik cevabı yoktur. Komşunun haberi olmadan onun hattından tüketim, komşunun izniyle fakat abonelik düzeni dışında kullanım ve ölçümü engelleyen bağlantı ayrı olaylardır.
EPTHY m.48/1-c, m.6/6’daki istisna dışında, ölçüm noktasından sonraki kendi tesisatından üçüncü kişilere enerji verilmesini usulsüz kullanım olarak düzenler. Sayaç dışı hat veya ölçüm müdahalesi varsa m.42 ayrıca gündeme gelir. [1]
Ceza hukuku bakımından TCK m.163/3’teki rıza ve ölçümün engellenmesi koşulları araştırılır. Komşunun rızası ile enerjinin sahibinin rızası her zaman aynı değildir. Toplam tüketimin bir sayaçtan geçmesi, ayrı kullanıcının tüketiminin nasıl belirlendiğine ilişkin bütün tartışmaları çözmeyebilir. Akademik literatürde bu sınırın yorumuna ilişkin görüş ve içtihat tartışmaları bulunmaktadır. [2][4, s.2071–2073]
Bu nedenle “parasını komşuma veriyorum, hiçbir sorun olmaz” yaklaşımı güvenli bir hukuki sonuç değildir. Diğer uçta, bütün sayaç sonrası paylaşımların otomatik suç sayılması da kanundaki unsurları atlar. Bağlantı ve sözleşme düzeni somut olarak incelenmelidir.
Süzme sayaç neyi çözer, neyi çözmez?
Süzme sayaç, ana sayaçtan sonraki belirli tüketimi izlemeye yarayabilir. Taraflar arasındaki gider paylaşımını daha görünür kılabilir; ancak tek başına dağıtım şirketi nezdinde bağımsız abonelik kurmaz veya her üçüncü kişiye enerji verme işlemini meşrulaştırmaz.
Örneğin tek ana sayacın beslediği birden çok kullanım alanında, bağlantının ve sözleşmenin buna uygun kurulup kurulmadığı araştırılır. Ana sayaçtaki toplam ile alt sayaçların toplamı arasındaki fark da teknik kayıp, ortak tüketim veya kayıt hatası gibi nedenlerle açıklanmalıdır. Fark bulunduğu için otomatik hırsızlık suçlaması yapılmamalıdır.
| Düzen | Ölçüm bakımından soru | Hukuki bakımdan soru |
|---|---|---|
| Bağımsız abonelik ve sayaç | İlgili alanın tüketimi doğru ölçülüyor mu? | Kullanıcı ve sözleşme uyumlu mu? |
| Ana sayaç + süzme sayaç | Alt tüketimler ve ortak tüketim ayrılıyor mu? | Bu kullanım düzeni mevzuata ve sözleşmeye uygun mu? |
| Komşu tesisatından kullanım | Enerji hangi ölçüm noktasından geçiyor? | Rıza, üçüncü kişi ve abonelik şartları sağlanmış mı? |
| Sayaç dışı ayrı bağlantı iddiası | Ölçülmeyen tüketim hangi hattadır? | EPTHY ve TCK koşulları gerçekleşmiş mi? |
Teknik inceleme güvenli ve yetkili kişilerce yapılmalıdır. Bu hukuki değerlendirme, kullanıcıya bağlantıyı kendi eliyle kurma veya değiştirme talimatı vermez.
Ortak alan elektriği kişisel ihtiyaç için kullanılabilir mi?
Asansör, aydınlatma, hidrofor veya başka ortak amaçlar için alınan elektriğin bir kişinin özel kullanımına ayrılması, apartman içi gider ve yetki sorunları yaratabilir. Ortak sayacın bulunması, kişisel tüketimin bedelinin bütün komşulara dağıtılmasını tek başına haklı kılmaz.
Yönetim planı, kat malikleri kurulu kararı, kullanım amacı, abonelik grubu ve ölçüm düzeni birlikte incelenir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun ortak gider, yöneticinin görevleri ve ortak yerde değişiklik hükümleri dikkate alınır. [5, m.19–20, 35, 42]
İtiraz eden malikin ilk adımı, tüketimin hangi hat üzerinden gerçekleştiğinin ve nasıl paylaştırıldığının açıklanmasını istemektir. Yönetim kararı, fatura, tüketim raporu ve gider dağıtımı karşılaştırılır. Kişinin kendi görüşüne dayanarak ortak tesisata müdahale etmesi yeni uyuşmazlıklar doğurabilir.
Evde elektrikli araç şarjı için lisans gerekir mi?
EPDK’nın açıklamasına göre, kullanıcının kendi ihtiyacı için evinde veya ticari faaliyet göstermeksizin işyerinde kurulan ilgili şarj üniteleri için şarj ağına bağlanma, lisans veya sertifika zorunluluğu bulunmaz. Bu açıklama ticari şarj hizmetiyle kişisel kullanımın ayrımına dayanır. [3, Soru 29]
Lisans gerekmemesi, teknik ve mülkiyet koşullarının kalkması değildir. Bağlantı kapasitesi, tesisat, proje, yangın tedbirleri ve ortak alan etkisi ayrıca değerlendirilir. Elektriğin hangi abonelikten, hangi ölçüm düzeniyle alınacağı belirlenmelidir.
Bir konutta araç bulunması, o kullanım yerini otomatik ticari şarj istasyonu yapmaz. Buna karşılık dışarıya bedelle şarj hizmeti verilmesi ayrı lisans/sertifika ve hizmet rejimini gündeme getirebilir. Fiilî kullanım ve hizmet modeli belirleyicidir. [3]
Apartman otoparkında hangi karar gerekir?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının şarj ünitesi kurulumuna ilişkin açıklaması; inşai faaliyet oluşturmayan, kapalı mekân teşkil etmeyen, gerekli elektrik ve yangın tedbirleri alınmış üniteler bakımından Kat Mülkiyeti Kanunu m.42 çerçevesinde sayı ve arsa payı çoğunluğunu esas alır. Açıklama bütün inşaat ve tesis değişiklikleri için sınırsız izin değildir. [6]
Ortak alan olmayan, bağımsız bölümün eklentisi niteliğindeki otoparkta; mevcut tesisat değiştirilmeden bağlantı ve diğer bağımsız bölümlerle ortak alanların etkilenmemesi koşulları ayrıca belirtilir. Bu koşulların dışındaki uygulama aynı kolaylığa otomatik dâhil değildir. Dışarıya ticari hizmet veren istasyonlar da açıklamanın kapsamından ayrılmıştır. [6]
Bu belge, kurumun uygulama açıklamasıdır; kanunun yerini almaz. Somut projede alanın tapu ve yönetim planındaki statüsü, yapılacak imalat, kablo güzergâhı ve diğer maliklerin hakları incelenmelidir. Ortak otoparkta bir bölgenin fiilen kişiye tahsis edilmesi sorunu da cihaz kurulumundan ayrıca doğabilir.
Şarj gideri nasıl paylaştırılmalı?
Şarj tüketimi ortak aydınlatma tüketiminden ayrılabiliyor olmalıdır. Ölçüm ve ödeme yöntemi, cihazın ortak yatırım mı kişisel cihaz mı olduğu, bakım ve kayıpların nasıl paylaşılacağı kararda açıkça yer almalıdır.
Örnek olarak üç ayrı kalem düşünülebilir: cihaz ve kurulum gideri, tüketilen elektrik bedeli, ortak bakım ve işletim gideri. Bunların aynı oranla herkese dağıtılması her durumda doğru değildir. Fiilî kullanıcı, yararlanma biçimi, yönetim planı ve kanun hükümleri değerlendirilir. [5]
Şarj cihazının uygulama kaydı yararlı olabilir; ancak dağıtım ölçümüyle nasıl ilişkilendirildiği ve kayıtların doğruluğu da önemlidir. Yönetimin yalnız tahminî bir aylık tutar belirlemesi, sonradan hesap uyuşmazlığı doğurabilir. Kişisel veriler açıklanırken gereksiz sürüş veya kimlik bilgileri ortak panoda paylaşılmamalıdır.
Tespit yapılırsa hangi belgeler toplanmalı?
- Abonelik sözleşmesi, tüketici grubu ve tesisat numarası.
- Ana sayaç ve varsa alt ölçüm düzenine ait teknik kayıtlar.
- Kat malikleri kurulu kararı ve ilgili yönetim planı hükümleri.
- Kurulum projesi, uygunluk ve servis belgeleri.
- Şarj tüketim kayıtları ve gider dağıtım tabloları.
- Tutanak, fotoğraf, video ve hesap dökümü.
- Bağlantıyı kullanan kişiler ve dönemleri gösteren gerçek belgeler.
İtirazın amacı önce yanlış nitelendirmeyi düzeltmektir. Kişisel şarjın ticari istasyon gibi değerlendirilmesi, farklı kullanıcıların tüketiminin bir kişiye yüklenmesi veya ortak tüketimin yanlış dağıtılması farklı itirazlardır. Güç ve günlük saat hesabı da kullanımın gerçek hukuki kategorisine göre denetlenmelidir. [1, m.44–46]
Sık sorulan sorular
Komşum izin verdiyse onun hattından enerji alabilir miyim?
Komşunun rızası tek başına abonelik ve üçüncü kişiye enerji verme kurallarını çözmez. Bağlantı ve sözleşme koşulları incelenmelidir.
Süzme sayaç takınca ayrı aboneliğe gerek kalmaz mı?
Süzme sayaç bağımsız aboneliğin yerine kendiliğinden geçmez. Mevzuatın izin verdiği kullanım düzeni ve bağlantı şartları ayrıca belirlenir.
Evde araç şarj etmek kaçak elektrik midir?
Sırf araç şarj edilmesi kaçak kullanım sayılmaz. Ölçüm, abonelik, bağlantı ve teknik şartlara aykırılık varsa o somut fiil incelenir.
Yönetici tek başına ortak alana şarj cihazı kurabilir mi?
Yetkisi, kurul kararı, yönetim planı ve işin niteliği değerlendirilmelidir. Kurul kararı gereken bir işlem yalnız sözlü yönetici onayıyla tamamlanmış sayılmaz.
Şarj cihazı için her zaman beşte dört onay mı gerekir?
Bakanlığın açıkladığı koşullardaki ortak otopark uygulaması sayı ve arsa payı çoğunluğu üzerinden ele alınır. İnşai değişiklik veya başka haklara müdahale varsa projenin kendi koşulları yeniden değerlendirilir. [6]
Sonuç: Ölçüm, izin ve gider paylaşımı birlikte kurulmalıdır
Konut ve apartmanlarda uyuşmazlığı önleyen düzen, elektriğin nereden geldiğini, kimin kullandığını ve kimin ödediğini açıkça gösterir. Doğru sayaç kadar doğru abonelik, doğru yönetim kararı kadar doğru gider paylaşımı da önemlidir. Bu unsurlar baştan belgelendiğinde komşuluk ilişkileri ve teknik güvenlik daha sağlam korunur.
Usulsüz kullanımın ayrıntıları için abonelik rehberine, sorumlu kişi için abone–kiracı–malik rehberine, genel çerçeve için ana rehbere bakabilirsiniz.
Kaynakça
- Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği. EPDK / Mevzuat Bilgi Sistemi. 30.05.2018 / 30436; özellikle 14.01.2025 / 32782 değişikliklerini içeren m.42–49 ve 52.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu. Mevzuat Bilgi Sistemi / Adalet Bakanlığı. m.2, 20–21, 64, 163/3, 168/5, 203.
- Şarj Ağı İşletmeci Lisansı Yol Haritası ve Sıkça Sorulan Sorular. EPDK. Özellikle Soru 1, 29, 33–34; kişisel kullanım ve ticari şarj ayrımı.
- Barış Işık, Karşılıksız Yararlanma Suçu. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / DergiPark. 2021, 29(3), s.2051–2086; DOI: 10.15337/suhfd.936246; ilgili s.2071–2073. Tam metin.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu. Adalet Bakanlığı. m.19–20, 35, 42; ortak yerler, gider ve karar.
- Site ve Apartmanlarda Elektrikli Araç Şarj Ünitesi Kurulumu açıklaması. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. E-17576483-045.01-9936676 sayılı yazı; inşai faaliyet olmayan ortak otopark üniteleri, eklenti ve ticari kullanım ayrımı. Tam metin.