Kaçak elektrik borcuna itiraz veya dava açılması, kesintiyi ve icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Elektriğin kullanılmaya devam edilmesi, icra takibinin durması ve icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi farklı korumalardır. Her biri doğru hukuki dayanak ve somut taleple değerlendirilmelidir.
Kaynak kontrol tarihi 9 Ekim 2026’dır. Bu rehber; EPTHY, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümlerini birlikte ele alır. [1][2][3]
Kesinti ile tahsil süreci aynı şey değildir
Kaçak kullanımın tespiti sırasında yapılan teknik kesme, usulsüzlüğün giderilmemesi üzerine kesme ve sıradan tüketim borcu nedeniyle kesme farklı düzenlemelere dayanır. Bildirim koşulları ve yeniden bağlantı şartları da buna göre değişebilir.
EPTHY m.47/4, kaçak faturasının tahsili için yasal takip başlatılmadan önce borcun 15 gün içinde ödenmesine ilişkin bildirim öngörür. Yazılı bildirimle birlikte iletişim bilgisi varsa kalıcı veri saklayıcısı da kullanılır. Düzenlemedeki şartlara aykırı takipte işlemlerin sonlandırılması ve masrafların tüketiciden istenememesi hükmü vardır. Son bir yıl içinde bildirim yapılmış devam eden kaçak kullanım için özel istisna bulunur. [1]
Bu takip öncesi 15 günlük bildirim, her kaçak tespitinde elektriğin ancak 15 gün sonra kesilebileceği anlamına gelmez. Tespit anındaki kesme hükümleriyle tahsil bildirimi birbirine karıştırılmamalıdır.
Ödeme, taksit ve ihtirazi kayıt seçenekleri
Borç ödenmediğinde gecikme kalemleri, kesinti ve takip riski işlemin şartlarına göre gündeme gelir. Tam ödeme, şirketin kabul ettiği taksit düzeni ve teminat seçenekleri birbirinden ayrılmalıdır. Genel bir ödeme güçlüğü açıklaması, borcu veya kesinti riskini kendiliğinden kaldırmaz.
Taksit anlaşmasında toplam tutar, faiz, vade, teminat, kesinti ve bir taksidin aksamasının sonucu açıkça görülmelidir. Belge borcun kabulünü veya itirazdan vazgeçmeyi içeriyorsa etkisi ayrıca değerlendirilir. İhtirazi kayıtla ödeme düşünülüyorsa hangi tahakkuka ve hangi kalemlere itiraz edildiği yazılılaştırılmalı; dekont ve başvuru birlikte saklanmalıdır. İhtirazi kayıt, uygun dava açılmasının ve süresinin yerine geçmez. [1, m.47][2, m.72][4]
Şirket nezdinde teminatla yeniden bağlantı
EPTHY m.47/3, kaçak faturaya itiraz sonuçlanıncaya kadar, itiraz konusu tutarın teminata bağlanması şartıyla enerjinin bağlanabilmesini düzenler. Bu, koşulsuz ve otomatik bir yeniden bağlantı hükmü değildir. Başvuru, teminat koşulları ve teknik uygunluk belgeli biçimde ele alınmalıdır. [1]
Mahkemeden ihtiyati tedbir talebi ise ayrı bir yoldur. Şirket nezdinde teminat talebinde bulunmak, bütün durumlarda mahkeme tedbirinin ön şartı değildir; buna karşılık yapılan başvuru ve cevap, uyuşmazlığın somutluğunu gösterebilir.
Kesilen elektriğin kullanıcı tarafından açılması, yeni bir kaçak kullanım tespiti ve ayrıca güvenlik riski doğurabilir. Uyuşmazlığın varlığı, bağlantıya kendiliğinden müdahale yetkisi vermez. [1, m.42/1-ç]
İhtiyati tedbir hangi şartlarla istenebilir?
HMK m.389–390; mevcut durumun değişmesiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, imkânsızlaşması veya gecikme yüzünden ciddi zarar doğması gibi durumlarda geçici korumayı düzenler. Talep eden, hakkını ve tedbir nedenini yaklaşık ispat ölçüsünde ortaya koymalıdır. [3]
“Elektrik benim için önemlidir” açıklaması tek başına her dosyada yeterli olmaz. Tartışmalı tahakkukun hangi belgeyle zayıflatıldığı ve kesintinin ne tür, ne ölçüde zarar doğuracağı somutlaştırılmalıdır.
| Durum | Sunulabilecek somut belge | İstenen korumanın açıklığı |
|---|---|---|
| Sağlık cihazıyla yaşam | Güncel sağlık raporu, cihaz ve şirket kayıtları | İlgili tesisatın enerji devamlılığı |
| Soğuk zincir / bozulabilir ürün | Stok, sıcaklık ve teknik muhafaza kayıtları | Belgeli ürün kaybının önlenmesi |
| Üretimin durması | Üretim planı, sipariş ve teknik süreç | Belirli işletme faaliyetinin sürmesi |
| Sulama dönemi | Ürün, sezon, sulama ihtiyacı ve kuyu belgeleri | Somut tarımsal zararın önlenmesi |
| Yanlış kişiye tahakkuk | Devir, teslim ve kullanım başlangıcı kayıtları | İlgili borç nedeniyle kesintinin önlenmesi |
Mahkeme, tarafların menfaatini ve güvenli bağlantı koşullarını değerlendirir. Tedbir, esas davayı peşinen sonuçlandıran borçsuzluk hükmü değildir. Güncel ve ihtilafsız tüketim bedellerinin ödenmesi gibi koşullar kararda ayrıca düzenlenebilir.
Teminat her zaman yüzde 15 midir?
Hayır. Elektrik kesintisinin önlenmesine ilişkin HMK tedbirinde teminat, HMK m.392 çerçevesinde değerlendirilir. Talebin resmî belge veya başka kesin delile dayanması, durum ve koşullar ya da adli yardım gibi kanuni durumlar önemlidir; teminat alınmamasının da gerekçesi gerekir. [3]
İİK m.72’deki menfi tespit davasında takibe ilişkin koruma için öngörülen alacağın yüzde 15’inden az olmayan teminat ayrı bir düzenlemedir. Bu oranı bütün elektrik kesintisi tedbirlerine otomatik uygulamak, iki farklı kurumu karıştırır. [2]
Tedbir kararından sonra süreler
Kararın alınması tek başına bütün işlemleri tamamlamaz. HMK m.393 uyarınca, tedbir kararının talep edene tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde uygulanmasının talep edilmesi gerekir; aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar. [3]
Dava açılmadan önce verilen tedbirde HMK m.397’ye göre, uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas dava açılması ve ilgili belgelerin gerekli yere sunulması yükümlülüğü vardır. Dava şartı arabuluculuğun bu süre üzerindeki etkisi, 6325 sayılı Kanun’daki özel düzenlemeyle birlikte hesaplanır. “Arabuluculuğa gittim” denilerek diğer tamamlayıcı işlemler unutulmamalıdır. [3][5]
Karardaki tesisat numarası, taraf, kapsam ve varsa teminat doğru olmalıdır. Hatalı tesisata ilişkin kararın sahada uygulanması güçleşir. Kararın karşı tarafa ve uygulayacak birime ulaşması, bağlantının teknik olarak yapılması ve koşullara uyulması takip edilmelidir.
İcra ödeme emri gelirse
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte, ödeme emrine karşı kural olarak tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir. Süresinde itiraz, bu takipte itiraz edilen bölüm yönünden takibi durdurur. Şirkete veya EPDK’ya gönderilen dilekçe, icra dosyasına yapılması gereken itirazın yerine geçmez. [2, m.62, 66]
Takip türü mutlaka kontrol edilmelidir. İlâmlı takip veya başka özel takip yolunda aynı yöntem uygulanmaz. Tebligatın usulsüzlüğü iddiası da kendi usulü içinde ileri sürülür; bildirime itiraz edilmesi, sürenin işlemesini kendiliğinden engellemez.
İtirazın ardından alacaklı, şartlarına göre itirazın iptali veya kaldırılması yoluna başvurabilir. İcra inkâr tazminatı her kaybedilen davada otomatik doğmaz; talep, alacağın niteliği ve kanuni şartlar değerlendirilir. Teknik bilirkişi hesabı gereken tutarlarda alacağın belirli olup olmadığı ayrıca önemlidir. [2, m.67–68]
Menfi tespit davası takipten önce ve sonra
| Dava zamanı | İİK m.72 bakımından temel fark |
|---|---|
| Takip başlamadan önce | Şartları ve en az yüzde 15 teminatla takibin durdurulmasına yönelik tedbir değerlendirilebilir |
| Takip başladıktan sonra | Bu maddeye dayanılarak takibin durdurulması yönünde tedbir verilemez; koşulları varsa icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir |
Bu ayrım, dava dilekçesindeki talebi doğrudan etkiler. “Her türlü icra işlemi dursun” biçimindeki genel talep, takip sonrası menfi tespit davasında kanundaki sınırlamayı ortadan kaldırmaz. Elektrik kesintisine ilişkin HMK tedbiri de icra takibinin durması talebiyle özdeş değildir. [2][3]
İcra altında ödeme yapılmışsa İİK m.72’deki istirdat hükümleri gündeme gelebilir. Borcun tamamen ödendiği tarih, ödeme nedeni ve bir yıllık özel süre ayrıca değerlendirilir. Dava türlerinin ayrıntısı itiraz ve dava rehberindedir.
Yaşam destek cihazına bağlı tüketiciler
EPTHY m.52, sağlık raporuyla belgelenen ve kaydı yapılan yaşam destek cihazına bağımlı tüketiciler için özel koruma getirir. Düzenleme; usulüne uygun tüketimden kaynaklanan borç nedeniyle kesinti bakımından değerlendirilir. Kayıt, rapor ve bildirim yükümlülükleri önemlidir; kaçak bağlantı için genel ve sınırsız muafiyet gibi yorumlanmamalıdır. [1]
Sağlık koşulu yalnız dava dilekçesinde belirtilmemeli; ilgili tedarikçi ve dağıtım şirketindeki kayıt durumu da belgelenmelidir. Planlı veya plansız kesintilere ilişkin özel bilgilendirme hükümleri ayrıca takip edilmelidir. Acil sağlık ihtiyacı ile borç uyuşmazlığının çözümü eş zamanlı fakat farklı süreçlerdir.
Haksız kesintide tazminat
Kesintinin haksızlığı, zarar ve kesintiyle zarar arasındaki uygun bağlantı ortaya konulmalıdır. Sözleşmeye aykırılık ile haksız fiil sorumluluğu; kusur ve ispat değerlendirmesini etkileyebilir. [4, m.49–52, 112]
Bozulan ürün için stok, alış faturası, sıcaklık kayıtları ve imha belgesi; üretim kaybı için kapasite, sipariş, duruş ve muhasebe kayıtları önemlidir. Ciro ile kâr aynı değildir. İşletmenin bütün günlük cirosunu hiçbir gider düşmeden zarar olarak istemesi, hesabı tartışmalı hâle getirebilir.
Zararın artmasını makul şekilde önleme yükümlülüğü de değerlendirilir. Kullanılabilecek geçici çözümler, bunların maliyeti ve uygulanamama nedenleri belgelenmelidir. Manevi tazminat her kesintinin otomatik sonucu değildir; kişilik hakkı ihlali ve somut olayın ağırlığı ayrıca aranır. [4, m.52, 58]
Sık sorulan sorular
Dava açtığımı şirkete bildirirsem elektrik açık kalır mı?
Tek başına dava bildirimi yeterli değildir. Uygulanabilir mahkeme kararı, şirket nezdindeki geçerli teminat işlemi veya ilgili özel koruma şartları gerekir.
Tedbir kararı borcun silindiği anlamına mı gelir?
Hayır. Tedbir geçici korumadır; borcun esası davada incelenir. Kararın koşullarına uymak gerekir.
İcra itirazından sonra kesinti de durur mu?
İcra takibinin durması ile elektrik kesintisinin önlenmesi aynı sonuç değildir. Kesinti bakımından ayrıca hukuki değerlendirme yapılır.
Elektrik kesilirse kendim açabilir miyim?
Hayır; izinsiz açma yeni bir kaçak tespiti doğurabilir. Yeniden bağlantı ilgili şirketin usulü veya uygulanabilir karar üzerinden yürütülmelidir.
Sonuç: İhtiyaç duyulan korumayı açıkça tarif edin
Bir dosyada amaç elektriğin devamı, başka bir dosyada tahsilin durması, bir diğerinde zararların giderilmesi olabilir. Doğru koruma, doğru talep ve doğru belgeyle kurulur. Kesinti ve icra riskleri ayrı izlendiğinde, acil ihtiyacın giderilmesiyle esas borcun incelenmesi birbirini tamamlar.
Genel çerçeve için ana rehbere, tarımsal ve ticari zararların teknik bağlamı için işletmeler rehberine bakabilirsiniz.
Kaynakça
- Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği. EPDK / Mevzuat Bilgi Sistemi. 30.05.2018 / 30436; özellikle 14.01.2025 / 32782 değişikliklerini içeren m.42–49 ve 52.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu. Adalet Bakanlığı. m.62, 66–68, 72.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu. Adalet Bakanlığı. m.190, 199, 266–293, 389–400 ve devamı.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu. Adalet Bakanlığı. m.49–61, 72, 74, 77–82, 112, 146–147, 195–202.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu. Adalet Bakanlığı. Özellikle m.18/A; dava şartı arabuluculuk ve tedbirin tamamlanma süresine etkisi.