Yanıltıcı Reklamlar ve Haksız Ticari Uygulamalar
Bir reklamın veya ticari uygulamanın tüketicinin ekonomik davranışını bozabilecek şekilde gerçeğe aykırı, eksik, aldatıcı, saldırgan veya önemli bilgileri gizleyen nitelikte olması hâlinde idari ve özel hukuk yolları birlikte gündeme gelebilir.
Bu alanda:
- Gerçeğe aykırı indirim, kampanya ve fiyat duyuruları
- Ürünün niteliği, menşei, stok durumu veya teslim süresi hakkında yanıltıcı açıklamalar
- Gizli ek ücretler ve kendiliğinden seçili ödeme seçenekleri
- Tüketicinin açık talebi olmadan gönderilen mal veya sunulan hizmetler
- Dijital arayüzle tüketiciyi belirli bir seçime yönelten uygulamalar
- Ücretli üyelik ve aboneliğin yeterli bilgilendirme olmadan yenilenmesi
- Reklam Kuruluna yapılabilecek başvurular
- Yanıltıcı reklam nedeniyle sözleşmeden doğan bedel iadesi ve tazminat talepleri
- Satıcı ve sağlayıcılar yönünden reklam, kampanya ve fiyat gösterimi uyumu
incelenir. Reklam Kurulu önündeki idari süreç ile tüketicinin bireysel alacak veya tazminat talebi birbirinden ayrı hukukî yollardır.
Satıcı, Sağlayıcı ve İşletmeler İçin Tüketici Hukukuna Uyum
Tüketici hukuku yalnız tüketicilerin taleplerinden ibaret değildir. Satıcı, sağlayıcı, üretici, ithalatçı, banka, platform ve abonelik işletmelerinin sözleşme ve süreçlerini mevzuata uygun yürütmesi; uyuşmazlık ve idari yaptırım riskini azaltır.
İşletmelere yönelik çalışmalar şunlardır:
- Tüketici sözleşmeleri, ön bilgilendirme formları ve taahhütnamelerin hazırlanması
- Mesafeli satış, cayma, iade ve teslim süreçlerinin hukukî denetimi
- E-ticaret platformu, satış sonrası hizmet ve çağrı merkezi süreçlerinin incelenmesi
- Garanti, servis, abonelik ve şikâyet yönetimi prosedürleri
- Haksız şart, ek ücret ve otomatik yenileme risklerinin değerlendirilmesi
- Tüketici hakem heyeti başvurularına savunma ve delil sunulması
- Tüketici mahkemesi ve arabuluculuk süreçlerinin yürütülmesi
- Reklam Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve sektörel düzenleyici kurum süreçleri
- İdari yaptırımlara karşı başvuru yolları
- Çok dilli tüketici sözleşmelerinin Türkçe metinle uyumunun denetlenmesi
Yabancı Tüketiciler ve Sınır Ötesi Tüketici İşlemleri
Türkiye’de mal veya hizmet satın alan yabancılar ile yurt dışında yaşayıp Türkiye’deki satıcı veya sağlayıcıyla işlem yapan kişiler bakımından tüketici sıfatı, uygulanacak hukuk, milletlerarası yetki ve kararın uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilir.
Bu kapsamda:
- Türkiye’de satın alınan konut, araç, turizm ve diğer tüketici hizmetleri
- Yabancı dilde kurulan veya çok dilli tüketici sözleşmeleri
- Yurt dışından yapılan ödeme ve yabancı para uyuşmazlıkları
- Türkiye’deki e-ticaret sitesi veya platform üzerinden yapılan işlemler
- Yabancı ülkedeki satıcı veya aracıyla kurulan mesafeli sözleşmeler
- Uluslararası kart işlemleri ve harcama itirazları
- Yabancı belgelerin tercümesi, tasdiki ve tebligat işlemleri
- Yabancı kararların Türkiye’de veya Türkiye’deki kararların yabancı ülkede uygulanması
dosyanın bağlantılarına göre incelenir.
İşletmeler İçin Önleyici İnceleme
Ön bilgilendirme, sözleşme, onay, teslim, servis, iade ve şikâyet kayıtları birbiriyle uyumlu olmalıdır. Tüketicinin başvurusuna standart ret yanıtı vermek yerine talep edilen hak, sorumlu birim ve dayanak kayıt belirlenmelidir. Sözleşmeyle kanuni hakların bütünüyle kaldırılabileceği varsayılmamalıdır.
Yabancı tüketicide uygulanacak hukuk
Yabancı dilde sözleşme veya yabancı para ile ödeme yapılması tek başına Türk hukukunu dışlamaz. İşlemin bağlantıları, tüketicinin bulunduğu ülke, yöneltilen faaliyet, yetki kaydı ve kararın uygulanacağı yer incelenir. Yabancı ülkedeki yerel işlemler gerektiğinde o ülkede yetkili hukukçularla koordine edilir.