İçeriğe geç
+90 531 883 33 88
Suç dizinine dönAçıklamalı rehber

Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar

Cinsel Saldırı Suçu, Cezası ve Süreç Rehberi

Türk Ceza Kanunu m.102

Ceza, süreç ve haklara ilişkin açıklamaları birlikte inceleyin.

Bir bakışta

Cinsel saldırı: suçun unsurları, ceza ve özel hâlleri; şikâyet, usul, tutuklama, süreler, haklar ve infaz.

Kanuni yaptırım
Sarkıntılık 2–5; temel 5–10; penetrasyon en az 12 yıl
Şikâyet
Fıkraya ve eş durumuna göre
Tutuklama kataloğu / engel
102/1 hariç
Görevli mahkeme
Fıkraya göre Asliye/Ağır Ceza
Koşullu salıverilme
Yetişkinde 102/2:3/4; diğer süreli hâllerde 2/3
Uzlaştırma
Yetişkinde yok

Cinsel suçlarda kanuni yasak; diğerlerinde çocuk faile özgü CMK 253/1-c istisnası usul bölümünde açıklanır.

İlgili bilgiyi öne çıkarın

Seçiminiz bu sayfadaki açıklamaları düzenler. Kesin suç vasfı veya kişiye özgü ceza hesabı oluşturmaz.

Suçun kimliği ve kapsamı

Türk Ceza Kanunu m. 102 kapsamındaki düzenleme açıklanmaktadır. Kanuni ceza, mahkemenin belirlediği sonuç ceza ve infaz süresi ayrı alanlarda gösterilir.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Bu suç hangi davranışları kapsar?

Cinsel davranışla yetişkin kişinin vücut dokunulmazlığının ihlalidir. Temas içeren temel saldırı, sarkıntılık düzeyindeki davranış ve vücuda organ/cisim sokma biçimi farklı ceza ve takip sonuçları doğurur. Çocuk mağdurda m. 103; temas içermeyen cinsel amaçlı tacizde m. 105 ayrımı ayrıca yapılır.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Korunan hukuki değer

Kişinin cinsel dokunulmazlığı ve cinsel yaşamına serbestçe karar verebilmesi korunur. Önceki yakınlık, evlilik, önceki rıza veya fiziksel direnç göstermemiş olmak somut fiile rıza bulunduğunu otomatik kanıtlamaz.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Fail, mağdur ve suçtan zarar gören

Fail veya mağdur için tek bir cinsiyet şartı yoktur. Mağdurun fiil tarihindeki yaşı, savunma yeteneği ve faille ilişki belirlenir. Kamu görevi, vesayet/hizmet, hısımlık veya toplu yaşam ortamı nitelikli hâller için ayrı olgulardır.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Suçun maddi unsurları

Suçun oluştuğu değerlendirilirken aşağıdaki olguların ve aralarındaki ilişkinin delille ortaya konulması gerekir.

  • Cinsel davranışın somut niteliği, temas, süre, yoğunluk ve devamlılık; sarkıntılık/temel saldırı ve organ/cisim sokma ayrımı için belirlenir.
  • Geçerli ve fiile özgü rıza, iradeyi etkileyen durumlar, tehdit/cebir veya savunmasızlık olayın bütünü içinde incelenir.
  • Nitelikli bentteki nüfuzun gerçekten kullanılması, silahın fiille ilişkisi, müşterek icra veya ortamın sağladığı kolaylık ayrıca kanıtlanır.
  • Mağdur beyanı, iletişim, kamera/konum, tanık ve tıbbi bulgular birlikte değerlendirilir; tek bir delil kategorisinin yokluğu otomatik beraat veya mahkûmiyet kuralı değildir.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılması · TCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.

Kast ve taksir değerlendirmesi

Cinsel davranışın ve kişinin dokunulmazlığına müdahalenin bilerek gerçekleştirilmesi gerekir. Kast, somut fiil ve bağlamdan değerlendirilir. Nitelikli hâlin savunmasızlık/ilişki gibi olguları bakımından hata; ağır neticede m. 23 koşulları ayrıca uygulanır.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Hukuka uygunluk ve kusurluluk

Özgür, geçerli ve somut davranışa ilişkin rıza belirleyicidir; rıza her an geri alınabilir. Tıbbi muayene yetkisi veya hizmet ilişkisi cinsel davranışa izin vermez. Eşe karşı organ/cisim sokma m. 102/2’de açıkça düzenlenmiştir; eşler arası diğer fiilin hangi suç tanımına girdiği ayrıca vasıflandırılır, evlilik sınırsız rıza kabul edilmez.

Yaş küçüklüğü ve kusur: ceza ile infazı ayırın

Yaş, suçun işlendiği tarihe göre belirlenir. Çocuk failin ceza sorumluluğu, mahkemesi ve infaz rejimi yetişkin varsayımından ayrı tutulur.

DurumGenel hüküm / sınır
12 yaşını doldurmamış kişiTCK m. 31/1 gereği ceza sorumluluğu ve ceza kovuşturması yoktur; çocuklara özgü güvenlik/koruma tedbirleri gündeme gelir.
12–15 yaşFiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. Yetenek yoksa ceza sorumluluğu yoktur; varsa m. 31/2 ceza kuralları uygulanır. Sosyal inceleme ve uzman değerlendirmeleri önemlidir.
15–18 yaşM. 31/3 genel indirimi ve suç özelindeki m. 31/4 istisnası birlikte değerlendirilir. Yetişkin ceza aralığı çocuğa doğrudan uygulanmaz.
18.08.2026 tarihli yeni istisnaM. 81–82 ve m. 87/2,4 bakımından m. 31/4’teki kusurun ağırlığı, amaç/saik, işleniş biçimi ve önceki kasıtlı hapis mahkûmiyeti ölçütleriyle, 15–18 yaş indirimi uygulanmayabilir; ceza sorumluluğu bulunan 12–15 yaş grubuna m. 31/3 rejimi uygulanabilir. Bu otomatik bir yaş kuralı değildir. Eski fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir.
Akıl hastalığıM. 32 uyarınca algılama/yönlendirme yeteneğine etkisi ceza sorumluluğunu kaldırabilir veya azaltabilir; hastalık adı tek başına yeterli değildir. Sağlık kuruluna dayalı değerlendirme ve güvenlik tedbiri ayrı konulardır.
İnfazda gün sayımıM. 107/5 genel olarak 15 yaşına kadar kurumda geçen bir günü iki gün sayar; m. 81–83,102–103,188,220 istisnadır. TCK m. 31/4 listesiyle aynı değildir. 30.03.2020 ve öncesi suçlarda geçici m. 6/4 özel hesabı ayrıca vardır.
Hukuki dayanaklar · 4 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü

Hukuki dayanaklar · 6 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü

Teşebbüs, iştirak ve içtima

Sarkıntılık, daha düşük ceza gerektiren hukuki nitelendirmedir; yalnız failin verdiği ad değildir. Teşebbüste hangi icranın başladığı, tamamlanan başka fiil olup olmadığı incelenir. M. 102/4 ağır neticeli yaralamadan ayrıca ceza öngörür. Aynı mağdura farklı zamanlardaki fiillerde m. 43 koşulları, bağımsız hürriyetten yoksun kılmada özel içtima ayrıca değerlendirilir.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Temel ve nitelikli hâller

Her kanuni fıkra veya bent aşağıda şartı ve yaptırım bağlantısıyla ayrı gösterilir. Seçilebilir hâl kartı o satıra odaklanır; şikâyet, tedbir ve infaz koşulları ilgili bölümlerde bütün bağlantılarıyla açıklanır.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Cezası ne kadar?

Tablo kanuni yaptırımı gösterir; artırım ve indirimlerden sonra hükmedilecek ceza veya cezaevinde geçirilecek kesin süre değildir.

Hâl / dayanakKanuni yaptırım ve ayırt edici şart
m. 102/1 temelCinsel davranışla vücut dokunulmazlığını ihlal:5–10 yıl hapis.
m. 102/1 sarkıntılıkSarkıntılık düzeyinde kalan fiil:2–5 yıl.
m. 102/2Vücuda organ veya sair cisim sokma: en az 12 yıl; m. 49 genel üst sınırı 20 yıl. Eşe karşı fiilde açık şikâyet hükmü bulunur.
m. 102/3-aBeden/ruh bakımından savunamayan mağdur: ilgili temel ceza 1/2 artırılır; somut savunmasızlık gerekir.
m. 102/3-bKamu görevi, vesayet veya hizmet nüfuzunu kötüye kullanma:1/2 artırım. Salt unvan veya işyeri birlikteliği yeterli değildir.
m. 102/3-cÜçüncü derece dâhil kan/kayın hısımlığı; üvey baba/ana/kardeş, evlat edinen/evlatlık:1/2 artırım; bağın varlığı belgelenir.
m. 102/3-d silahSilahla işleme:1/2 artırım; silahın eylemde kullanılışı belirlenir.
m. 102/3-d birlikteBirden fazla kişinin birlikte işlemesi:1/2 artırım; sırf olay yerinde olma müşterek icra sayılmaz.
m. 102/3-eZorunlu toplu yaşam ortamının kolaylığından yararlanma:1/2 artırım; her kalabalık yer bu bent değildir.
m. 102/4Cebir/şiddetin ağır yaralama sonucu: ayrıca kasten yaralama hükümleri.
m. 102/5Bitkisel hayat veya ölüm: ağırlaştırılmış müebbet; nedensellik ve ağır netice kusuru gerekir.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Şikâyet ve başvuru şartları

M. 102/1 temel ve sarkıntılık hâli şikâyete bağlıdır; fiil ve failin öğrenilmesinden başlayan altı aylık süre gözetilir. M. 102/2 organ/cisim sokma resen; bunun eşe karşı işlenmesi açık kanun hükmüyle şikâyete bağlıdır. M. 102/3 nitelikli hâller ve m. 102/5 resen takip edilir; m. 102/3’ün eşe karşı fiille birleşmesi de basit şikâyet kuralıyla tekleştirilmez. Resen hâlde vazgeçme davayı kendiliğinden düşürmez.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Uzlaştırma ve diğer özel usuller

Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253/3 gereğince şikâyete bağlı olsa bile cinsel suçlarda uzlaştırma yasaktır. Seri muhakeme/önödeme kapsamında değildir. En hafif sarkıntılığın üst sınırı 5 yıl olduğundan basit yargılama yoktur. Ceza Muhakemesi Kanunu m. 171/6-c cinsel suçlarda kamu davasının açılmasının ertelenmesini dışlar; bu kural HAGB ile aynı kurum değildir.

Hukuki dayanaklar · 3 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılması · TCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.

Tutuklama ve koruma tedbirleri

Ceza Muhakemesi Kanunu m. 100/3’te m. 102 birinci fıkra hariç katalogdadır. Yalnız temel/sarkıntılık 102/1 katalog sayılmaz; nitelikli 102/3, organ/cisim sokma ve ağır sonuçta katalog hükmü değerlendirilir. Katalog, otomatik tutuklama değildir. Mağdurun korunması, faille yüz yüze getirilmemesi ve delilin güvenli alınması ayrıca ele alınır.

  • Katalogda bulunmak tutuklamayı zorunlu kılmaz; kuvvetli şüpheyi gösteren somut delil, tutuklama nedeni ve ölçülülük birlikte aranır. Katalog dışında kalmak da tek başına tutuklama yasağı değildir.
  • Adli kontrol, arama, elkoyma ve dijital inceleme farklı koşullara bağlı tedbirlerdir. Delilin elde edilme yöntemi ve tedbir kararının kapsamı dosyadan kontrol edilir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı

Görevli mahkeme ve yargılama süreci

M. 102/1 temel/sarkıntılık için genel görev Asliye Ceza; m. 102/2 ve 5 için Ağır Ceza’dır. M. 102/3 oran artırımı,5235 m. 14 gereği bağımsız temel vasıf ve bağlantılı suçtan ayrılarak görev belirlenir. M. 102/2 mağdurunun soruşturma beyanında Ceza Muhakemesi Kanunu m. 236/6 uyarınca özel merkez/uzman usulü, görüntü kaydında mağdur rızası gözetilir.

  • Soruşturmada lehe ve aleyhe deliller toplanır; uygulanabiliyorsa özel usul yürütülür. Yeterli şüphe yoksa kovuşturmaya yer olmadığı, varsa iddianame süreci gündeme gelir.
  • İddianamenin kabulünden sonra isnat ve deliller tartışılır; mahkûmiyet, beraat veya diğer hüküm türlerinden uygun olanı verilir. Başvuru yolu ve kesinleşme karara göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5235 sayılı Kanun · m. 11–14; geçici m. 7; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı

Süreler ve zamanaşımı

Yetişkinde sarkıntılık 2–5 yıl için 8 yıl; temel 5–10 yıl için 15 yıl; organ/cisim sokmada m. 49’la 20 yıllık üst sınır nedeniyle 20 yıl; ağırlaştırılmış müebbet hâlinde 30 yıl olağan dava zamanaşımı vardır. M. 102/3 nitelikli artırımında Türk Ceza Kanunu m. 66/3–4’e göre üst sınır ayrıca hesaplanır. Şikâyete bağlı hâlin altı aylık süresi bunlardan ayrıdır.

Karar türüne göre başvuru süresi

Aşağıdaki tablo güncel olağan süreleri gösterir. İstinaf/temyizin açık olup olmadığı süre hesabından önce belirlenir. Hükümdeki kanun yolu bildirimi, tebligat belgesi ve karar tarihi birlikte saklanmalıdır.

Karar / başvuruSüre ve başlangıçBaşvuru yeri / dayanak
Kovuşturmaya yer olmadığı kararıTebliğden itibaren iki hafta. Suçtan zarar görenin başvurusudur.Yetkili sulh ceza hâkimliği; CMK m. 173. Dilekçede iddianameyi gerektiren olay ve deliller gösterilir.
Tutuklama, adli kontrol veya itiraza tabi hâkim kararıÖzel hüküm yoksa CMK m. 35’e göre öğrenmeden itibaren iki hafta. Tahliye istemi ayrıca her aşamada yapılabilir.Kararı veren mercie; yetkili itiraz merciine gönderilir. CMK m. 104, 111, 267–268.
İlk derece mahkemesinin istinafa açık hükmüGerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta.Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 272–273. On beş yıl ve üzeri hapis hükümlerinin resen incelenmesi başvuru nedenlerini açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Temyize açık bölge adliye mahkemesi kararıGerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta.Hükmü veren mahkemeye; CMK m. 286, 291–294. Temyiz nedenleri başvuruda gösterilir; her istinaf kararı temyize açık değildir.
Güncel HAGB kararıİstinafa açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta.CMK m. 231/12, 272–273. Kanundaki kesinlik ve ilk derece sıfatıyla verilen karar istisnaları saklıdır.
HAGB sonrasında açıklanan veya yeni kurulan hükümİtiraz için genel iki haftalık süre; öğrenme/tebliğ ve m. 35 dikkate alınır.CMK m. 231/11 ve 268; inceleme m. 231/11 koşullarıyla sınırlıdır.
Seri muhakeme hükmüGenel itiraz süresi iki hafta.CMK m. 250/14, 268; inceleme m. 250/3 ve 9 koşullarıyla sınırlıdır.
Basit yargılama hükmüGenel itiraz süresi iki hafta; kararın usulüne uygun öğrenilmesi/tebliği esas alınır.CMK m. 252, 268. Esasa itirazda genel yargılamaya geçilir; sanığın itirazı 1/4 indirimin korunması bakımından sonuç doğurabilir.
İnfaz işlemi veya kurum faaliyetine şikâyetÖğrenmeden itibaren 15 gün; her hâlde işlem/faaliyetten itibaren 30 gün.İnfaz hâkimliği; 4675 m. 5. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz.
İnfaz hâkimliği kararıTebliğden itibaren iki hafta.İnfaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi; 4675 m. 6.
Kusursuz kaçırılan usul süresi için eski hâle getirmeEngelin kalkmasından itibaren iki hafta.İşlemi yapacak mahkemeye; CMK m. 40–41. Kusursuzluk olguları açıklanır ve kaçırılan işlem dilekçeyle birlikte yapılır.

Dar ekranda tablonun devamı için yana kaydırın.

Genel kanun yolu süreleri bakımından 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlar esas alınmıştır. Eski hâle getirmedeki iki haftalık süre için farklı ölçüt uygulanır: CMK geçici m. 6/1-a uyarınca engelin 01.06.2024 veya sonrasında kalkmış olması gerekir. Önceki durumlar ilgili geçiş hükümlerine tabidir; HAGB satırlarında ayrıca 31.07.2026 değişikliği ve karar dönemi gözetilir.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6

Şikâyet, dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı farklıdır

Altı aylık şikâyet süresi bütün suçlarda işlemez. Dava zamanaşımı soruşturma/yargılamayı, ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infazını ilgilendirir.

BaşlıkHesapta esas alınan
ŞikâyetKanun şikâyet şartı arıyorsa fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay; dava zamanaşımı aşılmamalı. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır vardır. Özel kanundaki farklı süreler korunur.
Dava zamanaşımıAğırlaştırılmış müebbet: 30 yıl; müebbet: 25 yıl; 20 yıl veya üstü hapis gerektiren suç: 20 yıl; beş yıldan fazla ve 20 yıldan az: 15 yıl; en çok beş yıl hapis veya adlî para: sekiz yıl. Kanuni üst sınır ve mevcut delille desteklenen ağır nitelikli hâl esas alınır; hükmedilen ceza esas değildir.
BaşlangıçTamamlanan suçta işlenme, teşebbüste son hareket, kesintisiz suçta kesinti, zincirlemede son fiil. Çocuğa karşı üstsoy veya hüküm/nüfuz sahibi kişinin suçunda m. 66/6 özel başlangıcı vardır.
Durma ve kesilmeİzin veya bekletici sorun gibi sebepler durdurabilir. Savcı ifadesi/sorgu, tutuklama, iddianame veya mahkûmiyet gibi m. 67’de sayılan işlemler kesebilir; kesilme nedeniyle uzama olağan sürenin en çok yarısıdır.
Çocuk bakımından süreFiil tarihinde 12–15 yaş grubunda olağan sürenin yarısı; 15–18 grubunda üçte ikisi uygulanır. Zamanaşımı yaş oranı ile TCK m. 31 ceza indirimi ayrı kurallardır.
Ceza zamanaşımıKesinleşme/infazın kesilmesi ve kalan ceza esas alınır: ağırlaştırılmış müebbet 40; müebbet 30; 20 yıl veya üzeri hapis 24; beş yıldan fazla hapis 20; en çok beş yıl hapis ve adlî para 10 yıl. M. 68–71 istisna ve kesilme kuralları uygulanır.
Zamanaşımı olmayan hâllerSoykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi özel istisnalar ile TCK m. 66/7 ve 68/3 koşulları, genel süre tablosunun önüne geçer. İlgili suç sayfasındaki özel kural okunmalıdır.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75

Süre hesabında ilk kontrol edilecek belgeler

Kararın verildiği gün, gerekçeli kararın hazırlandığı gün, UYAP’ta görülme ve hukuken tebliğ edilmiş sayılma günü her zaman aynı değildir.

  • CMK m. 39 uyarınca günle belirlenen sürede tebligat günü hesaba katılmaz; hafta/ay/yıl süreleri kendi karşılık gününde biter. Son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe uzama kuralı uygulanır.
  • Tebligatın muhatabı, vekile/müdafie tebliğin etkisi, tebligat usulsüzlüğü ve öğrenme iddiası tebligat belgesi üzerinden değerlendirilir. Elektronik tebligatta sisteme ulaşma ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıdır.
  • Tutuklu/hükümlü başvurularında CMK m. 263 gereği kurum müdürüne beyan veya dilekçe verilmesi yolu vardır. Başvuru alındısını ve tarihini saklayın.
  • Süreyi kaçırmadan gerekli başvuruyu yapmak ile başvurunun esas yönünden yeterli gerekçeyle hazırlanması ayrı sorumluluklardır. Özellikle temyizde nedenlerin başvuruda gösterilmesi kuralı gözetilmelidir.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6

Hukuki dayanaklar · 6 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılması · TCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75

Sonuç ceza, HAGB ve erteleme

Sarkıntılığın 2 yıllık alt sınırında sonuç ceza ve diğer koşullar sağlanırsa HAGB veya erteleme değerlendirilebilir; cinsel suçlar için genel ve sınırsız HAGB yasağı varmış gibi yazılmaz. Kamu görevlisinin görevi nedeniyle Anayasa 17 kapsamında kötü muamelesinde Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231/14 engeli vardır. Temel 5 yıl ve organ/cisim sokma 12 yıl alt sınırı yalnız m. 62 ile olağan eşiklere inmez; teşebbüs/yaş gibi başka sebepler somut hesap gerektirir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: koşullar ve sonuç

HAGB, kanundaki ceza üst sınırına bakılarak otomatik verilen bir karar değildir. Artırım ve indirimlerden sonra hükmolunan ceza, kişinin geçmişi, zarar ve yeniden suç işlememe değerlendirmesi birlikte ele alınır.

Koşul / konuGenel kural ve uygulamadaki anlamı
Ceza eşiğiİki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası. Kanuni alt sınır tek başına yeterli değildir; mahkemenin belirlediği sonuç ceza esas alınır.
Önceki mahkûmiyetDaha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama koşulu aranır. HAGB kararı ile kesinleşmiş mahkûmiyet aynı değildir; denetim süresindeki yeni kasıtlı suç için ayrıca HAGB sınırlaması vardır.
Mahkemenin değerlendirmesiKişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışlar dikkate alınarak yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalıdır. Bir koşulun varlığı tek başına karar hakkı doğurmaz.
Zararın giderilmesiMağdurun veya kamunun zararı aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmelidir. Derhal ödeme mümkün değilse denetim boyunca aylık taksitlerle tamamen giderme koşulu konulabilir. Çocuk hakkında suçtan doğan zarar az ise 5395 sayılı Kanun m. 23/3 uyarınca zararın giderilmesi şartı aranmayabilir.
Denetim ve yükümlülükYetişkin için beş yıl; çocuk için Çocuk Koruma Kanunu m. 23 uyarınca üç yıl. Yetişkinde en çok bir yıl süreli kanuni denetimli serbestlik yükümlülükleri belirlenebilir. HAGB kararı verilen çocuk hakkında, durumuna uygun görülen bir veya birkaç m. 5/A yönlendirme tedbiri denetimli serbestlik tedbiri olarak uygulanır.
Başarı / ihlalDenetim boyunca kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm kaldırılıp dava düşürülür. Yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali açıklama sürecini doğurabilir; m. 231/11 koşulları ayrıca uygulanır.
Birlikte uygulanamayan kurumlarHAGB kararı verilen hükümde hapis ayrıca ertelenmez ve kısa süreli hapis seçenek yaptırıma çevrilmez. Müsadere HAGB’nin hukuki sonuç doğurmama kuralının dışındadır.
YasaklarCMK m. 231/14: işkence ve eziyet; kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilen suçlar. Suçun özel kanunundaki yasaklar da korunur.
Başvuru yoluGüncel HAGB kararında, CMK m. 272/3 kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf; bölge adliye mahkemesi kararında m. 286 koşullarıyla temyiz. Açıklanan/yeni kurulan hüküm için m. 231/11’de sınırlı itiraz vardır. Eski kararlar geçiş kurallarına tabidir.

CMK m. 231 değişikliği 31.07.2026; ilgili yeni çocuk hükümleri 18.08.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha eski HAGB kararlarının kanun yolu ve hukuki etkisi karar tarihine göre belirlenir.

Hukuki dayanaklar · 4 kaynak

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü

Hapis cezasının ertelenmesi

Erteleme bir mahkûmiyettir. Ceza ortadan kaldırılmaz; şartlara uygun denetim sonunda infaz edilmiş sayılır. HAGB ile sicil ve hukuki sonuçları aynı değildir.

Koşul / konuTürk Ceza Kanunu m. 51
Süre sınırıSonuç hapis cezası iki yıl veya daha az olmalıdır. Fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için sınır üç yıldır.
Önceki cezaDaha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmama koşulu vardır. HAGB’deki önceki mahkûmiyet şartıyla aynı eşik değildir.
Pişmanlık ve tekrar suç işlememeYargılama sürecindeki pişmanlık nedeniyle tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir; salt cezanın düşük olması yeterli değildir.
Zarar ve denetimZararın tamamen giderilmesi koşulu konulabilir. Denetim bir–üç yıl arasındadır ve alt sınırı hükmolunan hapis süresinden az olamaz.
SonuçKoşullara uygun/iyi hâlli geçirilen denetim sonunda ceza infaz edilmiş sayılır. Kasıtlı suç veya uyarıya rağmen yükümlülük ihlalinde cezanın kısmen/tamamen kurumda infazı kararlaştırılabilir.
Özel yasakSağlık veya eğitim çalışanına karşı görev bağlantılı bazı suçlar gibi özel düzenleme bulunan hâllerde erteleme yasak olabilir. Suç sayfasındaki özel açıklama genel tablodan önce uygulanır.
Hukuki dayanaklar · 1 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75

Adlî para cezası ve diğer seçenek yaptırımlar

Kanunda doğrudan seçenek olarak yazılan adlî para cezası ile hükmedilen hapsin sonradan para cezasına çevrilmesi farklı işlemlerdir.

DurumTürk Ceza Kanunu m. 49–52 bakımından sonuç
Genel seçenek yaptırım eşiğiBir yıl veya daha az süreli hapis kısa sürelidir. Kişilik, sosyal/ekonomik durum, pişmanlık ve suç özellikleri gözetilerek m. 50’deki yaptırımlara çevrilebilir.
Zorunlu çevirmeDaha önce hapse mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla 30 gün ve daha az hapis; ayrıca fiil tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişi için bir yıl veya daha az hapis seçenek yaptırıma çevrilir. Özel kanuni istisnalar saklıdır.
Taksirli suçBilinçli taksir dışındaki taksirli suçta uzun süreli hapis de diğer koşullarla adlî para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksirde bu geniş istisna yoktur; kısa süreli cezanın genel koşulları farklı değerlendirilir.
Kanunda hapis veya para cezası yazıyorsaMahkeme seçimlik yaptırımlardan hapsi seçmişse, bu hapis m. 50/2 gereği yeniden adlî para cezasına çevrilemez.
Diğer yaptırımlarZararın giderilmesi; meslek/sanat eğitimi; belirli yer veya etkinlik yasağı; koşullarıyla ehliyet/ruhsat geri alma veya meslek yasağı; gönüllülükle kamuya yararlı iş. Her yaptırımın kendi süresi ve koşulu vardır.
Para tutarıGün sayısı ile bir gün karşılığı miktar ayrı belirlenir. Güncel m. 52/2 günlük 100–500 TL aralığı öngörür. Suç tarihindeki daha lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılır; bugünkü tutar eski fiile otomatik taşınmaz.
Ödeme / ihlalMahkeme en çok bir yıl mehil veya en az dört taksit ve en çok iki yıl taksitlendirme belirleyebilir. Para cezasının infazı 5275 m. 106; seçenek tedbirin ihlali m. 50/6–7 kapsamında farklı sonuç doğurur.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11

Hukuki dayanaklar · 9 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılması · TCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesi · m. 15, 26; CMK m. 231; 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişiklikleri · m. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmü; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11

Cezanın infazı

Süreli hapiste 102/1 ve 102/2 dışındaki 102 hâlleri için 2/3; yetişkinin 102/2 mahkûmiyetinde 5275 m. 108/9 gereği 3/4 oran uygulanır. Suç tarihinde çocuk failde cinsel suçlar için 2/3 ve m. 108/10 istisnası vardır. M. 102/5 ağırlaştırılmış müebbette genel 30 yıl yerine m. 108/9’un özel süreye etkisi, mahkûmiyetin 102/2 ile bağlantısı ve tekerrür birlikte değerlendirilir; her 102/5’e tek oran yazılmaz. Cinsel suçlar geçici 6 ve geçici 10’daki genişleme istisnaları arasındadır; m. 107/5’in 15 yaşa kadar gün sayımı istisnası 102’yi kapsar.

Suç adı tek başına “yatar” hesabı vermez

İnfaz, kesinleşmiş hükmün türüne ve süresine uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma ve hak ederek tahliye farklı tarihlerdir; hesapta aynı süre iki kez düşülmez.

SenaryoHangi kural uygulanır?
Genel süreli hapis rejimiÖzel istisna yoksa, iyi hâl şartıyla cezanın yarısı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılır. Oran cezanın kendisini yarıya indirmez.
Özel 2/3 rejimiTCK m. 81–83’te süreli hapis; m. 87/2-d; m. 94–96; m. 102/1, m. 104/1 ve m. 105; m. 132–138; m. 326–339 gibi 5275 m. 107/2’de sayılan hâller. Çocukların cinsel suç/uyuşturucu/örgüt-terör hükümleri ayrıca sayılmıştır.
Özel 3/4 rejimiYetişkin failin m. 102/2, m. 103, m. 104/2–3 ve m. 188 suçlarından süreli hapsinde m. 108/9; terör suçlarında ilgili özel kanun; ikinci tekerrürde m. 108/3. Çocuklar için m. 108/10 istisnası vardır.
Müebbet / ağırlaştırılmış müebbetGenel rejimde 24 / 30 yıl; örgüt, tekerrür, çocuğa karşı suç ve koşullu salıverilmenin yasak olduğu hâllerde farklı süreler/sonuçlar vardır. Müebbet ceza bir kesirle hesaplanmaz.
Çocuğa karşı öldürme — m. 108/8Çocuğa karşı öldürme nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyetinde m. 108/8 atfıyla 33 / 39 yıllık özel eşikler ayrıca değerlendirilir; tekerrür bulunmaması tek başına genel 24 / 30 yıl sonucunu doğurmaz.
İlk tekerrürHükümde uygulanan m. 58 ve infaz m. 108 uyarınca süreli hapiste kural 2/3; suçun oranı daha yüksekse o oran. Eklenen süre önceki en ağır cezayla sınırlıdır. Müebbet 33, ağırlaştırılmış müebbet 39 yıl rejimi ayrıca düzenlenir.
İkinci tekerrürSüreli hapiste 3/4; m. 108/2’deki önceki ceza ile sınırlama uygulanmaz. “İkinci tekerrürde koşullu salıverilme hiçbir şekilde yoktur” biçimindeki eski genelleme güncel m. 108/3’e uygun değildir.
Birden fazla ilamHer cezanın suç tarihi, türü ve infaz rejimi korunur. İnfaz amaçlı toplama ile m. 107/3, 4 ve m. 108 üst süreleri uygulanır; bütün toplamı tek orana çarpmak güvenilir değildir.
Tutukluluk ve diğer mahsupTCK m. 63 kapsamındaki özgürlüğü sınırlayan süreler cezadan indirilir. Her adli kontrol mahsup edilmez; konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır. Aynı tutukluluk başka ilamdan tekrar düşülemez.
İyi hâl ve koşullu salıverilme ihlaliTakvim süresini doldurmak tek başına tahliye kararı değildir. Kurum değerlendirmesi ve infaz hâkimi kararı gerekir. Geri alma hâlinde aynı hüküm yönünden yeniden koşullu salıverilme uygulanmaması gibi sonuçlar doğabilir.
Adlî para cezası5275 m. 106’nın ödeme, kamuya yararlı iş ve hapse çevirme kuralları ayrı uygulanır. Para cezasından çevrilen hapis için genel koşullu salıverilme kesri kullanılmaz; çocuklara verilen adlî para hapse çevrilmez.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak

Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6

Denetimli serbestlik ve geçiş tarihleri

Denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infazına ilişkin şartlı bir usuldür. Suç tarihine bağlanan geçiş hükümleri ile açık kuruma ayrılma koşulları ayrı ayrı sağlanmalıdır.

Dönem / kuralŞart ve sınır
Genel m. 105/AAçık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan, iyi hâlli ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan hükümlü için talep ve infaz hâkimi kararı. Kanundaki özel kişi/durum hükümleri saklıdır.
04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçM. 105/A değişikliği: koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az 1/10’u, en az beş gün olmak üzere kurumda geçirilmelidir. Bu koşul geçici m. 11 gereği daha önceki suçlara uygulanmaz.
30.03.2020 ve öncesi — geçici m. 6/1İstisna suçlar dışındaki hâllerde bir yıllık süre üç yıl olur. Öldürme, kanunda belirtilen yakınlara/savunmasız kişilere yaralama, m. 87/2-d, işkence/eziyet, cinsel suçlar, özel hayat, uyuşturucu ticareti, belirli devlete karşı suçlar ve terör istisnaları vardır.
31.07.2023 ve öncesi — geçici m. 10/6Kapsamdaki suçlarda kapalıdan açığa üç yıl erken ayrılma ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı. Kapalıda toplam ceza 10 yıldan azsa bir ay, 10 yıl ve üzeriyse üç ay ve diğer koşullar aranır.
Geçici m. 10/6 istisnalarıM. 82/1-d, e, f; deprem nedeniyle bina/yapı yıkılması, çökmesi veya hasarı sonucu öldürme; m. 102–103 ve m. 104/2–3; kanunda sayılan devlete karşı suçlar; terör ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar. Bu liste geçici m. 6’nın listesiyle aynı değildir.
28.06.2014 öncesi bazı cinsel suçlar / uyuşturucuGeçici m. 9/4 kapsamındaki suçlar için süreli hapiste 2/3 koşullu salıverilme kuralı vardır. Bugünkü 3/4 oranı eski suç tarihine denetimsiz uygulanmaz.
Yaş, ağır hastalık, engellilik, gebelik ve küçük çocuk5275 m. 16, 16/A, 17, 105/A ve 110’da infazın ertelenmesi, özel infaz usulü veya farklı denetimli serbestlik koşulları düzenlenir. Bunlar suç/ceza türü, rapor ve kişi koşulları arar; salt yaş veya gebelik tek başına genel tahliye kuralı değildir.

Geçiş düzenlemeleri alternatif ve özel koşullarıyla okunur. Süreler mekanik biçimde üst üste eklenmez; kapsam dışı hâl varsa o geçiş kuralı uygulanmaz.

Hukuki dayanaklar · 1 kaynak

Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11

Hesap mantığına ilişkin sınırlı örnek

Örnek varsayımı: yetişkin, tek ilam, üç yıl kesinleşmiş süreli hapis, genel 1/2 rejim, tekerrür/özel suç istisnası yok ve üç ay mahsup edilebilir tutukluluk var. Bu örnek seçilen suçun mutlaka üç yıl ceza aldığı anlamına gelmez.

AşamaÖrnekteki sonuç
Koşullu salıverilme eşiğiÜç yıllık cezanın 1/2’si: 18 ay. Bu eşik hâkim kararı ve iyi hâl koşullarına bağlıdır.
MahsupMahsuba uygun üç ayın hesaba katılmasıyla, aynı süre başka yerde tekrar düşülmemek üzere kalan infaz ihtiyacı değerlendirilir. Tutukluluk mahsubu sonuç cezayı yeniden indiren bir takdiri indirim değildir.
Kurumdan ayrılma18 ayın tamamının yeni baştan kapalı cezaevinde geçirilmesi gerektiği söylenemez. Denetimli serbestlik, açık kurum ve varsa geçiş hükümleri ayrıca uygulanır.
Kesin tarihBaşlangıç günü, hüküm ve ilamlar, giriş/çıkışlar, tekerrür kararı, mahsup belgeleri, iyi hâl ve uygulanabilir özel hükümler olmadan takvim üzerinde kesin tahliye tarihi verilmez.
Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75

7595 sayılı Kanun: belirli örgüt bağlantılı dosyalarda şartlı özel rejim

Bu hüküm her suç veya her örgüt için genel bir erteleme değildir. Yalnız m. 1’de belirtilen PKK/KCK bağlantılı kapsam ve ayrıca aranan uygulama koşulları birlikte varsa değerlendirilir. Kanunun 18.08.2026 tarihinde yayımlanması, altı aylık başvuru süresini tek başına başlatmaz.

KontrolKural ve uygulama sınırı
Başlatıcı olay ve başvuruÖrgütün fiilî varlığının sona erdiği ve silah tesliminin güvenlik kurumlarınca tespitinin teyidine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması aranır. Bu yayımı izleyen altı ay içinde, bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kuruma yazılı yararlanma bildirimi gerekir. Kararın künyesi ve başlangıç tarihi dosyada ayrıca doğrulanmalıdır.
Kapsam ve istisnaÖrgütü kurma/yönetme, üyelik, bilerek yardım, propaganda, bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve bu örgüt lehine 6415 kapsamındaki suçlar. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki kasten öldürme ile 01.06.2005 öncesi işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar, m. 3 ve m. 6’daki ertelemenin dışındadır.
Soruşturma ve kovuşturmaKanuni üst sınırı 15 yıl veya daha az olan kapsam içi suçlarda beş yıl; 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirenlerde on yıl erteleme. Dava zamanaşımı işlemez. Savcı kararına sulh ceza hâkimliğinde, mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına itiraz yoluyla iki hafta içinde başvurulabilir. Başlatıcı karar öncesi fiil için sonradan açılan soruşturmada Kurul izni aranır.
Tutuklama, adli kontrol ve kanun yoluTedbirler yetkili yargı merciince değerlendirilir; kaldırma, koşulların bulunmasına bağlıdır. Her dosyada kendiliğinden tahliye sonucu doğmaz. Erteleme verilecek suçların istinaf/temyizdeki dosyaları için m. 4’te bozma düzenlenmiştir.
Kesinleşmiş cezanın infazıKapsama giren toplam hapis 15 yıl veya daha azsa beş; daha fazlaysa veya müebbet/ağırlaştırılmış müebbetse on yıl, infaz hâkimi kararıyla ertelenir. Ceza zamanaşımı işlemez; müsadere uygulanır. İnfaz hâkimi kararına itiraz mümkündür; 4675 m. 6’daki usul ve iki haftalık süre ayrıca okunur.
Erteleme süresindeki sonuçBu sürede terör suçu işlenmesi ertelemenin kaldırılmasına ve süreç/infazın devamına yol açar. Süre suç işlenmeksizin geçerse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme; infazda cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu düzenlenmiştir. Hak yoksunluklarının kaldırılması kendiliğinden gerçekleşmez: Kurulun talebi ve yetkili yargı merciinin kararı gerekir; mahkûmiyetler için beş yıllık ertelemede iki, on yıllık ertelemede üç yıl geçmesi koşulu vardır.

Kanun metninin yürürlük tarihi doğrulanmıştır. Uygulamayı başlatan MGK kararının Resmî Gazete künyesi bu rehberde teyit edilmiş bir olay tarihi olarak kaydedilmemiştir. Bu nedenle kişiye uygulanmış erteleme, başlamış başvuru süresi veya kesin tahliye tarihi varsayılmaz.

Bu blokta belirtilen düzenlemenin başlangıcı: 18 Ağustos 2026.

Hukuki dayanaklar · 2 kaynak

Dayanak: 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6

Hukuki dayanaklar · 7 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108; geçici m. 6, 9–11; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümler · m. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun · m. 1, 3–7, 9 ve 11; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6

Süreçteki haklarınız

Şüpheli/sanığın isnadı öğrenme, müdafi, susma ve lehe delil isteme hakları; mağdurun delil sunma, koşullarıyla vekil, davaya katılma ve kanun yolu hakları vardır. Aşağıdaki sıfat ve aşama tablosu hangi hakkın hangi konumda kullanılabileceğini açıklar.

  • Cinsel suç mağduru, CMK 234/239 koşullarıyla vekil görevlendirilmesini; çocuk veya özel ihtiyaç hâlinde uzman ve uygun beyan ortamını isteyebilir.
  • Mağdurun mahremiyeti ve kayıtların gizliliği korunur. Savunma hakkı, isnat ve delillere karşı çıkma imkânıyla birlikte yürütülür; özel kayıtların kontrolsüz paylaşılması bir hak değildir.
  • Şüpheli/sanık için susma, müdafi, delile itiraz ve lehe delil isteme hakları; çocuk failde zorunlu müdafi ve çocuk yargılaması usulleri vardır.

Aşamaya ve sıfata göre haklar

Suç isnadı mahkûmiyet değildir. Savunma hakkı ile mağdurun korunma ve katılma hakları aynı dosyada birlikte gözetilir.

Sıfat / aşamaKullanılabilecek temel hak ve dikkat noktası
Şüpheli — ifade ve sorguİsnadı öğrenme, susma, müdafi seçme ve yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanmasını isteme; zorunlu müdafilik koşullarında istem aranmadan görevlendirme. İfade tutanağının içeriğini kontrol etme. CMK m. 147–150.
Yakalanan / tutuklananYakalama ve gözaltı işlemlerine başvuru; tutuklamaya itiraz, tahliye ve adli kontrol istemi; yakınlara bildirim, müdafiyle görüşme. Çocuk ve özel koruma hâllerinin ek güvenceleri vardır.
Mağdur — soruşturmaDelil toplanmasını isteme, kanuni sınırlarla belge/dosya örneği, koşullarıyla vekil görevlendirilmesi, takipsizliğe itiraz. Cinsel suç/çocuk/özel ihtiyaç hâllerinde m. 236 koruyucu dinleme usulleri.
Mağdur / suçtan zarar gören — duruşmaDuruşmadan haberdar edilme; kamu davasına katılma istemi, tanık/delil istemi, koşullarıyla vekil ve kanun yolu. Şikâyetçi olmak ile katılan sıfatı aynı işlem değildir.
TanıkDoğru beyanda bulunma yükümlülüğü; m. 45–48’deki yakınlık, meslek sırrı veya kendisini/yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlarda çekinme güvenceleri. Her tanık için genel susma hakkı bulunduğu söylenemez.
Yakın / aile üyesiYakın sıfatı her başvuruda otomatik taraf yetkisi doğurmaz. Kanuni temsil, ölen mağdurun hakları, tutuklu/hükümlü başvurusu ve CMK m. 262 ve 4675 sayılı Kanun m. 5 gibi özel yetkiler birbirinden ayrılır.
Hüküm ve kesinleşmeGerekçeli kararı ve kanun yolu bildirimini edinme, uygun kanun yoluna süresinde başvurma; kesinleşme sonrasında infaz hesabı ve işlemine yetkili mercide başvurma.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6

Hukuki dayanaklar · 4 kaynak

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yolları · m. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu · m. 4–5/A, 15–23, 31–35; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu · m. 4–6

Hazırlık ve sonraki adım

İlk hazırlık, olayın hukuki niteliğini ve kaybolabilecek delilleri belirlemeye yöneliktir. Belgeleri özgün hâliyle, zaman ve kaynağını koruyarak saklayın.

  • İsnat edilen fiil ve fıkrayı; mağdurun yaşı, faille ilişki ve şikâyet/öğrenme tarihlerini netleştirin.
  • Mesajların tamamını, özgün dijital kayıtları, tanıkları ve hukuka uygun tıbbi/adli belgeleri koruyun; içeriği kesip değiştirerek sunmayın.
  • Özel beyan ortamı, vekil/müdafi, korunma ihtiyacı ve tebligata bağlı başvuru sürelerini birlikte değerlendirin.
Hukuki dayanaklar · 3 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılması · TCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.

Kaynaklar, yürürlük ve hukuk kontrolü

Bu içerik, kaynak listesinde erişim tarihi ayrı gösterilen resmî metinlere dayanır. Son kaynak karşılaştırması 5 Kasım 2026 tarihinde tamamlanmıştır. Kaynağın edinildiği tarih, hükmün yürürlük tarihi ve olayda uygulanacak tarih farklıdır.

Kanuni aralık, mahkemenin belirlediği sonuç ceza, koşullu salıverilme ve fiilen kurumda kalma ayrı kavramlardır. Suç tarihi/yaş, nitelikli hâl, tekerrür ve geçiş hükümleri seçilmeden kişiye kesin sonuç veya tahliye tarihi verilmez.

Kaynak ve kayıt sürümü yeni revizyonda tekrar kontrol edilir.

  1. Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılmasıTCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
  2. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
  3. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunum. 102; m. 7, 21–44, 49–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Suç profili güncel resmî tam metin üzerinden hazırlanmıştır.
  4. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunum. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamıKaynağa erişim: 4 Kasım 2026
  5. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 105/A, 106–108; geçici m. 6, 9–11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
  6. 5235 sayılı Kanunm. 11–14; geçici m. 7Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
  7. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — genel hükümlerm. 7, 21–22, 25–32, 35–44, 49–55, 58, 61–75Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin, Adalet Bakanlığının kamuya açık belge servisinden edinilmiştir. Erişim tarihi yürürlük tarihi değildir.
  8. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — süreç, haklar ve kanun yollarım. 35, 39–42, 45–48, 91, 100–112, 147–156, 172–173, 223, 231, 234–239, 250–253, 260–268, 272–273, 286, 291–294; geçici m. 6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Güncel tam metin kontrolü; 7589 sayılı Kanunla değişen m. 231 için yürürlük 31.07.2026. Kanun yolu geçişinde karar tarihi ayrıca önemlidir.
  9. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunm. 4, 16–17, 89, 98–101, 105/A, 106–110; geçici m. 6, 9, 10, 11Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Tam metin kontrolü. Suç tarihi, kesinleşme, kurum statüsü ve iyi hâl birbirinden ayrı değerlendirilir.
  10. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunum. 4–5/A, 15–23, 31–35Kaynağa erişim: 4 Kasım 20267593 sayılı Kanunla değişen hükümler ve 18.08.2026 yürürlük tarihi gözetilmiştir.
  11. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunum. 4–6Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026
  12. 7589 sayılı Kanun — HAGB düzenlemesim. 15, 26; CMK m. 231Kaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 16.07.2026; CMK m. 231 bakımından yürürlük: 31.07.2026.
  13. 7593 sayılı Kanun — çocuklara ilişkin ceza ve infaz değişikliklerim. 2, 6–7, 12; yürürlük hükmüKaynağa erişim: 4 Kasım 2026Kabul: 08.08.2026; yürürlük: 18.08.2026. Ceza sorumluluğu indirimi ile infazda gün sayımı aynı kural değildir.
  14. 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunm. 1, 3–7, 9 ve 11Kaynağa erişim: 5 Kasım 202618.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete. Kanunun yürürlüğü ile uygulanmasını başlatan, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması farklı olaylardır. Bu rehber doğrulanmış bir başlatıcı karar künyesi göstermediğinden otomatik erteleme veya tahliye sonucu üretmez.
Hukuki dayanaklar · 6 kaynak

Dayanak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 102; m. 7, 21–44, 49–75; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu · m. 100, 109, 147–150, 160–174, 223, 231, 234–239, 250–253, 267 ve devamı; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun · m. 105/A, 106–108; geçici m. 6, 9–11; 5235 sayılı Kanun · m. 11–14; geçici m. 7; Ceza Genel Kurulu — cinsel saldırıda nüfuzun kötüye kullanılması · TCK m. 102/3-b; salt meslek/görev sıfatı ile nüfuzun fiilen kötüye kullanılması ayrımı.; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.01.2024, E. 2023/565, K. 2024/11 · Çocuğa karşı cinsel taciz ve nitelikli cinsel tacizde şikâyet; kararın somut olayda hukuki nitelendirme ve sonuç bölümü. Resmî tam metin okundu.

Kanun metnini inceleyin

Madde 102- (Değişik: 18/6/2014-6545/58 md.) (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. (2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır. (3) Suçun; a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından, d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte, e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır. (4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. (5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

Resmî mevzuat kaynağı

Arama sonucuna ve madde listesine dön

Süreç, haklar ve hazırlık

Bulunduğunuz aşamadan ilerleyin