Aşağıdaki sorular maddi ve manevi tazminat, zarar ve illiyet bağı, trafik kazası ve sigorta tazminatı konularında genel bir çerçeve sunar. Somut olayda süreler, belgeler ve yürürlükteki düzenlemeler ayrıca değerlendirilir.
10 sorudan 1–10 gösteriliyor
Maddi ve manevi tazminat hangi hâllerde talep edilebilir?
Kanunun aradığı sorumluluk şartları gerçekleştiğinde maddi, koşulları varsa manevi tazminat talep edilebilir.
Maddi tazminat bakımından zararın niteliği ve miktarı; manevi tazminatta ise kişilik hakkı ihlali veya ilgili özel kanuni neden araştırılır. Sorumluluk sözleşmeye aykırılıktan, haksız fiilden veya kanunda düzenlenen özel bir sorumluluk hâlinden kaynaklanabilir. Kusur, zarar, hukuka aykırılık ve uygun illiyet bağı gibi unsurlar uygulanacak sorumluluk türüne göre değerlendirilir. Talep sonucunun ve faiz başlangıcının doğru kurulması gerekir.
Tazminat davasında zarar ve illiyet bağı nasıl ispatlanır?
Zararın kapsamı ve fiille arasındaki uygun neden-sonuç ilişkisi somut belgeler üzerinden ispatlanır.
Faturalar, banka ve gelir kayıtları, sağlık belgeleri, ekspertizler, olay tutanakları, kamera kayıtları, sözleşmeler ve tanık anlatımları zarar kalemlerine göre değerlendirilir. Her zararın olaydan kaynaklandığı varsayılamaz; önceden mevcut durum, üçüncü kişinin etkisi ve zarar görenin davranışı dikkate alınabilir. Hesap için bilirkişi incelemesi gerekli olabilir. Belirsiz alacak veya kısmi dava açılabilirliği dava tarihindeki belirlenebilirlik koşullarına göre incelenir.
Haksız fiil ile sözleşmeye aykırılıktan doğan talepler nasıl ayrılır?
Haksız fiil ile sözleşmeye aykırılığın dayanağı ve ispat rejimi farklıdır; aynı olay bazı hâllerde birden fazla sorumluluk sebebi doğurabilir.
Sözleşmesel sorumlulukta geçerli bir borç ilişkisi, yükümlülüğe aykırılık ve zararın sonuçları araştırılır. Haksız fiilde hukuka aykırı eylem, kusur veya ilgili kusursuz sorumluluk düzenlemesi, zarar ve nedensellik değerlendirilir. Taraf sıfatı, yardımcı kişilerin fiilleri, zamanaşımı ve ispat yükü her iki yolda farklılaşabilir. Aynı zarar için mükerrer tahsil yapılamaz; hukuki sebep seçimi talep edilen sonuçla uyumlu olmalıdır.
Trafik kazası tazminatında kusur oranını kim belirler?
Kusur, tutanakla sınırlı olmadan teknik deliller ve gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir.
Trafik kazası tespit tutanağı, kamera, araç hasarı, fren izleri ve olay yeri bulguları birlikte incelenmelidir. Sigorta tahkimindeki inceleme ile mahkeme yargılamasının kapsamı farklı olabilir.
Manevi tazminatta sabit bir hesaplama tarifesi var mıdır?
Hayır; olayın ağırlığı, kişilik hakkına müdahale ve hakkaniyet esas alınır.
Yaralanmanın veya saldırının etkileri, tarafların durumu ve somut olayın koşulları değerlendirilir. Manevi tazminat cezalandırma ya da zenginleşme aracı olarak kullanılmaz; talep miktarının gerekçelendirilmesi önemlidir.
Zararın miktarı başlangıçta bilinmiyorsa dava açılamaz mı?
Şartları varsa belirsiz alacak davası veya kısmi dava seçenekleri değerlendirilebilir.
HMK m.107 kapsamındaki objektif belirlenememe koşulu ile yalnız hesap yapma güçlüğü birbirine karıştırılmamalıdır. Talebin türü, harç, zamanaşımı ve ıslah veya talep artırımının sonuçları önceden incelenmelidir.
Trafik kazasından sonra sigorta şirketine yazılı başvuru gerekli midir?
Trafik sigortacısına yöneltilecek tazminat taleplerinde mevzuattaki ön başvuru ve belge şartları kontrol edilmelidir.
Poliçe, kaza tutanağı, araç hasarı, sağlık raporları ve ödeme bilgileri başvurunun kapsamını belirler. Sigortaya başvuru, sigorta tahkimi ve dava yolunun şartları birbirinden ayrılmalıdır.
Araç değer kaybı nasıl ispatlanır?
Kazadan önceki ve sonraki piyasa değeri, hasarın niteliği ve onarım bilgileri teknik incelemeyle değerlendirilir.
Ekspertiz, parça değişim kayıtları, önceki hasarlar ve aracın kilometresi önem taşır. Sabit bir internet formülü yerine uyuşmazlığın hukuki çerçevesine uygun teknik değerlendirme yapılmalıdır.
Kazada yaralanan kişi geçici iş göremezlik zararı isteyebilir mi?
Koşulları varsa kazanç kaybı ve tedaviye bağlı diğer zararlar talep edilebilir.
Hekim raporları, çalışma kayıtları, gelir belgeleri ve sosyal güvenlik ödemeleri karşılaştırılır. Aynı zarar için birden fazla ödeme alınmasının önlenmesi ve sorumluların kapsamı ayrı incelenir.
Trafik kazasında zamanaşımı her olayda iki yıl mıdır?
Hayır; zarar, sorumlu kişinin öğrenilmesi ve olaya uygulanacak özel hükümler süreyi değiştirebilir.
KTK m.109 ve gerektiğinde ceza zamanaşımıyla ilişkili düzenlemeler değerlendirilmelidir. Sigortacıya başvurunun zamanaşımına etkisi ve dava tarihine kadar geçen süre somut dosyaya göre belirlenir.