İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Velayet ve Kişisel İlişki

Şiddet ve İhmal İddialarında Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki: Koruma Tedbirleri ve Güvenli Görüşme

Uzman eşliğinde güvenli bir ortamda ebeveyniyle görüşen çocuk.
Yazar: Yayın tarihi: Yaklaşık 13 dakika okuma

Kurumsal hukuki inceleme ve kontrol: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Yayımlayan: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Özet

Şiddet ve ihmal iddialarında velayet değerlendirmesinin merkezinde çocuğun güvenliği, gelişimi ve bakım ihtiyacı bulunur; acil koruma, geçici velayet ve kişisel ilişkinin sınırlandırılması farklı hukuki araçlarla sağlanabilir. 6284 sayılı Kanun şiddetin önlenmesine, Türk Medenî Kanunu velayet ve kişisel ilişkinin düzenlenmesine, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ise korunma ihtiyacı olan çocuğa yönelik destek ve bakım tedbirlerine dayanak oluşturur. Bir uzaklaştırma kararı velayeti kendiliğinden değiştirmediği gibi, ebeveynle ilişkiyi koruma amacı da çocuğun somut tehlikeye maruz bırakılmasını haklı kılmaz; uygun çözüm, güncel riskin değerlendirilmesi ve uygulanabilir bir güvenlik düzeninin kurulmasıdır. [1][2][3]

Şiddet ve ihmal velayet bakımından nasıl değerlendirilir?

Çocuğun doğrudan ve dolaylı etkilenmesi

Hukuki değerlendirme yalnız çocuğa fiziksel şiddet uygulanıp uygulanmadığıyla sınırlı değildir. Tehdit, psikolojik baskı, ekonomik şiddet ve ev içindeki şiddete maruz kalma ihtimali de değerlendirmeye girer. Çocuğun başka bir aile üyesine yönelen şiddetten etkilenmesi, kendi güvenliği ve gelişimi yönünden ayrıca incelenmelidir. 6284 sayılı Kanun, doğrudan veya dolaylı etkilenen kişileri ve şiddet tehlikesini kapsar. [2]

İhmal iddiasında hangi bakım ihtiyacının karşılanmadığı somutlaştırılmalıdır: Çocuk yaşına uygun gözetimden yoksun mu bırakılıyor, gerekli sağlık hizmetine erişimi engelleniyor mu, eğitim veya beslenme ihtiyacı sürekli karşılanmıyor mu? Tek bir olay, olayın ağırlığına göre ciddi risk gösterebilir; ancak her ebeveynlik anlaşmazlığı ağır ihmal değildir. İnceleme, davranışın çocuk üzerindeki etkisine ve koruyucu desteğin yeterli olup olmayacağına yönelir. [1][3]

İddia, koruma ihtiyacı ve nihai karar

Acil korunma için ceza mahkûmiyetinin kesinleşmesini beklemek gerekmez. Buna karşılık koruma kararı verilmiş olması, velayetin kaldırılması koşullarının da kesin olarak gerçekleştiği anlamına gelmez. İlk müdahalenin aciliyeti ile kalıcı velayet düzenlemesinin gerektirdiği inceleme birbirinden ayrılır. Yoksulluk, bir sağlık tanısı veya tedavi görme olgusu tek başına ebeveynin yetersizliğiyle eşitlenemez; bakım kapasitesi, somut tehlike ve destek olanakları değerlendirilir. [1][2][3]

6284, TMK ve 5395 hangi farklı ihtiyacı karşılar?

Aynı olay birden fazla hukuki korumayı gerektirebilir. Çocuğun güvenliğinin sağlanması, ebeveynler arasındaki velayet düzeninin belirlenmesi ve şiddet iddiasının ceza soruşturmasına konu olması ayrı süreçlerdir. Başvurularda mevcut kararların birlikte sunulması, birbirinden habersiz veya uygulanması güç düzenlemeler oluşmasını önlemeye yardımcı olur. [1][2][3]

Hukuki dayanakTemel amaçSomut olayda gündeme gelebilecek kararKarıştırılmaması gereken nokta
6284 sayılı KanunŞiddeti ve şiddet tehlikesini önlemekYaklaşmama, barınma, gizlilik, mevcut kişisel ilişkinin refakatli yapılması veya sınırlandırılmasıTedbir, kendiliğinden nihai velayet hükmü oluşturmaz.
TMK m.169, 182, 183, 323–324Çocuğun bakımını ve ebeveynlerle ilişkisini düzenlemekGeçici velayet düzenlemesi, velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişkinin yeniden kurulması veya kaldırılmasıEbeveynler arasındaki kusur tartışması tek başına sonucu belirlemez.
TMK m.346–348Çocuğun menfaatini tehlikeye karşı korumakUygun koruma önlemi, şartları varsa yerleştirme veya velayetin kaldırılmasıVelayetin kaldırılması, daha hafif önlemlerin yetersizliğiyle bağlantılı ağır bir müdahaledir.
5395 sayılı KanunKorunma ihtiyacı olan çocuğa destek sağlamakDanışmanlık, eğitim, bakım, sağlık, barınma ve acil korumaBaşvuru yapılması, çocuğun zorunlu olarak ailesinden alınacağı anlamına gelmez.

Tablodaki ayrım mutlak bir görev duvarı değildir. Örneğin 6284 m.5/3, hâkime bu Kanundaki tedbirlerle birlikte çocuk koruma tedbirleri ve TMK kapsamındaki velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki hakkında karar verme yetkisi tanır. [2]

Acil tehlikede nereye başvurulur?

Çocuk veya bakımını üstlenen kişi yakın ve ciddi tehlike altındaysa 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yardım istenmelidir. Güvenliğe ve gerekli sağlık müdahalesine erişim, belge toplamayı veya duruşma gününü beklememelidir. Polis, jandarma ve Cumhuriyet başsavcılığı şiddet veya suç iddiasının bildirilebileceği mercilerdir. ALO 183, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM), Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve sosyal hizmet merkezleri destek ve yönlendirme sağlayabilir. [7]

6284 kapsamındaki tedbir, en çabuk ve kolay ulaşılabilecek yerdeki hâkimden, mülkî amirden veya kolluktan talep edilebilir; hangi makamın hangi tedbiri verebileceği kanuni yetkisine bağlıdır. Örneğin mevcut kişisel ilişkinin refakatli yapılması veya kaldırılması yönündeki m.5/1-ç kararı hâkime aittir. Kolluğun gecikmesinde sakınca bulunan hâllerdeki yetkisi, bu bentteki görüşme düzenlemesini kapsamaz. [2]

Korunma ihtiyacı olan çocuk bakımından 5395 kapsamındaki başvuru, sosyal hizmet birimlerinin müdahalesini ve çocuk hâkiminin koruyucu veya destekleyici tedbirini gündeme getirir. Velayet ve kişisel ilişkiye ilişkin aile mahkemesi dosyası varsa dosya bilgileri de bildirilmelidir. [2][3]

6284 kapsamında hangi koruma ve görüşme tedbirleri istenebilir?

Görüşmenin kapsamı açıkça düzenlenmelidir

6284 m.5/1-ç uyarınca daha önce verilmiş kişisel ilişki kararı varsa görüşmenin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlandırılması veya tümüyle kaldırılması kararlaştırılabilir. Talepte yalnız “çocuğumu koruyun” denilmesi yerine tehlikenin hangi görüşme biçiminden kaynaklandığı açıklanmalıdır. Yatılı kalmanın kaldırılması, görüşmenin kısaltılması veya refakat sağlanması gibi seçeneklerin hangisinin riski karşılayacağı somut olay üzerinden değerlendirilir. [2]

Sadece diğer ebeveyne veya ortak konuta yaklaşmayı yasaklayan bir karar ile doğrudan çocuğu ve kişisel ilişkiyi sınırlayan karar aynı değildir. Kararın korunan kişiler, istisnalar, süre ve görüşme yönünden bütün hükümleri incelenmelidir. Çocuğu da kapsayan bir yasak, eski görüşme kararına dayanılarak görmezden gelinemez; belirsizlik varsa aile mahkemesinden duruma uygun açık düzenleme istenmelidir. [2][8]

Gizlilik ve güvenli teslim

Adresin açıklanmasının tehlike yaratacağı durumlarda kimlik ve adres bilgilerinin gizliliği ile ayrı tebligat adresi değerlendirilir. Görüşmenin devam etmesi uygun görülmüşse tarafların karşılaşmasını önleyen saat ve güvenlik düzenlemeleri yapılabilir. Mevcut gizlilik ve yaklaşmama kararları, uygulamayı yürüten birime bildirilmelidir. Gizli adresin görüşme organizasyonu sırasında açığa çıkarılmaması da korunmanın parçasıdır. [2][3][8]

Geçici velayet, velayetin değiştirilmesi ve kaldırılması

Dava sürerken çocuğun bakımının düzenlenmesi

Boşanma veya ayrılık davasında TMK m.169, hâkimin çocukların bakım ve korunmasına ilişkin gerekli geçici önlemleri kendiliğinden almasına dayanak oluşturur. Şiddet veya ihmal iddiası ortaya çıktığında çocuğun o sırada nerede ve kimle güvende olacağı, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarıyla birlikte ele alınır. Geçici düzenleme, nihai velayet kararının otomatik habercisi değildir. [1]

Değişen koşulların velayete etkisi

TMK m.182 ve 183 çerçevesinde çocuğun yararı ve yeni olgular önem taşır. Daha önce güvenli kabul edilen bakım düzeninde sonradan ortaya çıkan ciddi şiddet veya ihmal, velayetin değiştirilmesini gerektirebilir. Mahkemenin değerlendirmesi, mevcut ebeveynin davranışları yanında diğer ebeveynin sağlayabileceği bakımın güvenliğini de kapsamalıdır. Velayet, ebeveyni cezalandırma aracı olarak kullanılmamalıdır. [1]

Velayetin kaldırılmasında daha ağır koşullar

TMK m.346 uygun koruma önlemlerini, m.347 şartları varsa çocuğun başka aile yanına veya kuruma yerleştirilmesini düzenler. M.348 bakımından diğer önlemlerin sonuç vermemesi veya yetersiz kalacağının önceden anlaşılması gerekir; ebeveynin görevini gereği gibi yerine getirememesi, yeterli ilgiyi göstermemesi veya yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması gibi kanuni nedenler incelenir. Her iki ebeveynden de velayet kaldırılırsa çocuğa vasi atanır. [1]

Bu nedenle “şiddet iddiası varsa velayet kesin kaldırılır” veya “görüşme aksadıysa velayet hemen değişir” biçimindeki sonuçlar isabetli değildir. TMK m.324’te kişisel ilişki düzenine uyulmamasına bağlanan velayet değişikliği dahi çocuğun menfaatine aykırı olmama koşuluna bağlıdır. Güvenlik gerekçesinin dayandığı olaylar ayrıca araştırılmalıdır. [1][5]

Güvenli görüşme nasıl somutlaştırılır?

Refakat, yer, süre ve yeniden değerlendirme

TMK m.323 kişisel ilişki isteme hakkını tanırken m.324 çocuğun huzurunun tehlikeye girmesi, hakkın kötüye kullanılması veya diğer önemli nedenlerle ilişkiyi reddetmeye ya da kaldırmaya imkân verir. İlişkinin sürdürülmesi mümkünse karar; görüşmenin nerede, ne kadar süreyle, kimin refakatinde gerçekleşeceğini ve ortaya çıkan riskin nasıl bildirileceğini anlaşılır biçimde belirlemelidir. [1][2]

Teslim anında uzman bulunması, çocuğun ebeveynle geçirdiği bütün sürenin gözetim altında olacağı anlamına gelmez. Mahkemenin uzman veya öğretmen refakatinde görüşmeye karar vermesi hâlinde, bu görüşme müdürlükçe belirlenen teslim mekânında gerçekleştirilebilir. Risk değerlendirmesi, refakatçinin kimliği ve fiilî gözetimin yeterliliğiyle birlikte düşünülmelidir. [8]

Çocuğun görüşü, yaşı ve olgunluğuyla uyumlu biçimde dikkate alınmalıdır. Görüşmeyi reddetmesinin nedeni korku, ilişki sorunu, belirli bir olay veya başka bir etken olabilir. Çocuğa kararın bütün sorumluluğunu yüklemeden, gerektiğinde sosyal inceleme ve uzman değerlendirmesiyle neden araştırılmalıdır. [1][3]

AİHM’in I.M. ve Diğerleri/İtalya kararı

AİHM, 10 Kasım 2022 tarihli I.M. ve Diğerleri/İtalya kararında, şiddet bağlamında güvenli olması gereken görüşmelerin gerçekte güvenli yürütülmemesini inceledi. Uzmanların bildirimlerine rağmen çocukların babayla uygun koruma sağlanmadan görüştürülmesi ve annenin bu şartlara itirazının yeterince değerlendirilmeden iş birliği yapmama olarak ele alınması dosyanın temel sorunlarıydı. Mahkeme, çocuklar ve anne bakımından aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar verdi. [5]

Kararın bu konuya katkısı, görüşme kararına “korumalı” yazılmasının tek başına yeterli olmadığını göstermesidir: Yetkililer fiilî koşulları ve bildirilen tehlikeyi değerlendirmelidir. İtalyan hukukundaki olaydan her Türk velayet dosyası için otomatik sonuç çıkarılamaz; değerlendirme, somut risk ve alınan önlemlerin gerçekten işleyip işlemediği üzerindedir. [5]

Genel teslim başvurusu ve uygulama işlemleri için Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki Kararlarının Uygulanması başlıklı yazı ayrıca okunabilir.

Başvuruda hangi belgeler ve deliller önem taşır?

Başvurunun olay ve talep bölümü

İşlevsel bir başvuruda olayın tarihi, yeri, kimlerin bulunduğu, çocuğun nasıl etkilendiği ve beklemenin yaratacağı tehlike açıkça anlatılır. Mevcut velayet, kişisel ilişki ve koruma kararlarının mahkemesi, dosya numarası ve kapsamı belirtilir. Ardından istenen önlem somutlaştırılır: Acil yaklaşmama, refakatli görüşme, geçici bakım düzeni veya sosyal hizmet desteği gibi. Talebin neden gerekli olduğu ile çocuğun günlük yaşamına nasıl uygulanacağı birlikte açıklanmalıdır. [1][2][3]

Her belge her olayda bulunmayabilir. Eldeki kayıtlar ve nereden getirilebilecekleri ayrı ayrı gösterilebilir:

  • Kolluk tutanakları, başvuru numaraları ve varsa soruşturma dosyası bilgileri.
  • Olayla bağlantılı sağlık kayıtları, muayene belgeleri ve mevcut uzman değerlendirmeleri.
  • Tarih ve bağlamı görülebilen mesajlar, yazışmalar ve olayı doğrudan gözlemleyen tanıklar.
  • Çocuğun eğitim ve bakım durumunu gösteren okul kayıtları, sosyal inceleme raporları ve önceki tedbirlerin uygulanmasına ilişkin tutanaklar.

Bu liste bir başvuru ön koşulu değildir. Özellikle acil koruma talebi, sayılan bütün belgelerin toplanmasına bağlanmamalıdır. [2][3]

Delilin sınırları ve çocuğun dinlenmesi

6284 m.8/3’te delil veya belge aranmaması kuralı koruyucu tedbir için düzenlenmiştir; önleyici tedbirin ise geciktirilmeksizin verilmesi gerekir. Bu ayrım, bütün velayet iddialarının incelemesiz doğru kabul edileceği şeklinde genişletilemez. İtiraz ve devam incelemesinde somut olayın gerekçelendirilmesi önem kazanır. [2][6]

HMK m.199 elektronik verilerin belge niteliğini düzenler; m.189/2 hukuka aykırı elde edilmiş delillerin dikkate alınmasını yasaklar. Bu nedenle bir yazışmanın elde bulunması, kaynağının ve elde edilişinin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Çocuğun açıklaması aktarılırken yönlendirici sorularla içerik oluşturulmamalı; kendiliğinden söyledikleri ile yetişkinin yorumu ayrılmalıdır. Koruma ihtiyacında, yeterli idrak gücüne sahip çocuğun görüşünün alınması ve sosyal inceleme imkânı 5395 m.13’te ayrıca düzenlenir. [3][4]

Süreler, itiraz ve kararların izlenmesi

6284 kararının süresi ve itirazı

İlk 6284 tedbiri en çok altı ay için verilebilir. Şiddet veya şiddet tehlikesinin süreceğinin anlaşılması hâlinde süre veya tedbirin biçimi değiştirilebilir; devamına ya da kaldırılmasına karar verilebilir. Uzatma için mutlaka yeni bir saldırının gerçekleşmesi beklenmez; devam eden tehlikenin nedenleri açıklanmalıdır. [2]

Karara karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Hâkimin verdiği karara itirazı inceleyecek merci, mahkemelerin sayısı ve hâkim görevlendirmesine göre m.9/2’de belirlenir. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir; itiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz dilekçesi, hangi tedbirin neden yetersiz, gereksiz veya ölçüsüz olduğu ve bunun çocuk üzerindeki etkisini açıklamalıdır. [2]

Çocuk Koruma Kanunundaki acil süreç

5395 m.9/1–3’teki sosyal hizmet yolunda, çocuk kurumca bakım ve gözetim altına alındıktan sonra kurumun çocuk hâkimine başvuru süresi çocuğun kuruma gelişinden itibaren en çok beş gündür. Hâkim üç gün içinde karar verir; bu acil koruma kararı en çok otuz günlük süre için verilebilir. Sonraki sosyal inceleme, çocuğun aileye dönmesi veya başka tedbir gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesine hizmet eder. Bunlar ebeveynin yardım istemeden beklemesi gereken süreler değildir. [3]

Aynı maddenin 2026’da eklenen 4–6. fıkraları, belirli ciddi sağlık tehlikelerinde yataklı sağlık kurumu üzerinden yürüyen ayrı bir başvuru düzeni getirir. Yukarıdaki beş gün, üç gün ve otuz gün açıklaması bu özel sağlık yolunun bütün sürelerini ifade etmez. Genel koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması da m.8 uyarınca en geç üçer aylık dönemlerde incelettirilir. [3]

6284 kapsamındaki başvuru ve kararın uygulanması için kanunda belirtilen yargılama gideri, harç ve posta giderleri alınmaz. Bu muafiyet, her ayrı velayet davasının veya özel avukatlık hizmetinin bütünüyle ücretsiz olduğu anlamına gelmez; diğer davalarda koşulları varsa adli yardım ayrıca değerlendirilir. [2][4]

Uzayan tedbirlerde güncel risk ve gerekçe neden önemlidir?

AYM’nin Adnan Mutlu kararında (12 Haziran 2025, B. No: 2022/88206), çocuğa yönelik geçmişteki şiddet olayı, sonradan verilen kişisel ilişki kararları ve devam eden 6284 tedbirleri birlikte ele alındı. Çoğunluk, uzun süre devam eden tedbirin yalnız geçmiş olaya dayanılarak sürdürülmesi karşısında, sonraki gelişmeleri ve itirazları karşılayan ilgili ve yeterli gerekçe bulunmaması nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Kişisel ilişki istisnasının kararda saklı tutulması da gerekçe incelemesini ortadan kaldırmadı. [6]

Karar oyçokluğuyla verildi. Karşıoy, çocuğa yönelik doğrulanmış şiddeti ve kişisel ilişkinin kararda korunmasını vurgulayarak çoğunluğa katılmadı. Bu ayrılık, güvenlik ihtiyacıyla ilişkinin sürdürülmesinin somut dosyada birlikte değerlendirilmesinin önemini gösterir. AYM, ihlal sonucunun uyuşmazlığın mutlaka belirli yönde çözülmesi anlamına gelmediğini de belirtti. [6]

Dolayısıyla riskin devam ettiğini gösteren gelişmeler, uzman gözlemleri ve uygulama tutanakları dosyaya sunulmalıdır. Tedbirin uzatılması otomatik olmamalı; yeni bir şiddet olayı yaşanmamış olması da korumanın gereksizleştiği şeklinde otomatik yorumlanmamalıdır. [2][6]

Temsili örnek: Görüşme günü ortaya çıkan şiddet riski

Aşağıdaki olay varsayımsaldır; gerçek bir dosya anlatımı değildir. Çocuğun annesiyle yaşadığı, babayla hafta sonu kişisel ilişki kurulduğu ve anne lehine yaklaşmama kararı bulunduğu düşünülsün. Görüşme öncesinde tehdit mesajları geldiği, çocuğun da önceki görüşmede korkutulduğunu anlattığı varsayılsın.

Önce annenin yaklaşmama kararının çocuğu ve görüşmeyi kapsayıp kapsamadığı incelenir. Yakın tehlike varsa 112 üzerinden yardım istenir; mesajlar ve çocuğun aktardığı olay ilgili makamlara bildirilir. Aile mahkemesinden, mevcut kişisel ilişkinin bu yeni risk bakımından acilen değerlendirilmesi ve gerekli görülürse refakat, süre sınırlaması veya kaldırma tedbiri talep edilir. [1][2][7]

Karşı taraftan “geçerli bir görüşme kararım var” itirazı gelebilir. Bu kararın varlığı önemlidir; fakat ortaya çıkan tehlikenin incelenmesini gereksiz kılmaz. Diğer taraftan yalnız anne lehine yaklaşmama kararı bulunması, velayetin veya görüşmenin kendiliğinden değiştiği varsayımını da haklı kılmaz. Çözüm, güvenliği sağlayan acil müdahale ile uygulanabilir yargısal düzenlemenin birlikte işletilmesidir. Mahkeme kararı ve yeni tedbir, uygulamayı yürüten birime iletilir. [1][2][3][8]

Sonuç

Şiddet ve ihmal iddiasında doğru hukuki yaklaşım, çocuğun bugünkü güvenliğini sağlarken uzun dönemli bakım ve ilişki düzenini somut bulgularla değerlendirmektir. Acil koruma, geçici velayet, kişisel ilişkinin sınırlandırılması ve velayetin kaldırılması farklı koşullara dayanır. Başvurunun gücü yalnız iddianın ağırlığından değil, olayın açık anlatılmasından, mevcut kararların birlikte gösterilmesinden ve istenen önlemin tehlikeyle ilişkilendirilmesinden gelir. Güvenli görüşme için verilen kararın fiilen uygulanabilir olması; tedbir devam ederken de güncel risk, çocuğun görüşü ve uzman bulgularının yeniden değerlendirilmesi gerekir. [1][2][3][5][6]

Sıkça Sorulan Sorular

Şiddet iddiası velayeti otomatik olarak değiştirir mi?

Hayır. İddia acil korumayı gerektirebilir; velayetin değiştirilmesinde ise çocuğun yararı, bakım koşulları ve somut tehlike değerlendirilir. Velayetin kaldırılması, TMK m.348’deki daha ağır koşullara bağlıdır. [1][2]

Çocuğun darp raporu yoksa koruma istenebilir mi?

Evet. 6284 yalnız gerçekleşmiş fiziksel şiddeti kapsamaz; şiddet tehlikesi de önemlidir. Koruyucu tedbir için delil veya belge aranmaz; önleyici tedbirin de geciktirilmeden verilmesi gerekir. Eldeki bilgiler başvuruda açıkça anlatılmalıdır. [2]

Anne veya baba lehine uzaklaştırma kararı görüşmeyi durdurur mu?

Tek başına böyle bir sonuç çıkarılamaz. Kararın çocuğu kapsayıp kapsamadığı, kişisel ilişkiyi sınırlayıp sınırlamadığı ve istisnaları incelenir. Görüşme devam edecekse mevcut güvenlik ve gizlilik tedbirlerine uygun biçimde uygulanmalıdır. [2][8]

Çocuk görüşmek istemiyorsa kişisel ilişki kaldırılır mı?

Çocuğun görüşü önemlidir; ancak tek başına otomatik sonuç doğurmaz. Yaşı, olgunluğu ve istememesinin nedenleri değerlendirilir. Korku veya şiddet iddiası varsa bunun araştırılması ve uygun koruma sağlanması gerekir. [1][3]

Refakatli görüşme ile çocuk teslim merkezine gitmek aynı mıdır?

Hayır. Teslimin bir merkezde yapılması bütün görüşme süresinin gözetimli olacağını göstermez. Refakatin kim tarafından, nerede ve hangi süre boyunca sağlanacağı, mahkeme kararının kapsamına göre belirlenmelidir. [2][8]

Ceza davası bitmeden geçici velayet düzenlenebilir mi?

Boşanma veya ayrılık davasında TMK m.169 uyarınca çocuğun bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemler alınabilir. Korumanın sağlanması için ceza mahkûmiyetinin kesinleşmesi genel bir ön koşul değildir. [1][2]

6284 kararına itiraz süresi kaç gündür?

Kanun süreyi gün olarak değil, tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta olarak belirler. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir. Başlangıç tarihi ve kararın bildirimi, somut dosyadan kontrol edilmelidir. [2]

Sosyal hizmetlere başvurursam çocuğum mutlaka kurum bakımına alınır mı?

Hayır. 5395 sayılı Kanun öncelikle çocuğun kendi aile ortamında korunmasını hedefler. Danışmanlık, eğitim ve sağlık desteği gibi seçenekler değerlendirilir; bakım tedbiri, çocuğun somut korunma ihtiyacına göre kararlaştırılır. [3]

Tedbir süresi bitince risk devam ediyorsa ne yapılabilir?

Riskin sürme nedenleri ve yeni bilgiler belirtilerek devam veya değişiklik talebi sunulabilir. Koruma boşluğu oluşmaması için süre bitmeden başvurulması yararlıdır. Uzatma, mutlaka yeni bir saldırı yaşanmasına bağlı değildir. [2]

Kaynakça

1 — 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu, özellikle m.169, 182–183, 323–324, 339, 346–348. Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metni.

2 — 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, özellikle m.1–5, 7–10, 20. Mevzuat Bilgi Sistemi — kanun metni.

3 — 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, özellikle m.4–9, 13 ve 41/C-11; m.9’un 2026 değişiklikleri dâhil. Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metni.

4 — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.189/2, 199 ve 334. Mevzuat Bilgi Sistemi — güncel kanun metni.

5 — AİHM, I.M. et autres c. Italie (I.M. ve Diğerleri/İtalya), B. No: 25426/20, 10.11.2022; kesinleşme 10.02.2023; özellikle §§104–141. HUDOC — karar kaydı; resmî tam metin.

6 — AYM, Adnan Mutlu, B. No: 2022/88206, 12.06.2025; Resmî Gazete: 02.12.2025, sayı 33095; özellikle §§19–25, 29 ve karşıoy. AYM — karar kaydı; Resmî Gazete’deki kararın PDF kopyası.

7 — Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Şiddete Maruz Kalındığında başvuru ve destek kanalları. Resmî bilgilendirme.

8 — Adalet Bakanlığı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı sitesinde yayımlanan Çocuk Teslimi Rehberi, ilgili uygulama açıklamaları: s.20–21, 35, 62–63, 69. Rehber PDF. Rehber, uygulamayı açıklayıcı kaynak niteliğindedir.

YAZAR

Av. Umut Güneş

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Görüş veya düzeltme bildirin

Kaynak, tarih, içerik veya bağlantılarla ilgili görüş ve düzeltme önerilerinizi iletebilirsiniz.

Makalenin başlığını ve ilgili bölümü belirtmeniz yeterlidir. Kişisel dosya bilgisi veya belge göndermeyiniz.

GÜNEŞ & GÜNEŞ HUKUK BÜROSU

Büromuzla İletişim ve Görüşme

1999’dan bu yana faaliyet gösteren Antalya merkezli hukuk büromuz, Türkiye bağlantılı hukukî konularda Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânı sunmaktadır.

Türkiye’de veya yurt dışında bulunmanızdan bağımsız olarak telefon, WhatsApp, e-posta, yüz yüze görüşme veya video konferans yoluyla iletişim kurabilirsiniz.

Görüşme süreci ve gerekli bilgiler

Hukukî durumunuzun değerlendirilmesi, planladığınız işlemin hukukî yönlerinin incelenmesi veya uygulanabilecek başvuru yollarının belirlenmesi için konunun kısa özetini, talebinizi ve tercih ettiğiniz dili paylaşabilirsiniz.

Varsa dosya veya işlem bilgilerini, süre içeren karar, tebligat veya bildirimleri ve bildiğiniz önemli tarihleri belirtmeniz yararlı olur. Hizmet kapsamı, gerekli belgeler ve ücretlendirme ayrıca değerlendirilir.

İlgili hizmet alanları