İlk Başvuru, Uzatma ve İkamet Türleri Arasında Geçiş
İlk başvuru
İlk ikamet izni başvurusu e-İkamet sistemi üzerinden oluşturulur. Başvuru sahibi, sistem tarafından belirlenen randevu tarihinde istenen belgelerle yetkili il veya ilçe göç idaresi müdürlüğünde hazır bulunur. Başvurunun yasal temsilci veya vekâletnameye sahip avukat aracılığıyla yürütülmesi mümkün olmakla birlikte idare yabancının şahsen hazır bulunmasını isteyebilir.
Süre uzatma başvurusu
Uzatma başvurusu, mevcut ikamet izninin sona ermesine altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda izin süresi sona ermeden önce yapılmalıdır. Süresinde elektronik başvuru yapılması tek başına yeterli olmayabilir; güncel usule göre randevu, belge sunumu, UETS, harç ve diğer işlemler tamamlanmalıdır.
Uzatma, önceki iznin otomatik devamı değildir. İzin türünün şartları, kalış amacı, adres, sigorta, pasaport ve diğer belgeler yeni dönem bakımından tekrar incelenebilir.
Geçiş başvurusu
İkamet izninin dayandığı sebep sona ermiş veya yeni bir kalış amacı ortaya çıkmışsa uygun izin türüne geçiş başvurusu yapılabilir. Öğrencilikten mezuniyete, aile ikametinden boşanma sonrasına, taşınmaz satışından başka bir kalış amacına veya çalışma izninden farklı bir statüye geçişte süreler ve hukukî dayanak başvuru öncesinde belirlenmelidir.
Başvuru Öncesi Belge ve Risk İncelemesi
İkamet izni dosyasının içeriği izin türüne, vatandaşlığa, yaşa, medeni hâle ve başvuru geçmişine göre değişir. İlk hukukî incelemede aşağıdaki belgelerden mevcut olanlar değerlendirilir:
- Pasaport ve önceki pasaportlar
- Türkiye’ye giriş-çıkış kayıtları
- Vize, vize muafiyeti ve önceki ikamet izinleri
- e-İkamet başvuru formu ve başvuru numarası
- Biyometrik fotoğraf
- Kalış amacını gösteren belgeler
- Sağlık sigortası veya sağlık hizmetlerinden yararlanma belgesi
- Gelir ve maddi imkân belgeleri
- Kira sözleşmesi, noter taahhütnamesi, tapu veya konaklama belgesi
- Adres kayıt belgesi ve numarataj kayıtları
- Evlilik, doğum, boşanma, ölüm, velayet ve muvafakat belgeleri
- Öğrenci belgesi, kabul yazısı ve eğitim kayıtları
- Tedavi veya sağlık kurumu belgeleri
- Şirket, ticari bağlantı, yatırım veya davet belgeleri
- Adli veya idari makam kararları
- Çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti belgeleri
- Önceki eksik belge yazıları
- Ret, iptal veya uzatılmama kararı ve tebliğ belgesi
- İdari para cezası, giriş yasağı veya sınır dışı etme kararları
- Daha önce yapılan idari başvuru ve dava belgeleri
Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için, belgenin türüne ve düzenlendiği ülkeye göre apostil, konsolosluk tasdiki, noter onaylı tercüme veya başka bir onay usulü gerekebilir. Belgelerdeki ad, soyad, doğum tarihi, medeni hâl ve pasaport bilgileri birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Pasaport, Sağlık Sigortası, Gelir ve Adres Şartları
Pasaport süresi
Başvuru sahibinin, talep ettiği ikamet izni süresinden en az altmış gün daha uzun süreli pasaport veya pasaport yerine geçen belgeye sahip olması gerekir. Pasaport yenilenmişse eski ve yeni pasaport kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Sağlık sigortası
Geçerli sağlık sigortası, talep edilen izin süresini kapsamalıdır. İkili sosyal güvenlik sözleşmesi, SGK provizyonu, genel sağlık sigortası başvurusu veya özel sağlık sigortası gibi seçeneklerden hangisinin kullanılabileceği başvuru türüne göre belirlenir. Kanunda ve özel durumlarda sağlık sigortası şartının aranmadığı hâller ayrıca incelenir.
Maddi imkân
Gelir ve maddi imkân değerlendirmesi izin türüne göre değişir. Banka kayıtları, emekli aylığı, kira geliri, şirket kayıtları, ücret, taşınmaz geliri veya diğer yasal kaynaklar gerektiğinde belgelendirilebilir. Yurt dışından alınan gelir belgelerinin tasdik ve tercüme koşulları ayrıca yerine getirilmelidir.
Barınma ve adres
Kira sözleşmesi, tapu, konaklama tesisi kaydı veya yanında kalınan kişiye ait taahhütname, başvuru türüne ve güncel idari uygulamaya göre incelenir. Beyan edilen adresin gerçek, güncel ve kayıt yapılabilir olması gerekir. Adres değişikliğinin ilgili kurumlara kanuni süre içinde bildirilmemesi, sonraki işlemlerde uyuşmazlığa neden olabilir.
Adresin yabancı kaydına kapalı olması, numarataj farklılığı, taşınmazın konut niteliği taşımaması, aynı adreste çok sayıda kayıt bulunması veya kira sözleşmesinin fiilî durumla örtüşmemesi başvuru öncesinde değerlendirilmelidir. Mahalle ve bölge uygulamaları değişebileceğinden güncel durum resmî kayıtlardan ayrıca doğrulanmalıdır.
İkamet İzninden Muafiyet ve Çalışma İzniyle Bağlantı
Türkiye’de bulunan her yabancının ayrıca ikamet izni alması gerekmez. Vize veya vize muafiyeti süresi içinde bulunanlar, geçerli çalışma izni ya da çalışma izni muafiyet belgesi sahipleri ve kanunda belirtilen diğer kişiler bakımından ikamet izni muafiyeti gündeme gelebilir.
Geçerli çalışma izni, süresi boyunca ikamet izni yerine geçebilir. Buna karşılık ikamet izni sahibi olmak, yabancıya doğrudan çalışma hakkı vermez. Şirket ortaklığı, uzaktan çalışma, yabancı müşterilere hizmet sunma, serbest çalışma veya Türkiye’de bir işverene bağlı çalışma durumları; çalışma izni, vergi ve sosyal güvenlik mevzuatı yönünden ayrıca değerlendirilmelidir.
İkamet İzni ile Türk Vatandaşlığı Arasındaki İlişki
İkamet izni, Türk vatandaşlığı değildir ve yabancıya kendiliğinden vatandaşlık hakkı vermez. Türk vatandaşlığının genel yolla kazanılmasında Türkiye’deki ikamet geçmişi önem taşısa da bütün ikamet türleri veya bütün kalış süreleri aynı biçimde hesaba katılmayabilir.
Vatandaşlık planlamasında:
- İkamet izninin türü ve dayanağı
- Kesintisiz ikamet hesabı
- Türkiye dışında geçirilen süreler
- Çalışma izni ve yasal kalış kayıtları
- Yerleşme iradesi
- Aile, iş, eğitim ve malvarlığı bağları
- Önceki ihlal, ret veya giriş yasağı kararları
birlikte değerlendirilmelidir.
Başvuru Hizmetinin Kapsamı ve Giderler
İzin türü ve belge incelemesinden sonra başvuru, randevu, ek belge yanıtları ve karar sonrası işlemler için üstlenilecek iş belirlenir. Vekâletnameye rağmen idarenin şahsen katılım veya biyometrik işlem talebi olabilir.
Avukatlık ücreti; harç, kart bedeli, sigorta, noter, apostil/tasdik, tercüme ve olası dava giderlerinden ayrıdır. Tutarlar uyruk, izin türü, süre ve işlem tarihine bağlı olarak değişebilir. Görüşmede ücretin hangi aşamaları kapsadığı açıklanır.
Resmî e-İkamet sistemine erişin (yeni sekmede açılır). Benzer ad taşıyan özel siteler resmî başvuru makamı değildir. e-Devlet ve UETS şifrelerinizi paylaşmayın.
Eksik Belge ve Erişilebilir Başvuru
Yönetmelik m.22/1 uyarınca bildirilen eksik veya tamamlayıcı belgeler 30 gün içinde tamamlanmazsa başvuru işlemden kaldırılır. Bildirimin içeriği ve başlangıç tarihi kaydedilmeli; belge teminindeki güçlükler süre dolmadan kurumla yazılı olarak ele alınmalıdır.
Engellilik, hastalık, hareket kısıtlılığı veya iletişim desteği ihtiyacı varsa başvuru öncesinde belirtin. İdarenin sağlayabileceği düzenlemeler ile temsil ve tercüme ihtiyacı dosyaya göre planlanır.
İlk Görüşmede Gerekli Bilgiler
Pasaport, mevcut izin ve başvuru kayıtlarınızı; varsa kararın bütün sayfalarını ve tebliğ belgesini hazırlayın. Yaklaşan izin bitişi, seyahat veya başvuru süresi varsa ilk iletişimde belirtin. Dosyaya özel belge listesi ve temsil yöntemi görüşmede netleştirilir.
Hazırlık Listesini İndirin · PDF