1. Dijital paylaşımlar malpraktis dosyasında neyi ispatlayabilir?
Tıbbi sorumluluk incelemesinde ameliyat notu, tetkik, epikriz, hasta dosyası ve bilirkişi raporları temel önemini korur. Bununla birlikte uyuşmazlığın bir bölümü müdahalenin öncesindeki irade oluşumuna ilişkindir: Hasta hangi beklentiyle başvurdu? Hekim hangi sonucu anlattı? Belirli bir riske ilişkin bilgilendirme yapıldı mı? İşlem sonrasında şikâyet nasıl karşılandı?
Instagram'daki bir metin ya da hastaya iletilen mesaj; iddianın niteliğine göre sözleşmenin kapsamı, aydınlatma, klinik yönlendirme, komplikasyon yönetimi veya kişilik hakkı ihlali hakkında açıklayıcı bir veri olabilir. Ancak tıbbi uygulamanın kusurlu olup olmadığını yalnızca reklam cümlesinden çıkarmak, kusur ve illiyet bağına ilişkin ayrı araştırmanın yerine geçmez. [1][2]
Genel reklam, kişiye özel güvence ve gerçek sözleşme içeriği farklıdır
Klinik hesabındaki “en iyi teknoloji” sloganı ile hekimin hasta muayenesinden sonra “sizin için şu ölçüde düzelme sağlayacağız” mesajı aynı ispat değerine sahip değildir. Birincisi genel ticari anlatım olarak değerlendirilebilir; ikincisi bireyselleştirilmiş görüşmenin içeriği bakımından önem taşıyabilir. Bununla birlikte her reklam sözü kendiliğinden hukuken geçerli sonuç garantisi oluşturmaz. İçeriğin yayımlandığı tarih, muhatabı, açıklığın derecesi, görüşmeler ve tarafların anlaştığı işlem birlikte incelenmelidir.
2. HMK kapsamında ekran görüntüsü, mesaj ve internet kaydı nasıl değerlendirilir?
Elektronik verinin belge niteliği ile kesin delil niteliği aynı şey değildir
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 199. maddesi, uyuşmazlıkla ilgili elektronik ortam verilerini “belge” kapsamında düzenler. Dolayısıyla kamuya açık sosyal medya gönderisi, hekimin mesajı, internet sitesinin geçmiş bir sürümü, fotoğraf ve video dosyası mahkemeye sunulabilir. Ne var ki belge olmak, içeriğin tartışmasız doğru, ilgili hesaba ait veya mutlak biçimde bağlayıcı olduğu sonucunu doğurmaz. [1]
HMK m. 189/2 uyarınca hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin dikkate alınmaması kuralı ayrıca geçerlidir. Hastanın kendi telefonundan aldığı yazışma ile üçüncü kişinin hesabına yetkisiz giriş yapılarak alınmış özel mesajlar aynı hukuki zeminde değildir. Bir kaydın hukuka uygun elde edilmesi, kaynağının belirlenebilir olması ve teknik bütünlüğünün korunması, birbiriyle ilişkili fakat farklı denetimlerdir.
Dijital kaydın doğruluğunu güçlendiren unsurlar
• Orijinal gönderi bağlantısı, hesabın kullanıcı adı, paylaşım tarihi ve mümkünse paylaşım kimliği.
• Ekran görüntüsünün yanında kesintisiz ekran kaydı veya mümkünse kaynak dosyanın korunması.
• Mesajlaşmanın yalnızca seçilen satırı değil, öncesi ve sonrasıyla ilgili tam konuşma bağlamı.
• Numara veya hesabın aidiyetine ilişkin kayıtlar ile işlem ve hasta dosyası tarihleri arasındaki tutarlılık.
• İtiraz hâlinde bilişim bilirkişisi incelemesine elverişli dosya biçimi, üstveri ve saklama kaydı.
• Delilin kaybolması veya elde edilmesinin güçleşmesi tehlikesi varsa HMK m. 400 ve devamı kapsamında delil tespiti ihtiyacının değerlendirilmesi.
Noter tespiti bir ekranın belirli anda mevcut olduğunu belgelemeye yardımcı olabilir; fakat her durumda hesabın kime ait olduğunu, görselin gerçek tedavi sonucunu gösterdiğini veya içerikte değişiklik yapılmadığını tek başına ispatlamaz. Teknik itirazın konusu somut biçimde belirlenmelidir.
3. Estetik ameliyatlarda reklamın sonuç taahhüdü tartışmasına etkisi
Tedavi amaçlı tıbbi ilişki ile estetik sonuç taahhüdü ayrılır
Tedaviye yönelik hekimlik faaliyetlerinde hukuki ilişki çoğu durumda vekâlet hükümleri ve TBK m. 506'daki sadakat ve özen borcu çerçevesinde değerlendirilir. Hekim, her hastada mutlak iyileşme sağlamayı değil, bilgi ve teknik standartlara uygun tıbbi hizmet sunmayı üstlenir. Hastalığın seyri veya özenli müdahaleye karşın gerçekleşen komplikasyon her durumda kusur sayılmaz.
Buna karşılık sırf veya ağırlıklı olarak belirli estetik sonucun meydana getirilmesinin kararlaştırıldığı bazı müdahalelerde Yargıtay TBK m. 470 ve devamındaki eser sözleşmesi hükümlerini uygular. Yüklenicinin özen borcu da TBK m. 471 çerçevesinde devam eder. İşlemin estetik/tedavi yönü, vaat edilen görünüm ve tarafların anlaşması birlikte değerlendirilir; yalnızca “estetik” sözcüğünün kullanılması bütün tıbbi müdahaleleri otomatik aynı kategoriye sokmaz. [3][4]
Sosyal medya metni sözleşmenin niteliğini tek başına değiştirir mi?
Hayır. Belirli sonuç vaadinin varlığına ilişkin delil oluşturabilir, ancak mahkeme sözleşmenin niteliğini bütün maddi olguları değerlendirerek belirler. Hekimin herkes tarafından görülebilen bir gönderide “iz kalmaz” demesi ile hastaya muayenede belirli bir skar görünümü vaat etmesi ayrı hukuki ağırlık taşır. Tam tersine, hekimin bireysel görüşmede kişisel riskleri açıkça anlatmış olması da tek bir genel tanıtım ifadesinin değerlendirilmesinde önemlidir.
Önemli olan, reklamın tek başına bir sözleşme kurduğu varsayımı değil; sosyal medya iddiası, kişiye özel görüşme, onam ve müdahale sonucu arasındaki ilişkiyi görünür kılmasıdır.
4. İlgili Yargıtay kararları ne söylüyor?
12 Mart 2025: Instagram üzerinden ameliyat yayını iddiası da dosyadaydı
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 12.03.2025, E. 2024/2449, K. 2025/1005. Meme küçültme ve dikleştirme müdahalesine ilişkin davada hasta, ameliyatının Instagram'da canlı yayımlandığını ve buna izin vermediğini ileri sürmüş; hekim ise sosyal medya kullanımına ilişkin el yazısı onam bulunduğunu savunmuştur. Yargıtay, uyuşmazlığı eser sözleşmesi kapsamında değerlendirerek mahkemenin yalnızca hekim kusuru bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmesini isabetsiz görmüş ve bozma kararı vermiştir. [3]
Kararın kapsamı dikkatle ayrılmalıdır: Instagram canlı yayını ve onam tartışması kararda tarafların iddia ve savunmaları arasında yer almaktadır; bozmanın temel gerekçesi, estetik sonuç taahhüdünün ve buna dayalı maddi-manevi zarar taleplerinin gereği gibi değerlendirilmemesidir. Karar, her Instagram yayınının doğrudan malpraktis veya tazminat sorumluluğu oluşturduğunu söylemez. İzin ve veri koruma hukuku ayrıca incelenmelidir.
17 Kasım 2025: “Tıbbi hata yok” raporu, eser sözleşmesi yönünden tek başına yeterli olmayabilir
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 17.11.2025, E. 2024/3670, K. 2025/3903. Taraflar arasında estetik müdahaleyi kapsayan eser sözleşmesi bulunduğu kabul edilmiştir. Dosyada hasta, WhatsApp yazışmalarına da dayanmış; Yargıtay esasen kararlaştırılan sonucun meydana gelip gelmediği ve zarar kalemleri yönünden değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varmıştır. İlk derece ret hükmünü uygun bulmayan temyiz incelemesi bozma ile sonuçlanmıştır. [4]
Bu iki karar dijital iletişimin dava dosyasında tartışılabileceğini gösterir; ancak dijital paylaşımların her ikisinde de tek başına hükmü belirleyen delil olduğunu ileri sürmek kararların kapsamını aşar.
5 Aralık 2023: Burun estetiğinde sonuç taahhüdü ve bilirkişi incelemesi
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 05.12.2023, E. 2022/3416, K. 2023/4080. Mahkemenin yalnızca kusur veya komplikasyon düzleminde kalmaması, estetik müdahalede kararlaştırılmış sonucun elde edilip edilmediğini ayrıca incelemesi gerektiği vurgulanmıştır. Eser sözleşmesi bakımından sonuç incelemesi, teknik raporun somut sorularla tamamlanmasını gerektirebilir. [5]
27 Nisan 2026: Fonksiyonel tedavide vekâlet değerlendirmesi ve usulî sınır
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 27.04.2026, E. 2025/5356, K. 2026/2466. Burun tıkanıklığı ve estetik beklentinin birlikte bulunduğu ameliyatlar nedeniyle açılan davada Daire, somut uyuşmazlığı vekâlet sözleşmesinden doğan özen borcu çerçevesinde ele almış; tıbbi uygulamanın endikasyona uygun olduğu ve kusur saptanmadığı yönündeki değerlendirmeye dayanılarak verilen ret kararını onamıştır. Kararda ayrıca, basit yargılama usulünde dava dilekçesinde ileri sürülmemiş aydınlatılmış onam iddiasının sonradan ileri sürülmesinin iddianın genişletilmesi niteliği taşıdığı belirtilmiştir. Bu karar, estetik görünüm iddiası bulunan her dosyada eser sözleşmesi kabul edilemeyeceğini ve dava stratejisinin ilk dilekçede bütünlüklü kurulmasının önemini gösterir. [13]
13 Şubat 2025: Anestezi formu, başka bir ameliyata ilişkin aydınlatmayı kanıtlamaz
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.02.2025, E. 2024/1848, K. 2025/836. İlgili ameliyata ait onam formunda hastanın imzası bulunmadığı, buna karşılık anesteziye ilişkin başka bir formda imza bulunduğu dosyada tartışılmıştır. Karar, müdahaleye özgü aydınlatılmış rızanın varlığının ispatını genel imza veya başka bir işlem belgesine indirgemeyen yaklaşım bakımından önemlidir. [6]
5. Aydınlatılmış onam ile dijital vaat çelişirse ne olur?
Aydınlatma yükümlülüğü; teşhis, önerilen müdahalenin mahiyeti, makul alternatifler, öngörülebilir riskler, beklenen yarar ve müdahale edilmemesinin olası sonuçları bakımından hastanın kararını özgürce oluşturabilmesine hizmet eder. Hasta Hakları Yönetmeliği'nin özellikle m. 15, 18, 24 ve ilgili hükümleri ile İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi m. 5 bu değerlendirmede önemlidir. [7]
Hekimin sosyal medya hesabında bir işlemi “risksiz ve garantili” gösterirken aynı hastadan farklı riskler içeren bir onam almış olması; verilen bilginin tutarlılığı ve hastanın gerçek anlamda aydınlatılıp aydınlatılmadığı sorularını gündeme getirebilir. Ancak bu çelişkinin hukuki sonucuna, içeriğin hastaya ulaşıp ulaşmadığı, kişiye özgü bilgilendirme, zamanlama ve müdahale türü incelenmeden karar verilemez.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 22.05.2019 tarihli, E. 2017/8664, K. 2019/6410 sayılı kararı, imzalı standart onamın işlemle ilgili somut risk ve alternatifleri açıklamaması durumunda yeterli görülmeyebileceğini; aydınlatmanın ispatına ilişkin yükün hekim veya hastanede bulunduğu değerlendirmesini içermektedir. [8]
Hasta açısından haklı görünse de, “Instagram'da farklı yazıyordu” iddiası tek başına tüm zararların tazminini sağlamaz. Hekim açısından da “form imzalanmıştı” savunması, onamın kapsamına ve zamanlamasına ilişkin incelemeyi bütünüyle gereksiz kılmaz.
6. Öncesi–sonrası görsellerde üç ayrı hukuki mesele bulunur
Klinik sonuç anlatımı ve kişiye özel beklenti
Estetik sonuçların fotoğrafla gösterilmesi, paylaşımı gören herkes için aynı neticenin gerçekleşeceği anlamına gelmez. Fakat görselin üzerine “siz de aynı sonucu elde edeceksiniz” gibi kesin ifadeler eklenmesi, sunumun kapsamını değiştirir. Karşılaştırma fotoğraflarının seçimi, işlemin tarihi, takip dönemi ve açıklaması değerlendirilmelidir.
Yanıltıcı çekim ve değişiklik yasağı
12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik m. 7, hasta görsellerine belirli şartlarla izin verir. Öncesi ve sonrası çekimlerin aynı ortam ve teknik koşullarda olması, işlem ve çekim tarihlerinin belirtilmesi; sonradan teknolojik düzeltme uygulanmaması bu şartlardandır. Filtre, oynanmış ışık, yapay yüz/beden değişikliği veya yanıltıcı makyaj görselin hem tanıtım hem de olası yargısal değerlendirmesini etkileyebilir. [9]
Kişisel veri ve görsel kullanım izni
Tedavi onamı, sosyal medya tanıtımı izni değildir. Yönetmeliğin Ek-1 görsel içerik onamı, içerik paylaşımında aranan özel düzenlemedir; hasta yayımlanacak görseli önceden görebilmeli, iznini geri alabilmeli ve paylaşım izni vermediği için ücret veya tedavide farklı muamele görmemelidir. Görsel içeriğin yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi etkileşimlere kapatılmasına ve müdahale anı görüntülerine ilişkin hükümler ayrıca uygulanır. [9]
7. KVKK kararlarında kişisel hekim hesabı ve hastane hesabı ayrımı
29 Haziran 2022 tarihli KVKK kararı: hastaneye verilen rıza hekimin hesabını kapsamadı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 29.06.2022, 2022/630. Burun estetiği sırasında çekilen hasta görselleri hekimin şahsi sosyal medya hesabında paylaşılmıştır. Kurul, yüzün belirli kısmının kapatılmasını yeterli anonimleştirme kabul etmemiş ve hastanenin aldığı görsel izninin otomatik biçimde hekimin şahsi hesabındaki paylaşımı kapsamadığını değerlendirmiştir. Kurum bakımından veri güvenliği tedbirleri yönünden yaptırım uygulanmıştır. [10]
Bu karar, şahsi hesapta yapılan paylaşımda yalnız görselin anonim görünüp görünmediğine değil, rıza veren kişi, rızanın muhatabı, kullanım amacı ve mecrasına da bakılması gerektiğini göstermektedir.
11 Mayıs 2023 tarihli KVKK kararı: açık rıza sektörel reklam yasağını ortadan kaldırmadı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 11.05.2023, 2023/787. Sağlık verilerinin tanıtım amacıyla kullanıldığı olayda Kurul, hastalardan alınan açık rıza bulunsa bile sağlık alanındaki reklam sınırlamalarına aykırı veri işlemenin kendiliğinden meşrulaşmayacağı sonucuna varmıştır. [11]
Zaman bakımından uyarı: Her iki Kurul kararı eski mevzuat dönemine, 2023/787 sayılı karar da 6698 sayılı Kanun m. 6'nın 2024 değişikliğinden önceki metnine ilişkindir. 2026'daki bir olaya uygulanacak veri işleme şartları güncel KVKK m. 6, 2025 tanıtım Yönetmeliği ve işlemin niteliği birlikte gözetilerek belirlenmelidir. Bu kararlar geçmişteki somut olayları ve devam eden hukuki ilkeleri açıklamak için kullanılmaktadır. [9][10][11][12]
8. WhatsApp mesajı hastaya verilmiş bir klinik güvence sayılabilir mi?
Hekim–hasta iletişiminde telefon ve mesajlaşma araçlarının kullanılması, tek başına hukuka aykırılık veya malpraktis belirtisi değildir. Sorun, mesajın muayene yapılmadan kesin tıbbi kanaat açıklaması, ciddi yakınmaları önemsizleştirme ya da kişiye özgü garanti verme niteliği taşıyıp taşımadığıdır.
Şu üç örnek, genel risk tiplerini göstermektedir:
• “Bu işlemden sonra hiçbir iz kalmayacak.” — Somut sonuç güvencesi tartışması.
• “Şikâyetiniz geçer, kontrole gelmenize gerek yok.” — Komplikasyonun izlenmesi ve tıbbi değerlendirme sorunu.
• “Bu görüntü normal; başka incelemeye gerek yok.” — Yeterli klinik bilgi edinilmeden kesin değerlendirme riski.
Ancak mesajın hangi koşullarda yazıldığı, önceki muayene, hastanın gönderdiği görüntüler, zamanlama, telefon trafiği, çağrıldığı kontroller ve tıbbi kayıtlar olmadan kesin kusur hükmü kurulamaz. Yazışma sahteyse ya da yalnız seçilmiş satırlar sunulmuşsa delilin güvenilirliği ayrıca tartışılır.
Uygulama bakımından kliniklerin randevu ve idari iletişimi tıbbi değerlendirmenin yerine koymayan bir mesajlaşma politikası olması; aciliyet içeren başvurularda kişiyi uygun sağlık değerlendirmesine yönlendirmesi ve gerekli kayıtların hasta dosyasında tutulması önemlidir.
9. Silinen paylaşımın hukuki ve teknik durumu
Gönderinin kaldırılması, daha önce hukuka uygun şekilde elde edilmiş ekran görüntüsü, tespit tutanağı veya kayıtların kendiliğinden geçersizleşmesine yol açmaz. Bununla birlikte tarih, gerçek hesap ve dosyanın bütünlüğü yönünden itiraz ihtimali devam eder. 24 saatlik hikâyelerin sonradan erişilemez olması da geçmişte kaydedilmiş dosyanın delil olarak ileri sürülmesini imkânsız kılmaz.
Hekim veya klinik için aykırı paylaşımı durdurmak ile mevcut bir uyuşmazlığa ilişkin delilleri yok etmek birbirinden ayrılmalıdır. Sağlık verisi içeren hukuka aykırı kamuya açık içerik gerekli biçimde kaldırılırken; yasal saklama yükümlülükleri, devam eden dava, ilgili mahkeme kararları ve veri minimizasyonu gözetilerek uygun iç kayıtlar korunmalıdır. Tıbbi kayıtlar geriye dönük biçimde değiştirilmemelidir. [1][9][10]
10. Hasta yorumlarına kamuya açık yanıt verilmesinin sınırı
Kişi sosyal medyada kendisinin hasta olduğunu açıklamış olsa bile hekim veya klinik, bunu gerekçe göstererek tıbbi geçmişini, reçetelerini, kontrol kayıtlarını, şikâyetlerini veya başvuru tarihini herkese açık alanda anlatma yetkisi kazanmaz.
“İlaçlarını düzenli almadınız” veya “önerdiğimiz kontrollere gelmediniz” türü cevaplar, klinik değerlendirmeden bağımsız olarak kişisel veri ve hasta sırrının açıklanması tartışmasını gündeme getirebilir. Ayrıca aceleyle kurulmuş cümleler sonraki davada taraf beyanı olarak ileri sürülebilir. Daha güvenli uygulama, kişiye ait sağlık bilgisini kamuya açık alanda doğrulamadan, yazışmayı yetkili ve güvenli hasta iletişim kanalına yönlendirmektir.
11. Hekimin kişisel hesabı, klinik hesabı ve ajans paylaşımı
İçeriğin şahsi profil üzerinden yayımlanması, mesleki tanıtım ve veri koruma hükümlerini kendiliğinden dışlamaz. Hastanenin hesabına verilen rızanın hekimin özel hesabını kapsayıp kapsamadığı; ajansın hangi verileri işlediği, paylaşıma kimlerin karar verdiği ve hangi kullanıcı kitlesinin hedeflendiği ayrıca incelenmelidir. [10]
Kurumun ajansla imzaladığı sözleşme şu konuları açıkça düzenlemelidir: ön yayın kontrolü; kullanılabilecek kaynakların sınırı; görsel rıza kaydı; sağlık verisine erişimin sınırlandırılması; paylaşım/yorum ayarları; yanlış içeriğin kaldırılması; iç ihlal bildirimi ve görev dağılımı. Sözleşmede sorumluluğun ajansa devredilmiş olması, hastanenin kendi kamu hukuku veya veri koruma yükümlülüklerini otomatik kaldırmaz.
12. Somut bir davada hangi kayıt hangi iddiayla ilişkilendirilir?
| Kayıt veya belge | İleri sürülebilecek hukuki mesele | Gereken ek inceleme |
|---|---|---|
| Instagram gönderisi ve reklam açıklaması | Genel vaat, tanıtım dili, bilgi verme | Tarih, yayımlayan hesap, muhatap, bağlam |
| Hastaya özel WhatsApp görüşmesi | Bireysel güvence, komplikasyon sonrası yönlendirme | Tüm mesajlaşma, hesap/numara aidiyeti, tıbbi dosya |
| Öncesi–sonrası fotoğrafı | Sunulan örnek sonuç ve beklenen görünüm | Gerçek hastaya aidiyet, çekim koşulları, karşılaştırılabilirlik |
| Aydınlatılmış onam ve hekim notu | Risk bilgisi, işlem kapsamı, zamanlama | İmzalar, işlemle özgülük, açıklama tarihi, sözlü bilgilendirme delilleri |
| Epikriz, ameliyat notu, takip kayıtları | Tıbbi uygulama ve komplikasyon yönetimi | Uzmanlık bilirkişisi, illiyet, alternatif tıbbi açıklamalar |
| Görsel paylaşım onamı | Veri işleme ve yayın yetkisi | Ek-1, hangi hesap/mecranın kapsandığı, geri çekme |
Mahkeme için esas sorun tek kaydı diğerlerine üstün tutmak değil, her iddiayı hangi somut olgunun ispatı için kullanıldığını belirleyerek bütün delilleri birlikte tartışmaktır. Ayrıca reklam mevzuatına aykırılık, tek başına müdahalenin tıbben hatalı veya zararla illiyetli olduğunu kanıtlamaz.
13. Yayımlanmadan önce riskli ifadeler nasıl düzeltilmeli?
| Riskli ifade | Bilgilendirme odaklı alternatif | Hukuki not |
|---|---|---|
| “Bu ameliyatta %100 başarı sağlanır.” | “Sonuç, kişisel tıbbi özellikler ve iyileşme sürecine göre değişebilir.” | Tek başına alternatif cümle, diğer görsel veya satış dili aykırıysa içeriği hukuka uygun yapmaz. |
| “Hiç iz kalmaz.” | “İz oluşumu ve iyileşme kişiden kişiye farklılık gösterebilir.” | Kişiye özgü değerlendirme ve aydınlatma gerekir. |
| “Sıfır riskli tedavi.” | “Her girişimsel işlemin özelliklerine göre riskler bulunabilir.” | Riskin küçümsenmesi aydınlatma tartışması yaratabilir. |
| “Fotoğraftaki sonuç sizde de aynen olacak.” | “Örnek görseller, her hasta için aynı klinik sonucu garanti etmez.” | Görsel paylaşımının Yönetmelik m. 7 koşulları ayrıca aranır. |
| “Şikâyetiniz kesin geçer, kontrole gerek yok.” | “Yakınmanızın değerlendirilmesi için uygun tıbbi kontrol gerekip gerekmediği belirlenmelidir.” | Gerçek klinik değerlendirmeyi hazır metinle ikame etmeyin. |
Önemli ayrım: Bu alternatifler reklam serbestisi sağlayan kalıp ifadeler değildir. İçeriğin tamamı, kullanılan görsel, sağlık hizmetine yönlendirme, sponsorlu yayımlanma ve hasta verisi açısından ayrıca incelenmelidir.
14. Hasta ve hekim yönünden uyuşmazlık öncesi delil yönetimi
Hastanın dikkat etmesi gereken hususlar
• İlgili sosyal medya içeriğinin tam bağlantısını, görünen tarihi ve ekran görüntüsünü muhafaza etmek.
• Kendi tarafı olduğu mesajlaşmaları, önceki ve sonraki konuşma bağlamıyla saklamak.
• Sözleşme, ödeme, hasta dosyası, onam, görsel ve kontrol kayıtlarının mevcut nüshalarını talep etmek.
• Hukuka aykırı erişim, üçüncü kişinin cihazına izinsiz giriş veya özel hesapların ele geçirilmesi yoluna başvurmamak.
• Silinme riski bulunan kayıtlar için avukatla birlikte delil tespiti ve uygun usulî başvuru değerlendirmek.
• Dava açılırken eksik aydınlatma, sonuç taahhüdü, teknik uygulama kusuru ve komplikasyon yönetimine dayalı iddiaları ayrı ayrı belirleyip somutlaştırmak; sonradan genişletme yasağına yol açabilecek eksiklikleri önlemek. [13]
Hekim ve sağlık kuruluşunun dikkat etmesi gereken hususlar
• İçeriğin hangi sorumlu tarafından, ne zaman ve hangi onayla yayımlandığını denetlenebilir tutmak.
• Onam, ameliyat ve takip dosyasını sonradan değiştirmeden ve mevzuatın saklama şartlarına uygun muhafaza etmek.
• Hukuka aykırı paylaşımı kaldırma, saklama ve erişim yetkisi sorunlarını ayrı hukuki işlemler olarak ele almak.
• Kamuya açık hasta tartışmalarında sağlık verisi açıklamamak; tıbbi soruları kayıtlı muayene sürecine yönlendirmek.
• Dava veya şikâyet gündeme geldiğinde idari yaptırım, veri koruma, disiplin ve özel hukuk sorumluluğu başlıklarını birbirine karıştırmamak.
15. Hekimler ve klinikler için 15 maddelik dijital yayın denetimi
- Paylaşımda kesin klinik sonuç, risksizlik, garanti veya diğer hekimlere karşı üstünlük iddiası bulunuyor mu?
- İçerik koruyucu sağlık bilgisi mi veriyor, yoksa belirli bir hizmete talep mi oluşturuyor?
- Paylaşım hangi hesaptan, hangi hedef kitleye ve hangi yöntemle yayımlanacak?
- Kullanılan hasta fotoğrafı veya videosu gerçekten zorunlu mu?
- Hasta görüntüsü için 2025 Yönetmeliği Ek-1 kapsamında geçerli izin var mı?
- Hasta yayımlanacak nihai içeriği önceden gördü mü?
- Görsel üzerinde filtre, rötuş, yapay zekâ değişikliği veya yanıltıcı ışık düzeltmesi var mı?
- Öncesi–sonrası görseller karşılaştırılabilir mi; gerekli tarihler doğru mu?
- Görsel için etkileşim ve sponsorlu yayımlanma sınırlamaları uygulandı mı?
- Tıbbi müdahale veya ameliyat anındaki hasta görüntüsü bulunuyor mu?
- Kişi yalnız yüzü kapatıldığı için anonim sanılıyor olabilir mi?
- Sosyal medya anlatımı kişiye verilen sözlü ve yazılı aydınlatmayla çelişiyor mu?
- WhatsApp cevapları muayene yapılmaksızın kesin tıbbi hüküm içeriyor mu?
- Hastaya kamuya açık cevap verilmesi özel sağlık bilgisini doğruluyor veya açıklıyor mu?
- Bu paylaşım dava dosyasına girdiğinde, kaynağı, bağlamı ve hukuki amacı açıkça açıklanabilecek mi?
Bu sorular, kurum içi ön denetim aracıdır; hukuki görüş ve tıbbi değerlendirme yerine geçmez.
Sonuç
Malpraktis uyuşmazlıklarında dijital iletişim artık yalnızca bir reklam veya halkla ilişkiler konusu değildir. Dijital kaydın hukuki değeri, hangi vakıayı ispatlamak için sunulduğuna, nasıl elde edildiğine, kime ait olduğuna ve ameliyat notu, onam ile klinik takip belgeleriyle ne ölçüde örtüştüğüne bağlıdır. Yargıtay'ın estetik müdahalelerde sonuç taahhüdünü inceleyen kararları, hekim tarafından vaat edilen sonuç ile yalnızca tıbbi uygulama kusurunun birbirinden ayrılması gerektiğini göstermektedir.
Hekim ve sağlık kuruluşları açısından uygulanabilir yaklaşım, bütün paylaşımları yasaklamak değil; bilgilendirmeyi sonuç vaadinden, tıbbi onamı görsel paylaşım izninden, kamusal açıklamayı hasta mahremiyetinden ayıran öngörülebilir bir yayın ve kayıt düzeni kurmaktır. Hasta açısından ise tek ekran görüntüsüne değil, hukuka uygun elde edilmiş bütünlüklü kayıtlarla desteklenen somut iddiaya dayanmak esastır.
Sıkça Sorulan Sorular
Instagram gönderisi tek başına malpraktis davasını kazandırır mı?
Hayır. Gönderi HMK m. 199 kapsamında belge olabilir; ancak tıbbi kusur, taahhüt, illiyet, zarar veya aydınlatma yönünden hangi iddiayı desteklediği ayrıca incelenir. Belgenin aidiyeti ve hukuka uygun elde edilişi de tartışılabilir.
Estetik ameliyat sonucu beğenilmezse hekim mutlaka sorumlu olur mu?
Hayır. Estetik müdahaleler eser sözleşmesi niteliğinde değerlendirilebilse de öncelikle kararlaştırılan sonucun ne olduğu ve nasıl ifa edildiği belirlenir. Tıbbi kayıtlar, hasta özellikleri, komplikasyon ve tazminat talepleri ayrıca değerlendirilir.
WhatsApp mesajı noter olmadan mahkemeye sunulabilir mi?
Evet. Mesajlar belge olarak sunulabilir; ancak noter tespitinin bulunmaması veya bulunması tek başına mesajın doğruluğunu belirlemez. Hesap aidiyeti, tarih, konuşma bütünlüğü ve gerektiğinde teknik inceleme önemlidir.
Hasta görseli için ameliyat onamı yeterli midir?
Hayır. Tıbbi müdahaleye gösterilen rıza ile sosyal medyada görsel paylaşımına ilişkin rıza farklıdır. 2025 Yönetmeliği'nin Ek-1 formu ve m. 7'deki diğer şartlar ayrıca değerlendirilir.
Silinen Instagram hikâyesi yine de delil olabilir mi?
Olabilir. Daha önce hukuka uygun biçimde kaydedilmiş veri ve tespitler incelenebilir. Silinmiş olması otomatik geçersizlik doğurmadığı gibi, orijinal hesap ve tarih doğrulamasını da gereksiz kılmaz.
Hekimin şahsi hesabında hasta adı görünmüyorsa KVKK uygulanmaz mı?
Hayır. Fotoğrafın yüz dışındaki özellikleri, ses, klinik bağlam ve diğer bilgiler kişiyi belirlenebilir kılabilir. 2022/630 sayılı KVKK kararı bu ayrım açısından önemlidir; hesabın şahsi olması da sorumluluğu kendiliğinden kaldırmaz.
Hasta sosyal medyada şikâyetini kendisi açıklamışsa hekim ayrıntılı cevap verebilir mi?
Kişinin kendi paylaşımı, hekime bütün tıbbi sırları açıklama yetkisi vermez. Hasta dosyası bilgileri kamuya açık kanalda tartışılmadan, uygun ve gizli iletişim yöntemi kullanılmalıdır.
Klinik reklam ajansına tüm sorumluluğu devredebilir mi?
Ajansla sözleşme yapılabilir; ancak bu, sağlık kuruluşunun kendi mevzuat ve kişisel veri yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Veri erişimi, yayın onayı ve kontrol süreci denetlenmelidir.
Kaynakça
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, özellikle m. 189, 190, 199 ve 400 vd. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat: bağlantı
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m. 470, 471, 475, 502 ve 506. Mevzuat Bilgi Sistemi: bağlantı
3. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 12.03.2025, E. 2024/2449, K. 2025/1005; estetik müdahale, Instagram yayını iddiası ve sonuç taahhüdü. Karar tam metni: bağlantı
4. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 17.11.2025, E. 2024/3670, K. 2025/3903; estetik sonuç taahhüdü, bilirkişi raporu ve tazminat. Karar tam metni: bağlantı
5. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 05.12.2023, E. 2022/3416, K. 2023/4080; burun estetiğinde eser sözleşmesi. Karar tam metni: bağlantı
6. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.02.2025, E. 2024/1848, K. 2025/836; müdahaleye özgü aydınlatılmış onam. Karar tam metni: bağlantı
7. Hasta Hakları Yönetmeliği, m. 15, 18, 24 ve ilgili hükümler. T.C. Sağlık Bakanlığı: bağlantı
8. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 22.05.2019, E. 2017/8664, K. 2019/6410; aydınlatılmış onamın kapsamı ve ispatı. Karar tam metni: bağlantı
9. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, 12.11.2025, RG 33075, özellikle m. 5–7 ve Ek-1. T.C. Sağlık Bakanlığı, Antalya İl Sağlık Müdürlüğü: bağlantı
10. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 29.06.2022, 2022/630 sayılı karar. Kişisel Verileri Koruma Kurumu: bağlantı
11. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 11.05.2023, 2023/787 sayılı karar. Kişisel Verileri Koruma Kurumu: bağlantı
12. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 6698 sayılı Kanun m. 6 ve 9'daki 2024 değişikliklerine ilişkin duyuru: bağlantı
13. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 27.04.2026, E. 2025/5356, K. 2026/2466; fonksiyonel/estetik burun ameliyatında vekâlet, kusur ve iddianın genişletilmesi. Karar tam metni: bağlantı